Τρίτη 31 Μαρτίου 2026

Ο 95χρονος Ευάγγελος Τσαχουριδης μαχητής του ΔΣΕ που ζει μόνιμα στην Πολωνία με καταγωγή από την Ποντοκώμη Κοζάνης, γράφει για το αγαπημένο του χωριό...

Ο 95χρονος Ευάγγελος Τσαχουριδης, μαχητής του ΔΣΕ, που ζει μόνιμα στην Πολωνία με καταγωγή από την Ποντοκώμη Κοζάνης, γράφει για το χωριό του:
Η ηρωική Ποντοκώμη μέσα από τις αναμνήσεις του μεγάλου Έλληνα επαναστάτη μουσικού Μίκη:
Η αναμνήσεις του Μίκη είναι καθαρές (εκτός ότι η απόσταση ... του κάτω μέρους του χωριού με το πάνω δεν είναι πολύ μεγάλη ...μικρή είναι και ήπια κλίση , άλλα μετά από μια δύσκολη μέρα του ΄60 με "συντροφιά" τους χαφιέδες και τους παρακρατικούς όλη την μέρα , δικαιολογείτε να του φαίνεται του Μίκη και μακρινή και μεγάλη η ανηφόρα ....Μετά τον ερχομό του Μίκη στο χωριό ,την ομιλία του ...τα τραγούδια , που τραγούδησαν εκατοντάδες άνθρωποι ,τα δίκοχα του ΕΛΑΣ , τα ποντιακά πισία, πιροσκι κλπ ....ήρθε η τρομοκρατία και η βία ... για εβδομάδες είχαμε βίαιες προσαγωγές , κρατητήρια .....μέχρι και δια παντός αποβολή , από όλα τα γυμνάσια του νομού Κοζανης ,στην μικρή όμορφη κοπελίτσα , που "εγκλημάτησε" δίνοντας ένα τριαντάφυλλο στον Μίκη ..... οι κάτοικοι πράγματι ονόμασαν το υπαίθριο μεγάλο αμφιθέατρο "Μίκης Θεοδωράκης" όπου γίνονται κορυφαίες πολιτιστικές εκδηλώσεις ...
Η Ποντοκώμη είναι το μεγαλύτερο προσφυγικό ,ποντιακό χωριό στον νομό Κοζανης και μάλλον σε όλη την Δυτική Μακεδονία (το 85% Καρσλήδες πόντιοι και οι υπόλοιποι από άλλα μέρη του Πόντου , 100% εγγράμματοι εδώ και δυο αιώνες με δάσκαλους από το Φροντιστήριο Τραπεζούντας (ιδρύθηκε το 1682 ), μιλούσαν ποντιακά μητρική ,τουρκικά και ρώσικα . Πολλοί δάσκαλοι ,μηχανικοί από την πρώτη γενιά ...μέχρι σήμερα το χωριό βγάζει μηχανικούς -τεχνικούς -τεχνίτες . Δεν είναι ανταλλάξιμοι της Λωζάννης , άλλα ήρθαν "αυτοβούλως" στην Ελλάδα κατόπιν ....παρέμβασης -προτροπής του Νίκου Καζαντζάκη.
Το χωριό σχεδιάστηκε από τους κατοίκους του ( από τους μηχανικούς Πατσίδη και Σουμελίδη σπουδαγμένους στην Μόσχα επί Τσάρου) με το ιπποδάμειο σύστημα (παράλληλοι και κάθετοι δρόμοι ... αντί πλατείας στο κέντρο ένα μεγάλο βουλεβαρτο (αστικο δασιλειο ) χωρίς εκκλησία (την μετέφεραν εκεί μετά το 1950 και την ήττα του ΔΣΕ ) είχε βιβλιοθήκη (κάηκε ) , θεατρική ομάδα , πολλές βεγγέρες το'30 ,κινηματογράφο , κορυφαία ποδοσφαιρική ομάδα (4η Εθνικη).
Επηρεασμένοι οι Καρσλήδες από την ρωσική Επανάσταση του 1905 ενταθήκαν στην ρωσική αριστερά και ερχόμενοι στην Ελλάδα οργανωθήκαν μαζικά στις γραμμές του ΚΚΕ . Ήτανε η πρώτη κομματική οργάνωση του ΚΚΕ στην Δυτική Μακεδονία το 1927, εκλογικά 85% ΚΚΕ το '30 , μαζικές δίκες ,εξορίες με το "Ιδιώνυμο" το 1934 με αφορμή την θεατρική παράσταση "ο Λαζάραγας" ( θεατρικό γραμμένο στον Πόντο μετά την Επανάσταση του 1905 ) που ανέβασαν οι νεολαίοι της τότε ΟΚΝΕ .... , την κατάστρεψαν δυο φορές ... μια το καλοκαίρι του 1943 ( όπου σκότωσαν 60 νέους ανθρώπους και έκαψαν το 90% των σπιτιών ... αλλά οι γερμανοι-ελληνες παοτζίδες μας εφησαν εργαλεία -ζώα -οικοσυσκευή ) και μια το 1949 , όπου λεηλάτησαν τα πάντα : πέτρες γωνιακες ,κεραμίδια ,γρεντιες ξύλινες , εργαλεία ,ζώα ,οικοσυσκευη κλπ ( ενώ το 85% ήτανε εξορίες ή στην Σαλονίκη στην βίαιη μεταφορά στο Καραβάν -σαράι ). Στο πρώτο αντάρτικο 1941-1945 οι κάτοικοι της Ποντοκώμης έδωσαν 115 αντάρτες στον Ε.Λ.Α,Σ. , ενώ στο δεύτερο αντάρτικο 1946-1949 έδωσαν 210 αγόρια και κορίτσια στον Δ.Σ.Ε.
Ακoλούθησε το γνωστό μεταεμφυλιακό καθεστώς 1950-1975 ,που ή άλλαζες ή σε τσάκιζε σε όλα τα επίπεδα ενός ανθρώπου ....κι όμως ενώ τα περισσότερα χωρία "άλλαξαν" , η Ποντοκώμη άντεξε και το 1958 η ΕΔΑ βγήκε πρώτο κόμμα ξανααγγίζοντας το προπολεμικό 85 % ...σήμερα για 5η φορά οι κάτοικοι θα αφήσουν τα σπίτια τους ( μιας που από κάτω η γης έχει κάρβουνο.... και θα μετατραπεί σε επιφανειακού βάθους ορυχείο ) ... θα μεταφερθεί σε άλλη θέση ( ήδη τα πρώτα 6 σπίτια στην νέα Ποντοκώμη έχουν ήδη κτιστεί )
Ευάγγελος Τσαχουριδης

Πηγή: https://kozani.tv/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

 
back to top