Εσύ βλέπεις τη σακούλα που φοράς;

Στη σύγχρονη μεγαλούπολη αποξενωνόμαστε όλο και περισσότερο. Κάθε μέρα περνάμε δίπλα από τόσους ανθρώπους, τους κοιτάζουμε, χωρίς να τους βλέπουμε πραγματικά. Εσύ βλέπεις τη σακούλα που φοράς;

Διαβάστε περισσότερα...

Ε, εσείς. Προσαρμοστείτε!...

Πριν από λίγες ημέρες μάθαμε, από τα πιο επίσημα χείλη και με τον πιο στομφώδη τρόπο, ότι «όποιος δεν προσαρμόζεται πεθαίνει». Η οικονομία και η κοινωνία, αντιστοιχίσθηκαν με το περιβάλλον και τη ζωή. Τα είδη για να επιβιώνουν, πρέπει να προσαρμόζονται. Οπότε, σύμφωνα με αυτά που ειπώθηκαν, αυτά που γίνονται - τα ονομάζουν μεταρρυθμίσεις και θεσμικές αλλαγές - είναι βασικό τμήμα ενός καλά σχεδιασμένου πλαισίου, όπου κάποιοι συγκεκριμένοι ανέλαβαν τη διαιώνιση του είδους μας, μέσω της προσαρμογής.
Ο όρος προσαρμογή παραπέμπει στη βιολογία, με τον οποίον περιγράφεται μια διαδικασία, όπου ένας οργανισμός αποκτά μεγαλύτερη αρμοστικότητα στο περιβάλλον, μέσα από συγκεκριμένες αλλαγές στη δομή και τη λειτουργία του . Ως προσαρμογή εννοείται το οποιοδήποτε συμπεριφοριστικό, ανατομικό ή φυσιολογικό χαρακτηριστικό που ευνοεί τις δυνατότητες επιβίωσης και αναπαραγωγής του οργανισμού. Η προσαρμογή είναι το αποτέλεσμα μιας ορισμένης φυσικής επιλογής.
Όπως είχε καταγράψει ο Δαρβίνος, «δεν είναι τα πιο δυνατά είδη που επιβιώνουν ή τα πιο έξυπνα, αλλά αυτά που ανταποκρίνονται καλύτερα στις αλλαγές». Η προσαρμογή συνεισφέρει στην καλή υγεία και στην επιβίωση των ατόμων. Επίσης, η αναπτυξιακή συνθήκη αντίδρασης για κάθε συγκεκριμένο συμπεριφοριστικό χαρακτηριστικό είναι μια βασική προϋπόθεση για τη διόρθωση της προσαρμογής, καθώς αυτή παρέχει μια μορφή βιολογικής ασφάλειας ή ανθεκτικότητας σε διαφορετικά περιβάλλοντα.
Τώρα πώς αυτά τα βιολογικά και συμπεριφοριστικά ζητήματα, μεταφράζονται σε πολιτικά και οικονομικά, δεν έχουμε παρά να διαβάσουμε τη ρήση του Ινδού φιλοσόφου Κρισναμούρτι: «Δεν είναι δείγμα υγείας να είσαι καλά προσαρμοσμένος σε μια βαθιά άρρωστη κοινωνία». Αν αυτοί που ανέλαβαν την προσαρμογή μας θεωρούν ότι δεν τους «αγγίζει» η παραπάνω αναφορά, τότε μήπως πρέπει να ρίξουν μια ματιά στον Κομφούκιο; «Η συνεχής προσαρμογή με σκοπό να ταιριάζουμε στις επιθυμίες των άλλων, σκοτώνει την τελειότητα».
Βέβαια, ποιός ενδιαφέρεται για την τελειότητα όταν η μετριότητα επιβραβεύεται και θεωρείται ότι «αξιοσέβαστοι είναι οι άνθρωποι που κάνουν ό,τι όλοι οι άλλοι» (Ανατόλ Φρανς); Είμαστε και θέλουμε να γίνουμε και να πράξουμε, ό,τι «βλέπουμε» στον καθρέπτη μας. Ο καθένας, ασφαλώς και ο πολιτικός, «υφίσταται μια μορφή φαντασιακής αιχμαλωσίας σε μια εξωτερική εικόνα. Είναι η φάση του καθρέπτη» (Ζακ Λακάν). Κάτι σαν αυτό που συνέβαινε με την κακιά βασίλισσα στην Χιονάτη.
Και επειδή ζούμε σε εποχή κυριαρχίας του νεοφιλελευθερισμού και παντοκρατορίας του εγώ και του ατόμου, είναι αναμενόμενο να θεωρείται ότι με την προσαρμογή, όλα διορθώνονται και κατ’ αυτό τον τρόπο, διασφαλίζεται η αναπαραγωγή και η διαιώνισή μας. Ποιών όμως δεν μας το διευκρινίζουν. Των ανθρώπων, των τραπεζών, των πολλών ή των ολίγων; Ελάτε όμως, που μια τέτοια πολιτική στάση, επιβεβαιώνει τη διαπίστωση του πατριάρχη των σύγχρονων θιασωτών της πολιτικής και οικονομικής προσαρμογής, του Τζον Λοκ: «Είμαστε σαν χαμαιλέοντες. Παίρνουμε τον τόνο και το χρώμα του ηθικού μας χαρακτήρα από αυτούς που μας περιστοιχίζουν». Ας δουν οι επαΐοντες , τι είδους τόνο και χρώμα έχουν πάρει…
Ως Έλληνες, δεν είναι σωστό να μην κοιτάξουμε πίσω στην ιστορία μας. Γι’ αυτό ο Θουκυδίδης μάς θυμίζει ότι «προς έκαστα δει εχθρόν ή φίλον μετά καιρού γίγνεσθαι» (σε όλα τα πράγματα πρέπει να γίνεται κανείς εχθρός ή φίλος, ανάλογα με τις περιστάσεις). Κάπως έτσι τα είπε και ο Καραϊσκάκης: «όταν θέλω γίνομαι άγγελος, και όταν θέλω πάλε, γίνομαι διάβολος». Ως επί το πλείστον όμως, τα πιο διαβολικά πράγματα, γίνονται με αγγελικά προσωπεία.
Κλείνοντας την αναφορά στην προσαρμογή και στη θέση που ειπώθηκε δημοσίως και με τη δέουσα επισημότητα στην οικονομική ημερίδα, «λογικοί είναι αυτοί που προσπαθούν να προσαρμόσουν τον εαυτό τους στον κόσμο. Παράλογοι, αυτοί που προσπαθούν να προσαρμόσουν τον κόσμο στον εαυτό τους. Γι’ αυτό, το μέλλον της ανθρωπότητας εξαρτάται από τους παράλογους» (Τζορτζ Μπέρναρντ Σω). Τελικά, να ευχηθούμε, καλή μας προσαρμογή;

Πηγή: http://tvxs.gr/- του Γιάννη Μάρκοβιτς

Διαβάστε περισσότερα...

Υπάρχουμε-συνυπάρχουμε...

Ok, κάποια από τα μεγαλεπήβολα σχέδια και τις αποφάσεις μας πέφτουν στο κενό; Εμείς δε μασάμε. Απλώς περνάμε στο Plan B. Που σημαίνει αλλαγές μικρές, καθημερινές, «ανθρωπένιες», που κάνουν τη δική μας ζωή αλλά και των γύρω μας αισθητά καλύτερη. Αλλάζουμε προοπτική και επεκτείνουμε τους ορίζοντές μας. Δηλαδή, όπως λέει και ο Μαχάτμα Γκάντι, «ας γίνουμε η αλλαγή που θέλουμε να δούμε στον κόσμο» κι όλα θα πάνε καλά. Να, κάπως έτσι:
ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ: Κι όμως, μόνο ένα απειροελάχιστο ποσοστό είναι ψυχοπαθείς δολοφόνοι. Οι περισσότεροι είναι άνθρωποι σαν κι εμάς και ζουν μόνο λίγα μέτρα μακριά. Αρκεί μια δειλή κουβεντούλα στο ασανσέρ και μετά ένας καφές με το διπλανό, για να κάνουμε την αρχή μιας νέας γνωριμίας, ίσως και φιλίας. Αν το δούμε κάπως πιο εγωιστικά, «συμμαχία» με τους γείτονες σημαίνει και πολλά πρακτικά συν εκτός από τη φιλία. Όπως το αμοιβαίο πότισμα των φυτών σε καιρό διακοπών και διάφορα άλλα συνεταιρικά, όπως το μοίρασμα του WiFi ή ακόμα και της μερίδας φαγητού που περίσσεψε.
ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ: Κάνουμε χώρο στη ντουλάπα και στο ψυγείο μας, δίνοντας ή ανταλλάσσοντας όσα δε χρειαζόμαστε. Γιατί ένα αυτοκίνητο να καταλαμβάνει δύο θέσεις για παρκάρισμα αντί για μία; Βγαίνοντας από το σπίτι, κλείνεις το πολύπριζο και μειώνεις τη ρύπανση όλων μας. Περιορισμός σπατάλης σημαίνει οικονομία σε ενέργεια, φαγητό, χώρο και χρόνο. Και καλύτερη ζωή. Και καλύτερες πόλεις. Και καλύτερες σχέσεις…
«H ΓΙΑΓΙΑ ΚΑΛΑ ΕΙΝΑΙ;»: Ναι μεν ως έλληνες είμαστε πολύ κοντά με την οικογένεια, όμως συχνά η καθημερινότητα μας βγάζει από το πρόγραμμα και μας αποξενώνει. Έρευνες έχουν δείξει ότι στις χώρες με τους περισσότερους αιωνόβιους, οι ηλικιωμένοι απολαμβάνουν το ενδιαφέρον, τη στοργή, το σεβασμό της κοινότητάς τους, την κοινωνική ζωή. «Επανασύνδεση» είναι η λέξη-κλειδί: Η συνομιλία με έναν άνθρωπο τρίτης ηλικίας κρατά και αυτόν μέσα στο παιχνίδι της ζωής αλλά και εμάς. Ας ανταλλάξουμε λίγη από την καθημερινή φρενίτιδα του έξω κόσμου με λίγη ήρεμη σοφία, και μάλιστα εκτός chat.
 «ΧΑΜΟΓΕΛΑ ΡΕ, ΤΙ ΣΟΥ ΖΗΤΑΝΕ;»: Η συνήθεια να τρέχουμε σπριντ με το ρολόι στο χέρι ακόμα και στη βόλτα, λες και αν φτάσουμε δύο λεπτά αργότερα στο οτιδήποτε θα καταστραφεί η Γη, είναι χάλια. Στην απόσταση που μας χωρίζει από τον προορισμό μας, υπάρχουν πουλιά στον ουρανό, φοβεροί μουσικοί δρόμου για μια γρήγορη τζαζιά, όμορφα πρόσωπα τριγύρω μας. Κι αν είναι πολύ όμορφα, με λίγη αυθάδεια δανεισμένη από τα παιδικά μας χρόνια, τους λέμε και «γεια» κι ας είναι άγνωστα. Και αλλάζουμε και τηλέφωνα, αμέ!
ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΖΟΜΑΣΤΕ ΤΙΣ ΖΩΕΣ ΜΑΣ: Δεν έχουμε καταλάβει πόσο μα πόσο θα ήταν διαφορετικές οι ζωές μας, λένε όσοι ζουν την κουλτούρα της αυτοδιαχείρησης, εάν παίρναμε τις ζωές μας στα χέρια μας στις γειτονιές μας, στα σχολεία, στις πολυκατοικίες μας. Ένα κοινό παρτέρι στη γειτονιά, ένα αυτοδιαχειριζόμενο φροντιστήριο αγγλικών για τα παιδιά, ένα περιβόλι στην ταράτσα από και για όλους, αυτοδιαχειριζόμενα πάρκα. Μπορούν όλα να ξεκινήσουν, οργανώνοντας μια μέρα γνωριμίας στη γειτονιά!
ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ ΠΑΝΤΩΝ, ΑΣ ΓΙΝΟΥΜΕ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΘΑ ΘΕΛΑΜΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ: Δηλαδή το πρότυπο. Η βελτιωμένη έκδοση του εαυτού μας. Αυτή που δεν κορνάρει με το που ανάβει πράσινο. Που λέει «καλημέρα» και «ευχαριστώ». Που δεν αδειάζει το τασάκι στο φανάρι. Που προσφέρει τη σειρά του ή τη θέση του στο λεωφορείο σε όποιον την έχει ανάγκη. Δεν έχει σημασία αν όλοι οι άλλοι κάνουν το αντίθετο. Από κάπου δεν αρχίζουν όλες οι αλλαγές; Καλές, ευοίωνες νέες αρχές για όλους μας, κάθε μέρα.

Πηγή: Bettery Magazine, Ted

Διαβάστε περισσότερα...

Μόνο οι νέοι αρχίζουν να αντιλαμβάνονται...

ΖΟΥΜΕ ΣΕ ΜΙΑ ΣΥΓΧΙΣΗ ΠΟΥ ΣΧΕΔΟΝ ΑΓΓΙΖΕΙ ΤΟ ΧΑΟΣ, στα μέσα μιας διαδικασίας αλλαγής που μετά βίας καταλαβαίνουμε. Μόνο οι νέοι (κι όσοι ζουν στο πλευρό τους) αρχίζουν να αντιλαμβάνονται. Είναι τα παιδιά ενός κόσμου, που το μέλλον του δε μπορεί να προβλεφτεί, που οι κυβερνήσεις του προσφέρουν έλεγχο και τρόμο αντί για την «κατάκτηση της ευτυχίας».
ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΟΠΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΕΣ ΠΟΛΕΜΟΥ ΔΙΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΗΓΕΤΕΣ. Ψέματα, μέρα με τη μέρα. Μάζες ολόκληρες καταπίνουν τα ψέματα των ηγετών από απληστία και φόβο, και περιφρονούν τον εαυτό τους γι’ αυτό, και στρέφονται ο ένας ενάντια στον άλλο ψάχνοντας τον «εχθρό», για να μπορέσουν να εκτονώσουν πάνω του την οργή τους.
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΙΣΘΗΣΗ ΚΟΙΝΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ, ΚΟΙΝΗΣ ΠΙΣΤΗΣ. Δεν υπάρχει κέντρο. Η χώρα σμπαραλιάζεται. Αυτοί που ετοιμάζονται να διαπράξουν τα εγκλήματα του ατομικού και βακτηριακού πολέμου, προσπαθούν να επιβάλλουν «το νόμο και την τάξη». Αλλά οι προσπάθειές τους αποτυχαίνουν. Ο νόμος είναι ύποπτος και η ταραχή συμπλήρωμα του συστήματος. Τα δικαστήρια αποδεικνύονται πράκτορες ελέγχου, όχι δικαιοσύνης.
Ο ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΜΠΛΕΓΜΕΝΟΣ ΣΕ ΑΤΕΡΜΟΝΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΠΟΛΕΜΟΥΣ. Το κέρδος είναι μια μορφή κλοπής. Το κέρδος απ’ τον πόλεμο είναι μια μορφή δολοφονίας. Γη, αέρας, νερό και μυαλά μολύνονται στην προοπτική του κέρδους.
Η ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΚΑΝΕΙ ΚΤΗΜΑ ΤΗΣ ΤΟ ΝΟΜΟ και χρησιμοποιεί τον τρόμο για να συντρίψει το πνεύμα που δίνει τη μηχανική ζωή της. Δε θα τα καταφέρει εδώ, όπως στο Βιετνάμ…
ΔΕ ΜΠΗΚΑΜΕ ΑΚΟΜΑ ΣΕ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ -βαδίζουμε προς τα κει, πασχίζοντας να ετοιμαστούμε.

Μίτσελ Γκούντμαν (1923-1977). Αμερικανός συγγραφέας, δάσκαλος και ακτιβιστής, έγινε περισσότερο γνωστός ως ηγετική φυσιογνωμία στο αντιδραστικό κίνημα κατά του πολέμου του Βιετνάμ.

(Ένα σημείωμα του συγγραφέα γράφτηκε τη δεκαετία του '70, αλλά μοιάζει σαν να γράφτηκε σήμερα)
Πηγή: http://www.doctv.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Αργός θάνατος...

Λένε πως δεν υπάρχει μεγαλύτερη τραγωδία από το να βλέπεις το παιδί σου να πεθαίνει. Δεν ξέρω αν ισχύει. Και μάλλον δε θα το μάθω ποτέ, γιατί δε νομίζω ότι θα μπορέσω να κάνω ποτέ παιδιά. Όμως οι γονείς μου το ξέρουν καλά. Βλέπουν το παιδί τους να πεθαίνει. Και δεν μπορούν να κάνουν .... τίποτα γι’ αυτό. Ξαπλωμένος εδώ, στο νεκροκρέβατό μου, μόνος μου, σκέφτομαι ότι πρέπει να κάνω έναν απολογισμό της σύντομης ζωής μου. Αλήθεια, πόσων χρονών είμαι; Τα τελευταία γενέθλια που γιόρτασα πρέπει να ήταν όταν ήμουν φοιτητής. Ο χρόνος περνά πολύ γρήγορα όταν είσαι σε αυτήν την κατάσταση, ούτε που καταλαβαίνεις πότε τελειώνει η μέρα, η εβδομάδα, ο μήνας, ο χρόνος, τα χρόνια. Πάντως πρέπει να είμαι κάτω από τριάντα. Και σίγουρα είμαι σε ηλικία που δε θα έπρεπε να μου έχει συμβεί αυτό. Έτσι το λέω. “Αυτό”. Δε μου αρέσει να το λέω με το όνομά του. Απο τότε που το συνειδητοποίησα, ποτέ δεν το είπα με το όνομά του. Και σε όσους με ρωτούσαν έλεγα ψέματα. Κι ας ήξερα καλά πως δεν ήμουν ο μόνος. Θες από ντροπή, θες από φόβο, δεν είμαι σίγουρος. Ίσως κατά βάθος πίστευα ότι έφταιγα εγώ. Και ναι, μπορεί να φταίω κι εγώ. Ίσως θα μπορούσα να είχα επιλέξει άλλο τρόπο ζωής, άλλες συνήθειες, να είχα πάρει διαφορετικές αποφάσεις, να είχα διαφορετική ζωή. Καλύτερη. Και πιο μεγάλη. Να άφηνα πισω μου φεύγοντας κάτι παραπάνω από ένα άψυχο σώμα σε αποσύνθεση και μία απροσδιόριστα μελαγχολική μνήμη σε όσους με ξέρουν. Οργή. Στην αρχή ένιωθα μέσα μου τρομερή οργή. Μου έφταιγαν όλοι. Ήθελα να βγω έξω και να κάψω όλο τον κόσμο, να τον εκδικηθώ για την αδικία του. Αλλά δεν το έκανα. Δεν είχα τη δύναμη πια. Ποτέ δεν την είχα. Πέρασα μέρες ατελείωτες ξαπλωμένος σε ένα κρεβάτι. Προσπάθησα να το δω σαν παιχνίδι. Παιδί ήμουν ακόμα. Παιδί είμαι ακόμα. Τι κακό είχε το να είμαι όλη μέρα ξαπλωμένος; Ξεκούραση. Πολλοί θα με ζήλευαν, έλεγα. Αλλά δεν κράτησε πολύ. Κάποια στιγμή λες μέσα σου ότι πρέπει κάτι να κάνεις, κάτι σημαντικό, για να μην πάει χαμένη η ζωή σου, όπως τόσων εκατομμυρίων άλλων ασήμαντων που τα ονόματά τους ξέπεσαν στη λήθη. Όμως εγώ δεν μπορούσα να κάνω ούτε τα βασικά. Και ήθελα και μεγαλεία ο μαλάκας. Είχα αρχίσει όμως έναν απολογισμό της ζωής μου, και τον άφησα στη μέση. Αλλά εδώ που τα λέμε, δεν έχω και πολλά να θυμηθώ. Γεννήθηκα, μεγάλωσα, σπούδασα, πεθαίνω. Σχεδόν η φυσιολογική πορεία της ζωής. Απλά αυτό το “πεθαίνω” έρχεται κάπως νωρίτερα. Και ίσως λίγο πιο επώδυνα. Και το χειρότερο είναι η εξάρτηση. Να μην μπορείς να κάνεις τίποτα από μόνος σου. Ούτε καν να φας. Είναι ωραίο να σε φροντίζουν όταν είσαι πέντε ή δέκα χρονών, αλλά όταν φτάνεις τα τριάντα και χρειάζεσαι πάλι βοήθεια από τους δικούς σου για να επιβιώσεις νιώθεις άσχημα. Νιώθεις άχρηστος, ανήμπορος, ένα παράσιτο που ζει εις βάρος των άλλων. Και βλέπεις την αγάπη στα μάτια τους όταν σε βοηθάνε, αλλά δε σε κάνει να νιώθεις καλύτερα. Αντίθετα, νιώθεις χειρότερα, γιατί δεν μπορείς να κάνεις τίποτα για να τους ανταποδώσεις αυτή την αγάπη. Το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να κάθεσαι σε ένα κρεβάτι και να περιμένεις το τέλος, που θα είναι η λύτρωση για όλους. Κι όμως, είναι μερικά πρωινά που ξυπνάω με τόση όρεξη για ζωή, που λέω στον εαυτό μου ότι θα τα καταφέρει, και όχι μόνο θα επιβιώσει, αλλά τελικά θα κάνει και αυτό το μεγάλο κατόρθωμα που πάντα ονειρευόταν. Δεν ξέρω από πού αντλώ αυτή την αισιοδοξία. Ξέρω βέβαια ότι υπάρχουν και κάποιοι που το ξεπέρασαν αυτό, και τώρα ζουν μία κανονική ζωή. Αλλά συνήθως δεν πιστεύω ότι μπορεί να είμαι ένας από αυτούς. Είναι φαύλος κύκλος: Πρέπει να πιστεύεις στον εαυτό σου για να το ξεπεράσεις, αλλά αυτή η κατάσταση καταστρέφει την αυτοεκτίμησή σου. Κι όμως, κάποια πρωινά ξυπνάω γεμάτος ελπίδα. Αδικαιολόγητη, ανεξήγητη, αναπάντεχη ελπίδα. Αλλά και πολύτιμη ελπίδα. Ότι μπορώ να βγω νικητής από αυτήν την ιστορία. Δεν ξέρω πώς, δεν ξέρω τίποτα. Αλλά εκείνα τα πρωινά νιώθω σαν κάποιος να μου φόρτισε τις μπαταρίες. Παίρνω μπρος, διαβάζω, μαθαίνω, ενημερώνομαι, ψάχνομαι. Ζω. Και όσο πάει. Ένα τέτοιο πρωί είναι και το σημερινό. Σήμερα σηκώθηκα από το κρεβάτι. Περπάτησα. Βγήκα έξω. Κανείς δε με κοιταζε περίεργα. Είμαι κι εγώ φυσιολογικός, σαν αυτούς, σκέφτηκα. Πήρα τη γνωστή εφημερίδα και άρχισα να ψάχνω. “Θα σε νικήσω πουτάνα ανεργία”, φώναξα από μέσα μου. Και για πρώτη φορά μίλησα στο τέρας με το όνομά του. Έτσι όπως είμαι, ανάπηρος, χωρίς πανοπλία, χωρίς σπαθί, χωρίς καν άλογο, το κοίταξα στα μάτια και του είπα ότι θα το κατατροπώσω. Δεν ξέρω αν τρόμαξε καθόλου. Ούτε ξέρω αν το πιστεύω αυτό που είπα. Αλλά σήμερα νιώθω πως ίσως να είναι η τυχερή μου μέρα. Ίσως.

Πηγή: thestranger.wordpress.com

Διαβάστε περισσότερα...

Η γερασμένη κοινωνία...

Δεν μπορείς εύκολα να μιλήσεις για τη βία των ανθρώπων. Γιατί πρέπει να μιλήσεις για ζωές. Χαμένες ζωές. Καταστροφικές και αυτοκαταστροφικές. Ούτε οι πιο δικοί τους άνθρωποι δεν μπορούν να τις ερμηνεύσουν. Πολύ λιγότερο η τηλεοπτική ψυχολογία και η κοινωνιολογία του ταμπλόιντ. Αυτό που οφείλουμε να κάνουμε, όμως, είναι να μιλήσουμε για τον τρόπο που η κοινωνία δέχεται τη βία, την αναπαράγει, τη νομιμοποιεί, τη χρησιμοποιεί, την αθωώνει, την κάνει κοινότοπη. Λένε ότι η Ελλάδα δεν ξεπέρασε ποτέ την παράδοση της βίας, δεν έκλεισε ποτέ τη ρωγμή του Εμφυλίου. Με αποτέλεσμα οι γενιές να αλλάζουν και η βία να παραμένει πάντα παρούσα, οικείος τρόπος επίλυσης των κοινωνικών και πολιτικών διαφορών. Έτσι είναι, δεν πάει πολύς καιρός που κοινοβουλευτικά κόμματα καλούσαν στη δημιουργία ενός νέου ΕΑΜ και πολιτικοί αρχηγοί προειδοποιούσαν να μην ξανακάνουμε το λάθος της Βάρκιζας, τότε που παρέδωσαν τον οπλισμό. Φοβάμαι, ωστόσο, πως και η επίκληση μιας αιματηρής παράδοσης μάλλον μας αθωώνει. Δεν έχουμε μια βία που έρχεται απ’ το παρελθόν, αλλά μια βία της διάλυσης που μεγαλώνει ευθέως ανάλογα με την προϊούσα αποσύνθεση και παρακμή του οικονομικού και κοινωνικού μοντέλου. Το είδος αυτού του μοντέλου είναι που κάνει τη βία αποδεκτό μέσο διευθέτησης οικονομικών και πολιτικών επιδιώξεων. Μέχρι τον οριστικό εκτροχιασμό είχαμε μια μάλλον αφελή και παιδική εικόνα αυτού που ονομάζουμε πελατειακό κράτος και ελληνικό παρασιτισμό. Ξέραμε ότι κάποιοι πολιτικοί παίρνουν μίζες, παντού γίνεται, κάποιοι δημόσιοι λειτουργοί παίρνουν φακελάκι. Δεν είχαμε αντιληφθεί ούτε το μέγεθος ούτε το βαθμό της διαφθοράς. Δεν είχαμε καταλάβει ότι η διαφθορά ήταν απλώς ο mainstream τρόπος διανομής του δημόσιου χρήματος στα πλαίσια του πελατειακού κράτους. Δεν είχαμε αντιληφθεί ότι δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι με πλαστές συντάξεις και επιδόματα είχαν μετατραπεί σε εισοδηματίες του δημοσίου, ότι 37.000 αγρότες θεωρούσαν απόλυτα φυσικό να υπεξαιρούν δημόσιο χρήμα με εικονικά τιμολόγια, ότι τα φακελάκια που αλλάζουν χέρια φτάνουν το 1 εκατομμύριο ετησίως, ότι γεωργικοί συνεταιρισμοί, σωματεία, ΜΚΟ είναι στημένες μηχανές υπεξαίρεσης του πλούτου της κοινωνίας, ότι δήμοι σύσσωμοι είχαν μετατραπεί σε εστίες διαφθοράς που μετέτρεπαν το δημόσιο χρήμα σε μπουζουξίδικα και ποδοσφαιρικές ομάδες. Η διαδεδομένη διαφθορά που δεν περιοριζόταν σε κάποιες ελίτ ή σε κάποια τμήματα του κράτους αλλά διαχεόταν μαζικά στην κοινωνία, εξοικείωνε μεγάλα τμήματα της κοινωνίας με λογικές υποκόσμου. Και με πρακτικές μαφίας. Σταδιακά η κοινωνία έχανε την ικανότητά της για παραγωγή και περιοριζόταν στη με κάθε μέσο διεκδίκηση προσόδων από τα κρατικά ταμεία. Αυτή η διεκδίκηση γινόταν ολοένα και πιο σκληρή, εναντίον όλων και με αποδέκτη πάντα το κράτος. Στις άλλες δυτικές χώρες με ανεπτυγμένη οικονομία ο ρόλος του κράτους παραμένει πάντα ισχυρός στο ρόλο του παντοδύναμου ρυθμιστή, αλλά η ανάπτυξη, η επανάσταση της πληροφορικής, των τεχνολογιών, της σύγχρονης παραγωγής, έχει πολλαπλασιάσει τα πεδία της οικονομίας και το τερέν των κοινωνικών συγκρούσεων. Στις άλλες χώρες οι κοινωνικοί αγώνες μπορεί να είναι επίμονοι, διεκδικητικοί, σπάνια όμως είναι βίαιοι και ποτέ αυτοκαταστροφικοί. Οι εργαζόμενοι συνήθως δεν καταστρέφουν τις δουλειές τους. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει παραγωγή για να διεκδικήσουν οι εργαζόμενοι. Διεκδικούν προσόδους και προνόμια από το κράτος. Εκβιάζουν το κράτος απειλώντας με εξόντωση την κοινωνία. Κλείνουν τα λιμάνια, κρατάνε αποκομμένους τους νησιώτες· κατεβάζουν τους διακόπτες, λιώνουν τα τρόφιμα στα ψυγεία· κλείνουν τις εθνικές οδούς, καταστρέφονται τα μαγαζιά χωρίς προϊόντα. Όσο πιο σκληρή, βίαιη και αδιάλλακτη είναι η συμπεριφορά, τόσο πιο πολλά τα «κεκτημένα». Στις άλλες χώρες δεν θα μπορούσε κάποιος να πει «θα πνίξουμε την Αθήνα στα σκουπίδια». Να πει «να μην έχουμε ηθική αναστολή, να μη δίνουμε φάρμακα στους αρρώστους». Θα φαινόταν τόσο ακραία και αντικοινωνική συμπεριφορά που θα είχε τα ανάποδα αποτελέσματα. Εδώ συμβαίνει το αντίθετο. Δεν χρειάζεται η κουλτούρα της διαπραγμάτευσης, των συμβιβασμών, δεν υπάρχουν κοινωνικοί εταίροι. Η απόκτηση πλούτου γίνεται διά της επίθεσης στο κράτος που τον έχει. Η υπόλοιπη κοινωνία βρίσκεται στο ρόλο του κομπάρσου ομήρου. Το κράτος είναι το οχυρό που θα καταλάβουμε, ο εχθρός και το λάφυρο. Ο παρωχημένος αντικρατισμός που κυριαρχεί στην ελληνική κοινωνία δεν έχει ανάλογο σε άλλες χώρες. Μοιάζει με τον αντικρατισμό της ακροδεξιάς των Ηνωμένων Πολιτειών εναντίον της «ομοσπονδιακής κυβέρνησης». Στις άλλες χώρες υπάρχουν κοινωνικές τάξεις, εργοδότες, εργαζόμενοι. Εδώ υπάρχει η μικροαστική θάλασσα που λατρεύει να μισεί το κράτος-πατερούλη. Η κοινωνία των πολιτών που ποτέ δεν υπήρξε έγινε κοινωνία των κολλητών, των κουμπάρων, των συνενόχων. Πολυδιασπασμένη, σε όλο και μικρότερες ομάδες συμφερόντων, που συσπειρωμένες, αποφασισμένες, όλο και πιο φανατικές για να νικήσουν, προσπαθούν να καταλάβουν το φρούριο, να τρυγήσουν το «κράτος». Ο αντικρατισμός δεν είναι ριζοσπαστικός, το αντίθετο, είναι παρωχημένες μορφές οικονομίας, είναι ματαιωμένες υποσχέσεις από ένα κράτος που χρεοκόπησε και δεν μπορεί πια να πραγματοποιήσει όσα υποσχόταν στους πελάτες. Οι τελευταίοι στη λίστα των υποσχέσεων, οι νεότεροι, είναι αυτοί που έχουν και τη μεγαλύτερη αγανάκτηση. Το «αεροπλανάκι» τελείωσε, οι χαμένοι γεμάτοι αυτολύπηση και θυματοποίηση δεν βλέπουν μπροστά τους κανέναν άλλο εχθρό εκτός από το «κράτος» που μέχρι τώρα μοίραζε άφθονα τα δανεικά. Όλο και μικρότερες, όλο και πιο διασπασμένες, επαγγελματικές ομάδες και λόμπι συμφερόντων μάχονται με φανατισμό για τη διανομή όλο και μικρότερης πίτας. Όλο και περισσότερος κόσμος δεν ζει από τη δουλειά του, αλλά παρασιτικά. Διεκδικώντας ολοένα και πιο βίαια, με όρους πολέμου, ο θάνατός σου η ζωή μου. Οι πιο βίαιοι κερδίζουν. Ο ελληνικός παρασιτισμός γίνεται όλο και πιο βίαιος γιατί ξέρει ότι απειλείται η ίδια η ύπαρξή του. Σ’ αυτό το πλαίσιο, τα κόμματα του χρεοκοπημένου πολιτικού συστήματος δεν αντιπροσωπεύουν δυναμικά κοινωνικά στρώματα αλλά πελάτες. Είναι δύσκολο να διακρίνεις ποια είναι η κοινωνική διαστρωμάτωση των ψηφοφόρων . Είναι ίδια. Διαχειρίζονται υποσχέσεις. Και επιφυλάσσουν για τον εαυτό τους το ρόλο του ταμία στους διακόπτες του κρατικού ταμείου. Γι’ αυτό, όσο περισσότερο οι υποσχέσεις είναι ίδιες, τόσο πιο βίαιη είναι η τελετουργική μεταξύ τους αντιπαράθεση. Ο ανηλεής πόλεμος ομάδων εξουσίας δανείζεται την κατάλληλη πολιτική ρητορική προηγούμενων βίαιων εποχών. Και κάποιοι δυστυχείς παίρνουν τοις μετρητοίς τα λόγια συνδικαλιστών και βουλευτών. Βάζουν «ρουκέτες στις ερπύστριες», «παίρνουν τα καλάσνικοφ». «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους». Οι πιο εξουσιαστικές, ναρκισσιστικές, αυταρχικές συμπεριφορές διακινούνται οριζοντίως και καθέτως σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της ελληνικής κοινωνίας. Απλώς αλλάζουν πρόσημα. Αλλά είναι ίδιες. Η βία δεν είναι αποδεκτή από την ελληνική κοινωνία επειδή είναι αντισυστημική, αλλά για τον ακριβώς αντίθετο λόγο. Επειδή είναι εντελώς συστημική. Μια κοινωνία φαίνεται αν είναι γερασμένη, όχι από τους γέρους της. Αλλά από τους νέους της.

 Πηγή: Athens Voice - Φώτης Γεωργελές

Διαβάστε περισσότερα...

Η εταιρική αποτίμηση της ανθρώπινης ζωής...

Στις 24 του Νοέμβρη που μάς πέρασε, το εργοστάσιο ρούχων Tazreen, στα περίχωρα της Ντάκα, πρωτεύουσας του Μπαγκλαντές τυλίχτηκε στις φλόγες, με αποτέλεσμα 112 εργάτες ν’ απανθρακωθούν. Συνηθισμένα πράγματα… Το Μπαγκλαντές, τις τελευταίες δεκαετίες έχει εξελιχθεί στον δεύτερο, μετά την Κίνα, κατασκευαστή ρούχων για λογαριασμό γνωστών, αμερικάνικων κυρίως εταιριών, με περίπου 4,000 εργοστάσια, και τις εξαγωγές ν’ αγγίζουν τα $18 δις ετησίως. Το Tazreen έραβε ρούχα κυρίως για το Walmart, το μεγαλύτερο εμπορικό κατάστημα στον κόσμο, γνωστό για τις φτηνές τιμές, τα φτηνά μεροκάματα (αυτά πάνε συνήθως μαζί), και τις άθλιες συνθήκες εργασίας των υπαλλήλων του και όχι μόνο. Σύμφωνα με ντοκουμέντα, που έφερε στο φως το Bloomberg, το Walmart μαζί με άλλες εταιρίες που χρησιμοποιούσαν το εργοστάσιο για τον ίδιο σκοπό, όπως η GAP και η Target, είχαν ειδοποιηθεί ήδη από τον Απρίλιο του 2011 για τα προβλήματα ασφάλειας που παρουσίαζε και για το σκοπό αυτό τούς είχε ζητηθεί να δώσουν κάτι τις περισσότερο, ώστε το εργοστάσιο να επισκευασθεί και να γίνει ασφαλές. Η απάντηση των εκπροσώπων του Walmart ήταν ότι, ναι, ξέρετε, ξέρουμε ότι υπάρχουν προβλήματα στα ηλεκτρικά και στα συστήματα πυρόσβεσης, αλλά έχουμε να κουμαντάρουμε άλλα 4,500 εργοστάσια, οπότε δεν θα είναι οικονομικά εφικτό να προβούμε σε τέτοιας έκτασης επενδύσεις. Όπερ μεθερμηνευόμενο, σήμαινε ότι αναλαμβάνουμε το όποιο ρίσκο, διότι εκτιμούμε ότι θα μας έρθει φτηνότερα. Κυνισμός; Μπα! Επιχειρηματικός ορθολογισμός, βάση των συνήθων αναλύσεων οφέλους-κόστους. Το Walmart, φυσικά δεν αποτελεί εξαίρεση. Υπάρχουν αρκετά παραδείγματα από τον κόσμο των επιχειρήσεων, όπου η ανθρώπινη ζωή μπαίνει στο ίδιο exel με τα αναλώσιμα, και αποτιμάται αντιστοίχως, αναλόγως πάντοτε του γεωγραφικού πλάτους και μήκους. Άλλη η αποτίμηση στο Μπαγκλαντές, άλλη στη Βραζιλία, άλλη στην Αμερική. Ανάμεσα λοιπόν, στα 1973 και 2009, είχε παρατηρηθεί ότι όταν ένα φορτηγό συγκεκριμένης μάρκας (General Motors) συγκρουόταν με ένα άλλο, υπήρχε μεγάλη πιθανότητα το ρεζερβουάρ του πρώτου να εκραγεί. Εξ αιτίας αυτού του κατασκευαστικού λάθους, 2,000 περίπου άνθρωποι στις ΗΠΑ είχαν αφήσει τα κοκαλάκια τους στην άσφαλτο Από έρευνες αποδείχτηκε ότι το πρόβλημα οφειλόταν στη θέση που είχε το ρεζερβουάρ, στα πλαϊνά του φορτηγού, για λόγους εξοικονόμησης ενέργειας. Αντί να ανακαλέσει η εταιρία τα προβληματικά μοντέλα, έβαλε τους μηχανικούς και τους λογιστές της να υπολογίσουν πόσο θα κόστιζε ο επανασχεδιασμός και η ανακατασκευή, και πόσο η αποζημίωση των υποψήφιων θυμάτων. Οι αριθμοί έδειξαν αυτό που υποπτευόμαστε: η αντικατάσταση θα κόστιζε 8.6 δολάρια το όχημα, ενώ η αποζημίωση, για ένα υποθετικό αριθμό 500 θυμάτων το χρόνο, θα κόστιζε 2.4 δολάρια ανά φορτηγό. Σκεπτόμενη, λοιπόν, ορθολογικά, η εταιρία εγκατέλειψε κάθε σχέδιο για απόσυρση και ανακατασκευή. Όχι όμως για πολύ. Ο τρόπος σκέψης της δεν εκτιμήθηκε από ένα δικαστήριο του Λος Άντζελες, το οποίο τής εκδίκασε πρόστιμο περί τα 5 δις δολάρια για αποζημιώσεις των θυμάτων. Παρά τον ορθολογισμό της, όμως, η GM, είχε και άλλες ατυχίες. Με το που ξέσπασε η κρίση, ήταν από τις πρώτες που παρασύρθηκε, κηρύσσοντας αναγκαστατικά πτώχευση. Αν δεν ήταν τα 25 και πλέον δις του αμερικανικού κράτους να τη συγκρατήσουν, σήμερα η GM θα βρισκόταν στα θυμαράκια. Ας δούμε και μια άλλη περίπτωση. Το 2005 σε κάποιο διυλιστήριο της BP στο Τέξας σημειώθηκε έκρηξη σκοτώνοντας 15 εργάτες, που εκείνη την ώρα βρίσκονταν σε παρακείμενα τροχόσπιτα. Θα μπορούσε να περάσει σαν μια άτυχη στιγμή, για κάποιους άτυχους εργάτες. Στη δίκη, όμως που ακολούθησε ήρθαν στο φως έγγραφα που αποδείκνυαν ότι τρια χρόνια πριν, η BP είχα κάνει μια ανάλυση κόστους-οφέλους για το είδος του υλικού που θα χρησιμοποιούσε στις γύρω εγκαταστάσεις, και από τα οποία προέκυπτε ότι η χρήση ενός φτηνού αλλά ακατάλληλου υλικού, αντί ενός ακριβού, αλλά ανθεκτικού στις εκρήξεις, θα μπορούσε να εξισορροπήσει το κόστος από πιθανές αποζημιώσεις σε περίπτωση ατυχήματος. Για τους υπολογισμούς αυτούς, η BP καταδικάστηκε τελικά να πληρώσει από 10 εκ. Δολάρια για κάθε σκοτωμένο εργάτη . Δυστυχώς, στα περισσότερα από τα ατυχήματα, η απόδειξη ύπαρξης δόλου πίσω από τη λήψη ελλιπών μέτρων ασφαλείας είναι δύσκολο να προσκομιστεί, με αποτέλεσμα οι εταιρίες να ξεφεύγουν με κάτι ψιλά και να συνεχίζουν να εκθέτουν σε κίνδυνο τις ζωές των εργαζομένων. 

Υ.Γ. Το παρόν κείμενο βασίστηκε στο άρθρο “Death and Number-Crunching in Corporate America” των Thom Hartmann και Sam Sacks, το οποίο δημοσιεύτηκε στις 13/12 στην ιστοσελίδα http://truth-out.org.

Διαβάστε περισσότερα...

Αυτή είναι η κοινωνία μας...

Διαβάστε περισσότερα...

Μια φορά κι έναν καιρό...

Μπορεί τώρα, στους βάρβαρους καιρούς των μνημονίων, να μας ληστεύουν ξετσίπωτα και ξεδιάντροπα, αυτή όμως η «ληστεία» (κατά του λαού) κρατάει αιώνες …; Ας δούμε πώς ο Κώστας Βάρναλης στο περίφημο βιβλίο του «Η αληθινή απολογία του Σωκράτη», βάζει τον αρχαίο Έλληνα φιλόσοφο να διηγείται ένα «παραμύθι», μα, και στις μέρες μας ακόμα, πολύ αληθινό: « … Μια φορά κι έναν καιρό οι κλέφτες της πρώτης πολιτείας του κόσμου, αφού πλουτήνανε αρκετά, αποφασίσανε να τακτοποιήσουνε τη ζωή τους. Μπλοκάρανε λοιπόν τους φτωχούς της πολιτείας κι αφού τους μαζώξανε στην πλατεία τους είπανε: “Ψηλά τα χέρια! Θέλουμε το καλό σας …;. Είσαστε λεύτεροι! – (ψηλά τα χέρια!) …;. Ο κυρίαρχος λαός θα ‘σαστε εσείς! Εμείς μονάχα θα σας κουμαντάρουμε. Θα φροντίζουμε για την ασφάλεια της ζωής, της τιμής και της περιουσίας σας – μ’ ένα λόγο για τη λευτεριά σας. Σεις θα δουλεύετε …; Εμείς θα σας δίνουμε δουλειά, φτάνει να ..βρίσκεται, και σεις θα μας δίνετε τα κόπια σας …; Κ’ εσείς κ’ εμεις θα ‘χουμε πάνω από τα κεφάλια μας τους ίδιους Θεούς, που θα προστάζουν εσάς να δουλεύετε και να μην τρώτε κ’ εμας να καθόμαστε και να τρώμε. Κ’ εμείς κ’ εσείς θα ‘χουμε πάνω απ’ τα κεφάλια μας τους ίδιους νόμους, που εμείς θα σας τους δίνουμε κ’ εσείς θα τους ψηφίζετε σα βουλευτάδες και θα τους εφαρμόζετε σα δικαστάδες ενάντια στον εαυτό σας.. Κι επειδή μοναχοί σας δε θα μπορούσατε να σκεφτείτε το συμφέρον σας και να φυλάξετε τον εαυτό σας, θα σας αναγκάζουμε με το ζόρι (ψηλά τα χέρια!). Ένα πράγμα μοναχά σας απαγορεύουμε: να κλέβει ο ένας τον άλλονε. Γιατί μπορεί να κλέψετε κ’ εμάς”. Έτσι λοιπόν ο λαός δούλευε λεύτερα και λεύτερα σκεφτότανε. Και τραγουδούσε χαρούμενα στις ταβέρνες σαν τον κότσυφα στο κλαρί (στο κλουβί!). Κ’ οι σωτήρες του ξαπλωνόντανε τ’ ανάσκελα σε ζεστά παλάτια το χειμώνα και κάτω απ’ ανθισμένα δέντρα το καλοκαίρι …; Κ’ η ευτυχία τους αυτή ήτανε δύναμη της πατρίδας κ’ η ξετσιπωσιά τους καθαρμός. Κι αν κάπου βαριεστίζοντας ο λαός τους έδιωχνε, ζητούσε αμέσως άλλους να τόνε κλέβουνε: δε μπορούσε πια μήτε να σκεφτεί χωρίς “σωτήρες” …; …; Γελάτε και με το δίκιο σας, ω άντρες Αθηναίοι …; Παραμύθι, βλέπετε. Τώρα θα μου ζητάτε κ’ επιμύθιο! Πού να το βρω! …; Μοναχά σας λέω: “Αλίμονο στον αυτόδουλο πολίτη, που φτασμένος στα έσχατα της απελπισιάς παραδίνεται, για να σωθεί, .. στο έλεος του Θεού και στους νόμους των Κλεφτών”» …

Πηγή: http://nikiloy.pblogs.gr/

Διαβάστε περισσότερα...

Η κοινωνία του φόβου...

Άλλαξαν όλα ή μήπως πάντα έτσι ήταν, κρυμμένα καλά κάτω απο ψεύτικες γυαλιστερές χοντρές και κούφια λόγια χωρίς νόημα. Δεν αναγνωρίζω πια τα πρόσωπα των φίλων ούτε τα λόγια τους καταλαβαίνω. Ό,τι νόμιζα νεκρό χρόνια πριν, βρυκολακιάζει και γυρίζει να στοιχειώσει τις πόλεις, τις γειτονιές και τα σπίτια μας. Μια καταιγίδα ήταν αρκετή να διαλύσει το γυαλιστερό βερνίκι, να μας κάνει φοβισμένα ανθρωπάκια που όταν δεν σιωπούμε, αναζητούμε εξιλαστήρια θύματα στην πλατεία της Ομόνοιας, ελπίζοντας το αίμα τους να διώξει το κακό. Φοβάμαι τα νέα δόγματα του φόβου «δεξιά» κι «αριστερά», την απολυτότητα των φοβισμένων και πιό πολύ την αδράνεια των παραιτημένων. Φοβάμαι τη φιλανθρωπεία των καιρών και τα μανιφέστα των σωτήρων, όλων εκείνων που επιχειρούν ήδη να χτίσουν τη νέα πλάνη σε μια κοινωνία που δεκαετίες τώρα αποδέχεται το μύθο για να αποφύγει τη πραγματικότητα.

Πηγή: http://www.aixmi.gr - Χρύσα Ταβουλάρη

Διαβάστε περισσότερα...

Ο άνθρωπος που ενέπνευσε το κίνημα Occupy...

Ο Kalle Lasn είναι ένας ασπρομάλλης κύριος που μένει σε μια φάρμα κοντά στο Βανκούβερ με τη Γιαπωνέζα γυναίκα του. Δεν είναι ούτε Καναδός, ούτε αγρότης, παρότι ενίοτε φοράει γαλότσες στο γραφείο. Είναι όμως ο άνθρωπος που ενέπνευσε (ή διέδωσε ή και τα δυο μαζί) το κίνημα Occupy. Τον ανακάλυψα όταν αποφάσισα να βρω απάντηση στην πρώιμη απορία μου από που ξεκινάει όλο αυτό το κίνημα; «Ποιο είναι το ένα και μόνο αίτημά μας;» έγραφε με κόκκινα γράμματα η αφίσα του κινήματος #OccupyWallStreet, που προέτρεπε τον κόσμο να προσέλθει στις 14 Σεπτέμβρη με τις σκηνές του στο lower Μανχάταν. Το φαινομενικά ουτοπικό κίνημα, γιγαντώθηκε σε βαθμό που ούτε ο ίδιος ο Lasn φανταζόταν και τώρα μπορούμε να ασχοληθούμε με τον χαμηλών τόνων εκδότη του περιοδικού Adbusters -τουλάχιστον για να γνωρίσουμε το ποιόν αυτού που υποδαύλισε την «επανάσταση».

Ρίζες και περιπλάνηση
Ο Lasn έφυγε από την Εσθονία λίγο πριν την επέλαση των ρωσικών στρατευμάτων. Πέρασε τα παιδικά του χρόνια σε ένα στρατόπεδο προσφύγων στη Γερμανία, ενώ αργότερα μετοίκησε στην Αυστραλία, όπου πήρε Πτυχίο στα Εφαρμοσμένα Μαθηματικά και δούλεψε για το αυστραλιανό Τμήμα Αμύνης. Κατέληξε στο Τόκιο, όπου εγκαταστάθηκε, ιδρύοντας μια εταιρεία έρευνας αγοράς. Αλλά στις αρχές του 80 θα μετακομίσει στον Καναδά και θα αρχίσει να ασχολείται με την παραγωγή ντοκιμαντέρ, όπως το Japan, Inc. (1980) και το The Rise and Fall of American Business Culture (1984).

Adbusters: Κόντρα στα Μίντια και τον Καταναλωτισμό
Στον Καναδά ήρθε για πρώτη φορά σε κόντρα με τα μίντια και τις πολυεθνικές, όταν θέλησε να προβάλλει ανεπιτυχώς διαφημίσεις κατά της υλοτομίας δασών του δυτικού Καναδά και αργότερα κατά του αυτοκινήτου -το οποίο αποκαλούσε «επικίνδυνο τέρας για το περιβάλλον: Autosaurus». Η υπόθεση της αγωγής που έκανε κατά των Μέσων που αρνήθηκαν να προβάλλουν τις διαφημίσεις εκκρεμούσε για χρόνια, μέχρι που το Ανώτατο Δικαστήριο να τον δικαιώσει, δίνοντάς του ουσιαστικά «την άδεια να βάλει τις εταιρείες μέσων μαζικής ενημέρωσης να υποστούν έλεγχο». Το περιοδικό Adbusters ή Αντιδιαφημιστές και οι αντι-καταναλωτικές καμπάνιες τους (που δημιούργησαν ένα μεγάλο κύμα κλικτιβισμού τη δεκαετία του 90) είναι απ΄ότι φαίνεται το μεγαλύτερο επίτευγμά του. Το κοινωνικού και ακτιβιστικού περιεχομένου έντυπο που έχει τιράζ 120.000 χιλιάδες τεύχη το μήνα σε όλο τον κόσμο -σύμφωνα με δημοσίευμα του site- στηρίζεται αποκλειστικά στις συνδρομές των αναγνωστών και όχι σε διαφημίσεις για την έκδοση του. Από τους Adbusters έγινε ευρέως γνωστή η ακτιβίστρια, συγγραφέας και δημοσιογράφος Ναόμι Κλάιν. Πάντως στα πλαίσια της έκδοσης αυτής, ο Lasn ενεπλάκη το 2004 και σε αντισημητικό σκάνδαλο, ύστερα από άρθρο του ότι οι μισοί από τους νεοσυντηρητικούς των Η.Π.Α. είναι εβραϊκής καταγωγής.

Culture Jam και #OccupyWallStreet
Η δουλειά του κατά του καταναλωτισμού και των πολυεθνικών στηρίζεται στην ιδέα του περί culture jam, δηλαδή την εμπλοκή και ανατροπή της καταναλωτικής κοινωνίας όπως την περιέγραψε στο ομώνυμο βιβλίο το 2000. Το κίνημα Occupy γεννήθηκε όταν ο Lasn με τον Αρχισυντάκτη του Adbusters χρησιμοποίησαν το hashtag #ΟCCUPYWALLSTREET στο twitter και σχεδίασαν προωθητικό υλικό όπως πόστερ και διαφημιστικά banners για το διαδίκτυο. Έτσι και το επίσημο πόστερ του κινήματος με τη μπαλαρίνα και τον ταύρο, πέρασε ένα νέο υπερβατικό κοινωνικό μήνυμα ή αλλιώς meme, αυτό της λαϊκής εξέγερσης, με τη βοήθεια της αισθητικής, που είναι «το πιο σημαντικό πράγμα», σύμφωνα με λεγόμενά του Lasn. Παρότι ο ίδιος ο Lasn δεν κοιμήθηκε σε σκηνές, αισθάνεται ένα με τους Καταληψίες: «Για να ξεκινήσει μια επανάσταση χρειάζονται όλων των ειδών οι άνθρωποι, αλλά η αιχμή του δόρατος είναι βέβαια οι νέοι που μπαίνουν στην πρώτη γραμμή». Ο διορατικός Lasn είδε τη συσσωρευμένη οργή των Αμερικανών και τη συνέδεσε με την αλλαγή, που περίμενε εδώ και είκοσι χρόνια. Ώθησε τους Occupiers να συγκεντρώσουν τα αιτήματά τους και υποστήριξε τον φόρο του Ρομπέν Των Δασών (Robin Hood Tax), δηλαδή την επιβολή 1% φόρου σε όλες τις οικονομικές συναλλαγές. Δεν ξέρει ποια θα είναι η κατάληξη του κινήματος, αλλά μέσω του Adbusters έχει να προτείνει ήδη μια ακόμη αντικαταναλωτική ενέργεια: το #OCCUPYXMAS που ωθεί σε μετριασμό των εορταστικό αγορών καθώς και σε μεταφορά των χρημάτων από μεγάλες τράπεζες σε μικρά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Απανταχού καταναλωτές μεταμορφωθείτε σε Οccupiers, ο πιο επιτυχημένος cultural jammer σήμερα είναι σίγουρος ότι η ορμή μας δε θα πάει χαμένη.

Πηγές: Vancouver Observer, New York Times, Adbusters, The Tyee- http://www.doctv.gr
Της ΣΤΕΛΛΑΣ ΠΑΡΑΣΧΑ

Διαβάστε περισσότερα...

Διαφημιστικές καμπάνιες με έντονα κοινωνικά μηνύματα...

Για την κατασκευή 1 γούνας απαιτούνται 120 δέρματα μικρών ζώων

Το 50% των αυτοχείρων είναι ηλικιωμένοι

Η φτώχεια δεν πρέπει να είναι ισόβια καταδίκη

10% των θυμάτων τροχαίων χρησιμοποιούν ακουστικά

Τα ζώα δεν είναι επαγγελματίες κλόουν. Μην πληρώνετε για να τα δείτε να βασανίζονται στο Τσίρκο

Σταματήστε την καταστροφή

Το κάπνισμα καταπιέζει

Μην αγοράζετε αναμνηστικά από εξωτικά ζώα

Ένα «κλικ» μπορεί να αλλάξει το μέλλον σου

Σταματήστε την κλιματική αλλαγή προτού εκείνη αλλάξει εσάς

Μην αποδέχεστε την ανορεξία ως πρότυπο

Υποστηρίξτε ψυχολογικά τα άτομα με ανορεξία ή βουλιμία

Εκείνος που κακοποιεί, ποτέ δεν βλέπει τον εαυτό του όπως πραγματικά είναι

Η κακοποίηση δεν είναι άθλημα

Η φύση δεν ανακυκλώνεται

Η σιωπή είναι επώδυνη

Κόβοντας τα δέντρα , κονταίνουμε την ζωή μας

Οι ζώνες ασφάλειας κρατούν τους ανθρώπους ενωμένους

Μην κάνεις ότι δεν θέλεις να σου κάνουν

Το 80% των παιδικών καθισμάτων δεν τοποθετούνται σωστά

Δεν γεννήθηκε για να φορεθεί

Το Δάσος είναι ζωή

Τα κατοικίδια δεν είναι παιχνίδια

Και η προφορική κακοποίηση είναι τρομαχτική

Το παιδικό δέρμα είναι 10 φορές πιο απαλό και καίγεται 40 φορές ταχύτερα από των ενηλίκων. Η πλειοψηφία θανατηφόρων εγκαυμάτων ανηλίκων συμβαίνουν σε ηλικίες μικρότερες των 4 ετών

Τα παιδιά καπνιζόντων γονέων πάνε στον παράδεισο νωρίτερα

Πηγή: http://www.psmn.gr/

Διαβάστε περισσότερα...

Οι κίνδυνοι μιας κάποιας λοβοτομής...

Αναζητώντας την «ευτυχία» (δηλαδή το «τι» και το «πώς»), ο Daniel Gilbert, καθηγητής Ψυχολογίας στο Χάρβαρντ, έφτασε πολύ μακριά. Τρία εκατομμύρια χρόνια πριν. Τότε ο άνθρωπος δραπέτευσε από το παρόν. Είναι η στιγμή που ο ανθρώπινος εγκέφαλος εμφανίζει μέσα από διαδικασία εξέλιξης και απροόπτων τη δυνατότητα να σχεδιάζει. «Αυτή είναι και η βασική διαφορά του ανθρώπου από τα ζώα», γράφει ο Gilbert. «Ο άνθρωπος είναι το μόνο ζώο που σκέπτεται το μέλλον. Το να “βλέπει” κάποιος τη Μεγάλη Πυραμίδα ή τη γέφυρα Golden Gate ή να “φαντάζεται” τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό αποτελούν πράξεις πολύ πιο αξιοθαύμαστες από την κατασκευή οποιουδήποτε από αυτά». Σ’ αυτή την πολυσύνθετη διαδικασία βιοχημικών ενώσεων, εμπειριών και νευρώνων εντοπίζει ο καθηγητής Ψυχολογίας την αναζήτηση της ευτυχίας από τον άνθρωπο. Διότι, όπως εξηγεί, η ικανότητα του ανθρώπου για σχεδιασμό, η αντίληψη του μέλλοντος, γεννάει και την ανάγκη ελέγχου του: «Αν η ερώτηση –γράφει ο Gilbert– είναι “γιατί θέλουμε να ασκούμε έλεγχο στο μέλλον μας”, τότε η εκπληκτικά σωστή απάντηση είναι “επειδή μας κάνει να αισθανόμαστε καλά” τελεία και παύλα. Η επιρροή είναι ευχάριστη (…) το να κρατάμε το πηδάλιο της βάρκας μας καθώς κατεβαίνουμε το ποτάμι του χρόνου είναι πηγή ευχαρίστησης, ανεξάρτητα από το λιμάνι που αναζητάει ο καθένας μας».
Ικανότητα (ή δικαίωμα, όπως θα δούμε παρακάτω) σχεδιασμού, κυριαρχία στο μέλλον, ευτυχία, είναι το «τρίπτυχο» του D. Gilbert.
Ο ίδιος, για να το κάνει πιο σαφές, θα το αντιπαραβάλει με τη λοβοτομή. Μετά την επέμβαση στον μετωπιαίο λοβό, οι «ασθενείς» παρατηρήθηκε πως έχαναν τη δυνατότητα αντίληψης του μέλλοντος. Μπορούσαν μια χαρά να συζητήσουν μαζί σου πίνοντας τσάι, αλλά ήταν ανίκανοι να σου πουν τι θα κάνουν το απόγευμα. Δεν αντιλαμβάνονταν την έννοια του μέλλοντος. Ηταν «απεξαρτημένοι» (ή τιθασευμένοι) αλλά εγκλωβισμένοι πάντα στο παρόν. Εξόριστοι από κάθε νησίδα ευτυχίας, αφού δεν «έβλεπαν» το μέλλον.
Είναι μάλλον κοινή πεποίθηση πως ακριβώς αυτήν τη δυνατότητα σχεδιασμού στερεί η κρίση από ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας μας. Ενας διάχυτος φόβος από τα Προγράμματα Σταθερότητας εγκλωβίζει στο παρόν χιλιάδες νοικοκυριά. Βέβαια, ο φόβος δεν είναι μετρήσιμο μέγεθος όπως τα σπρεντ ή τα ομόλογα, αλλά ποιος διαψεύδει ότι καθορίζει τη ζωή μας εξίσου με την οικονομική πραγματικότητα; Και αν η δεύτερη είναι θέμα μετρήσιμων αξιών, σ’ αυτές άραγε δεν πρέπει να συνυπολογιστούν και οι μη μετρήσιμες; Αυτές που όμως είναι σημαντικές για μια κοινωνία, για την ευτυχία της, δηλαδή η δυνατότητά της να ελέγξει το μέλλον της;
«Ας μην την υπέσκαπτε η ίδια η κοινωνία καταναλώνοντας και σκορπώντας και σπαταλώντας», λένε πολλοί και μάλλον απηχούν την κοινή λογική εν μέσω κρίσης. Και, υποστηρίζουν, η «τιμωρία» δεν μπορεί να είναι παρά η προφανής: οι σκληρές οικονομικές επιπτώσεις.
Με τις άλλες επιπτώσεις όμως, τις κοινωνικές, τι γίνεται; Δεν πρέπει να συνυπολογιστούν τουλάχιστον ώστε να αντιμετωπιστούν ακόμη και εκ των υστέρων; Η απόλυτη κυριαρχία της χρηματο-οικονομικο-φορολογικής ορολογίας στον δημόσιο λόγο εξορίζει την εξίσου κρίσιμη συζήτηση για τις εξωνομισματικές πληγές στο σώμα όχι της οικονομίας αλλά της κοινωνίας.
Οι μεγάλες εισοδηματικές μειώσεις είναι προφανές πως εγκλωβίζουν μεγάλα κομμάτια της ελληνικής κοινωνίας σε κάτι πολύ περισσότερο από μια περιστολή «χλιδής», σε κάτι πολύ βαθύτερο από μια οικονομική αβεβαιότητα.
Είναι κρίση ύπαρξης, αφού νιώθουν ως άλλοι λοβοτομημένοι πως εξορίζονται μόνιμα στο παρόν. Ποιο μέλλον γι’ αυτούς; Ποιο σχεδιασμό δικαιούνται να κάνουν;
Ο αγώνας για το «σήμερα» καταδικάζει εκατοντάδες χιλιάδες συμπολίτες σε κάτι πολύ περισσότερο από οικονομική δυσπραγία. Στη δυστυχία.
Οσο –έστω και προς χάρη της απλούστευσης– κυριαρχεί στον δημόσιο λόγο η άποψη πως η κοινωνία είναι ένα σύνολο ατόμων, όπως και η εταιρεία ένα σύνολο μετόχων, τότε οι απευχόμενες κοινωνικές εκρήξεις καθίστανται πολύ πιθανές.
Δεν είμαστε α-π-λ-ώ-ς μέτοχοι μιας εταιρείας που λέγεται «Ελληνική Κοινωνία» ούτε έχουμε αποκλειστικά μονοσήμαντη σχέση μ’ αυτή, ανάλογα με τον αριθμό των «μετοχών» ούτε και ξεκάθαρες, ορθολογικές δράσεις.
Υπάρχουν κάποιοι με λιγότερες «μετοχές» που γίνονται όλο και περισσότεροι, ενώ και οι λιγοστές «μετοχές» τους δεν αποτιμώνται πλέον. Και δεν θα αντιδράσουν μόνο όπως ένας μέτοχος, διότι χάνουν πολύ περισσότερα απ’ όσα προδίδει η ονομαστική αξία μιας μετοχής.
Ωστόσο, παρακολουθώντας κανείς τη δημόσια συζήτηση, έχει την αίσθηση πως πολλοί σοβαροί αναλυτές εξακολουθούν να θεωρούν ότι η κρίση είναι αποκλειστικά ζήτημα οικονομολόγων και τεχνοκρατών. Και ότι αρκούν οι ισοσκελισμοί προϋπολογισμών με όποιο κόστος. Βεβαίως, χρειάζονται οι ισοσκελισμοί, ποιος μπορεί να το αρνηθεί, αλλά υπάρχει και εκείνο το μη μετρήσιμο «κάτι άλλο», που πρέπει να συνεκτιμηθεί και να αναγνωριστεί σ’ αυτούς που το χάνουν.
Είναι αυτό που (σύμφωνα με μια αιρετική συσχέτιση του χάους με την καθημερινότητα) συνέβη στην Πράγα και κατέρρευσε το κομμουνιστικό καθεστώς: Ενας μανάβης κατέβασε τα κομματικά πορτρέτα από το μαγαζί του και μέσα σε λίγες μέρες τον μιμήθηκε όλη η Πράγα. Το καθεστώς κατέρρευσε, αφού δεν μπορούσε να επιβληθεί. Ακόμη κι αν δεν συνέβη έτσι, ούτως ή άλλως, αυτό που τελικά συνέβη, προέκυψε από τους ίδιους «χαοτικούς» νόμους. Που είναι πολύ πιο σύνθετοι από αυτούς των αγορών.

Ιnfo
- George A. Akerlof - Robert J. Shiller «Ζωικά πνεύματα», Θεσσαλονίκη 2010, εκδ. Επίκεντρο
- Daniel Gilbert «Αναζητώντας την ευτυχία», Αθήνα 2007, εκδ. Κάτοπτρο
- F. David Peat - John Briggs «Το χάος στην καθημερινή μας ζωή», Αθήνα 2001, εκδ. Τραυλός
- Gerald Huther «Βιολογία του φόβου», Αθήνα 2007, εκδ. Πολύτροπον
- Michel Beaud «Η ιστορία του καπιταλισμού», Αθήνα 2008, εκδ. Ηλέκτρα

Πηγή: Εφημερίδα Καθημερινή-Tου Τακη Καμπυλη

Διαβάστε περισσότερα...

Η Κοινωνία του θεάματος...

Χωρίς αμφιβολία, η εποχή μας προτιμά την εικόνα από το αντικείμενο, το αντίγραφο από το πρωτότυπο, την αναπαράσταση από την πραγματικότητα, το φαινόμενο από το είναι. Το ιερό γι’αυτήν δεν είναι παρά η ψευδαίσθηση, και το ανίερο είναι η αλήθεια. Ή μάλλον, το ιερό μεγαλώνει στα μάτια της στο μέτρο που μικραίνει η αλήθεια και αυξάνεται η ψευδαίσθηση, έτσι ώστε γι’αυτήν, το αποκορύφωμα της ψευδαίσθησης ν’αποτελεί επίσης το αποκορύφωμα του ιερού. – Φουέρμπαχ

“…Για να πούμε την αλήθεια δεν πιστεύω ότι υπάρχει κανένας στον κόσμο που να μπορεί να ενδιαφερθεί για το βιβλίο μου, εκτός από κείνους που είναι εχθροί της υπάρχουσας κοινωνικής τάξης πραγμάτανν και που δρουν έμπρακτα με βάση αυτή την τοποθέτηση. Η βεβαιότητα μου ως προς αυτό, καλά θεμελιωμένη στη θεωρία, επικυρώθηκε από την εμπειρική παρατήρηση των σπάνιων και φτωχών κριτικών ή υπαινιγμών που προκάλεσε, ανάμεσα σ’ αυτούς που κατέχουν, ή προσπαθούν ακόμα να αποκτήσουν την εξουσία, να μιλούν δημόσια μέσα στο θέαμα, ενώπιον άλλων που σιωπούν. Aυτοί οι διάφοροι ειδικοί των φαινομενικών συζητήσεων που αποκαλούμε ακόμη, καταχρηστικά πάντως, πολιτιστικές ή πολιτικές, έχουν ευθυγραμμίσει αναγκαστικά τη λογική και την κουλτούρα τους με τη λογική και την κουλτούρα του συστήματος που τους χρησιμοποιεί κι αυτό όχι μόνο γιατί έχουν επιλεγεί απ’ αυτό αλλά κυρίως γιατί ποτέ δεν διαπαιδαγωγήθηκαν από κάτι άλλο.”
Guy Debord

Πηγή: http://thenetwar.com

Διαβάστε περισσότερα...

Καλωσορίσατε στην κοινωνική σχιζοφρένεια...

Διαβάστε περισσότερα...

Think...

Το "Think" είναι ένα μικρού μήκους animation, που ασκεί κριτική πάνω στα κοινωνικά στερεότυπα και ιδεώδη, φωτογραφίζοντας την ελαττωματική, έμφυτη τάση του ανθρώπου, να προσαρμόζεται στη "στάση" του κοινωνικού του περιβάλλοντος.

Διαβάστε περισσότερα...

Ευφυΐα και κοινωνικό κεφάλαιο...

Το πιο σημαντικό ενεργητικό στοιχείο που έχει στη διάθεσή της μια κοινωνία δεν είναι ούτε ο οι φυσικοί πόροι ούτε καν η ποιότητα του εργατικού δυναμικού της. Είναι, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, το «κοινωνικό κεφάλαιο» που υπάρχει στην κοινωνία- δηλαδή τα κοινωνικά δίκτυα με τους θεσμούς της αμοιβαιότητας και εμπιστοσύνης που ενυπάρχουν σε αυτά. Στις κοινότητες εκείνες όπου το κοινωνικό κεφάλαιο είναι μεγαλύτερο, σύμφωνα με τον γνωστό Αμερικανό μελετητή του φαινομένου Robert Putnam, «τα παιδιά ανατρέφονται πιο υγιή, πιο ασφαλή και με καλύτερη εκπαίδευση. Οι άνθρωποι τείνουν να ζουν περισσότερα και πιο ευτυχισμένα χρόνια. Τέλος, η δημοκρατία και η οικονομία λειτουργούν καλύτερα».
Οι παράγοντες που προσδιορίζουν την παρουσία ή απουσία του πολύτιμου αυτού αγαθού είναι πολλοί. Ομως, όπως δείχνουν πρόσφατες έρευνες από τις ΗΠΑ, ένας από τους κυριότερους παράγοντες που προσδιορίζουν το μέγεθος του κοινωνικού κεφαλαίου σε μια κοινότητα είναι η ευφυΐα των ατόμων που τη συγκροτούν. Οση περισσότερη ευφυΐα υπάρχει σε μια κοινότητα τόσο μεγαλύτερο τείνει να είναι το κοινωνικό κεφάλαιο.
Μια σειρά ερευνών ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο η ευφυΐα επηρεάζει την ηθική κρίση των ατόμων. Στα χαμηλότερα επίπεδα ευφυΐας η ηθική κρίση εξαντλείται στην ικανοποίηση του ατομικού συμφέροντος. Αντίθετα όσο περισσότερο αυξάνεται η ευφυΐα του ατόμου τόσο αυξάνεται και η ικανότητα της ηθικής κρίσης του να λαμβάνει υπόψη της και τα συμφέροντα και τις επιθυμίες των άλλων ανθρώπων. Αυτό σημαίνει ότι άτομα με μεγαλύτερη ευφυΐα τείνουν να είναι καλύτεροι γείτονες και πολίτες. Πειράματα μεταξύ φοιτητών αμερικανικών πανεπιστημίων έδειξαν ότι οι αλτρουιστές είχαν κατά 8 μονάδες υψηλότερο δείκτη ευφυΐας σε σχέση με τους μη αλτρουιστές. Αυτό το χαρακτηρηστικό τούς επιτρέπει να κάνουν ισχυρότερους δεσμούς στην κοινότητά τους.
Ενα άλλο στοιχείο το οποίο είναι πολύ σημαντικό για την οικοδόμηση ισχυρών κοινωνικών δικτύων εμπιστοσύνης είναι η ικανότητα των ατόμων να σκέφτονται και να προγραμματίζουν το μέλλον τους αντί να ζουν για το τώρα. Και εδώ όλες οι έρευνες δείχνουν ότι άτομα με μεγαλύτερο δείκτη νοημοσύνης τείνουν να προγραμματίζουν τις πράξεις τους, αντί να ενεργούν στη βάση της έμπνευσης της στιγμής. Αυτό σημαίνει ότι τα άτομα που ζουν σε κοινότητες με χαμηλούς δείκτες ευφυΐας έχουν μειωμένη διάθεση να επενδύουν σε κοινωνικά δίκτυα όπου η αμοιβή δεν είναι άμεση και να ακολουθούν ορισμένους κανόνες καλής συμπεριφοράς προσδοκώντας ότι στο μέλλουν και οι άλλοι θα τους συμπεριφερθούν με ανάλογο τρόπο.
Επίσης οι ευφυείς άνθρωποι τείνουν να έχουν μεγαλύτερη συμμετοχή στα κοινά. Οπως έχουν δείξει αρκετές έρευνες στις ΗΠΑ, τα άτομα με τους υψηλότερους δείκτες νοημοσύνης έχουν μεγαλύτερη συμμετοχή σε διάφορες κοινωνικές οργανώσεις, ψηφίζουν συχνότερα, διαβάζουν περισσότερο εφημερίδες, είναι πιο ανεκτικά σε διαφορετικές απόψεις και υπερασπίζονται περισσότερο το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου. Είναι προφανές ότι η διάθεση συμμετοχής στα κοινά είναι ένας σημαντικός παράγοντας στη διαμόρφωση του κοινωνικού κεφαλαίου μιας κοινότητας.
Τέλος, άλλες έρευνες δείχνουν ότι η ευφυΐα συνδυάζεται και με ένα άλλο σημαντικό χαρακτηριστικό του κοινωνικού κεφαλαίου: την προθυμία για κοινωνική συνεργασία. Οσο πιο ευφυές είναι ένα άτομο τόσο μεγαλύτερη διάθεση επιδεικνύει να συνεργαστεί με τους συμπολίτες τους.
Συνοψίζοντας τη σχέση μεταξύ ευφυΐας και κονωνικου κεφαλαίου ο ερευνητής Jason Richwine γράφει:
«Δεν είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς ότι τα πιο έξυπνα άτομα είναι καλύτερα στην οργάνωση κοινωνικών δικτύων και ότι κατανοούν καλύτερα τα μακροπρόθεσμα οφέλη της συνεργασίας. Οπως δείχνουν πολλές έρευνες, ο δείκτης νοημοσύνης έχει άμεση σχέση με όλους εκείνους τους παράγοντες που προσδιορίζουν το κοινωνικό κεφάλαιο, όπως την ικανότητα αναπτυγμένης ηθικής κρίσης, τον αλτρουισμό, τον σχεδιασμό για το μέλλον, την πολιτική συνειδητοποίηση, τη συμμόρφωση σε άτυπους κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς και τη συνεργασία για το κοινό καλό».
Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι σε διάφορες μετρήσεις που έχουν γίνει η Ελλάδα φαίνεται να έχει πολύ χαμηλούς δείκτες κοινωνικού κεφαλαίου (στην πρώτη θέση όσον αφορά το μέγεθος του κοινωνικού κεφαλαίου έρχονται οι Σκανδιναβικές χώρες). Αν μπορεί τώρα να βγάλει κάποιος κανένα συμπέρασμα από αυτό για την ευφυΐα των Ελλήνων είναι ένα πολύ ενδιαφέρον ερώτημα...

Πηγή: tmichas.wordpress.com

Διαβάστε περισσότερα...

Ένα αδαπάνητο κεφάλαιο: Το κοινωνικό κεφάλαιο...

Η αρχή της χρονιάς μάς βρίσκει και φέτος αμήχανους, βαρύθυμους, τρομαγμένους. Ηδη στον απόηχο των εορτών και οι ριπές απαισιοδοξίας συνεχίζουν να διαδέχονται η μία την άλλη. Τα μηνύματα είναι από αμφιλεγόμενα έως αποκαρδιωτικά. Η έλευση των εορτών αποδείχθηκε ανήμπορη να άρει τη γενική δυσθυμία. Πορευτήκαμε, στην καλύτερη περίπτωση, με μία ελεγχόμενη αποδέσμευση των αισθημάτων. Πώς να νικήσεις τις απαιτήσεις, πώς να αγνοήσεις τις ανάγκες; Ο μέσος Ελληνας προσπάθησε φέτος να διασώσει ίχνη από την εορτινή ευφορία παλαιότερων ετών, μετεωριζόμενος ανάμεσα στο πνεύμα των ημερών, που αποζητούσε μία, στοιχειώδη έστω, ευδαιμονιστική διάθεση και στην ανελαστική παρέκκλιση από άλλες ασφυκτικές προτεραιότητες.
Η δεκαετία που μόλις άρχισε μας βάζει επιτακτικά ερωτήματα: ποιοί είμαστε, τι κάναμε λάθος, τι πρέπει να αλλάξουμε, πως συνεχίζουμε; Η οικονομική κρίση εξελίχθηκε ραγδαία σε κοινωνική και εθνική, με βασικό θύμα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Γι΄ αυτό η αντιμετώπισή της δεν μπορεί να γίνει με όρους οικονομικούς, αλλά κυρίως με όρους ανθρώπινους και κοινωνικούς. Ο άνθρωπος είναι το μόνο έμβιο που έχει τη δυνατότητα της ελευθερίας από το ένστικτο και την ιδιοτέλεια. Μόνο ο άνθρωπος μπορεί να υπερβαίνει τις επιταγές της φύσης και της χρείας για χάρη της σχέσης, της κοινότητας, της πόλης. Κύρια όπλα του και μέσα γι΄ αυτό; Η αλληλεγγύη, η συλλογικότητα, η συνύπαρξη, η ανοχή, η αμοιβαία εμπιστοσύνη. Βασική προυπόθεση; Η αμοιβαιότητα: Αυτό που κανείς δεν χάρηκε, δύσκολα μπορεί να το χαρίσει σε άλλον.
Ηδη οι περισσότεροι θα έχετε αναγνωρίσει στα παραπάνω τα συστατικά στοιχεία ενός κεφαλαίου άλλου τύπου. Το κοινωνικό κεφάλαιο. Ενα κεφάλαιο αδαπάνητο, ένα κεφάλαιο αλληλόχρεου μορφής, απεριορίστου ύψους-πλαφόν, αενάως κυλιομένης διαθεσιμότητας και μηδενικού επιτοκίου. Ενα αμοιβαίο κεφάλαιο, που διαχέεται μέσα από την ενεργό και αφιλοκερδή συναναστροφή των ανθρώπων, με τη μορφή ποικίλων και μύχιων ατομικών συνεισφορών γνώσης, καλοσύνης, συνεργασίας και γενναιοδωρίας, που εκπέμπονται - εισφέρονται, αμοιβαίως, με το σκοπό και την ελπίδα, μέσα από την κατάφαση της αλληλο-ανταπόκρισης, να επιστρέψουν στον εισφέροντα-αποστολέα, με το παραπάνω.
Το ελάχιστο ζητούμενο; Η ευγενική συμπεριφορά, η έκφραση καλών τρόπων και η άσκηση ενός μίνιμουμ φιλαλληλίας και φροντίδας για τη δημόσια σφαίρα, που συγκροτείται από τη δράση όλων μας. Το μέγιστο; Μια υπέρτερη μορφή ευγένειας, που ξεπερνά την απλή ανεκτικότητα και που εκδηλώνεται με την ανάπτυξη σχέσεων κοινωνίας και αμοιβαιότητας, στην εξυπηρέτηση αναγκών και την παροχή διευκολύνσεων, τουλάχιστον στο πλαίσιο της επαγγελματικής ευσυνειδησίας του καθενός.
Μέχρι πριν από μερικές δεκαετίες, ο ρόλος των συναισθημάτων είχε υποτιμηθεί και αγνοηθεί από κάθε επιστημονική προσέγγιση. Ακόμα και η Συναισθηματική Νοημοσύνη που περιλαμβάνει βαθύτατες έννοιες-κλειδιά για τις σχέσεις των ανθρώπων, όπως η αναγνώριση, η διαχείριση συναισθημάτων και παρορμήσεων ημών και των άλλων, η αυτογνωσία, η αυτοεκτίμηση, το κοινωνικό ενδιαφέρον για τη διαφορετικότητα, η αυτοαποδοχή, η αυτοπειθαρχία, ο χειρισμός συγκρούσεων, ο αυτοέλεγχος, ο αυθορμητισμός, ο ενθουσιασμός, το άγχος, η οργή, η ευαισθησία, ο φόβος αναπτύχθηκε -αν είναι δυνατόν- σαν κλάδος της οικονομίας - του μάνατζμεντ ειδικότερα. Και όχι σαν μια περιοχή με αυθύπαρκτη αξία και χρησιμότητα στον κοινωνικό χώρο, κατεξοχήν.
Ως κοινωνικό κεφάλαιο, κατά τον απλούστερο ορισμό, ορίζονται: οι ανεπίσημοι κανόνες και αξίες που προάγουν την κοινωνική συνεργασία και δημιουργούν εμπιστοσύνη μεταξύ των ανθρώπων. Μια εμπιστοσύνη, όμως, που δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στο οικογενειακό περιβάλλον, όπως δείχνει να είναι η κατάσταση, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, σήμερα. Αυτό το κοινωνικό κεφάλαιο μοιράζεται, δυστυχώς, μεταξύ των ολίγων, των δικών μας. Και γι΄ αυτό ως επένδυση έχει πολύ μικρή προστιθέμενη αξία.
Στο πλαίσιο μιας ευρύτερης διανομής του κοινωνικού κεφαλαίου, η νοηματοδότηση γενικότερα της ζωής δεν μπορεί παρά να έχει πάντοτε άμεση σχέση με τον "άλλο". Όχι με τον "δικό" μας. Κι όμως, όλοι, αρχίζοντας από τους ισχυρούς, συνηθίζουμε να χωρίζουμε τους ανθρώπους γύρω μας σε "δικούς" μας και στους "άλλους". Αγαπάμε, ενδιαφερόμαστε, βοηθούμε, υποστηρίζουμε τους πρώτους και νομίζουμε ότι κάτι κάνουμε.
Θα είχε πραγματική αξία αν όλα αυτά δεν τα κάναμε για τους "δικούς" μας αλλά για τους "άλλους".
Λαοί και άτομα θεωρούν, περισσότερο ή λιγότερο συνειδητά, ότι ο "άλλος" είναι κάτι μακρινό ή ξένο. Αυτή η πεποίθηση βρίσκεται στο βάθος της ανθρώπινης ψυχής σαν μια, όπως εύστοχα έχει αποκληθεί, "λανθάνουσα μόλυνση". Όταν όμως πάψει να είναι λανθάνουσα, ανομολόγητη παραδοχή και γίνει αντικείμενο μιας ορθολογικής συλλογιστικής, τότε παίρνει τη μορφή της αντιπαράθεσης και, σε κλιμάκωση, της αντιπαλότητας και της εχθρότητας. Κάτι που κοινωνικά, περίπου, βιώνουμε σήμερα.
Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν πρέπει να είναι η απιστία του άλλου, αλλά η αφοσίωση η δική μας. "Aυτό πρέπει να έγινε τότε που έψαχνα ακόμα για κάποιον που να μου είναι πιστός και να του είμαι κι εγώ", γράφει ο Μπέκετ..
Σκεφτόμαστε πολλές φορές: Τι θα μπορούσαμε να γίνουμε και πόσα πράγματα να κάνουμε ... φτάνει να το ήθελε ο "άλλος". Το κακό είναι ότι την ίδια στιγμή το ίδιο σκέφτεται και κείνος. Στεκόμαστε εκεί, ακίνητοι, αντικρίζοντας ο ένας τον άλλο, διατηρώντας την απόσταση που μας χωρίζει σταθερή. Τις περισσότερες φορές περιμένοντας τον άλλο να κάνει το πρώτο βήμα, να διανύσει την μισή απόσταση, το δικό του κομμάτι, προς το μέρος μας και τότε να κάνουμε και εμείς την άλλη μισή. Και επειδή, συνήθως, εκείνος δεν κάνει τα λίγα βήματα που... τού αναλογούν δεν συναντιόμαστε ποτέ.
Ευτυχία δεν σημαίνει να σ΄ αγαπούν οι άλλοι. Αυτό είναι μια αηδιαστική, ναρκισσιστική και ματαιόδοξη επιθυμία, που δεν ικανοποιεί παρά μόνο τη φιλαυτία μας, στη χειρότερη μορφή. Υπάρχει όμως και η άλλη, η πεφωτισμένη φιλαυτία, αυτή που οδηγεί στον αλτρουισμό, όταν ο άνθρωπος κατανοεί ότι το προσωπικό του συμφέρον εξυπηρετείται καλύτερα στο πλαίσιο του γενικού. "Αν δεν μας έδιναν τίποτα, όσοι δεν μας χρωστάνε τίποτα, πόσο φτωχοί θα είμαστε...", αφορίζει ο Α.Πόρτσια.

Πηγή: http://www.capital.gr/-Του Γιώργου Ι. Κωστούλα
* O κ. Κωστούλας είναι τέως γενικός διευθυντής εταιρειών του ευρύτερου χρηματοπιστωτικού τομέα ( gcostoulas@gmail.com)

Διαβάστε περισσότερα...

Καθρέπτης σου είμαι κοινωνία και σου μοιάζω...

«Κάποτε πολύ πίσω στον χρόνο, ένας βασιλιάς έχτισε ένα παλάτι. Αλλά αυτό το παλάτι είχε ένα εκατομμύριο καθρέπτες. Όλοι οι τοίχοι, τα δάπεδα, τα ταβάνια του παλατιού ήταν καλυμμένα με καθρέπτες.Μια φορά, στο παλάτι μπήκε ένας σκύλος. Ξαφνιάστηκε πολύ καθώς ανακάλυψε γύρω του πολλά σκυλιά. Όπως και ο κάθε φυσιολογικός σκύλος έκανε αυτό που θα έπρεπε να κάνει για να προφυλαχθεί, δηλαδή αγρίεψε και έδειξε τα δόντια του για να τους φοβίσει. Όμως αμέσως και τα άλλα τα σκυλιά του έδειξαν τα δόντια τους. Το σκυλί άρχισε να μουγκρίζει περισσότερο οργισμένο και όλα τα σκυλιά του απάντησαν απειλώντας το . Τότε το σκυλί ήταν σίγουρο ότι η ζωή του κινδυνεύει και άρχισε απεγνωσμένα να γαβγίζει προσπαθώντας να τους τρομάξει. Και τότε γύρω του είδε χιλιάδες σκυλιά έτοιμα να το κατασπαράξουν. Το πρωί βρήκαν το κακόμοιρο σκυλί νεκρό, καθώς πέθανε στην προσπάθεια να παλέψει με χιλιάδες δικούς του αντικατοπτρισμούς.
Μήπως τελικά βλέποντας τους άλλους και στις σχέσεις μας με αυτούς δε βλέπουμε παρά δικούς μας αντικατοπτρισμούς; Μήπως στους άλλους ζητάμε προεκτάσεις του εαυτού μας ή, ακόμα χειρότερα, θέλουμε οι άλλοι να είναι κτήμα μας.»

Διαβάστε περισσότερα...

Αχ αυτός ο "μέσος πολίτης"…

Ο “μέσος πολίτης”...
Πολύς ο λόγος και οι αναφορές για τομές, κινήσεις, αποφάσεις, κωλύματα και άλλα πολλά διασκεδαστικά (;) που συναντάμε όλοι καθημερινά, έχουν να κάνουν με τον δημόσιο βίο και γίνονται στο όνομα του “μέσου πολίτη”! Ποιος είναι όμως αυτός ο μέσος πολίτης?
Για να είμαι ειλικρινής, νομίζω πως μάλλον δεν είναι και πολύ βολικός άνθρωπος, γιατί όλοι τον παρουσιάζουν να είναι προκαταβολικά θυμωμένος με οτιδήποτε κάποιος άλλος -μη μέσος- πολίτης σκεφτεί, πει, ή τολμήσει! Δεν θέλει και πολλές αλλαγές στην ζωή του και μάλλον δεν νοιάζεται και για πολλά πράγματα! Ακούω συχνά διάφορους ανήσυχους (;) σε διάφορους χώρους, όταν έρχεται η ώρα να τεκμηριώσουν τις απόψεις τους να λένε απηυδισμένοι (;) πως δεν έχει και πολύ σημασία γιατί “αυτά τα πράγματα δεν τον νοιάζουν τον μέσο πολίτη!”
Όταν ήμασταν μικρότεροι μας έλεγαν πως αν δεν καθόμασταν φρόνιμοι θα ερχόταν μια μάγγισα, ένας γέρος, ένας ξένος κύριος, ένας κάποιος μπαμπούλας τέλος πάντων και θα μας τιμωρούσε! Τώρα που μεγαλώσαμε κι αυτό με την μάγισσα δεν είναι τόσο αποτελεσματικό πια, έχουμε εφεύρει ένα νέο μπαμπούλα, τον “μέσο” αυτό πολίτη! Ότι και να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε, αυτός θεωρεί πως είναι πια αργά, όποια διαφορετική γνώμη του πούμε, βρίσκει πως απειλείται η σταθερότητα στην καθημερινότητα του, κι όποια κίνηση τολμήσουμε να κάνουμε για αλλάξουμε κάτι στην ζωή μας, είναι ο πρώτος που θα εναντιωθεί!
Σαν να μην φτάνουν όλα αυτά, το γεγονός ότι φέρει τον τίτλο του “μέσου” του δίνει το αλάθητο του πάπα, είναι αυτός που κατέχει την μοναδική αλήθεια, είναι αυτός που απαγορεύεται να ξέρεις κάτι παραπάνω από αυτόν, να εκφράζεις κάτι παραπάνω από αυτόν, να νιώθεις κάτι παραπάνω από αυτόν, να νομίζεις κάτι παραπάνω από αυτόν ή και να προσπαθείς κάπως διαφορετικά απ’ αυτόν! Είναι παντού, κι ας μην τον έχει γνωρίσει ποτέ κανείς, κι ας μην τον έχει δει ποτέ κανείς! Ε λοιπόν να σας πω τι νομίζω; Οτί ο μέσος πολίτης δεν υπάρχει!
Λυπάμαι που θα σοκάρω πολιτικούς, παρατρεχάμενους, δημοσιογράφους, λαύρους ρήτορες που ευαγγελίζονται το κοινωνικό καλό, συστημικούς, αντισυστημικούς και όποιον άλλον, εν πάση περιπτώση, σοκαριστεί, αλλά νομίζω πως ο “μεσος πολίτης” είναι ένα εύκολο άλλοθι, μια εύκολη λύση για να μην προσπαθούμε όσο θα μπορούσαμε, για να μην αλλάζουμε όπως θα θέλαμε και να μην προχωράμε όπως θα έπρεπε! Μία κοινωνία κύριοι, είναι αποτέλεσμα συνιστωσών και τάσεων που υπάρχουν μέσα σε αυτή, κι όχι ένας μέσος όρος, κι αυτός μάλιστα περιορισμένων δυνατοτήτων. Απλά δυστυχώς, τον εφηύραμε και τον χρησιμοποιούμε σαν εργαλείο για αποφάσεις και πράξεις τύπου Ε.Π.Ε. Πολιτικοί περιορισμένης ευθύνης, πολίτες περιορισμένης ευθύνης, αποφάσεις περιορισμένης ευθύνης, ιδέες περιορισμένης ευθύνης, πράξεις περιορισμένης ευθύνης.
Κανείς υπόλογος, κανείς υπεύθυνος για τίποτα, ούτε εμείς οι ίδιοι για τον ίδιο μας τον εαυτό! Για όλους και για όλα αυτός ο καταραμένος μέσος πολίτης! Αυτό, κύριοι όμως είναι τεράστιο πρόβλημα και είναι ΔΙΚΟ ΜΑΣ πρόβλημα, όχι του μέσου πολίτη.-

Πηγή: http://elikasgr.wordpress.com/

Διαβάστε περισσότερα...