Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων: Οι υγροτόποι ακόμα ένα θύμα της κρίσης...

Η οικονομική κρίση αποτελεί το άλλοθι για την εγκατάλειψη της προστασίας του περιβάλλοντος στη χώρα μας, τη χαλάρωση των θεσμών και των προστατευτικών μέτρων. Δυστυχώς οι υγρότοποι αποτελούν ένα ακόμα από τα θύματα της κρίσης. Κι αυτό ενώ οι αξίες των υγροτοπικών οικοσυστημάτων είναι πολλαπλές, μεταφραζόμενες και σε οικονομικούς όρους, και διεθνώς αναγνωρισμένες. Η διατήρηση της βιοποικιλότητας, η αντιπλημμυρική και αντιδιαβρωτική προστασία, η παροχή υδρευτικού και αρδευτικού ύδατος, η παραγωγή ενέργειας, η βελτίωση του μικροκλίματος, η αναψυχή είναι μερικές μόνο από αυτές. Η στενά όμως συνυφασμένη σχέση των υγροτόπων και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων έχει πολύ συχνά ως αποτέλεσμα την υποβάθμισή τους (ρύπανση, καταπατήσεις, υπεραντλήσεις, ανεξέλεγκτες αμμοληψίες, αποξηράνσεις, λαθροθηρία, αλόγιστη οικιστική ανάπτυξη). Η χώρα μας παρουσιάζει ένα ιδιαίτερα αξιόλογο υγροτοπικό πλούτο, τόσο σε έκταση όσο και σε ποιότητα, που λίγες χώρες στην Ευρώπη και τη Μεσόγειο διαθέτουν. Εξαιτίας της γεωμορφολογίας και του κλίματός της οι περισσότεροι και σπουδαιότεροι υγρότοποι βρίσκονται σε πεδινές και παραθαλάσσιες εκτάσεις, οπού ζει το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού και ασκούνται οι περισσότερες δραστηριότητες. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την έλλειψη πολιτικής βούλησης για ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος και εν γένει των υγροτόπων έχει ως αποτέλεσμα να υφίστανται συνεχή υποβάθμιση. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα όλων αποτελεί η πολύπαθη λίμνη Κορώνεια. Αυτή τη στιγμή η Ελλάδα περιμένει την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για την αδυναμία εφαρμογής του Σχεδίου Περιβαλλοντικής Αποκατάστασης της λίμνης. Και ενώ το Ταμείο Συνοχής ανέστειλε τη χρηματοδότηση του, το έργο – αμφιλεγόμενο πλέον για τη χρησιμότητά του - εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ και αναμένεται να συνεχιστεί με την ίδια έως σήμερα λογική, δηλαδή προκρίνοντας τα τεχνικά έργα έναντι της λήψης μέτρων για την αναίρεση των αιτιών που οδήγησαν στην υποβάθμιση της λίμνης. Πλήθος άλλων υγροτόπων ανά την επικράτεια υποφέρουν από διαφορετικές αιτίες λόγω των ανθρωπογενών επεμβάσεων και δραστηριοτήτων. Η περίπτωση του Αχελώου και του σχεδιαζόμενου εδώ και χρόνια παράλογου έργου της εκτροπής του μας θυμίζει την ανάγκη της βιώσιμης διαχείρισης των υδατικών πόρων σε επίπεδο λεκάνης απορροής. Η ρύπανση του Ασωπού ακόμη δεν έχει αντιμετωπιστεί θέτοντας σε συνεχή κίνδυνο την υγεία των κατοίκων της περιοχής. Ο Αλιάκμονας τείνει να μετατραπεί σε «ιδιωτικό» ποτάμι της ΔΕΗ με τα υπάρχοντα, αλλά και τα σχεδιαζόμενα φράγματα στην κοίτη του. Η άναρχη οικιστική και τουριστική ανάπτυξη απειλεί πολλούς, κυρίως παράκτιους, υγροτόπους με χαρακτηριστικά παραδείγματα την αυθαίρετη εγκατάσταση beach bar στον υγρότοπο του Αγ. Μάμα στη Χαλκιδική, την παράνομη δόμηση στην Τουρλίδα στη λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου, και τις οικιστικές πιέσεις που δέχονται οι υγρότοποι στην Καλλονή Λέσβου και στον Κορινό Πιερίας, καθώς και η λίμνη Παμβώτιδα. Οι παράνομες πρακτικές αλιείας και οι λαθροθηρία αποτελούν χρονίζουσες καταστάσεις που οι αρμόδιες υπηρεσίες αδυνατούν να αντιμετωπίσουν. Από την άλλη μεριά μέτρα που θα μπορούσαν να «ανακουφίσουν» από τις πιέσεις που δέχονται πολλά υγροτοπικά οικοσυστήματα, όπως η αποκατάσταση των οικοσυστημάτων που βρίσκονται σε σοβαρή μόνιμη υποβάθμιση, ο έλεγχος των αμμοληψιών, η αποκατάσταση ενός οικολογικά βιώσιμου τμήματος υγροτοπικών εκστάσεων που έχουν αποξηρανθεί στο παρελθόν, η καταγραφή και διάσωση των μικρών νησιωτικών υγροτόπων, ο συστηματικός έλεγχος της διατήρησης της οικολογικής παροχής των ποταμών σε μικρά και μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες δεν φαίνεται να βρίσκονται στις προτεραιότητες της πολιτικής ηγεσίας. Και ενώ οι υγρότοποί μας αντιμετωπίζουν όλες αυτές τις απειλές, υπό το βάρος των δημοσιονομικών περικοπών, θεωρήθηκε ότι οι Φορείς Διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό και έτσι αποφασίστηκε η κατάργηση κάποιων και η συγχώνευση των υπόλοιπων, με ότι αυτό συνεπάγεται στην εύρυθμη λειτουργία τους και στην αποτελεσματικότητά τους στο έργο που επιτελούν. Αξίζει να σημειωθεί ότι στους φορείς που καταργούνται περιλαμβάνονται αυτοί των λιμνών Καστοριάς, Ιωαννίνων και Κάρλας με τις αρμοδιότητές τους απλά να περνάνε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση και την Περιφέρεια. Την ίδια στιγμή τα σχέδια διαχείρισης των λεκανών απορροής, μετά από καθυστέρηση ετών, μπαίνουν πια στην τελική φάση ολοκλήρωσής τους, με τη διαδικασία διαβούλευσης να έχει περάσει στα «ψιλά», χωρίς να έχουν συσταθεί τα Περιφερειακά Συμβούλια Υδάτων που είναι αρμόδια για την έγκρισή τους και με εκκρεμότητες για κάποια υδατικά διαμερίσματα για τα οποία δεν έχουν κατατεθεί ακόμα ούτε καν τα προσχέδια. Με δικαιολογία δε την καταγραφή των υφιστάμενων χρήσεων ύδατος είναι εδώ και ενάμιση χρόνο σε ισχύ κοινή υπουργική απόφαση που επιτρέπει ουσιαστικά την αδειοδότηση όλων των παράνομων έως σήμερα υδροληψιών νερού, την πλειοψηφία των οποίων αποτελούν ιδιωτικές γεωτρήσεις. Και το κερασάκι στην τούρτα είναι οι προωθούμενες, με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, ιδιωτικοποιήσεις των εταιριών ύδρευσης Αθήνας και Θεσσαλονίκης που θα έχουν ως αποτέλεσμα, εκτός των άλλων το πέρασμα, της διαχείρισης πολύτιμων υδατικών πόρων σε χέρια ιδιωτών, με ότι αυτό συνεπάγεται για την προστασία τους. Η προστασία και διατήρησή των υγροτοπικών οικοσυστημάτων είναι κοινός τόπος ότι είναι απαραίτητη. Τα λάθη του παρελθόντος δεν δικαιολογούνται πλέον. Η επιστημονική γνώση είναι πλούσια, οι λύσεις υπάρχουν, συνήθως όμως λείπει η θέληση. Κι όταν η τελευταία υπάρχει βρίσκει εμπόδιο στην «αναπτυξιακή» πολιτική που θεωρεί τους υδατικούς αλλά και όλους τους φυσικούς πόρους, ως καταναλωτικά αγαθά μιας χρήσης, το φυσικό περιβάλλον ως εμπόδιο στην ανάπτυξη, ενώ οι ευαισθητοποιημένοι πολίτες αντιμετωπίζονται συχνά ως γραφικοί τύποι. Το νομοθετικό πλαίσιο στην Ελλάδα είναι επαρκές, λείπει όμως η πολιτική βούληση με αποτέλεσμα ακόμα και οι υγρότοποι που προστατεύονται από διεθνείς συμβάσεις να αντιμετωπίζουν σοβαρότατα προβλήματα. Τα ευχολόγια πρέπει να τελειώσουν κάποτε. Είναι η ώρα για πράξεις!

Διαβάστε περισσότερα...

Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων...

Περίπου το 50% των υγροτόπων της Ευρώπης έχει αποξηρανθεί εξ αιτίας καταχρηστικών χωροταξικών ρυθμίσεων. Το στοιχείο αυτό από μόνο του αποκαλύπτει το μέγεθος του προβλήματος που αντιμετωπίζουν οι υδροβιότοποι. Με την ευκαιρία της φετινής παγκόσμιας ημέρας υγροτόπων (2 Φεβρουαρίου), έρχονται στην επιφάνεια αποκαρδιωτικά στοιχεία για την κατάστασή τους. Στην Ελλάδα, την χώρα του τσιμέντου, τα πράγματα είναι βεβαίως πολύ πιο άσχημα. Επτά από τους δέκα σημαντικότερους υγροτόπους της Ελλάδας, που προστατεύονται από τη συνθήκη Ραμσάρ, κινδυνεύουν. Πρόκειται για την Βιστωνίδα, το δέλτα του Νέστου, τη λίμνη Κορώνεια, τη Βόλβη, τον Αξιό, τον Αμβρακικό, την λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου και την λιμνοθάλασσα Κοτιχίου. Έντονα σημάδια αποσύνθεσης δείχνει συνολικότερα το σύστημα προστασίας των ελληνικών υγροτόπων και των περιοχών του δικτύου Natura 2000. Η άντληση των υδάτινων αποθεμάτων δημιουργεί ένα επιπρόσθετο πρόβλημα στην διατήρηση των υδροβιοτόπων. Τα στοιχεία αναφέρουν ότι σε ευρωπαϊκή κλίμακα, 54% του νερού καταναλώνεται από τη βιομηχανία, 26% από τη γεωργία και 20% για οικιακή χρήση. Σε πολλές περιοχές οι ασκούμενες πιέσεις από την αυξανόμενη ζήτηση νερού, προκαλούν υπερεκμετάλλευση των τοπικών αποθεμάτων.
Ανεξέλεγκτη δόμηση & υπεράντληση υδάτων
Την ίδια στιγμή, η ανεξέλεγκτη δόμηση διαταράσσει την φυσική ισορροπία. Αποτέλεσμα η κυριολεκτική εξαφάνιση υγροτόπων από τον χάρτη και η άμεση επίδραση στην βιοποικιλότητα και την ανάπτυξη των ειδών στο ζωικό και φυτικό βασίλειο. Τουλάχιστον 20 ευρωπαϊκές χώρες εξαρτώνται για ποσοστό μεγαλύτερο του 10% των αναγκών τους, από το νερό ποταμών των γειτονικών τους κρατών και το ποσοστό αυτό φθάνει το 75% στην περίπτωση των Kάτω Χωρών και του Λουξεμβούργου. Όλοι καταλαβαίνουμε από τα εν λόγω στοιχεία, τις παρενέργειες από την υπεράντληση των υδάτινων αποθεμάτων αλλά και τις επιπτώσεις στην διατήρηση των υδροβιοτόπων. Φέτος, η Διεθνής Σύμβαση Ραμσάρ, η παλαιότερη από τις παγκόσμιες περιβαλλοντικές συμβάσεις με 159 μέλη σε όλο τον κόσμο, γιορτάζει τα 40 έτη από την υπογραφή της στην πόλη Ραμσάρ της τότε Περσίας. Η σύμβαση για τους Υγροβιότοπους Διεθνούς Σημασίας υπογράφηκε στις 2 Φεβρουαρίου 1971 στην Περσική πόλη Ραμσάρ και άρχισε να ισχύει στις 21 Δεκεμβρίου 1975. Η Ελλάδα έχει υπογράψει τη συγκεκριμένη σύμβαση και την επικύρωσε με το Ν.Δ.191/74. Οι χώρες που την συνυπέγραψαν αναφέρουν την σημαντική αξία των υγροτόπων, την επιβεβλημένη προστασία τους καθώς αποτελούν ενδιαιτήματα σπάνιων ειδών χλωρίδας και πανίδας και κυρίως ορνιθοπανίδας και γενικότερα έχουν μεγάλη περιβαλλοντική αξία λόγω της ποικιλότητας των οικοσυστημάτων και της βιοκοινότητας τους. Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων, σε ευθυγράμμιση με την κήρυξη του 2011 ως Παγκόσμιου Έτους για τα Δάση από τα Ηνωμένα Έθνη, είναι αφιερωμένη στα δάση, υπό τον τίτλο «Δάση για το νερό και τους υγροτόπους».
Οικολόγοι Πράσινοι: η καταδίκη για την Κορώνεια
Οι Οικολόγοι Πράσινοι, τονίζουν σε ανακοίνωσή τους, ότι στην Ελλάδα, αν κάτι σφραγίζει συμβολικά την κατάσταση των υγροτόπων ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας τους, είναι οι απογοητευτικές εξελίξεις για τη λίμνη Κορώνεια, με αποκορύφωμα την παραπομπή της χώρας μας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Πολλά από τα μέτρα του Σχεδίου Αποκατάστασης της λίμνης, για το οποίο η χώρα μας είχε ζητήσει ενίσχυση από το Ταμείο Συνοχής, αναφέρουν οι Πράσινοι, εξακολουθούν να μην έχουν τεθεί σε εφαρμογή, ενώ οι περισσότεροι από τους όρους που τέθηκαν για τη χρηματοδότηση δεν έχουν τηρηθεί. Έτσι, η Επιτροπή αποφάσισε να μην ανανεώσει, προς το παρόν, τη συγχρηματοδότηση για το σχέδιο δράσης στη λίμνη, τονίζοντας πως «λόγω ασήμαντης προόδου μέχρι τώρα», αποφάσισε την προσαγωγή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
WWF: καταστρέφονται οι νησιώτικοι υγρότοποι
Για την ημέρα των υγροτόπων όμως αναφέρεται με στοιχεία και το WWF -Ελλάς. Η περιβαλλοντική οργάνωση καταγράφει την καταστροφή των νησιώτικων υγροτόπων επισημαίνοντας ότι παρόλο που σχεδόν το 50% των υγροτόπων βρίσκονται εντός των ορίων προστατευτέων ή προστατευόμενων περιοχών (Δίκτυο Natura 2000, Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά, Καταφύγια Άγριας Ζωής, κ.α.), μόνο δύο προστατεύονται ικανοποιητικά στην Ελλάδα και έχουν σχετικά επαρκή περιβαλλοντική διαχείριση. Πρόκειται για τις Κουκουναριές της Σκιάθου και το έλος Ψαλιδίου στην Κω. Με την εξαίρεση λίγων υγροτόπων, που βρίσκονται κυρίως σε δυσπρόσιτες περιοχές, αναφέρει το WWF – Ελλάς, οι υπόλοιποι υποβαθμίζονται και συρρικνώνονται με ανησυχητικά αυξανόμενους ρυθμούς κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Τουλάχιστον 25 υγρότοποι έχουν καταστραφεί εντελώς κατά τα τελευταία 50 χρόνια για τη δημιουργία νέων οικισμών και τουριστικών εγκαταστάσεων. Δυο στους τρεις ρυπαίνονται σοβαρά από στερεά απορρίμματα ή υγρά απόβλητα. Το 84% από αυτούς που εξετάστηκαν έχουν υποβαθμιστεί ή αλλοιωθεί σημαντικά, γεγονός που οφείλεται κυρίως σε εκχερσώσεις και μπαζώματα, διανοίξεις δρόμων, δόμηση και επέκταση καλλιεργειών. Απώτερος σκοπός αυτών των δραστηριοτήτων είναι η μετατροπή των υγροτόπων σε οικόπεδα εξαιτίας της αυξανόμενης ζήτησης για οικοδομήσιμη παραθαλάσσια γη, που ενισχύεται από την έλλειψη χωροταξικού σχεδιασμού και τη δυνατότητα για εκτός σχεδίου δόμηση.
Καταγγελίες για την υποβάθμιση υγροτόπων
Στην Ελλάδα όμως τα προβλήματα με την κατάσταση των υγροτόπων είναι παντού. Στην Αττική, οι εναπομείναντες υγρότοποι είναι σοβαρά υποβαθμισμένοι. Οι απειλές και οι πιέσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι υγρότοποι γύρω από την Αθήνα έχουν οδηγήσει στην σοβαρή υποβάθμισή τους, και άρα την υποβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Κακοσχεδιασμένα αντιπλημμυρικά έργα, πετρελαϊκές δεξαμενές, εκτός σχεδίου δόμηση, παράνομο κυνήγι, εκτεταμένα μπαζώματα, είναι μόνο λίγες από τις αυξανόμενες απειλές που καταγράφονται στους υγροτόπους της Αττικής. Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία αναφέρει ότι δέχθηκε την προηγούμενη χρονιά περισσότερες από 35 καταγγελίες που αφορούν την υποβάθμιση των υγροτόπων της Ελλάδας.

Το ΕΚΒΥ για τον Νέστο
Τέλος, με την ευκαιρία της ημέρας, το Ελληνικό κέντρο Βιοτόπων Υγροτόπων (ΕΚΒΥ) αναφέρεται στην αποκατάσταση και ανάδειξη του παραποτάμιου δάσους του Νέστου. που υπήρξε ένα από τα μεγαλοπρεπέστερα παραποτάμια δάση των Βαλκανίων και της Ευρώπης. Αυτό αποτελεί ένα δείγμα για το τι μπορεί να αποφέρει η συνεργασία για την διάσωση των υγροτόπων. Ας κλείσουμε λοιπόν το μικρό αυτό αφιέρωμα στην ημέρα των υδροβιοτόπων με αίσιο τρόπο. Παρά τη συρρίκνωση και τον κατακερματισμό της δομής του το δάσος του Νέστου, αναφέρει το ΕΚΒΥ, εξακολουθεί να αποτελεί πολύτιμο κεφάλαιο της φυσικής κληρονομιάς της Ελλάδας. Με σκοπό την προστασία των υπολειμματικών τμημάτων του φυσικού δάσους, την αποκατάσταση της φυσικής βλάστησης, την ανάδειξη των πολλαπλών αξιών του δάσους και την προώθηση του αειφόρου τουρισμού στην περιοχή του Νέστου, το Δασαρχείο Καβάλας και το ΕΚΒΥ ολοκλήρωσαν το έργο «Αποκατάσταση και ανάδειξη του παραποτάμιου δάσους Νέστου», κόστους 1.650.000 ευρώ. Σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη οι εργασίες κατασκευής του Περιβαλλοντικού Πάρκου στην περιοχή του Εράσμιου, στο Ανατολικό Δασόκτημα του Νέστου. Μακάρι παρόμοιες προσπάθειες να βοηθήσουν στην διάσωση και άλλων σημαντικών υγροτόπων της χώρας που από το πολύ τσιμέντο έχει απολέσει την δυνατότητα διατήρησης της βιοποικιλότητας, με συνεχείς ενέργειες βλαπτικές προς το περιβάλλον. Και δεν χρειάζονται μεγαλόστομα λόγια. Απλά σχέδια και άμεση υλοποίησή τους με την συνδρομή και συνεργασία διαφορετικών φορέων. Γιατί η φυσική κληρονομιά της Ελλάδας είναι εντυπωσιακά μεγάλη. Αρκεί να το συνειδητοποιήσουν βέβαια και οι εκάστοτε κυβερνώντες.

Πηγή : Ροδιακή-Γράφει ο Φίλιππος Ζάχαρης-Σύνδεσμος Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων

Διαβάστε περισσότερα...

Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων...

Η 2α Φεβρουαρίου καθιερώθηκε από τον ΟΗΕ ως Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων το 1971 και με την απόφασή του αυτή θέλει να υπογραμμίσει την μεγάλη σοβαρότητα και την οικουμενική διάσταση του προβλήματος, που συνδέει τους υγρότοπους με το περιβάλλον και το ανθρώπινο μέλλον. Στις 2 Φεβρουαρίου 1971 υπογράφηκε στην πόλη Ραμσάρ, στο Ιράν, η Σύμβαση για την Προστασία των υγροτόπων. Στη σύμβαση περιλαμβάνονται 1.524 υγρότοποι από όλο τον κόσμο, των οποίων το συνολικό εμβαδόν είναι περίπου 520 εκ. στρ.
Η Σύμβαση Ραμσάρ έχει υπογραφεί και από την Ελλάδα και επικυρωθεί με το Ν.Δ 191/74, αναλαμβάνοντας την υποχρέωση να προστατεύει 11 υδροβιότοπους ως «υδροβιότοπους διεθνούς σημασίας» και οι οποίοι είναι οι εξής : Δέλτα Έβρου, Λίμνη Βιστωνίδα - Ισμαρίδα, Δέλτα Νέστου, Λίμνες Κορώνεια - Βόλβη, λίμνη Κερκίνη, εκβολές Γαλλικού - Λουδία - Αξιού - Αλιάκμονα, Αμβρακικός κόλπος, υγρότοποι Μεσολογγίου - Αιτωλικού, λιμνοθάλασσα Κοτυχίου και Εθνικός Δρυμός Πρεσπών.
Έτσι η Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων, που γιορτάζεται από το 1997 στις 2 Φεβρουαρίου κάθε χρόνο, είναι μια ημέρα αφιερωμένη στις Λιμνοθάλασσες, στα Έλη, στους Βάλτους, στις Λίμνες, στα Ποτάμια και στα Δέλτα των Ποταμών, στις Πηγές, στα Ρυάκια, στους Χειμάρρους, στα παρόχθια Δάση, στις παραθαλάσσιες ακτές, στις Αλυκές, φυσικές ή τεχνητές και γενικά σε όλα εκείνα τα μέρη που συνυπάρχει το νερό με τη γη και που έχουν μια πολύ μεγάλη οικονομική, κοινωνική, περιβαλλοντική και οικολογική αξία. Τα φράγματα, οι Λιμνοδεξαμενές κ.λ.π. που σχετίζονται με ανθρώπινες παρεμβάσεις στη φύση είναι τεχνητοί Υγρότοποι.
Είναι μια ημέρα κατά την οποία όλα τα Κράτη, οι Περιβαλλοντικές Οργανώσεις, τα Σχολεία, αλλά και οι ίδιοι πολίτες γιορτάζουν με ποικίλες εκδηλώσεις έχοντας ως σκοπό να αναλάβουν δράσεις για την ευαισθητοποίηση σε θέματα σχετικά με τη αξία και την σημασία των Υγροτόπων.
Οι ειδικότεροι δε σκοποί του εορτασμού είναι : να αφυπνίσει τους πολίτες, τις κυβερνήσεις και τις περιβαλλοντικές οργανώσεις για την αξία και τα πολλαπλά οφέλη που προκύπτουν από τους υδροβιότοπους, να ενημερώσει τους πολίτες για τα πολύ ευάλωτα οικοσυστήματα, την ανάδειξη των αξιών των υγροτόπων, την ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος στην ευρύτερη περιοχή, να αναδείξει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι υγρότοποι, να καταγράψει τις συνθήκες που επικρατούν στους 11 ελληνικούς υγροτόπους Διεθνούς σημασίας, να ενημερώσει και να πληροφορήσει γύρω από το καθεστώς προστασίας, αλλά και τις υπάρχουσες απειλές και τέλος να κάνει να αντιληφθούν οι πολίτες τη σπουδαιότητα και το πλέγμα των σχέσεων που αναπτύσσονται ανάμεσα στους υγρότοπους και το περιβάλλον, καθώς επίσης και τους τρόπους με τους οποίους η ανθρώπινη δραστηριότητα μπορεί να επιδράσει θετικά ή αρνητικά στους υγρότοπους, την εμπέδωση της περιβαλλοντικής προσωπικής ευθύνης του καθενός πολίτη. Σωστά ενημερωμένος πολίτης είναι προϋπόθεση για την προσδοκώμενη από όλους μας περιβαλλοντική προστασία. Η σημασία των Υγροτόπων είναι πάρα πολύ μεγάλη γιατί :
-Οι Υγρότοποι λειτουργούν ως αποθήκες νερού συγκρατώντας το μεγαλύτερο μέρος των Επιφανειακών Νερών, που σταδιακά στραγγίζει από την επιφάνεια προς τους υδροφόρους ορίζοντες.
-Εμπλουτίζουν τους υπόγειους υδροφόρους ορίζοντες
-Προστατεύουν από πλημμύρες και ελέγχουν τα πλημμυρικά φαινόμενα
-Δίνουν νερό για ύδρευση και άρδευση
-Συμβάλλουν καθοριστικά στην ομαλή λειτουργία του Υδρολογικού κύκλου
-Θεωρούνται ως οι «Βιολογικοί Καθαρισμοί της Φύσης», γιατί λειτουργούν ως φυσικά φίλτρα, δεσμεύοντας θρεπτικές ουσίες και πολλούς ρύπους ( π.χ. φυτοφάρμακα κ.λ.π. )
-Ενεργούν ως φίλτρα καθαρισμού ρύπων
-Βελτιώνουν το κλίμα, γιατί αμβλύνουν σε μικροκλίμακα τις ακραίες καιρικές συνθήκες, όπως τους καύσωνες, και τους παγετούς.
-Μειώνουν τις ζημιές από παγετούς και καύσωνες
-Φιλοξενούν αλιεύματα και θηράματα
-Δίνουν πλούσια τροφή στη κτηνοτροφία
-Παρέχουν ευκαιρίες για αναψυχή, άθληση, οικολογικό τουρισμό, εκπαίδευση και έρευνα
-Σε μερικές δε περιπτώσεις είναι συνδεδεμένοι με την ιστορία, τη μυθολογία και την πολιτιστική παράδοση των γύρω περιοχών
-Σφύζουν από ζωή π.χ. υδροχαρή φυτά και δένδρα, ζώα, έντομα, πουλιά και κάθε λογής υδρόβιοι οργανισμοί, όσοι υγρότοποι δεν έχουν ακόμη υποβαθμιστεί από τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Χωρίς νερό και μάλιστα αρκετό και διαθέσιμο, η ποικιλία ζωής είναι πολύ φτωχή, ιδιαίτερα στα ξηρά περιβάλλοντα.
-Συμβάλλουν στην διατήρηση της Βιοποικιλότητας, προσφέροντας ενδιαίτημα σε πολλά και απειλούμενα είδη πανίδας και χλωρίδας, αφού για πολλά ζώα και φυτά η ύπαρξη του νερού είναι απαραίτητη για την ολοκλήρωση του κύκλου της ζωής τους.
-Είναι πνεύμονες ζωής και γενικά οικοσυστήματα που παρέχουν υπηρεσίες δωρεάν στην ανθρωπότητα και τέλος
-Παρέχουν σημαντικότατες οικονομικές υπηρεσίες στον άνθρωπο, όπως π.χ. οι λιμνοθάλασσες, οι λίμνες και τα ποτάμια, που συνδέονται με τους υγρότοπους, παράγουν υψηλές ποσότητες προϊόντων, αλιευμάτων κ.λ.π.
Σήμερα η Πολιτεία αναγνωρίζει τις λειτουργικές αξίες, τις δράσεις και τη σημασία των Υγροτόπων και λαμβάνει διάφορα μέτρα για την προστασία τους ( π.χ . υπογραφή Συνθήκης Ramsar, ίδρυση του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων - Υγροτόπων ( ΕΚΒΥ ), προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας ( Interreg, Fare ) με την Βουλγαρία, Αλβανία, Τουρκία, ΠΓΔΜ κ.λ.π ). Στην Ελλάδα έχουν μείνει 400 υδροβιότοποι η έκταση των οποίων ξεπερνά τα 2 εκατ. στρ. , ενώ την τελευταία 35ετία η χώρα μας απώλεσε το 61% των υδροβιοτόπων, λόγω αδικαιολόγητων αποξηράνσεών τους.
Οι προκλήσεις για την διατήρηση των Υγροτόπων στο μέλλον σχετίζονται με θέματα που αφορούν στις κλιματικές αλλαγές, στις αυξημένες απαιτήσεις της γεωργίας, της βιομηχανία, της κατανάλωσης νερού, σε πιέσεις για αλλαγές στη χρήση γης.
Για όλους παραπάνω λόγους η Πολιτεία θα πρέπει, πέραν των όσων έχει κάνει μέχρι σήμερα για τους υγροτόπους, να προχωρήσει στην λήψη και άλλων μέτρων, όπως π.χ. :
-Την ανάληψη δράσεων για την καλύτερη ενημέρωση του ευρύτερου κοινού σχετικά με την σημασία των υγροτόπων, την συνετή διαχείριση των νερών τους, την προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και για να προλάβουμε την φύση ζωντανή.
-Την κατάρτιση ενός Στρατηγικού Σχεδίου Δράσης για τη σωστή αξιοποίηση και προστασία των υγροτόπων
-Την αντιμετώπιση των Υγροτόπων με πολύ μεγαλύτερη σοβαρότητα και υπευθυνότητα αυξάνοντας τις χρηματοδοτήσεις προς τους Φορείς Διαχείρισης αυτών, προκειμένου να υλοποιήσουν τις αρχές της Αειφορίας, αλλά και να αναδείξουν τις όποιες θετικές ενέργειες και μάλιστα σε διεθνές επίπεδο.
Είναι καιρός όλοι οι υπεύθυνοι φορείς να αναλάβουν τις τεράστιες ευθύνες τους και να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες για τη διατήρηση του φυσικού πλούτου της χώρας μας και τέλος το βασικό μήνυμά μας είναι ότι όλοι πρέπει να προτρέψουμε τους Έλληνες πολίτες σε μια προσπάθεια, εγρήγορση ενάντια σε κάθε ασύνετη ενέργεια, που θέτει σε κίνδυνο τον ανεκτίμητο υγροτοπικό μας πλούτο

Πηγή: Εταιρία Περιβάλλοντος - Πολιτισμού ( Ε.ΠΕ.ΠΟΛ ) Δράμας - Καβάλας

Διαβάστε περισσότερα...

Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων...

Αγωνία για τους υγροτόπους Ραμσάρ
Οι υγρότοποι διεθνούς σημασίας της χώρας μας υποβαθμίζονται σε τέτοιο βαθμό ώστε να χάνεται η μοναδική οικολογική τους αξία, τονίζουν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις WWF Ελλάς, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγρoτόπων (2 Φεβρουαρίου).
Αλλαγές στο υδρολογικό καθεστώς, αλλοίωση και υποβάθμιση της ποιότητας των υδάτων, απόρριψη στερεών και εκροή αστικών αποβλήτων, παράνομη και αυθαίρετη δόμηση, εντατικοποίηση της γεωργίας και λαθροθηρία είναι μόνο ορισμένα από τα εντονότατα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δέκα υγρότοποι της χώρας που προστατεύονται από την διεθνή Σύμβαση Ραμσάρ. Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει, μεταξύ άλλων, η έρευνα των τριών περιβαλλοντικών οργανώσεων για την κατάστασή των υγροτόπων Ραμσάρ. Σκοπός της έκθεσης, «Ελληνικοί Υγρότοποι Ραμσάρ: Αξιολόγηση Προστασίας και Διαχείρισης», είναι η ανάδειξη των προβλημάτων και η καταγραφή των συνθηκών που επικρατούν στους δέκα ελληνικούς «Υγροτόπους Διεθνούς Σημασίας». Βασικά θέματα που εξετάζονται και για τα οποία προκύπτουν σημαντικά συμπεράσματα, είναι το παρόν καθεστώς προστασίας αλλά και οι υπάρχουσες απειλές.
Τα πιο ανησυχητικά πορίσματα της έκθεσης αφορούν στα μέτρα διαχείρισης των υγροτόπων Ραμσάρ. Ελλιπής έως και ανύπαρκτη κρίνεται η συστηματική επιστημονική παρακολούθηση των οικολογικών αξιών των υγροτόπων, που αποτελεί και το βασικό εργαλείο για την ιεράρχηση των στόχων διαχείρισης της κάθε περιοχής. Επίσης, διαπιστώνεται η έλλειψη συντονισμένων δράσεων που να βασίζονται σε ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο σχέδιο διαχείρισης για τον κάθε υγρότοπο. Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των στελεχών τους, η λειτουργία των Φορέων Διαχείρισης που έχουν θεσπιστεί δυσχεραίνεται από τους λίγους και σίγουρα όχι εγγυημένους πόρους που διαθέτουν. Έτσι παρατηρείται μία προφανής έλλειψη συντονισμού δράσεων φύλαξης και διαχείρισης που αποτελούν τον πυρήνα της προστασίας της οποιασδήποτε προστατευόμενης περιοχής.
Μετά από τρεις δεκαετίες θεσμικής προστασίας, διαπιστώνεται, εν έτει 2009, η έλλειψη των απαραίτητων δομών, ακόμα κι όταν υπάρχουν οι υποδομές, και η απουσία των στοιχείων εκείνων που απαιτούνται για την ολοκληρωμένη προστασία και διαχείριση των πολύτιμων αυτών περιοχών.
«Δυστυχώς, δεν είναι η πρώτη φορά που διαπιστώνουμε την απογοητευτική κατάσταση των Υγροτόπων Ραμσάρ της χώρας. Είναι καιρός όλοι οι υπεύθυνοι φορείς να αναλάβουν τις τεράστιες ευθύνες τους και να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες για τη διατήρηση του φυσικού πλούτου της χώρας», δηλώνουν οι εκπρόσωποι των περιβαλλοντικών οργανώσεων.
Οι υγρότοποι Ραμσάρ αποτελούν πυρήνες βιοποικιλότητας, κρίσιμα ενδιαιτήματα για τα άγρια πουλιά της Ελλάδας και βασικό κρίκο στον κύκλο του νερού. Το διακύβευμα της εγκατάλειψης και της υποβάθμισής τους είναι ανυπολόγιστο. Απαιτείται η άμεση λήψη μέτρων προστασίας από όλους τους αρμόδιους φορείς.

Πηγή:www.kathimerini.gr

Η τεράστια οικολογική σημασία των υγροτόπων έχει αναγνωριστεί παγκόσμια. Αρκετοί από αυτούς προστατεύονται είτε με Εθνικές νομοθεσίες είτε με διεθνείς συμβάσεις, όπως είναι η " Σύμβαση Ραμσάρ" ή αλλιώς " Σύμβαση για τους υγρότοπους Διεθνούς σημασίας ως Ενδιαιτήματος για Υδρόβια Πουλιά" . Η σύμβαση αυτή είναι του 1971 και η επικύρωση της από την χώρα μας έγινε με το Ν.Δ. 191/20-11-1971 (ΦΕΚ 350 Α/74), με το οποίο εντάσσονται σε αυτή 11 Ελληνικοί υγρότοποι που θεωρούνται διεθνούς σημασίας και χρειάζονται ειδική προστασία.
Μια από τις βασικές υποχρεώσεις της χώρας μας, ως μέλους της Διεθνούς Σύμβασης Ραμσάρ, είναι η οριοθέτηση τους σε ζώνες (Α,Β,Γ) προστασίας με συγκεκριμένες δραστηριότητες σε κάθε ζώνη και η ορθολογική διαχείριση των 11 υγροτόπων. Η οριοθέτηση των υγροτόπων Ραμσάρ βρίσκεται στο στάδιο υλοποίησης με 20 και πλέον χρόνια καθυστέρησης από την ημερομηνία κύρωσης της Σύμβασης Ραμσάρ.

1.Λιμνοθάλασσα Κοτύχι και Δάσος Στροφυλιάς
2.Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου
3.Αμβρακικός Κόλπος
4.Λίμνη Μικρή Πρέσπα
5.Δέλτα Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα και Αλυκή Κίτρους
6.Λίμνες Βόλβη και Κορώνεια
7.Λίμνη Κερκίνη
8.Δέλτα Νέστου
9.Λίμνη Βιστωνίδα - Λιμνοθάλασσα Πόρτο-Λάγος
10.Λίμνη Ισμαρίδα & σύμπλεγμα λιμνοθαλασσών Θράκης
11.Δέλτα Εβρου

Σε ανακοίνωση της η (Δ)ΕΗ Α.Ε συμμετέχει στο φετινό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Υγροτόπων.Γιορτάζουμε 1 μέρα και αυθαιρετούμε 364 ημέρες. Στους προηγούμενους εορτασμούς που ήταν αλήθεια;;;
Στο ένθετο αρχείο που ακολουθεί την ανακοίνωση της, διαφημίζει τα έργα της με φωτογραφίες που έχει βγάλει πολλά χρόνια πιο πριν. Η σημερινή κατάσταση των υγρότοπων που δημιούργησε όμως καμία σχέση δεν έχει με τις συγκεκριμένες φωτογραφίες...
Αναφέρει επίσης πως δημιούργησε τεχνητές λίμνες σε αρκετούς ποταμούς, δεν διευκρινίζει όμως, πως τις δημιούργησε όχι σαν Α.Ε αλλά ως δημόσια επιχείρηση που σημαίνει πως είναι κτήμα όλων μας...
Δεν αναφέρει στην ανακοίνωση της, πόσους υγρότοπους κατέστρεψε για να φτιάξει τα ορυχεία της και άλλες δραστηριότητες της...
Δεν αναφέρει στην ανακοίνωση της, ότι οι απώλειες των νερών είναι 5.500 κ.μ / ώρα....
Δεν αναφέρε στην ανακοίνωση της, ότι προκειμένου να έχουμε ηλεκτρική επάρκεια "ταπεινώνονται" έντονα αυτοί οι υγρότοποι, πολλές φορές και πολύ κάτω από τα όρια τους...
Δεν αναφέρει επίσης πως φέτος μετά από δύο συνεχόμενες χρονιές έντονης ανομβρίας, το 2009 αναδεικνύεται σε μια εξαιρετική υδραυλική χρονιά (γι' αυτό και γιορτάζει με ανακοινωσεις)... Μέσα στην εβδομάδα, τα επίπεδα των υδάτων είχαν ξεπεράσει τα επίπεδα του περασμένου Μαΐου (εκείνη την περίοδο και αφού είχαν μπει στους ταμιευτήρες τα νερά από το λιώσιμο των πάγων ήταν μόλις 1800GWh). Ήδη εκτιμάται ότι τα αποθέματα έχουν φτάσει τις 2000GWh και έχει καταστεί σε ορισμένες περιπτώσεις υποχρεωτική η λειτουργία των υδροηλεκτρικών για την αποφυγή υπερχειλίσεων. Έτσι η ΔΕΗ καλύπτει σημαντικό μέρος των αναγκών της από υδροηλεκτρικά με ελάχιστο κόστος λειτουργίας και τεράστια περιθώρια κέρδους. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της ωφέλειας που προκύπτει για τη ΔΕΗ αρκεί μόνο να υπογραμμιστεί το εξής: Στη χρήση του 2007 η χρήση των υδροηλεκτρικών είχε μειωθεί κατά 49,8% και επισήμως η ΔΕΗ είχε εκτιμήσει ότι η υποκατάσταση της υδροηλεκτρικής παραγωγής από ακριβότερα καύσιμα κόστισε 208 εκατ. ευρώ. Πηγές της ΔΕΗ εκτιμούν ότι εάν συνεχιστεί η εξαιρετική πορεία των υδάτινων αποθεμάτων τα οφέλη μπορεί να ξεπεράσουν αυτό το νούμερο.
Αν δεν μπορείς να πεις την αλήθεια, δεν είσαι υποχρεωμένος να πεις ψέματα. Ανάμεσα στο ψέμα και την αλήθεια υπάρχει η διέξοδος της σιωπής...

Διαβάστε περισσότερα...