Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα λιγνίτης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα λιγνίτης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Τετάρτη 17 Ιουνίου 2026
Δευτέρα 18 Μαΐου 2026
Τα άπλυτα του λιγνίτη και οι καρκίνοι του Άδωνι...
Ένα δεύτερο σημείο είναι οι επιπτώσεις της «λιγνιτικής» ρύπανσης στη δημόσια υγεία, οι οποίες είναι πέραν πάσης αμφιβολίας. Οι ασθένειες του άνω αναπνευστικού στο Ν. Κοζάνης έχουν καταγραφεί από την ερευνητική ομάδα Σιχλετίδη το 2005. (Εικόνα 2). Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι ρινίτιδες, βρογχίτιδες κλπ είναι διπλάσιες περίπου στα παιδιά της Κοζάνης και Πτολεμαΐδας σε σχέση με τα παιδιά που ζουν στα Γρεβενά, δηλαδή σε περιοχή με ελάχιστη ρύπανση συγκριτικά με τις «λιγνιτικές πόλεις».
Όσον αφορά στους καρκίνους που θυμήθηκε τώρα ο Άδωνις, αλλά τους είχε «ξεχασμένους» όταν το κόμμα του υποστήριζε με φανατισμό (ως αντιπολίτευση) την κατασκευή της 5ης μονάδας, το τοπίο είναι θολό. Οι μελέτες πού έγιναν για την περιοχή μας είτε δεν έχουν εστιάσει ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ στο «βαρύ πυροβολικό των ασθενειών» (καρκίνοι, θρομβο-εμβολικά) είτε δεν έχουν ολοκληρωθεί. Έτσι:
1) η έρευνα Β. Κατσογιαννόπουλου το 1997 κατέγραψε « μια ανιούσα τάση θνησιμότητας» στην ηλικία 60-75 ετών, αλλά δεν εξειδίκευσε στη σχέση σοβαρών ασθενειών και αέριων ρυπαντών με συγκεκριμένα στοιχεία.
2) Η έρευνα Π.Μακρή του ΑΠΘ (2006) κατέληξε μεν ότι την περίοδο 1950-2005 στην Πτολ/δα έχουμε εκρηκτική αύξηση καρκίνων (από 14% σε 30,5%), αλλά βασίστηκε σε στοιχεία των πιστοποιητικών θανάτου που γενικά δεν έχουν μεγάλη αξιοπιστία.
3) Το Νοσοκομείο Κοζάνης (Παθολογικο-ανατομικό Εργαστήριο) κατέγραψε και δημοσιοποίησε την περίοδο 1990-2000 τα κρούσματα καρκίνου και διαπίστωσε μια σταθερά ανοδική τάση, αλλά μετά σταμάτησε τη δημοσιοποίηση ανεξήγητα.
4) Τελευταία ήταν η έρευνα της καθηγήτριας ΕΚΠΑ κ. Α. Λινού, η οποία παρότι μας κόστισε ακριβά έμεινε στη μέση, χωρίς πάλι να δοθεί καμιά δημόσια εξήγηση. Η Α. Λινού δέχεται ότι η μακροχρόνια έκθεση σε ρύπους από καύση λιγνίτη συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, ΧΑΠ, εγκεφαλικών, καρδιακών κλπ, αλλά δεν έχει κάνει εξειδίκευση στην περιοχή μας με συγκεκριμένα νούμερα. Δεν έχουμε δει κάποια δημοσίευση.
Στο σημείο αυτό πρέπει να κάνουμε μια δημόσια αυτοκριτική ως κοινωνία και ως Αυτοδιοίκηση, διότι αν και έπεσαν πολλά λεφτά στην περιοχή (π.χ. Τοπικός Πόρος) δεν αξιωθήκαμε να έχουμε στα χέρια μας μια ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ επιδημιολογική μελέτη για τη συσχέτιση των σοβαρών ασθενειών με την ατμοσφαιρική ρύπανση από τους Σταθμούς και τα ορυχεία της ΔΕΗ.
Ανεπαρκείς και αποσπασματικές είναι και οι διάφορες πανελλήνιες στατιστικές για τη ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑ από καρκίνους, όσον αφορά τη συσχέτισή τους με τη ρύπανση. Οι στατιστικές σ επίπεδο Περιφερειών δίνουν συνήθως την 3η θέση στη Δυτική Μακεδονία, μετά την Κεντρική Μακεδονία και την Αττική. Σχετικά με το σύνολο των περιστατικών καρκίνου (θανατηφόρων και μη) η εικόνα είναι διαφορετική, αν δεχτούμε τα αποτελέσματα του 6ου Economist Cancer Summit (2026), το οποίο αναφέρει ο «Πρωινός λόγος» λέγοντας ότι η 1η θέση ανήκει στη Δυτική Μακεδονία. (Λόσγιους κι ανακατωσιά ..)
Τέλος, δεν είναι μόνο ο Άδωνις, που με επιλεκτικά στοιχεία κάνει λάστιχο τους καρκίνους. Είμαστε κι εμείς: Όταν ήταν να πιέσουμε για προσλήψεις και αντιπαροχές από τη ΔΕΗ κινδυνολογούσαμε υπέρ το δέον και φτάσαμε να λέμε ότι «κάθε σπίτι έχει έναν καρκίνο !», αλλά όταν είναι να «ευλογήσουμε» τις νέες μονάδες της ΔΕΗ ή τις παρατάσεις λειτουργίας των μονάδων κάνουμε γαργάρα τους καρκίνους και τους κρύβουμε κάτω από το χαλί.
Πηγή: https://www.prlogos.gr/λάζαρος-τσικριτζής-τα-άπλυτα-του-λιγν/?fbclid=IwY2xjawR4EKBleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEe2pPolbEPzYqPRXsEdRWPavaG66wKOfzG86iC4nP03soO5eYraCsnsVuf8_E_aem_YWdncwBOvY9vkF77Wb7TzgwnLTEz&brid=YWdncwElh-V0P3LvE3vFfrHkpVB0
Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026
Αχλάδα Φλώρινας: Ένα χωριό στο έλεος του ομίλου Μυτιληναίου...
Στη διασταύρωση, λίγο πριν φτάσουμε, είχαμε ραντεβού με τον κ. Πέτρο Μπασδάρη, τοπικό σύμβουλο Αχλάδας. Μας περίμενε με το αυτοκίνητο να μας οδηγήσει.
Ένας περαστικός που θέλει να επισκεφθεί την Αχλάδα θα δυσκολευτεί υπέρμετρα. Θα ακολουθήσει δρόμους με πλημμελή σήμανση που συχνά καταλήγουν να χάσκουν κομμένοι μπροστά σε τρύπες του λιγνιτωρυχείου. Τρύπες ανοιχτές, μαύρες και ιλιγγιώδεις, που περικυκλώνουν τον τόπο και απειλούν να τον καταπιούν. «Όποιον δρόμο και να πάρεις από το χωριό, σε πάει σε αδιέξοδο. Δυτικά πας σε γκρεμό, βόρεια πας σε γκρεμό», λέει ο κάτοικος κ. Σάκης Μάινος.
Η ζοφερή πραγματικότητα του τοπίου της Αχλάδας δεν γίνεται αντιληπτή αν δεν πατήσει κανείς το πόδι του εκεί. Το άλλοτε καταπράσινο χωριό που ανέπνεε ομορφιά ανάμεσα σε δάση, τρεχούμενα νερά και εύφορες καλλιεργήσιμες εκτάσεις εδώ και δεκαετίες αναπνέει λιγνίτη και σκόνη. Κι ακούει μόνο τους σπαστήρες να δουλεύουν μέρα νύχτα, τα φορτηγά να μεταφέρουν ασταμάτητα κάρβουνο, αφού στη γειτονική πλαγιά του όρους Βόρας τα πουλιά δεν κελαηδούν πια, παρότι η περιοχή είναι ενταγμένη στο δίκτυο Natura και χαρακτηρισμένη ως Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά (ΣΠΠ).
«Ήμασταν ένας παράδεισος το χωριό», λέει ο κ. Τάσος Μπάλιος, ενώ βόσκει τα πρόβατά του. Είναι συνταξιούχος εργάτης ορυχείων. «Υπήρχε το ποτάμι εδώ γεμάτο με δέντρα και γεμάτο ζωή. Από πουλιά θέλεις, απ’ ό,τι θέλεις. Και τώρα τα καταστρέψαμε όλα». «Δεξιά κι αριστερά από το ποτάμι μπορούσες να καλλιεργήσεις τα πάντα», συμπληρώνει ο Αχλαδιώτης κ. Σάκης Μάινος. Μάλιστα, το κράτος είχε επενδύσει σε αυτή τη γη υψηλής παραγωγικότητας, με υπόγεια ποτιστικά δίκτυα του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων. «Τώρα αυτά εξαφανίστηκαν, έχουν μείνει οι τρύπες και τα μπάζα». Ακόμα κι η κοίτη του Γεροπόταμου έχει μετατοπιστεί για τις ανάγκες της εξόρυξης.
Τα εξαντλημένα ορυχεία χάσκουν ολόγυρά τους, η εξόρυξη πλέον γλείφει τα σπίτια τους, ενώ ταυτόχρονα στερούνται το δικαίωμά τους σε μετεγκατάσταση.
Οι κάτοικοι δεν τρέφουν ψευδαισθήσεις: το χωριό τους είναι ένα λιγνιτωρυχείο. Αυτό που κυρίως δεν αντέχουν είναι που νιώθουν αόρατοι για το ελληνικό κράτος και για μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές εταιρείες: Από το 2023, κυριαρχικό ρόλο στις αποφάσεις της εταιρείας Λιγνιτωρυχεία Αχλάδας ΑΕ (στην οποία το ελληνικό Δημόσιο έχει μισθώσει τα ορυχεία) παίζει ο όμιλος Metlen (πρώην όμιλος Μυτιληναίου).
Διαβάστε περισσότερα στο reportersunited.gr Διαβάστε περισσότερα...
Τρίτη 5 Αυγούστου 2025
Επιδρά η ρύπανση στη γενετική ποικιλότητα των φυσικών πληθυσμών; Μια έρευνα στις περιοχές εξόρυξης και καύσης λιγνίτη της χώρας...
Στο Εργαστήριο Δασικής Γενετικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης μελετούμε τα ζητήματα αυτά με τη χρηματοδοτική υποστήριξη του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας, μέσω του ερευνητικού έργου GENEALERT. Εστιαστήκαμε σε ένα κυρίαρχο είδος των τοπικών οικοσυστημάτων, τη μαύρη πεύκη, που αποτελεί και βιοδείκτη της ατμοσφαιρικής ρύπανσης για σκοπούς βιοπαρακολούθησης φυσικών οικοσυστημάτων. Με τη συνεργασία του Εργαστηρίου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης και Περιβαλλοντικής Φυσικής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας που χρησιμοποίησε εξειδικευμένα μοντέλα διασποράς ρύπων, επιλέξαμε τις περιοχές μέγιστης και μηδαμινής επιβάρυνσης και συλλέξαμε βελόνες από ώριμα και νεαρά άτομα για να αναλύσουμε το γενετικό τους υλικό. Επίσης συλλέξαμε σπέρματα από ώριμα άτομα για να μελετήσουμε τα έμβρυα που θα αποτελέσουν το δάσος της (μεθ)επόμενης γενιάς. Μετά την εκχύλιση και απομόνωση του DNA, ακολούθησε η αλληλούχηση του γονιδιώματος και του επιγονιδιώματος με χρήση δύο τεχνολογιών αιχμής που είναι γνωστές με τα αρχικά SPET (Single Primer Enrichment Technology) και RRBS (Reduced Representation Bisulfite Sequencing).
Η αλληλούχηση του DNA απέδωσε δεκάδες χιλιάδες γονιδιακές και εκατομμύρια επιγονιδιακές θέσεις για τις οποίες είναι σε εξέλιξη μια εκτενής βιοπληροφορική ανάλυση, ωστόσο ορισμένες αρχικές επισημάνσεις είναι προφανείς. Κατ’ αρχήν οι πληθυσμοί μέγιστης και ελάχιστης επιβάρυνσης παρουσιάζουν γενετική διαφοροποίηση παρόλη τη γεωγραφική τους εγγύτητα και οι πληθυσμοί μέγιστης επιβάρυνσης εμφανίζουν ενδείξεις τοπικής προσαρμογής. Εντοπίσθηκαν δε, συγκεκριμένες γονιδιακές θέσεις στις οποίες διαφαίνεται να επιδρά ισχυρά η φυσική επιλογή. Παράλληλα, η επιγονιδιωματική ανάλυση δείχνει την ύπαρξη υπο-μεθυλίωσης του DNA στους πληθυσμούς μαύρης πεύκης των περιοχών με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση από τη ρύπανση. Αυτό ενδέχεται να συνδέεται με ενεργοποίηση γονιδιακής έκφρασης σε συνθήκες καταπόνησης.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η ρύπανση στις περιοχές εξόρυξης και καύσης λιγνίτη έχει επιδράσει στο DNA της μαύρης πεύκης, ενός κυρίαρχου είδους των τοπικών οικοσυστημάτων. Η μαύρη πεύκη παρουσιάζει σαφείς ενδείξεις τοπικής γενετικής και επιγενετικής προσαρμογής. Οι δε γενετικοί και επιγενετικοί δείκτες που μελετώνται σε επίπεδο γονιδιώματος μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για την κατάσταση του είδους, πριν η υποβάθμιση του γίνει ορατή δια γυμνού οφθαλμού. Επίσης, από τη στιγμή που η ρύπανση έχει επίδραση στη γενετική συγκρότηση των φυσικών πληθυσμών, καλύτερα να σταματήσει επιτέλους να υφίσταται, παρά να αναρωτιόμαστε αν και κατά πόσο η φυσική επιλογή θα είναι ικανή να οδηγήσει σε μελλοντική προσαρμογή τους.
*Ο Φίλιππος Α. Αραβανόπουλος είναι καθηγητής Δασικής Γενετικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Φωτογραφία: Μαύρη πεύκη στην περιοχή μελέτης Μπουρίκα στο όρος Βέρμιο (Β. Κοτινά).
Πηγή:greenagenda.gr Διαβάστε περισσότερα...
Σάββατο 26 Ιουλίου 2025
Κραυγή απελπισίας από τους κάτοικους της Αχλάδας: Δώστε μας πίσω την αξιοπρέπεια μας και μια δίκαιη λύση...
➢ Το ορυχείο της Αχλάδας υπάρχει από το 1936. Ανήκει στο Ελληνικό δημόσιο και όλα αυτά τα χρόνια εκμεταλλεύτηκε από την εταιρία ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΑ ΑΧΛΑΔΑΣ, η οποία ελάμβανε
και ανανέωνε συνεχώς άδειες εξόρυξης από το κράτος, με την τελευταία άδεια να έχει ισχύ έως το 2028.
➢ Το 2002 ολοκληρώνεται η κατασκευή της υπερσύγχρονης μονάδας ηλεκτρισμού (ΑΗΣ ΜΕΛΙΤΗΣ – ΑΧΛΑΔΑΣ), η οποία τροφοδοτείται ως επί το πλείστον από το ορυχείο
Αχλάδας, για εθνικούς λόγους παραγωγής ενέργειας.
➢ Έκτοτε, ξεκινά μια ξέφρενη και άναρχη εξόρυξη λιγνίτη στο χωριό Αχλάδα, όπου οι εκάστοτε κυβερνήσεις έδιναν λευκή επιταγή στην εταιρία, προκειμένου να γίνεται
διάνυξη νέων ορυχείων σε όποιο σημείο του χωριού αυτή επιθυμούσε.
➢ Χρόνο με τον χρόνο το ορυχείο γιγαντώνεται, καταστρέφοντας τα εδάφη υψηλής παραγωγικότητας, με αποτέλεσμα να πλήττεται ανεπανόρθωτα ο κλάδος της γεωργίας
και της κτηνοτροφίας και οι κάτοικοι -μη έχοντας άλλη διέξοδο βιοπορισμού - να έχουν ως μοναδική επιλογή τους την εργασία στα Λιγνυτωρυχεία.
➢ Οι κάτοικοι της Αχλάδας όλα αυτά τα χρόνια, ζουν μέσα σε ένα εντελώς ακατάλληλο και ανθυγιεινό περιβάλλον, εξαιτίας της σκόνης και των αναθυμιάσεων. Λόγω καταστροφής της χλωρίδας έχει επέλθει αύξηση της μέσης θερμοκρασίας και έχει αλλάξει η μορφολογία των εδαφών, καθώς δημιουργήθηκαν γιγάντιες τρύπες και ογκώδη βουνά από χώματα. Η κοίτη του Γεροπόταμου έχει αλλάξει δύο φορές προς εξυπηρέτηση της εταιρίας, χωρίς να υπάρχει μέριμνα για πιθανές μελλοντικές πλημμύρες. Εξαιτίας αυτών των εκτροπών, η νέα γέφυρα που φτιάχτηκε έχει παραμείνει ´´ορφανή´´δίχως να περνά απο κάτω το ποτάμι, ενώ η κατασκευή της είχε κοστίσει 900.000 ευρώ στον δήμο μας. Πολύ σημαντικό να αναφερθεί πως στο διάστημα αυτό έχει καταστραφεί όλο το Αρδευτικό Δίκτυο του ΤΟΕΒ, το οποίο εξυπηρετούσε τις ανάγκες του κάμπου προκειμένου οι κάτοικοι να ποτίζουν τα χωράφια τους.
➢ Η εταιρία, έχοντας την σύμφωνη γνώμη των εκάστοτε κυβερνήσεων, κατάφερε να διαμελίσει το χωριό Αχλάδα εκδίδοντας 3 διαφορετικά ΦΕΚ, προκειμένου να μπορούν να
εκμεταλλευτούν όποιο κομμάτι του οικισμού επιθυμούν προς όφελός τους. Η έκδοση των προαναφερόμενων ΦΕΚ στην ουσία διαίρεσε το χωριό στα εξής 3 τμήματα: Τομέας
Α (Γιουρούκι), τομέας Β (μεσαίος οικισμός) και τομέας Γ(άνω Αχλάδα),γενονός που θεωρείται παράλογο εφόσον το χωριό συνίσταται σε μία ενιαία οντότητα.
➢ Οι κάτοικοι βρισκόμενοι σε αδιέξοδο λόγω της καταστροφής και κατά συνέπεια της υποβάθμισης που έχει υποστεί η περιοχή, απευθύνθηκαν στην υπάρχουσα κυβέρνηση
αιτούμενοι την αποκατάσταση των εκτάσεων που εξορύγχθηκαν καθώς και την μεταγκατάσταση του χωριού. Κανένα από τα 2 αυτά αιτήματα δεν πραγματοποιήθηκε, απαξιώνοντας περαιτέρω την υπάρχουσα κατάσταση.
➢ Αφού εξαντλήθηκαν όλα τα κοιτάσματα περιμετρικά του χωριού - και χωρίς να τείθεται θέμα οριστικής λύσης για το σύνολό του -, η εταιρία μη έχοντας την πρόθεση να
αποζημειώσει με τις τιμές της απαλλοτρίωσης και των 3 ΦΕΚ, στράφηκε μόνο σε εξωδικαστικό συμβιβασμό με τους κατοίκους του Τομέα Γ (συγκεκριμένα το Γιουρούκι
που αποτελείτο από 11 οικίες), κάτι που επιτευχθηκε χάριν στην συνεργασία της με την METLEN(θυγατρική της MYTILINEOSS.Α.).
➢ Στα πλαίσια της απολιγνιτοποίησης, η κυβέρνηση ανακοινώνει το κλείσιμο του ΑΗΣ Μελίτης - Αχλάδας, τον οποίο μέχρι τότε τροφοδοτούσε το ορυχείο της Αχλάδας.
Πάραυταη εξόρυξη συνεχίζεται, χωρίς όμως το ορυχείο να εξυπηρετεί καμία Ελληνική ενεργειακή ανάγκη, εφόσον ο λιγνίτης εξάγεται σε γείτονο χώρα και επομένως δεν
τίθεται ζήτημα Εθνικού συμφέροντος. Η εξόρυξη αυτή εξυπηρετεί πλέον καθαρά ιδιωτικά οικονομικά συμεφέροντα, εις βάρος των κατοίκων και του περιβάλλοντος.
➢ Αναλυτικότερα: Το ορυχείο συνέχισε να λειτουργεί παρά το κλείσιμο του εργοστασίου και η Λιγνιτωρυχεία Αχλάδας - ΜΕΤΛΕΝ κάνει συμβάσεις με την γειτονική Βόρεια
Μακεδονία, η οποία αγοράζει τον λιγνίτη, τον καίει σε απαρχαιωμένα εργοστάσια και σε απόσταση μόλις15 χλμ. από την πόλη της Φλώρινας, με αποτέλεσμα οι άκρως
ανθυγιεινοί ρύποι να εισπνέονται και πάλι από τους κατοίκους του νομού μας, όπου σε συνδυασμό με την ήδη επιβαρυμένη ατμόσφαιρα εξαιτίας της εξόρυξης να δημιουργούνται τριτοκοσμικές συνθήκες, χωρίς να υπάρχει καμία μέριμνα για μέτρηση αυτών προς διασφάλιση της υγείας των κατοίκων.
➢ Σημειωτέον ότι παρά την υποχρέωση της εταιρίας για αποκατάσταση των εδαφών που εξορύγχθηκαν – σύμφωνα με τις μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων που πραγματοποιήθηκαν για τις απαλλοτριώσεις- η Λιγνιτωρυχεία Αχλάδας ουδέποτε φρόντισε να τηρήσει τις συμβατικές της αυτές υποχρεώσεις.
➢ Πολύ σημαντικό να αναφερθεί ότι για τις εν λόγω απαλλοτριώσεις, πάρα πολλοί κάτοικοι δεν έχουν αποζημιωθεί ακόμα για την αξία των ακινήτων τους, ενώ τα έχουν απωλέσει
εδώ και 10-15 χρόνια.
➢ Αφού εξαντλήθηκαν τα κοιτάσματα στον Τομέα Γ (Γιουρούκι), στις 4/2/25 το χωριό δέχθηκε επίσκεψη από τον πρόεδρο της METLEN κύριο Μυτηληναίο, συνοδεία όλων των
τοπικών φορέων, ο οποίος και υποσχέθηκε πως θα περάσει σε μια οριστική λύση για το σύνολο του εναπομείναντος χωριού (Τομέας Β & Τομέας Γ). Έδωσε την υπόσχεση στους
κατοίκους πως δεν πρόκειται να γίνει διάνοιξη νέου ορυχείου, χωρίς να συναινέσει μέχρι και ο τελευταίος κάτοικος του χωριού.
➢ Περιμένοντας την πρότασή του, η οποία ποτέ δεν ήρθε, η εταιρία προέβη πάραυτα σε απόπειρα διάνοιξης νέου ορυχείου ανάμεσα στον Τομέα Β και τον Τομέα Γ. Οι κάτοικοι
του χωριού αντέδρασαν αποτρέποντας την ενέργεια αυτή, με αποτέλεσμα η εταιρία METLEN να προχωρήσει στην εξής πρόταση:
(1) Να δοθούν στο Τομέα Γ (Άνω Αχλάδα) τιμές αποζημίωσης πολύ χαμηλότερες (της τάξης του 30-40 % κάτω) από αυτές που δόθηκαν στον τομέα Α (Γιουρούκι).
(2) Όσον αφορά τον Τομέα Β (μεσαίος οικισμός), δεν προτάθηκε καμία τιμή για την αποζημίωση των περιουσιών, παρά μόνο κάποια αντισταθμιστικά μέτρα, πολλά εκ των οποίων αποτελούν ήδη συμβατικές υποχρεώσεις της εταιρίας. Τα αντισταθμιστικά αυτά μέτρα, θα έχουν ισχύ εφόσον οι κάτοικοι επιτρέψουν την εξόρυξη σε απόσταση 130 μέτρων από τις οικίες τους. Μερικά εκ των μέτρων αυτών, είναι τα εξής:
-Δωρεάν ρεύμα από την εταιρία της METLEN.
-Κατασκευή γηπέδων (τένις, μπάσκετ, ποδοσφαίρου).
-Μείωση της τιμής του λιγνίτη για την θέρμανση των κατοίκων.
-850 ευρώ μηνιαίως ανά οικογένεια, προκειμένοι οι κάτοικοι να έχουν την δυνατότητα μετοίκησης, εφόσον οι συνθήκες διαβίωσής τους θα είναι ανυπόφορες.
Στο σημείο αυτό πρέπει να τονισθεί ότι ένα εκ των αντισταθμιστικών μέτρων αναφέρει κατά γράμμα: ´´ΑΝ η εξορυκτική δραστηριότητα κυλήσει ομαλά για την επόμενη περίοδο, θα θέλαμε μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα και ΑΝ συνεχιστεί το ενδιαφέρον της Βόρειας Μακεδονίας για αγορά λιγνίτη, καθώς και ΑΝ υπάρξουν προοπτικές ανανέωσης της μίσθωσης του ορυχείου από το ΥΠΕΝ, και μετά το 2028, να ξαναγίνουν συζητήσεις από μηδενική βάση για λύση, η οποία θα συμπεριλάβει και τον κυρίως οικισμό´´.
➢ Η παραπάνω πρόταση είχε σαν αποτέλεσμα να διχάσει τους κατοίκους του χωριού στο σύνολό τους. Ειδικότερα: στο σκέλος (1) οι τιμές που προτάθηκαν θεωρήθηκαν απαξιωτικές εφόσον δεν ανταποκρίνονται στο σημερινό οικονομικό γίγνεσθαι, ενώ στο σκέλος (2) τα αντισταθμιστικά μέτρα έγιναν αποδεκτά κυρίως από τους εργαζόμενους κατοίκους του χωριού στην εταιρία, για ευνόητους λόγους.
➢ Ένα μεγάλο μέρος των κατοίκων οι οποίοι δεν συμφωνούν με την εξόρυξη του τελευταίου εναπομείναντος κομματιού γής (εφόσον δεν βρεθεί μία οριστική λύση για το σύνολο του οικισμού και καθώς πιστεύουν πως οι ζωές τους και οι περιουσίες τους θα υποστούν περαιτέρω υποβάθμιση), αντέδρασαν με την φυσική τους παρουσία σε μια ειρηνική διαμαρτυρία στο σημείο της απόπειρας για διάνοιξη νέου ορυχείου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η εταιρεία να προβεί σε δίκη για ασφαλιστικά μέτρα κατά συγκεκριμένων προσώπων, τα οποία μέτρα εκδικάστηκαν και κερδήθηκαν από τους συγκεκριμένους κατοίκους. Παρόλα αυτά οι εργασίες στο σημείο διάνοιξης νέου ορυχείου ξεκίνησαν και οι κάτοικοι παραμένουν εκεί διαδηλώνοντας εώς ότου βρεθεί μια οριστική λύση.
➢ Αξίζει να σημειωθεί πως στον αγώνα των εν λόγω κατοίκων, ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος του τοπικού συμβουλίου Αχλάδας διαφοροποίησαν την στάση τους από την συγκεκριμένη μερίδα κατοίκων και συντάσσονται με την πρόταση της METLEN.
➢ Τέλος, πρέπει να αναφερθούν οπωσδήποτε οι Ηθικές και Σωματικές Βλάβες που οι κάτοικοι όλα αυτά τα χρόνια έχουν υποστεί. Ο λόγος για:
-Μακροχρόνια έκθεση σε ρύπους (αιωρούμενα σωματίδια – τέφρα κτλ).
-Αναπνευστικά και καρδιοαγγειακά νοσήματα.
-Καρκινογεννέσεις.
-Ψυχική υγεία (κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, ανασφάλεια).
➢ Η Πολιτεία έχει τεράστια ευθύνη για την κατάσταση στην οποία η Αχλάδα έχει περιέλθει.
ΔΕΝ μερίμνησε ποτέ ουσιαστικά για την προστασία των κατοίκων : ΔΕΝ προχώρησε σε αποκαταστάσεις, ΔΕΝ σχεδίασε ούτε υλοποίησε μετεγκατάσταση, ΔΕΝ έλαβε στα
σοβαρά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Αντίθετα, χορηγούσε άδειες εξόρυξης χωρίς να προηγείται ουσιαστική αξιολόγηση ή πραγματική μελέτη των συνεπειών. Έτσι,
νομιμοποίησε μια επικίνδυνη δραστηριότητα δίπλα σε κατοικημένη περιοχή, αδιαφορώντας για την ανθρώπινη ζωή, την υγεία και την ασφάλεια των κατοίκων.
➢ Συνεπώς, η μοναδική εναπομένουσα λύση ώστε να διασώσουμε τις περιουσίες μας, την αξιοπρέπειά μας καθώς και τις ίδιες τις ζωές μας, είναι να απευθυνθούμε στην
εταιρεία αιτούμενοι από τον πρόεδρο της METLEN κύριο Μυτιληναίο αρχικά να δώσει εντολή για παύση εργασιών στο σημείο στο οποίο έχει ξεκινήσει η διάνοιξη νέου
ορυχείου και να επανέλθει ΑΜΕΣΑ στην Αχλάδα για μια δίκαιη και τίμια λύση, όπως αυτή που μας αρμόζει και για την οποία δεσμεύτηκε κατά την προηγούμενη επίσκεψή
του τον Φεβρουάριο του 2025.
Πηγή: https://kozani.tv/index.php/123688-%CE%B1%CF%87%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1-%CF%86%CE%BB%CF%8E%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CF%82.html
Τρίτη 31 Δεκεμβρίου 2024
Ματιές στην ιστορία: Εγκαίνια του ατμοηλεκτρικού σταθμού της ΔΕΗ στην Πτολεμαΐδα από τον Βασιλιά Παύλο...
27 Οκτωβρίου 1959: Τα εγκαίνια λειτουργίας του ΑΗΣ Πτολεμαΐδας
Διαβάστε περισσότερα...Τετάρτη 11 Ιανουαρίου 2023
Γερμανία: Τα όμορφα χωριά, όμορφα «καίγονται»… για χάρη του λιγνίτη...
Όμως για την μικρή κοινότητα του Λίτσερατ καθώς και πλήθος περιβαλλοντικών οργανώσεων και ακτιβιστών, η αποτροπή των σχεδίων επέκτασης του ανοιχτού ορυχείου εξόρυξης λιγνίτη Γκαρτσβάιλερ στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, κοντά στα σύνορα με την Ολλανδία, έχει αναχθεί σε υπαρξιακή μάχη.
Τα δύο «στρατόπεδα» έχουν πάρει πια θέσεις για μετωπική σύγκρουση, καθώς η αστυνομία έχει βάλει μπρος τα σχέδια πλήρους εκκένωσης της περιοχής, σε μια επιχείρηση που θεωρείται βέβαιο ότι θα συναντήσει μεγάλη αντίσταση και αναμένεται να διαρκέσει τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες.
Αν και οι περισσότεροι κάτοικοι του προς ισοπέδωση χωριού το έχουν ήδη εγκαταλείψει, ακτιβιστές έχουν στήσει εδώ και καιρό δεντρόσπιτα και οδοφράγματα, δηλώνοντας αποφασισμένοι να το σώσουν από τον πλήρη αφανισμό στο όνομα της εξόρυξης του πιο ρυπογόνου ορυκτού καυσίμου.
Οι πρώτες συγκρούσεις με την αστυνομία αναφέρθηκαν ήδη το περασμένο Σαββατοκύριακο, στο περιθώριο εκδηλώσεων στο Λίτσερατ.
Συνεχίστηκαν την Τρίτη, μετά την οριστική δικαστική απόφαση υπέρ της εκκένωσης της περιοχής.
Οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας αναμένεται να κορυφωθούν το ερχόμενο Σάββατο, με μεγάλη διαδήλωση.
Κανείς δεν επιδιώκει να επαναληφθούν τα αιματηρά επεισόδια του 2018, με έναν διαδηλωτή νεκρό, που σημάδεψαν τις κινητοποιήσεις για τη διάσωση του αρχέγονου δάσου Χάμπαχ, επίσης στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, το οποίο λίγο έλειψε τότε να αποψιλωθεί για τις ανάγκες εξόρυξης λιγνίτη.
Ως πλέον παράδοξο αυτή τη φορά πάντως χαρακτηρίζεται το γεγονός ότι στην κυβέρνηση συνασπισμού της Γερμανίας συμμετέχουν οι Πράσινοι, οι οποίοι δείχνουν στο πλαίσιο μιας πολιτικής μεταστροφής να ρίχνουν όλο και περισσότερο «νερό» στον κομματικό οικολογικό «κρασί» τους.
«Μαύρη τρύπα»
Για το περιβαλλοντικό κίνημα, ο αγώνας για το Λίτσερατ είναι πλέον ταυτόσημος με τις προσπάθειες επίτευξης του στόχου περιορισμού της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη στους 1,5 βαθμούς Κελσίου σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, όπως προβλέπει άλλωστε ρητά η Συμφωνία του Παρισιού.
Υπολογίζεται ότι υπάρχουν αποθέματα 1,3 δισεκατομμυρίων τόνων άνθρακα γύρω από το ανοιχτό ορυχείο Γκαρτσβάιλερ.
Το εάν όμως είναι απαραίτητη η εκμετάλλευσή τους για την παραγωγή ενέργειας παραμένει αμφιλεγόμενο, όπως έχουν καταγράψει διάφορες πρόσφατες μελέτες.
Παρ’ όλα αυτά, το έργο επέκτασης του επίμαχου ορυχείου έχει τις «ευλογίες» των Πρασίνων τόσο σε τοπικό, όσο κυρίως σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Φέρει εξάλλου την υπογραφή του αντικαγκελάριου της κυβέρνησης Σολτς και υπουργού Οικονομικών Υποθέσεων και Κλιματικής Δράσης, Ρόμπερτ Χάμπεκ.
Έτσι το Λίτσερατ, η γη και τα σχεδόν στο σύνολο εγκαταλελειμμένα σπίτια του, ανήκουν πλέον στην RWE. Το χωριό στέκει ήδη στην άκρη του ανοιχτού ορυχείου και σύμφωνα με τις τοπικές αρχές δεν μπορεί να γλιτώσει τον αφανισμό.
Βρίσκεται σε πολύ επικίνδυνη τοποθεσία, αναφέρουν, στέκοντας πάνω σε σαθρό έδαφος έτοιμο να καταρρεύσει.
Κάπως έτσι λοιπόν προδιαγράφεται πλέον ως αναπόφευκτη η κατεδάφισή του, ως το τελευταίο θύμα της εξόρυξης λιγνίτη, για τις ανάγκες της οποίας υπολογίζεται ότι μέσα στα τελευταία 70 χρόνια έχουν αφανιστεί από τον χάρτη περίπου 60 χωριά μόνο στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία.
Για τον ίδιο λόγο υπήρξαν επίσης αναγκαστικές μετεγκαταστάσεις πληθυσμού σε άλλα μέρη της Γερμανίας, όπως για παράδειγμα στην Κάτω Σαξονία γύρω από το Χέλμστεντ και στην περιοχή εξόρυξης λιγνίτη στα κεντρικά της Γερμανίας.
Περιβαλλοντικά «παιχνίδια»
Υπό μεγάλη πίεση μετά την μείωση των προμηθειών φυσικού αερίου από τη Ρωσία, η κυβέρνηση συνασπισμού του Βερολίνου έχει ήδη αποφασίσει την παράταση λειτουργίας των τριών πυρηνικών αντιδραστήρων στα γερμανικά εδάφη.
Στράφηκε επίσης εκ νέου στην καύση άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος τόσο προς εσωτερική κατανάλωση, όσο και για την εξαγωγή του.
Λόγω μάλιστα της αυξημένης χρήσης του, εκφράζονται φόβοι ότι η Γερμανία μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές ελλείψεις σε αποθέματα άνθρακα εντός του φετινού πρώτου διμήνου.
Η δε χρήση λιγνίτη αναμένεται να ενταθεί από τον προσεχή Απρίλιο, οπότε έχει προγραμματιστεί το κλείσιμο των τελευταίων πυρηνικών σταθμών στη χώρα.
Η κατεδάφιση του Λίτσερατ δεν πρόκειται να δώσει άμεσα λύση.
Πολλοί χαρακτηρίζουν, δε, παράταιρο το γεγονός ότι η προωθείται η ισοπέδωση του μικρού χωριού, ενώ μόλις τον περασμένο μήνα οι ομοσπονδιακές αρχές, η τοπική κυβέρνηση στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία και η RWE ανακοίνωσαν τη σταδιακή κατάργηση της χρήσης άνθρακα έως το 2030.
Μέχρι τότε βέβαια το λιγνιτωρυχείο Γκαρτσβάιλερ -που θα έχει επεκταθεί κι άλλο- θα λειτουργεί στο φουλ τροφοδοτώντας τους κοντινούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, ενόσω το Βερολίνο θα επιδιώκει μέσω αμφιλεγόμενων εναλλακτικών την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας σε εθνικό επίπεδο με ορίζοντα το 2045.
Πολιτικές… παρενέργειες
Από αυτή την πολυεπίπεδη κρίση δε -ενεργειακή, περιβαλλοντική και του πολέμου στην Ουκρανία- πιο «μεταλλαγμένοι» από τα τρία κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού βγαίνουν οι Πράσινοι.
Πάλαι ποτέ φιλειρηνιστές, σήμερα αναδεικνύονται σε μπροστάρηδες της κυβέρνησης Σολτς ως προς την παροχή στρατιωτικής βοήθειας στο Κίεβο, με την Αναλένα Μπέρμποκ στο «τιμόνι» του ΥΠΕΞ.
Στο δε θέμα του Λίτσερατ βρίσκονται επί της ουσίας απέναντι και όχι στο πλευρό περιβαλλοντικών οργανώσεων και ακτιβιστών. Στάση, που δείχνει να δημιουργεί ρήγμα με την κομματική τους νεολαία.
Όσο για τη διαδήλωση του Σαββάτου για το Λίτσερατ; Ακόμη κι αν το χωριό έχει εκκενωθεί πλήρως έως τότε και δεν είναι πια προσβάσιμο, οι διοργανωτές της και πλείστοι όσοι άλλοι τη στηρίζουν δηλώνουν αποφασισμένοι να τη μεταφέρουν σε ένα παρακείμενο χωριό, σε απόσταση περίπου τεσσάρων χιλιομέτρων, με την ελπίδα ότι το μήνυμά τους θα εισακουστεί.
Τουλάχιστον ως προς το ότι η καύση άνθρακα δεν μπορεί να αποτελεί, εν μέσω της επιδεινούμενης κλιματικής αλλαγής, λύση για μια οικονομία όπως η γερμανική: η μεγαλύτερη της ευρωζώνης και τέταρτη ισχυρότερη σε όλο τον πλανήτη.
Πηγή: https://www.in.gr/2023/01/11/b-science/perivallon-b-science/germania-ta-omorfa-xoria-omorfa-kaigontai-gia-xari-tou-ligniti/
Διαβάστε περισσότερα...
Παρασκευή 16 Δεκεμβρίου 2022
Λιγνίτης και ηλεκτρική ενέργεια...
–1.Εξασφάλιζε την κυριαρχία στην εκάστοτε κεντρική εξουσία με την ταυτόχρονη κομματική υπόταξη των κομματικών συνδικαλιστικών οργανώσεών και κοινωνίας(θέσεις εργασίας)παραβιάζοντας ουσιαστικά το Σύνταγμα και τις αρχές λειτουργίας της Ε.Ε.
–2.Διατηρούσε στο ακέραιο τον πολιτικό δικομματισμό με τη δομική του διαπλοκή και διατηρήσεις στο ΑΕΠ Του λεγόμενου μαύρου χρήματος λόγο τεχνικού χαρακτήρα των ΑΗΣ με καύση του λιγνίτη
–3 Επέτρεπε στους διαχειριστές του συστήματος παραγωγής ενέργειας μέσω ΔΕΗ να κρύβουν ,αλλά και να μεταφέρουν στον κρατικό προϋπολογισμό (δλδ. Στις πλάτες του λαού μας ) τα ελλειματα και τα σφάλματα και εγκλήματα τους .
Έτσι η εξυπηρέτηση ιδιοτελών κομματικών αναγκών επέφερε πολλά αρνητικά φαινόμενα:
1.Διέλυσε την οποία διαφορετική άποψη , επιστημονική και πολιτική γνώση και γνώμη για την αλλαγή του τρόπου παραγωγής, πράγμα απαράδεκτό στο εξωτερικό ,έτσι σταδιακά εξέλιπε και υποβαθμίσθηκε η επιστημονική έρευνα.
2.Σταμάτησε τις αλλαγές και συντηρηκοποιησε δημιουργώντας”κάστες”και συντεχνίες όλους τους εμπλεκόμενους στο σύστημα παραγωγής ενέργειας ,εργαζόμενους ,συνδικάτα επιστημονικούς φορείς(Πανεπιστημια ,ΤΕΙ,Μ.Ε) επαγγελματικούς φορείς (ΤΕΕ,ΣΔΜ/ΔΕΗ κλπ)
3.Απέτρεψε κάθε αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της ΔΕΗ(Εξοικονόμηση ,βελτίωση).Ενδεικτικά αναφέρω,πρακτική εφαρμογή της μεθόδου περιβαλλοντικού-οικονομικης απόληψης λιγνιτικου κοιτάσματος (Μεβοραχ),Διαγνωστική συντήρηση πάγιου εξοπλισμού στα Ορυχεία (Στεφανης) ,μικτή καύση άνθρακα, Φ.Α.(Γιωτοπουλος ,Στεφανης κλπ)
4.Κατάστρεψε ανεπανόρθωτα περιβαλλοντικά όλη τη Δυτ. Μακεδονια (νερά αέρα,γη 350.000 στρέμματα.)
Όλα τα παραπάνω έγιναν λόγω επικράτησης και κυριαρχίας στην λειτουργία των Υπαίθριων Ορυχείων ΔΕΗ της λεγόμενης “φιλοσοφίας” ιδεολογίας των γεμάτων αυλών που εκτός απο τις τεράστιες καταστροφές στο ανθρώπινο και κοινωνικό περιβάλλον ήταν και η αιτία δημιουργίας εστιακών φαινομένων άγνωστων για χιλιάδες χρόνια στην περιοχή (δεντρικό φαινόμενο)
Οι οποίες προσπάθειες αλλαγής και ανάδειξης αυτών των αρνητικών φαινομένων και του θέματος άλλα και αλλαγής του τρόπου παραγωγής με μικτή καύση (βλεπε ΦΕΚ 15.5.95).εκμετάλλευσης οικονομικών απολήψιμων κοιτασμάτων άφησαν πίσω τους τους για τους συμμετέχοντες μόνο αρνητικές αναμνήσεις αλλά και θύματα και μόνιμες αναπηρίες.
Η σημερινή κατάσταση στην παραγωγή ενεργείας είναι τραγική και οι προοπτικές δυσοίωνες .Η απαξίωση της γνώσης και του κεφαλαίου της άλλοτε ΔΗΜΟΣΙΑΣ επιχείρησης καταγράφεται στην αξία της μετοχής της στο Χρηματιστήριο.
Η επίλυση του θέματος είναι δύσκολη σχεδίων τραγική και η πρόταση που φέρνει στο τραπέζι της συζήτησης και διαλόγου ο αγαπητός συνάδελφος δρ. Α. Ευθυμιάδης για την αεριοποίηση του λιγνίτη μοναδική .
Αξίζει να συζητηθεί.
Πηγή: https://oataktos.wordpress.com/ Διαβάστε περισσότερα...
Παρασκευή 15 Απριλίου 2022
Κυριακή 27 Μαρτίου 2022
22.900 πρόωροι θάνατοι στην Ευρώπη από τον λιγνίτη ...
Η ρύπανση από το κάρβουνο και οι επιπτώσεις της στην υγεία ξεπερνούν τα όρια των κρατών και «εισβάλλουν» από τη μία ευρωπαϊκή χώρα στην άλλη. Αυτό δείχνει η νέα έκθεση που δημοσιεύτηκε σήμερα από τέσσερις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις: τη Συμμαχία για την Υγεία και το Περιβάλλον (Health and Environment Alliance - HEAL), το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Δράσης για το Κλίμα (Climate Action Network -CAN Europe), το ευρωπαϊκό γραφείο του WWF (WWF European Policy Office) και τη Sandbag.
Η έκθεση «Το σκοτεινό σύννεφο της Ευρώπης: Πώς οι χώρες που καίνε κάρβουνο αρρωσταίνουν τους γείτονές τους» αναλύει τις επιπτώσεις στην υγεία από την ατμοσφαιρική ρύπανση που προκαλούν όλοι οι ατμοηλεκτρικοί σταθμοί (ΑΗΣ) με καύσιμο το κάρβουνο (για τους οποίους υπάρχουν δεδομένα: 257 από τους 280). Η ανάλυση αποκαλύπτει ότι το 2013, οι εκπομπές αυτών των σταθμών ήταν υπεύθυνες για παραπάνω από 22.900 πρόωρους θανάτους, δεκάδες χιλιάδες περιπτώσεις ασθενειών από καρδιαγγειακά νοσήματα έως βρογχίτιδα και έως €62,3 δις σε δαπάνες υγείας.
Είναι η πρώτη φορά που αναλύεται η διασυνοριακή επίδραση της επικίνδυνης σκόνης (σωματίδια) που εκπέμπεται από τους ατμοηλεκτρικούς σταθμούς σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η περίπτωση της Ελλάδας:
Η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις 5 χώρες που επηρεάζονται περισσότερο από την ατμοσφαιρική ρύπανση γειτονικών χωρών. Πρώτη είναι η Γερμανία με 3.630 πρόωρους θανάτους, και ακολουθούν η Ιταλία (1.610), η Γαλλία (1.380), η Ελλάδα (1.050) και η Ουγγαρία (700).
Αναφορικά με την Ελλάδα η έκθεση αποκαλύπτει ότι ο μεγαλύτερος λιγνιτικός ΑΗΣ της Ελλάδας (Αγ. Δημήτριος) είναι από τους πιο ρυπογόνους στην Ευρώπη. Βρίσκεται στη 13η θέση σε εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) και στην 18η θέση όσον αφορά τις επιπτώσεις του στη δημόσια υγεία εντός και εκτός συνόρων, καθώς εκτιμάται ότι η λειτουργία του είναι υπεύθυνη για 270 πρόωρους θανάτους, 160 περιστατικά βρογχίτιδας, 280 εισαγωγές σε νοσοκομείο, 9,500 κρίσεις άσθματος σε παιδιά και €400 εκ σε δαπάνες υγείας κάθε χρόνο. Όλοι οι λιγνιτικοί σταθμοί της χώρας είναι υπεύθυνοι για 550 πρόωρους θανάτους τον χρόνο εκ των οποίων οι 160 στην Ελλάδα και οι υπόλοιποι 390 σε γειτονικές χώρες του εξωτερικού.
Τι σημαίνει όμως για την υγεία των κατοίκων που ζουν ουσιαστικά δίπλα στα λιγνιτορυχεία της Δ. Μακεδονίας η λειτουργία των ΑΗΣ. Δείτε το ντοκιμαντέρ του WWF, «Ζώντας και πεθαίνοντας με τον λιγνίτη»:
Η ευρωπαϊκή διάσταση:
Οι 5 χώρες της ΕΕ των οποίων οι ΑΗΣ προκαλούν τη μεγαλύτερη ζημιά σε άλλες χώρες είναι η Πολωνία («εξάγοντας» 4.690 πρόωρους θανάτους), η Γερμανία (2.490), η Ρουμανία (1.660), η Βουλγαρία (1.390) και η Μεγάλη Βρετανία (1.350)
Το κλείσιμο ατμοηλεκτρικών σταθμών θα συνεισφέρει θετικά στην υγεία όχι μόνο των ανθρώπων που ζουν κοντά, αλλά και αυτών που ζουν σε άλλες χώρες: Η σχεδιασμένη απεξάρτηση από το κάρβουνο στη Μεγάλη Βρετανία ως το 2025, μπορεί να σώσει ως και 2.870 ζωές κάθε χρόνο, εκ των οποίων περισσότερες από 1.300 θα είναι στην ηπειρωτική Ευρώπη. Αν η Γερμανία αποφασίσει να απεξαρτηθεί από τον λιγνίτη και τον λιθάνθρακα, τότε θα αποφευχθούν περισσότεροι από 1.860 πρόωροι θάνατοι εσωτερικά και σχεδόν 2.500 στο εξωτερικό κάθε χρόνο.
«Το τίμημα από τη λειτουργία των λιγνιτικών και λιθανθρακικών σταθμών σε όλη την Ευρώπη είναι τεράστιο, τόσο για τη δημόσια υγεία, όσο και για το κλίμα. Οι σημερινοί ρυθμοί απόσυρσης τέτοιων σταθμών στην ΕΕ είναι πολύ χαμηλότεροι από αυτούς που απαιτούνται για να μπει η Ευρώπη σε τροχιά περιορισμού της ανόδου της θερμοκρασίας στους 1,5 oC, σύμφωνα με την ιστορική συμφωνία στο Παρίσι. Είναι λοιπόν επιτακτική ανάγκη να σχεδιάσουμε σε πανευρωπαϊκό επίπεδο τη μετάβαση στη μεταλιγνιτική περίοδο με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης για τις περιοχές που δεκαετίες τώρα καίγονται για να ηλεκτροδοτούμαστε όλοι εμείς», δήλωσε ο Νίκος Μάντζαρης, υπεύθυνος του τομέα Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής στο WWF Ελλάς.
Διαβάστε περισσότερα...
Τρίτη 11 Ιανουαρίου 2022
Η σύνθεση της νέας Επιτροπής Κατανομής κονδυλίων του ειδικού τέλους λιγνίτη (λιγνιτόσημο) – Πόσα χρήματα και σε ποια έργα έχουν διατεθεί μέχρι σήμερα...
Η ευθύνη της Επιτροπής Κατανομής συνίσταται στη διενέργεια της κατανομής των κονδυλίων που προέρχονται από το Ειδικό Τέλος, καθώς και στην ειδοποίηση των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση λιγνίτη που κατέχουν ή τους έχουν παραχωρηθεί με οποιονδήποτε τρόπο δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης λιγνίτη επί λιγνιτοφόρων περιοχών εντός της ελληνικής επικράτειας να καταθέσουν τα αναλογούντα ποσά.
Η κατανομή των κονδυλίων δεν αλλάζει και εξακολουθεί να γίνεται όπως παλιά , επικαιροποιημένη σύμφωνα με τη μεθοδολογία διάθεσης που αναφέρεται στο άρθρο 2 της υπ. αρ. ΥΠΕΝ/ΔΗΕ/74784/1070/05.08.2021 Απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τα ποσά θα κατατίθενται στους Ειδικούς Λογαριασμούς που τηρεί ο κάθε παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση λιγνίτη, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 4 της προαναφερθείσας υπουργικής απόφασης.
Η Επιτροπή Κατανομής θα συνέρχεται τουλάχιστον μια φορά κάθε έτος, εντός του πρώτου τριμήνου.
Η Επιτροπή Κατανομής, σύμφωνα με την απόφαση του ΥΠΕΝ, απαρτίζεται από τα εξής μέλη:
-Γαρυφαλλιά Γιδάκου, Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Ηλεκτρικής Ενέργειας, εκπρόσωπος του ΥΠΕΝ, Πρόεδρος της Επιτροπής, με αναπληρωτή τον Αναστάσιο Ζουμαδάκη, Προϊστάμενο του Τμήματος Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της Διεύθυνσης Ηλεκτρικής Ενέργειας,
-Αικατερίνη Δαδαμόγια, Αντιπεριφερειάρχης της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης, εκπρόσωπος της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, με αναπληρωτή τον Σωτήριο Βόσδου, Αντιπεριφερειάρχη της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας,
-Παναγιώτης Νίκας, Περιφερειάρχης Πελοποννήσου, εκπρόσωπος της Περιφέρειας Πελοποννήσου, με αναπληρωτή το Χρήστο Λαμπρόπουλο, Αντιπεριφερειάρχη Περιφερειακής Ενότητας Αρκαδίας,
-Βασίλειος Γιαννάκης, Δήμαρχος Φλώρινας, εκπρόσωπος της ΠΕΔ Δυτικής Μακεδονίας, με αναπληρωτή τον Παναγιώτη Πλακεντά, Δήμαρχο Εορδαίας,
-Αθανάσιος Χριστογιαννόπουλος, Δήμαρχος Μεγαλόπολης, εκπρόσωπος της ΠΕΔ Πελοποννήσου, με αναπληρωτή τον Ευστάθιο Κούλη, Δήμαρχο Γορτυνίας,
-Δημήτριος Μετικάνης, Γενικός Διευθυντής Λιγνιτικής Παραγωγής, εκπρόσωπος της «ΔΕΗ Α.Ε.», με αναπληρωτή τον Γεώργιο Μηλιό, Διευθυντή Λειτουργιών Υποστήριξης Λιγνιτικής Παραγωγής,
-Δημήτριος Παπαβραμίδης, Διευθύνων Σύμβουλος, εκπρόσωπος της «Λιγνιτική Μελίτης Μονοπρόσωπη Α.Ε.», με αναπληρωτή τον Χρήστο Πρέμπτη, Αναπληρωτή Διευθυντή του Κλάδου ΑΗΣ Μελίτης,
-Κωνσταντίνος Γίδης, Διευθύνων Σύμβουλος, εκπρόσωπος της «Λιγνιτική Μεγαλόπολης Μονοπρόσωπη Α.Ε.», με αναπληρωτή τον Νικόλαο Παναγιωτόπουλο, Διευθυντή Κλάδου Παραγωγής.
Μεθοδολογία Υπολογισμού και Κατανομής του Ειδικού Τέλους Δικαιωμάτων Έρευνας και Εκμετάλλευσης Λιγνίτη και Δικαιούχοι
Με αφορμή την δημοσίευση του θέματος ας δούμε και πως λειτουργεί μέχρι σήμερα το σύστημα κατανομής των πόρων του λιγνιτόσημου :
Το ειδικό τέλος δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης λιγνίτη, ορίζεται στο 1,40 ευρώ ανά μεγαβατώρα(€/MWh) παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνίτη.
Τα κονδύλια που προκύπτουν από την επιβολή του Ειδικού Τέλους, κατανέμονται στις Περιφερειακές Ενότητες Φλώρινας, Κοζάνης και Αρκαδίας, αναλογικά προς την παραχθείσα ηλεκτρική ενέργεια από τους θερμικούς Λιγνιτικούς Σταθμούς των ανωτέρω περιοχών.
δείτε την συγκρότηση της επιτροπής που ισχύει σήμερα ΕΔΩ
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στις αποφάσεις:
Ειδικά Αναπτυξιακά Προγράμματα (Ε.Α.Π.) καλούνται τα πενταετή Αναπτυξιακά Προγράμματα που καταρτίζονται με ευθύνη των οικείων Περιφερειών και αφορούν σε συγκεκριμένα έργα υποδομής, ανάπτυξης, προστασίας του περιβάλλοντος και μετεγκατάστασης οικισμών, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 7 του ν. 4533/2018, όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 104 του ν. 4685/2020.
Ως έργα υποδομής νοούνται εκείνα που στηρίζουν την ανάπτυξη, με την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της κάθε περιοχής, την εξασφάλιση της απασχόλησης και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Η υλοποίηση των Ε.Α.Π. δεν αίρει ή περιορίζει τις υποχρεώσεις των Παραγωγών για προστασία και αποκατάσταση του περιβάλλοντος από άμεσες ή έμμεσες επιπτώσεις που προκαλούνται από τη δράση της.
Το κάθε Ε.Α.Π. εγκρίνεται από το Περιφερειακό Συμβούλιο της αντίστοιχης Περιφέρειας.
Στα Ε.Α.Π δίδεται ιδιαίτερη βαρύτητα σε συγκεκριμένα και σημαντικά έργα, τα οποία συμβάλλουν:
α)στην ανάπτυξη των περιοχών όπου εφαρμόζονται, σύμφωνα με τις αναπτυξιακές κατευθύνσεις που καθορίζουν τα οικεία Περιφερειακά ή Δημοτικά Συμβούλια
β)στην αναβάθμιση και αποκατάσταση του περιβάλλοντος, πέραν των υποχρεώσεων των Παραγωγών
γ)στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος
δ)στη δημιουργία υποδομών στο πλαίσιο της στρατηγικής της ανάπτυξης
ε)στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων και τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας σε όλους τους τομείς της παραγωγής (πρωτογενή, δευτερογενή, τριτογενή), με την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της κάθε περιοχής
στ)στη τόνωση της οικονομίας και στη μείωση της ανεργίας
ζ)στη μετεγκατάσταση οικισμών
Πόσα χρήματα έχουν διατεθεί και σε ποια έργα μέχρι σήμερα
Σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από τις εγκρίσεις των έργων που περνάνε από το Περιφερειακό Συμβούλιο Πελοποννήσου , μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί περίπου 72 εκατομμύρια Ευρώ . Σύμφωνα με ανάλυση της παράταξης Λαϊκή Συσπείρωση τα χρήματα αυτά διατέθηκαν ως εξής:
Οδικό δίκτυο 28,4 εκατ. Ευρώ
Εκκλησίες 4,1 εκατ. Ευρώ
Μελέτες 3,4 εκατ. Ευρώ
Άρδευση 470.000 Ευρώ
Ύδρευση (10 χωριά) 1,2 εκατ. Ευρώ
Αποχέτευση Μεγαλόπολης 1,2 εκατ. Ευρώ
Αποχέτευση σε τρία χωριά 500.000 Ευρώ
Αναπλάσεις 6,2 εκατ. Ευρώ
Κτηνοτροφία 300.000 Ευρώ
Βοσκοϊκανότητα 260.000 Ευρώ
Αντιπλημμυρικά 595.000 Ευρώ
Αντιπυρικά 20.000 Ευρώ
Αντισεισμικά 0 Ευρώ
Τουρισμός 3,9 εκατ. Ευρώ
Τηλεθέρμανση 11,4 εκατ. Ευρώ
Οικοκατασκήνωση 1 εκατ. Ευρώ
Αρκαδία ΑΕ 3.225.000 Ευρώ
δείτε όλα τα άρθρα του Καφενείου Μεγαλόπολης για το Λιγνιτόσημο ΕΔΩ
δείτε την απόφαση για την συγκρότηση της επιτροπής ΕΔΩ
δείτε την τελευταία απόφαση που είναι σε ισχύ για το Ειδικό Τέλος:
Απόφαση Σκρέκα για Λιγνιτόσ... by Πάνος Αλεβίζος
Από το Καφενείο Μεγαλόπολης
Διαβάστε περισσότερα...Κυριακή 5 Δεκεμβρίου 2021
Στα χωριά του λιγνίτη...
Σήμερα, στη Δυτική Μακεδονία, παραμένουν σε λειτουργία δύο ορυχεία και δύο εργοστάσια λιγνίτη. Η ανακοίνωση για το οριστικό κλείσιμό τους μέχρι το 2023 φαντάζει ως καταδίκη για τους κατοίκους.
Διαβάστε περισσότερα...Τρίτη 30 Νοεμβρίου 2021
Πέμπτη 4 Νοεμβρίου 2021
Λιγνιτοποίηση vs Απολιγνιτοποίηση...
Γνωρίζουμε όλοι μας ότι οι αλλαγές διακυβέρνησης στη χώρα μας συνοδεύονται συνήθως από παλινδρομήσεις και σκοπιμότητες, δεδομένου ότι η έννοια της Θεσμικής Μνήμης και η προσήλωση σε στόχους δεν είναι κάτι που μας χαρακτηρίζει ως χώρα.
Κατά συνέπεια, το απαιτητικό και δύσκολο εγχείρημα απολιγνιτοποίησης της Δυτικής Μακεδονίας δεν μπορεί να ταυτίζεται με κόμματα και πρόσωπα, αλλά πρέπει να στηρίζεται σε ανεξάρτητες δομές ευρείας και πρωτίστως διαχρονικής αποδοχής, τουλάχιστον σε τοπικό επίπεδο.
Η διεθνής εμπειρία τόσο στη Γερμανία της περιόδου 1975-1985 όσο και στην Πολωνία του 1980-1988, καταδεικνύει ότι όταν η Ενεργειακή Μετάβαση υπαγορεύεται από τα πάνω προς τα κάτω, καταλήγει συνήθως σε «διαρθρωτική αναμπουμπούλα» και λιγότερο σε αποτελεσματική παραγωγική αναδιάρθρωση.
Οι Γερμανοί πήραν το μάθημά τους και το αποδεικνύουν σήμερα με τον τρόπο που χειρίζονται την απολιγνιτοποίηση στην περιοχή του Ruhr. Τόσο η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση όσο και το αρμόδιο υπουργείο της Βόρειας Ρηνανίας Βεστφαλίας, οριοθέτησαν ξεκάθαρα τον ρόλο τους. Ανέλαβαν την πολιτική ευθύνη του εγχειρήματος καθώς και τη διαχείριση των μεγάλων υποδομών, εθνικού ενδιαφέροντος. Όλα τα υπόλοιπα έργα και δράσεις ύψους 5,5 δις ευρώ, εκχωρήθηκαν στην τοπική κοινωνία.
Στην κατεύθυνση αυτή επέλεξαν να δημιουργήσουν μια Δομή υλοποίησης του εγχειρήματος, έναν ισχυρό βραχίονα όχι στο Βερολίνο, αλλά στο «γήπεδο» της απολιγνιτοποίησης, στην καρδιά του Ruhr.
Η εν λόγω Δομή με την επωνυμία «Zukunftsagentur Rheinisches Revier» στελεχώθηκε με 42 τεχνοκράτες και θωρακίστηκε με επιχειρησιακή αυτοτέλεια. Η δημιουργία της Δομής χαιρετίστηκε δεόντως από τους είκοσι «λιγνιτικούς» δήμους της περιοχής, από πληθώρα θεσμικών φορέων και μη κυβερνητικών οργανώσεων.
Αυτό σημαίνει ότι ασχέτως το ποιοι θα είναι οι επόμενοι δήμαρχοι, περιφερειάρχες, υπουργοί και καγκελάριοι στη Γερμανία, η προαναφερόμενη Δομή θα είναι το σταθερό, υπερκομματικό και ευρέως αποδεκτό σημείο αναφοράς στην πορεία της απολιγνιτοποίησης.
Επι του πρακτέου, ο γερμανός «λιγνιτικός» Δήμαρχος θα παίρνει το ποδήλατό του, θα πηγαίνει με τους συνεργάτες του στα γραφεία της Δομής, θα τους εξηγεί την ιδέα του και ο πλέον ειδικός τεχνοκράτης θα την χρεώνεται. Με τη σειρά του, θα ενημερώνει τον Δήμαρχο και την ομάδα του για το αν η ιδέα του είναι επιλέξιμη και τεχνικά ρεαλιστική, από που μπορεί να χρηματοδοτηθεί και τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν.
Επιπλέον, θα τον ενημερώνουν για το τι συνέργειες μπορεί να δημιουργήσει η πρότασή του ενδοπεριφερειακά προκειμένου να επιτευχθούν πολλαπλασιαστικά οφέλη στη βάση διαδημοτικών συνεργασιών, ποιους τοπικούς φορείς πρέπει να συναντήσουν άμεσα ούτως ώστε να ωριμάσουν δια ζώσης οι διαδικασίες.
Προφανώς, η εν λόγω Δομή είναι προσβάσιμη στο σύνολο της τοπικής κοινωνίας, στις επιχειρήσεις, στα σχολεία, στους φορείς ακόμη και σε απλούς πολίτες που θέλουν να ενημερωθούν για την αναγκαιότητα, τις διαδικασίες και τους στόχους της απολιγνιτοποίησης.
Από την άλλη πλευρά, είμαι λάτρης των καινοτόμων παρεμβάσεων διακυβέρνησης του κ. Πιερρακάκη, αλλά η απολιγνιτοποίηση δεν μπορεί να προχωρήσει με εκ του μακρόθεν πρακτικών του τύπου «για αξιοποίηση ορυχείων πιέστε 1», «για δράσεις κατάρτισης πιέστε 2», για «ανάσχεση της δημογραφικής αιμορραγίας πιέστε 3».
Οφείλουμε να κατανοήσουμε ότι η απολιγνιτοποίηση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί όπως τα Μνημόνια της περιόδου 2012-2017, τα οποία δημιούργησαν περισσότερα προβλήματα από αυτά που κλήθηκαν να επιλύσουν, ακριβώς επειδή δεν κατανοήθηκαν και δεν οικειοποιήθηκαν από το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας.
Μην ξεχνάμε ότι το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ) δεν έχει τύχει αποδοχής από το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Μακεδονίας. Γεγονός μικρής διαδικαστικής αξίας, αλλά μάλλον κρίσιμης σημασίας για το μέλλον.
Από το 1956, η λιγνιτοποίηση της Δυτικής Μακεδονίας εξελίχθηκε σε μια αυστηρώς κεντρικά σχεδιαζόμενη και κάθετη διαδικασία έντασης εργασίας και κεφαλαίων. Αντίθετα, η απολιγνιτοποίηση είναι μια οριζόντια πρόκληση έντασης Γνώσης, Συνεργασιών, Καινοτομίας και Εξωστρέφειας για το σύνολο της τοπικής κοινωνίας.
Η Ενεργειακή Μετάβαση δεν αφορά απλά στην υποκατάσταση του λιγνίτη με εναλλακτικές μορφές ενέργειας «σπέρνοντας φωτοβολταικά». Αφορά πρωτίστως αλλαγές στον τρόπο διακυβέρνησης σε τοπικό επίπεδο, προϋποθέτει ισχυρές διαδημοτικές συνέργειες, αποτελεσματικές στρατηγικές βιομηχανικής συμβίωσης, σοβαρές δράσεις διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού μακράς πνοής.
Στη Δυτική Μακεδονία είναι το δύσκολο γήπεδο της απολιγνιτοποίησης, εδώ θα δοκιμαστούν αντοχές και ικανότητες, εδώ θα γίνουν λάθη και αστοχίες, εδώ επιβάλλεται να βρίσκεται o Προπονητής Α.Ε.
Εντελώς σημειολογικά, όσο λιγότερες φορές θα χρειαστεί να ανεβοκατεβαίνουν στην Αθήνα οι τοπικοί δήμαρχοι «δια υπόθεσιν απολιγνιτοποίησης», τόσο θα αυξάνονται οι πιθανότητες να γίνει κάτι θετικό στην περιοχή μας.
Ευάγγελος Καρλόπουλος
Χημικός Μηχανικός Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή 31 Οκτωβρίου 2021
Σχέδιο απολιγνιτοποίησης: Συγκεντρωτικό & χωρίς προϋποθέσεις βιωσιμότητας...
Το κυβερνητικό σχέδιο νόμου «Δίκαιη Αναπτυξιακή μετάβαση και ρύθμιση ειδικότερων ζητημάτων απολιγνιτοποίησης» που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 12 Οκτωβρίου παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις. Είναι συγκεντρωτικό και δεν διασφαλίζει βιώσιμη, συμπεριληπτική και δίκαιη μετάβαση.
Η περιβαλλοντική διάσταση όφειλε να συνιστά βασικό πυλώνα της προωθούμενης πολιτικής για την ανάπτυξη των συγκεκριμένων περιοχών με όρους αειφορίας. Παράλληλα, η εργασιακή αποκατάσταση όφειλε να αποτελεί τον δεύτερο κύριο πυλώνα με την πρόβλεψη θέσεων εργασίας και σαφούς αντιστοίχισής τους με χρηματοδοτικές πηγές.
Το πνεύμα και περιεχόμενο των όποιων σχετικών νομοθετικών πρωτοβουλιών, θα έπρεπε να εμφορούνται από την αντίληψη της εναρμόνισης με τα εθνικά κανονιστικά κείμενα, εννοώντας την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και τον προβλεπόμενο, σε αυτή, στόχο για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 και το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, με την κατανόηση ότι η επίτευξη των στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης δεν συνιστά τεχνικό ζήτημα, όπως φέρεται να το αντιλαμβάνεται η κυβέρνηση, αλλά είναι σύμφυτη με την υλοποίηση και των τριών διαστάσεων της ανάπτυξης: οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική.
Σχέδιο απολιγνιτοποίησης: Συγκεντρωτικό & χωρίς προϋποθέσεις βιωσιμότητας by Σύλλογος Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής Δημητρίου Υψηλάντη on Scribd
Διαβάστε περισσότερα...Δευτέρα 25 Οκτωβρίου 2021
Ρουμανία: Το παρόν και το μέλλον της ενεργειακής μετάβασης της κοιλάδας Ζίου ...
Μια βιομηχανική περιοχή σε απόλυτη παρακμή. Ένα τοπίο αποκάλυψης, όπου κυριαρχούν για πολλά χιλιόμετρα εγκαταλειμμένα ανθρακωρυχεία. Είμαστε στην κοιλάδα Ζίου. Εδώ βρίσκονται τα σημαντικότερα κοιτάσματα άνθρακα της Ρουμανίας. Πώς θα γίνει η ενεργειακή μετάβαση αυτών των περιοχών της Ευρώπης; Θα υπάρξει βιώσιμο μέλλον γι’ αυτές; Θα είναι εύκολη αυτή η μετάβαση για την κοιλάδα Ζίου;
Το πρώτο ανθρακωρυχείο άνοιξε εδώ το 1840. Η κοιλάδα έγινε σύντομα το κέντρο παραγωγής ενέργειας όλης της περιοχής. Ήταν το λιγνιτικό κέντρο της Ρουμανίας.Έχει όμως μέλλον;
Ο Κετελίν Σενούζα, ένας πρώην ανθρακωρύχος, μας έδειξε πώς να μπούμε στο εγκαταλειμμένο ανθρακωρυχείο της Πετρίλα. Τα κτίρια καταρρέουν, αλλά στην πίσω πλευρά, φίλοι του Σενούζα μεταφέρουν λιγνίτη από ένα διπλανό ανθρακωρυχείο στομ κοντινό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής. Στην κομμουνιστική περίοδο, 16 ανθρακωρυχεία λειτουργούσαν στην κοιλάδα. Τα 12 έχουν πλέον κλείσει. Οι θέσεις εργασίας στον συγκεκριμένο τομέα έχουν μειωθεί από 50.000 τη δεκαετία του ’90 σε μόλις 4.000 σήμερα.
Ο Σενούζα έχει πρόβλημα με τους πνεύμονές του, από τη δουλειά στο ανθρακωρυχείο: «Δούλεψα στο ανθρακωρυχείο για 27 χρόνια. Εκεί κάτω στα υπόγεια, δεν είχαμε ποτέ αρκετό αέρα για να αναπνεύσουμε. Η συγκέντρωση οξυγόνου ήταν πολύ χαμηλή. Αυτό μαζί με τα άλλα αέρια και την σκόνη, προκάλεσαν πνευμονικές ασθένειες. Όλοι οι πρώην ανθρακωρύχοι έχουν πνευμονικές παθήσεις. Το προσδόκιμο ζωής τους έχει μειωθεί. Υπάρχει μια πρόσφατη μελέτη που δείχνει ότι οι πρώην ανθρακωρύχοι πεθαίνουν μεταξύ 56 και 65 ετών στην κοιλάδα Ζίου, λόγω των πνευμονικών παθήσεων και της πυριτίασης».
Η κοιλάδα βρίσκεται στην νοτιοδυτική Ρουμανία. Το Λιβεζένι είναι ένα από τα ανθρακωρυχεία που είναι ακόμη ανοικτό. Η πρωινή βάρδια μόλις επέστρεψε από την εργασία. Ο Γκάμπριελ και οι συνάδελφοί του μόλις έμαθαν για ένα διάταγμα που υπογράφηκε από τον Υπουργό Οικονομίας, που ανακοινώνει το κλείσιμο άλλων δύο ανθρακωρυχείων στην κοιλάδα Ζίου, από το 2024.
Η Πράσινη Συμφωνία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προσπαθεί να αμβλύνει τις συνέπειες της απεξάρτησης από τον άνθρακα σε όλη την ήπειρο, μέσα από ένα τεράστιο πακέτο βοήθειας δισεκατομμυρίων ευρώ, που ονομάζεται Μηχανισμός Δίκαιης Μετάβασης.
Ο άνθρακας έχει καθοριστικό ρόλο για 108 περιοχές της Ε.Ε. Περίπου 240.000 άνθρωποι απασχολούνται σ’ αυτόν τον τομέα. Τα επόμενα επτά χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προσφέρει 40 δις ευρώ απευθείας σ’ αυτές τις περιοχές για την απανθρακοποίηση. Το ποσό αυτό αναμένεται να φτάσει 150 δις ευρώ από τη σύμπραξη δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων.
Θα συναντήσουμε τον Γκάμπριελ και τη Μαριάνα Ράντου στο σπίτι τους. Ο Γκάμπριελ είχε μια δύσκολη μέρα. Μεταφέρει μεγάλες ποσότητες κάθε μέρα. Η στοά που δουλεύει είναι 500 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης. Σε λίγους μήνες θα βγει στη σύνταξη. Η Μαριάνα είναι χαρούμενη που έχει τον άνδρα της ασφαλή, δίπλα της. Ακόμη και ο γιος τους κάνει την ίδια δουλειά: «Πέρα από τα ανθρακωρυχεία, δεν υπάρχουν δουλειές στην περιοχή. Και τα χρήματα που παίρνουμε, δεν φτάνουν ποτέ. Δεν υπάρχει μέλλον εδώ. Οι περισσότεροι φεύγουν. Πάνε στο εξωτερικό, όπου μπορούν να βγάλουν περισσότερα. Εδώ δεν μπορείς να βρεις τίποτε. Πού να πάμε να δουλέψουμε; Τα πάντα είναι κλειστά. Πρέπει να πάμε να δουλέψουμε όλοι στα μπαρ; Δεν έχει μείνει τίποτε άλλο. Η δική μου άποψη είναι ότι αν κλείσουν όλα τα ανθρακωρυχεία, θα έχει τελειώσει και η κοιλάδα Ζίου. Θεωρώ ότι δεν πρέπει να κλείσουν, πρέπει να συνεχίσουν να λειτουργούν. Πρέπει να γίνουν επενδύσεις και να συνεχίσουν τη λειτουργία τους».
Ο άνδρας της συμπληρώνει: «Εγώ πιστεύω ότι πρέπει να συνεχιστούν και στο μέλλον οι εξορύξεις άνθρακα και όλα τα παιδιά να έχουν δουλειά. Εάν όμως η Ε.Ε. θέλει να κλείσει τα ανθρακωρυχεία, εντάξει. Τι κρίμα! Λυπάμαι πολύ που δεν θα υπάρχουν ανθρακωρυχεία στην κοιλάδα Ζίου».
Στην Χουνεντόρα, στα κεντρικά γραφεία της δημόσιας επιχείρησης ενέργειας, η διοίκηση προσπαθεί να οδηγήσει τα ανθρακωρυχεία και τα εργοστάσια ηλεκτρικής ενέργειας στο μέλλον, μέσα από μια σειρά μεταρρυθμίσεις. Ο Κριστιάν Ρόζου, ο ηγέτης του συνδικάτου και πρώην ανθρακωρύχος έχει διοριστεί τώρα ειδικός διαχειριστής: «Έχουμε ακόμη τέσσερα ανθρακωρυχεία που λειτουργούν στην κοιλάδα Ζίου. Τα δύο από αυτά, το Λουπένι και το Λονέα είναι σε διαδικασία κλεισίματος. Τα άλλα δύο, το Βουλκάν και το Λιβεζένι δεν έχουν ακόμη συγκεκριμένη καταληκτική ημερομηνία. Συνεχίζουν να λειτουργούν όπως και άλλα ανθρακωρυχεία στην Ε.Ε., ιδιαίτερα στην Γερμανία και την Πολωνία. Όσο τα γερμανικά και πολωνικά ορυχεία συνεχίζουν να βγάζουν άνθρακα, το Βουλκάν και το Λιβεζένι θα κάνουν το ίδιο. Πρέπει να θυμόμαστε ότι δεν υπάρχουν άλλα μέρη εδώ γύρω, όπου οι άνθρωποι μπορούν να πάνε να δουλέψουν. Δεν υπάρχουν άλλες βιομηχανίες. Για παράδειγμα η οικογένειά μου, οι γονείς μου, οι παππούδες μου, οι προπάπποι μου, όλοι δούλεψαν σ’ αυτά τα ανθρακωρυχεία. Όλες οι οικογένειες της περιοχής έχουν αντίστοιχη ιστορία. Είμαστε δεμένοι με τα ορυχεία με μια άρρηκτη σχέση».
Το Παροσένι είναι το παλιότερο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα. Κατασκευάστηκε το 1956. Μαζί με το εργοστάσιο της Μίντια-Ντέβα παράγουν το 5% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Η Ρουμανία εδώ και πολλά χρόνια είναι από τους κορυφαίους ρυπαντές στην Ευρώπη. Μέσω της εφαρμογής της διαδικασίας παράβασης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποχρέωσε τη βαλκανική χώρα να κλείσει μερικές από τις πιο ρυπογόνες μονάδες της. Τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής έχουν παρωχημένη τεχνολογία και τα περισσότερα ρισκάρουν που δεν συμμορφώνονται με τους αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ξεκινώντας από το 2021.
Μία από τις μονάδες του Παροσένι αναβαθμίστηκε με τη βοήθεια μιας ιαπωνικής εταιρίας. Εξοπλίστηκε με νέα καινοτόμα φίλτρα. Ήταν μια επένδυση 200 εκατομμυρίων ευρώ. Χρησιμοποιούν ασβεστόλιθο για να αφαιρέσουν τα οξείδια του θείου από τον καπνό του άνθρακα. Αυτό όμως δεν λύνει το πρόβλημα CO2. Μαζί με τα άλλα εργοστάσια που χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα, το Παροσένι συμβάλλει καθοριστικά στην παγκόσμια υπερθέρμανση. Ο Ντόρου Βιζάν είναι ο διευθυντής: «Αυτή η μονάδα λειτουργίας πληροί όχι μόνο τις σημερινές περιβαλλοντικές απαιτήσεις, αλλά και τις πιο αυστηρές που θα εφαρμοστούν από την επόμενη χρονιά. Ευτυχώς, υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη, όπως η διάρκεια ζωής του εξοπλισμού που είναι γύρω στα 28-30 χρόνια, η ποσότητα του λιγνίτη που βγαίνει από τα ορυχεία. Και οι δύο ολοκληρώνονται την ίδια περίοδο. Όσον αφορά τις αποφάσεις που πρέπει να παρθούν για το μελλοντικό ενεργειακό μείγμα, πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί με τη ασφάλεια του ενεργειακού μας εφοδιασμού. Η δική μου άποψη είναι ότι στην περίπτωση που γίνουν επενδύσεις, πρέπει να επενδύσουμε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στο φυσικό αέριο γιατί είναι αναγκαίες για να έχουμε ασφάλεια στον τομέα της ενέργειας. Και σίγουρα πρέπει να επενδύσουμε και στην πυρηνική ενέργεια».
Πηγαίνουμε στο Βουκουρέστι. Ο Αλεξάντρου Μουστάτα εργάζεται για την Bankwatch Romania, μια ΜΚΟ για το περιβάλλον. Θεωρεί ότι το σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα της ρουμανικής κυβέρνησης δεν επαρκεί. Πρέπει να γίνουν μεγαλύτερες επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές, αντί να δίδονται αφειδώς χρήματα στις μονάδες ενέργειας που βασίζονται στα ορυκτά: «__Ο άνθρακας από την κοιλάδα Ζίου κοστίζει πολύ. Η εξόρυξη είναι πολύ ακριβή. Ο εξοπλισμός είναι παλιός, 30 ετών. Και έχουν γίνει πολλά ατυχήματα, γιατί δεν έχουν εκσυγχρονιστεί τα ορυχεία τις τελευταίες δεκαετίες. Δεύτερον, ακόμη και το εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής του Παροσένι που εκσυγχρονιστεί, είναι πολύ ρυπογόνο. Είναι μια από τις πιο ρυπογόνες μονάδες της χώρας. Και παρόλες τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν, δεν είναι αποδοτικό, όσον αφορά και το κόστος του. Η εταιρία που λειτουργεί αυτές τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, ο Ενεργειακός Όμιλος Χουνεντόρα έχει χρέη που προσεγγίζουν το ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Είναι τρελό! Τα τελευταία τέσσερα χρόνια δεν έχουν πληρώσει για την μόλυνση που παράγουν. Είναι μυστήριο πώς λειτουργεί ακόμη αυτή η εταιρία, λαμβάνοντας υπόψη αυτό το χρέος που έχει συσσωρεύσει στο πέρασμα των ετών».
Το επόμενο ραντεβού μας είναι με τον Βίργκιλ Ντάνιελ Ποπέσκου, το Υπουργό Οικονομίας και Ενέργειας της Ρουμανίας. Υποστηρίζει ότι δεν πρόκειται να κατασκευαστούν νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που να βασίζονται στον άνθρακα. Τι θα γίνει όμως με τις εναπομείνασες; Για την κοιλάδα Ζίου, υπήρχε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι από τα τέσσερα ανθρακωρυχεία που συνεχίζουν να λειτουργούν, τα δύο θα έκλειναν το 2018. Είναι ακόμη ανοικτά. Γιατί; «__Είναι ακόμη ανοικτά, γιατί η προηγούμενη κυβέρνηση δεν έλαβε υπόψη την μεγάλη ποσότητα άνθρακα που υπάρχει σ’ αυτά τα ορυχεία. Και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αυτοανάφλεξης».
Θα πάρουν 4,4 δις ευρώ από τον Μηχανισμό Δίκαιης Μετάβασης. Πώς θα το αξιοποιήσουν; «Καταρχάς, πρέπει να ξέρετε ότι έχουμε δεσμευτεί να υποστηρίξουμε την Πράσινη Συμφωνία. Και αφού το έχουμε κάνει, πρέπει να προχωρήσουμε στον ενεργειακό μετασχηματισμό. Και η μετάβαση από τον άνθρακα στις ανανεώσιμες πηγές, μέσω ενός διαφορετικού ενεργειακού μίγματος είναι προτεραιότητα για μας. Ήδη επεξεργαζόμαστε ένα σχέδιο μετάβασης από τον άνθρακα μέσω του φυσικού αερίου. Έχουμε τα χρήματα, έχουμε τα χρηματοδοτικά εργαλεία και ξέρουμε πώς να το κάνουμε. Οπότε θα το κάνουμε. Σε 30 χρόνια δεν θα υπάρχουν ανθρακωρυχεία στη Ρουμανία. Δεν μπορούμε να μείνουμε κολλημένοι στο παρελθόν».
Πολύχρωμες τοιχογραφίες απεικονίζουν το παρελθόν της κοιλάδας αλλά και το όραμα για ένα πιο βιώσιμο μέλλον. Επιστρέψαμε στο Πετροσάνι, μία από τις βασικές πόλεις με ανθρακωρυχεία στην κοιλάδα του ποταμού Ζίου. Ο δήμαρχος Τιμπέριου Γιάκομπ Ρίντζι είναι πρώην μηχανικός εξορύξεων. Έπεισε τις πόλεις της περιοχής να υπογράψουν ένα κοινό μνημόνιο στις Βρυξέλλες, συμφωνώντας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι η Πράσινη Συμφωνία πρέπει να περάσει τώρα και σε τοπικό επίπεδο: «Οι θέσεις εργασίας του μέλλοντος στην κοιλάδα Ζίου δεν πρέπει να έχουν σχέση με την εξαγωγή άνθρακα αλλά με τον τουρισμό, τον τομέα των υπηρεσιών και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Είναι σημαντικό αυτό που γίνεται στις Βρυξέλλες. Αυτοί δημιούργησαν αυτή την πλατφόρμα για τις περιοχές που πρέπει να προχωρήσουν σε απανθρακοποίηση. Για πρώτη φορά έθεσαν στο επίκεντρο, τον άνθρωπο, τις οικογένειες. Όχι μόνο το οικονομικό όφελος ή το περιβάλλον, αλλά και τους ανθρώπους. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είπε ότι δεν θα αφήσουν κανένα πίσω. Οι χώρες που μοιράζονται αυτά τα κοινά προβλήματα από την εξόρυξη άνθρακα θα προχωρήσουν μαζί, μέσω αυτών των τεκτονικών αλλαγών, με την πλήρη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».
Η Πράσινη Συμφωνία όμως απαιτεί πολλή δουλειά. Ο Νικολάε Ντουμιτρέσκου είναι επίσης πρώην ανθρακωρύχος. Αφού έφυγε από το ορυχείο της Πετρίλα, δούλεψε για πολλά χρόνια στην Ιταλία. Ήθελε όμως να είναι αφεντικό του εαυτού του, γι’ αυτό γύρισε στην πατρίδα του και άνοιξε μια μικρή εταιρία κατασκευών. Το πρόγραμμα δίκαιης μετάβασης έδωσε ξανά ζωή και δουλειές στην κοιλάδα Ζίου: «__Νομίζω ότι το μέλλον είναι στις κατασκευές, σε πράγματα όπως αυτά που κάνουμε. Οι κτιριακές ανάγκες των πόλεων διαρκώς εξελίσσονται, το ίδιο και των χωριών. Πάνω από όλα όμως θα υπάρξουν επενδύσεις στον τομέα της τεχνολογίας της πληροφορίας. Έχουμε ήδη εδώ κάποιες καλές εταιρίες. Όλες όμως αυτές οι αλλαγές πρέπει να στηριχθούν από την Ε.Ε. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι start-up που θα δημιουργηθούν, χρειάζονται βοήθεια για να αλλάξουν το σκηνικό».
Το πρόγραμμα δίκαιης μετάβασης για την κοιλάδα Ζίου είναι ακόμη στην αρχή. Τα περισσότερα πρότζεκτ θα υλοποιηθούν τα επόμενα επτά χρόνια. Έχει ήδη αρχίσει όμως να διαμορφώνεται το όραμα για το μέλλον: να γίνει η κοιλάδα ένας τουριστικός προορισμός για όλους τους μήνες. Θα συναντήσουμε τον Εμίλ Περέου, ο οποίος απέκτησε μεγάλη περιουσία στον τομέα του ξύλου και έχει κάνει επενδύσεις σε τοπικό επίπεδο. Έφτιαξε το χιονοδρομικό κέντρο Στράζα και ετοιμάζεται να κατασκευάσει ένα ακόμη:
«Η κοιλάδα Ζίου έχει απίστευτη τουριστική δυναμική. Δεν είναι μόνο ο τουρισμός που συνδέεται με το σκι. Η περιοχή μας έχει τρομερή ομορφιά. Σε λίγα χρόνια, θα έχουμε χιλιάδες τουρίστες με ποδήλατα. Ήδη του χρόνου, ελπίζουμε ότι θα έχουμε ολοκληρώσει 500 χιλιόμετρα διαδρομών για ποδήλατα βουνού. Πάνω από όλα όμως, έχουμε μια από τις καλύτερες περιοχές στην Ευρώπη για όσους τους αρέσει η σπηλαιολογία. Το πετύχαμε στην Στράζα. 500 άνθρωποι εργάζονται εδώ, κατά τη διάρκεια της χειμερινής σεζόν. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε ένα μικρό ορυχείο. Γιατί στο μέλλον να μην εργάζονται χιλιάδες στον τομέα του τουρισμού, σε όλη την κοιλάδα Ζίου»;
Ίσως όμως υπάρχει και μια άλλη ελπιδοφόρα προοπτική για την περιοχή. Η Ευρώπη έχει ανάγκη από ηλεκτρικούς σταθμούς φόρτισης. Ο Μάριους Ζουρλέα τους κατασκευάζει. Στην αρχή δούλευε σε ανθρακωρυχείο. Μετά ξεκίνησε αυτή την πρωτοποριακή ιδέα με μόλις τρεις υπαλλήλους. Τώρα έχει 65 και συνεχίζει να επεκτείνεται: «Η ανάπτυξη της εταιρίας μας βασίστηκε στο εξειδικευμένο προσωπικό που υπήρχε από τον τομέα των εξορύξεων εδώ στην κοιλάδα Ζίου και κυρίως από τους μορφωμένους νέους που ήλθαν από το τοπικό πανεπιστήμιο. Χάρις στα ευρωπαϊκά κονδύλια που πήραμε, η εταιρία μας μπόρεσε να αναπτυχθεί γρήγορα. Αυτό εξηγεί την επιτυχία μας».
Ο Στεφάν Νιστόρ είναι και αυτός πρώην ανθρακωρύχος. Ήρθε από την Μολδαβία νέος εδώ. Πίστευε ότι η κοιλάδα είναι ένα είδος Ελντοράντο, όπου θα πραγματοποιούσε τα όνειρά του. Η ελπίδα του όμως διαλύθηκε από την σκληρή πραγματικότητα. Όπως και πολλοί άλλοι έχασε τη δουλειά στο ορυχείο. Δεν το έβαλε κάτω. Μπήκε σε πρόγραμμα κατάρτισης. Σήμερα κατασκευάζει ηλεκτρικές μονάδες σε ένα χώρο εργασίας που έχει ως στόχο να οδηγήσει την Ρουμανία στο μέλλον της ηλεκτροκίνησης και της βιωσιμότητας: «__Είμαι εξειδικευμένος τεχνικός. Ξέρω να επιδιορθώνω, να φροντίζω και να χρησιμοποιώ όλα τα είδη μηχανών. Θέλω να επισημάνω ότι η τεχνογνωσία που απέκτησα στο ανθρακωρυχείο με βοήθησε πολύ με την δουλειά που κάνω τώρα εδώ. Στο ορυχείο ήμουν συγκολλητής. Ξέρω να χειρίζομαι ιμάντες μεταφοράς. Αυτή την εξαιρετική εμπειρία μπορώ να την χρησιμοποιήσω εδώ. Απλά πρέπει να είσαι εφευρετικός».
Το πιο σπουδαίο πράγμα στην κοιλάδα είναι η εξειδίκευση και οι τεχνικές γνώσεις που έχουν όλοι όσοι εργάζονταν στα ορυχεία. Αυτή η τεχνογνωσία θα βοηθήσει τους ανθρώπους να φτιάξουν ένα νέο, βιώσιμο μέλλον. Το Πανεπιστήμιο του Πετροσάνι θα παίζει καθοριστικό ρόλο: παλιότερα ήταν η σχολή κατάρτισης όλων των ανθρακωρύχων. Τώρα προσφέρει εξειδίκευση σε πολλούς τεχνικούς τομείς. Ο Σορίν Μιχάι Ράντου είναι ο εκτελεστικός διευθυντής του πανεπιστημίου: «Βλέπω την κοιλάδα Ζίου ως τη μελλοντική Silicon Valley της Ρουμανίας. Έχει μέλλον όμως και ως ενεργειακός κόμβος, γιατί έχει τη δυναμική, την τεχνογνωσία και το εξειδικευμένο εργατικό προσωπικό. Μπορούμε να εκπαιδεύσουμε κορυφαίους ειδικούς στο πανεπιστήμιό μας. Το μέλλον της κοιλάδας μας μπορεί να είναι ένας συνδυασμός τουριστικής ανάπτυξης, εταιριών υψηλής τεχνολογίας αλλά και χρήσης κάποιων παλιών συμβατικών τεχνολογιών».
Για να διασωθεί η πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής χρειάζεται συστράτευση όλων των δυνάμεων. Μαζί με άλλους ανθρακωρύχους, ντόπιους καλλιτέχνες και αρχιτέκτονες, ο Κετελίν Σενούζα έφτιαξε μια ένωση που ονομάζεται Planeta Petrila. Στο Μουσείο Μνήμης μας δείχνει το προστατευτικό κράνος που φορούσε παλιά. Χρειάστηκε να εργαστεί τρία χρόνια εθελοντικά για να στήσει τις πρώτες αίθουσες αυτού του άτυπου μουσείου εξορύξεων άνθρακα.
Με τα χέρια του, ξανακτίζει ένα παλιό ορυχείο. Αυτά είναι τα πρώτα βήματα ενός φιλόδοξου πρότζεκτ που θέλει να έχει διεθνή αναγνώριση. Στόχος να ελκύσει χιλιάδες τουρίστες από όλο τον κόσμο σ’ αυτό το μέρος. Ο Σενούζα μας δείχνει το βίντεο που έβγαλε την τελευταία μέρα πριν κλείσει το ορυχείο της Πετρίλα. Οι στοές έκλεισαν για πάντα το 2015.
Μια δυναμική ομάδα αρχιτεκτόνων που έχουν την έδρα τους στο Βουκουρέστι, την Τιμισοάρα και το Παρίσι στηρίζει το Planeta Petrila. Είχαν πληροφόρηση ότι σκόπευαν να γκρεμίσουν όλα τα κτίρια του παλιού ορυχείου και αντέδρασαν. Κατάφεραν να σώσουν κάποια και κινητοποίησαν τον κόσμο για να μεταμορφώσουν το χώρο σε κάτι εντελώς διαφορετικό. Η Ίλινκα Πάουν Κονσταντινέσκου είναι αρχιτέκτονας: «Όταν κάναμε την πρώτη μας συνάντηση με τους πολίτες της Πετρίλα, κάποιοι είχαν την ιδέα να κτίσουμε πισίνες σε εκείνο το μέρος, γιατί αυτοί οι κώνοι εδώ χρησιμοποιούνταν ως δεξαμενές νερού, για το πλύσιμο του άνθρακα. Θα έχουμε λοιπόν χώρους χαλάρωσης στην κορυφή του κτιρίου με εξαιρετική θέα στην Πετρίλα και σε όλη την περιοχή των εξορύξεων. Μετά θα μπορούσε να γίνει μια έκθεση σε έναν άλλο μεγάλο κώνο, που ήταν μια ιδέα που προήλθε από έναν ντόπιο καλλιτέχνη, τον Ίον Μπάρμπου, που πρότεινε να γίνει αυτή η κυκλική ράμπα, που θα βοηθήσει όποιον θέλει να εξερευνήσει αυτήν την ξεχωριστή τοποθεσία. Το γεγονός ότι αυτό το συγκρότημα συνδέεται με τον σιδηροδρομικό σταθμό, με το Πετροσάνι, είναι μια καλή αφετηρία για να μπορέσει να έλθει κόσμος εδώ και να απολαύσει αυτή τη νέα εμπειρία».
Αυτό όμως το μελλοντικό όραμα για την περιοχή απειλείται. Μερικά από τα κτίρια των ορυχείων τέθηκαν σε καθεστώς προστασίας. Υπάρχει διαμάχη αν πρέπει ο χώρος να γίνει πόλος έλξης για τους τουρίστες. Τα προηγούμενα δύο χρόνια, πάνω από 10.000 επισκέπτες ήρθαν εδώ. Ο Σενούζα έκανε ξενάγηση σε γονείς, παιδιά και τουρίστες, μοιράστηκε μαζί τους πληροφορίες, γνώσεις και αναμνήσεις. Τώρα το μέλλον αυτού του τόπου εναπόκειται στις τοπικές αρχές και την πολιτεία: «Σε 10 χρόνια, αυτό πρέπει να είναι μουσείο, ένας χώρος βιομηχανικής κληρονομιάς. Η ανακαίνιση αυτών των κτιρίων θα φέρει δουλειές στην κοιλάδα Ζίου, στους κατοίκους της Πετρίλα. Το όνειρό μου είναι σε 10 χρόνια, να έχει γίνει ένα τουριστικό μέρος με θέατρα, τέχνες και κινηματογράφους. Υπάρχει μεγάλη τουριστική δυναμική. Το τέλος των εξορύξεων άνθρακα δεν πρέπει να σημάνει το τέλος της κοιλάδας Ζίου».
Όλοι οι ανθρακωρύχοι με τους οποίους μιλήσαμε συμφωνούν: το χαοτικό κλείσιμο των ορυχείων τη δεκαετία του ΄90 δεν πρέπει να επαναληφθεί. Καινοτόμες start-up, τουριστικά πρότζεκτ και πράσινες επενδύσεις μπορούν να βοηθήσουν την κοιλάδα Ζίου να έχει βιώσιμο μέλλον, μέσα από τα ερείπια που άφησε πίσω του το παρελθόν που βασίστηκε στην εξόρυξη άνθρακα.
Πηγή: https://gr.euronews.com
Παρασκευή 6 Μαρτίου 2020
Τρίτη 4 Φεβρουαρίου 2020
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
.gif)
