Τετάρτη 24 Ιουλίου 2019

Οι εκτοπισμένοι του λιγνίτη (μέρος δεύτερο)...

Στον οικισμό της Μαυροπηγής, δίπλα στο ορυχείο Νοτίου Πεδίου, οι μπουλντόζες της ΔΕΗ κατεδαφίζουν σπίτια και δημόσια κτίρια. Ο πρώην κοινοτάρχης, Τάσος Εμμανουήλ, μας δείχνει τα χαλάσματα της εκκλησίας και τους τάφους που ξηλώθηκαν πριν λίγες εβδομάδες από το νεκροταφείο. Μία διαδικασία ιδιαίτερα επίπονη για τους πρώην κατοίκους που έπρεπε να μεταφέρουν τους νεκρούς τους στο κοιμητήριο της Πτολεμαΐδας, όταν έλαβαν ειδοποιητήρια που ανέφεραν πως αν δεν προχωρήσει το ορυχείο θα επηρεαστεί η επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας για το καλοκαίρι.
Έπρεπε να μεταφέρουν τους νεκρούς τους στο κοιμητήριο της Πτολεμαΐδας, όταν έλαβαν ειδοποιητήρια που ανέφεραν πως αν δεν προχωρήσει το ορυχείο θα επηρεαστεί η επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας για το καλοκαίρι.
«Όλες οι αναμνήσεις από τα παιδικά χρόνια είναι εδώ και μάλιστα σε τοπία που δεν υπάρχουν πια. Όλη η έκταση του ορυχείου που βλέπετε ήταν το δάσος του χωριού που εμείς μεγαλώσαμε σαν πιτσιρικάδες, εκεί γιορτάζαμε τις πρωτομαγιές, εκεί ήταν το γήπεδο. Ο οικισμός πορεύτηκε για χιλιετίες, πέρασε πολέμους και τελικά διαλύθηκε στο βωμό της ανάπτυξης» λέει ο Τάσος Εμμανουήλ.

Όπως εξηγεί ο πρώην κοινοτάρχης, δεν έχουν εγκαταλείψει όλοι οι κάτοικοι το χωριό. Ένα ζευγάρι ηλικιωμένων αρνούνται να φύγουν από το σπίτι τους και ζουν χωρίς ρεύμα και νερό, όπως και μία οικογένεια κτηνοτρόφων. «Είναι δύο αδέρφια, ασχολούνται με την κτηνοτροφία και μένουν εδώ με την μάνα τους που είναι άρρωστη. Φροντίζουν το κοπάδι και τη μάνα τους χωρίς ρεύμα και νερό. Είναι σε ηλικία που αν εργάζονταν στη ΔΕΗ θα είχαν βγει στη σύνταξη, αλλά τώρα, αν δεν δουλέψουν με το κοπάδι, δεν έχουν καμία εναλλακτική. Βλέπετε η ανάπτυξη ήρθε αλλά όχι για όλους».
Ο Νίκος ετοιμάζεται να βγάλει τα ζώα για βοσκή. «Έχω πάνω από τριακόσια κατσίκια και ασχολούμαι αποκλειστικά με αυτά. Ήταν του πατέρα μου, ο οποίος συγχωρέθηκε το 2009. Μετά οι δουλειές άρχισαν να σπάνε, πηγαίναμε στους εργολάβους της ΔΕΗ δεξιά αριστερά, δεν ήταν σταθερή η δουλειά και κρατήσαμε τα ζώα» λέει στο Solomon MAG.
Η μάνα μου είναι μεγάλη σε ηλικία και δεν θέλει να φύγει. Αν την πάω στο άλλο χωριό θα τη χάσουμε πιο νωρίς. Θα τη φάει η μοναξιά.
Με τα χρήματα που πήρε από την αποζημίωση για τη μετεγκατάσταση του οικισμού αγόρασε σπίτι σε ένα διπλανό χωριό για να μπορεί να αποθηκεύει το γάλα από τα κατσίκια. Η ζωή και η δουλειά του όμως παραμένουν στη Μαυροπηγή. «Η μάνα μου είναι μεγάλη σε ηλικία και δεν θέλει να φύγει. Αν την παω στο άλλο χωριό θα τη χάσουμε πιο νωρίς. Θα τη φάει η μοναξιά. Εδώ κάποια στιγμή θα σταματήσω για λίγο τη δουλειά, θα πεταχτώ πέντε λεπτά να τη δω. Αν είναι στο άλλο χωριό δεν θα μπορώ να το κάνω. Είναι δύσκολη η δουλειά, είμαι στο πόδι όλη μέρα».


«Ζητάνε πίσω τις αποζημιώσεις»
Ο Νίκος και οι υπόλοιποι πρώην κάτοικοι της Μαυροπηγής καλούνται να επιστρέψουν ένα μεγάλο μέρος των αποζημιώσεων που έλαβαν από τη ΔΕΗ για να φύγουν από τον οικισμό. «Πήραμε 75 εκατομμύρια και τώρα μας ζητάνε πίσω το 47%» υποστηρίζει ο Τάσος Εμμανουήλ, διευκρινίζοντας πως η εταιρεία προσέβαλε την πρωτόδικη απόφαση που όριζε την προσωρινή τιμή μονάδας και πέτυχε σημαντική μείωση στον Άρειο Πάγο.
Από πλευράς της η ΔΕΗ υποστηρίζει ότι αυτή είναι μια διαδικασία που πάντα ακολουθείται, όμως ο Τάσος Εμμανουήλ κάνει λόγο για ανακολουθία της επιχείρησης και της πολιτείας απέναντι στους κατοίκους ενός οικισμού που στις τελευταίες εκλογές είχε 1039 ψηφοφόρους. «Δεν επιλέξαμε εμείς πότε θα φύγουμε. Αφήσαμε τα σπίτια μας υπό την απειλή ενός ρήγματος που είχε προκληθεί από τη δραστηριότητα του ορυχείου. Εκπρόσωπος της επιχείρησης είχε έρθει στον οικισμό την περίοδο που είχαν δημιουργηθεί αυτά τα προβλήματα και βρέθηκαν δώδεκα στελέχη της εταιρείας κατηγορούμενα μετά από αυτόκλητη εισαγγελική παρέμβαση. Τότε μας έλεγαν ότι επειδή δεν έχουν εκδικαστεί οι αποζημιώσεις, έχουν οι ίδιοι αποτιμήσει το 50% και το υπόλοιπο που θα λάβουμε είναι αυτό που θα ορίσει το δικαστήριο ως προσωρινή τιμή μονάδος. Εισέπραξαν λοιπόν οι κάτοικοι τα χρήματα, άδειασαν βεβιασμένα τον οικισμό και κατόπιν η επιχείρηση προσέφυγε στο εφετείο για τον προσδιορισμό της τελικής τιμής μονάδος. Να σημειωθεί ότι τα στελέχη της αθωώθηκαν επειδή κατέβαλαν αυτά τα χρήματα. Και κάτοικοι που τα εισέπραξαν και αγόρασαν σπίτια υπό πίεση, τώρα κινδυνεύουν να χάσουν για ακόμα μια φορά τις περιουσίες τους».
Η οικογένεια του Τάσου είχε σπίτια και καταστήματα στο κέντρο της κοινότητας: «Αυτό εδώ το οικόπεδο ήταν της γιαγιάς μου, το κληρονόμησε από τον πατέρα της, που το 1900 είχε δουλέψει στην Αμερική και με τα χρήματα που έβγαλε το αγόρασε από τον Τζαμάλ Μπέη, έναν Τούρκο που έμενε εδώ. Και τώρα το αγοράζουν με 25 ευρώ. Στο βωμό της ανάπτυξης. Ποια είναι η ανάπτυξη όταν θα φύγει η ΔΕΗ και θα πρέπει σε λίγα χρόνια ο πληθυσμός των πόλεων να συρρικνωθεί βίαια διότι οι κάτοικοι δεν θα έχουν δουλειά; Αυτή είναι η ανάπτυξη; Τα προσχήματα; Το φαίνεσθαι; Αυτό είμαστε;».

Πώς γίνεται νομάρχης να έχει την ιδιότητα του διευθυντή απαλλοτριώσεων στη ΔΕΗ;
Ο πρώην κοινοτάρχης και λογιστής στο επάγγελμα κάνει λόγο για δεσπόζουσα θέση της ΔΕΗ στην περιοχή και κατάληψη κάθε θέσης εξουσίας στην τοπική αυτοδιοίκηση και την κεντρική πολιτική σκηνή. «Μπορούν να το κάνουν αυτό γιατί ακόμα μπορούν και τάζουν τις οκτάμηνες συμβάσεις εργασίας» τονίζει επισημαίνοντας ότι αυτό εμπεριέχει σύγκρουση συμφερόντων που ο ίδιος είχε καταγγείλει στον Ευρωπαίο Επίτροπο Περιβάλλοντος. «Πώς γίνεται νομάρχης να έχει την ιδιότητα του διευθυντή απαλλοτριώσεων στη ΔΕΗ; Ποια είναι η θέση του, να υπερασπίζεται τα συμφέροντα των ανθρώπων που τον εξέλεξαν ή να προσπαθεί να μειώσει τα τμήματα των απαλλοτριώσεων; Πώς γίνεται διευθυντικό στέλεχος της επιχείρησης επιφορτισμένο με το έργο της τήρησης των περιβαλλοντικών όρων να έχει τη διπλή ιδιότητα του αιρετά εκλεγμένου νομαρχιακού συμβούλου υπεύθυνου του τμήματος πολεοδομίας περιβάλλοντος, το οποίο ήταν επιφορτισμένο για λογαριασμό της πολιτείας να επιβλέπει την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων. Γιάννης πίνει Γιάννης κερνάει!»

Η ζωή στο χείλος του γκρεμού
Ακόμα ένας οικισμός που εκκενώθηκε έκτακτα είναι οι Ανάργυροι, ένα χωριό σε απόσταση 16 χιλιομέτρων από την Πτολεμαΐδα, δίπλα στο ορυχείο και τον ΑΗΣ Αμυνταίου. Στις 10 Ιουνίου του 2017, o Άκης Πινόπουλος ξεκίνησε από το χωριό με το αγροτικό φορτηγό του πατέρα του που ήταν γεμάτο τριφύλλι από τα κτήματά τους. Για να φτάσει στον προορισμό του διέσχισε τον κεντρικό δρόμο που περνούσε δίπλα από το ορυχείο Αμυνταίου. Όταν επέστρεψε διαπίστωσε έκπληκτος ότι ο δρόμος δεν υπήρχε. Λίγη ώρα πριν, ο πρόεδρος του χωριού Γιώργος Τσισμαλίδης άκουσε έναν εκκωφαντικό θόρυβο. «Γυρίζω κάτω και βλέπω το ορυχείο να καταρρέει. Δεν μπορώ να σου περιγράψω πώς ένιωσα. Είμαι υπάλληλος της ΔΕΗ, εκεί μέσα είναι η δουλειά μου. Από τη μια να βλέπω το βουνό να φεύγει και να καταπλακώνουν το χώρο που εργάζομαι κι από την άλλη να κοιτάζω το χωριό μου, το σπίτι μου και να λέω τι θα απογίνουμε;»
Η κατολίσθηση 80 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων χώματος κατά τύχη δεν κόστισε ανθρώπινες ζωές. Η τάφρος που δημιουργήθηκε έφτασε 300 μέτρα από τα πρώτα σπίτια των Αναργύρων. Σήμερα έχει αμβλυνθεί με αναβαθμίδες που έχουν δημιουργηθεί, όμως όλα τα σπίτια έχουν κριθεί ακατάλληλα και επικίνδυνα. Οι κάτοικοι μένουν προσωρινά σε διαμερίσματα στην Πτολεμαΐδα που έχουν νοικιαστεί γι’ αυτό το σκοπό με έξοδα της ΔΕΗ, ωστόσο πληρώνουν ακόμα ΕΝΦΙΑ για τα «κόκκινα» σπίτια τους στο χωριό, ενώ είκοσι περίπου οικογένειες παραμένουν στον οικισμό με δική τους ευθύνη. «Τα ενοίκια καλά έκαναν και τα έδωσαν και έφυγαν αυτοί που δεν έχουν δουλεια εδώ. Υπάρχουν όμως και είκοσι οικογένειες που δεν μπορούμε να φύγουμε. Κάποιοι είμαστε κτηνοτρόφοι και γεωργοί. Και το μισό χωριό να πέσει, εμείς δεν μπορούμε να φύγουμε» είπε ο Γιώργος Πινόπουλος.
Με αυτό που έγινε με πέθανε κι ο σύζυγος. Άγχος άγχος πώς θα φύγουμε πώς θα πάμε στην Πτολεμαΐδα.
«Το σπίτι μου είναι στην κόκκινη ζώνη. Φοβάμαι αλλά που να πάω; Έχω μηχανήματα, χωράφια, πρόβατα, η Πτολεμαΐδα είναι 16 χιλιόμετρα μακριά, πρέπει να πηγαινοέρχεσαι όλη μέρα» πρόσθεσε ο Μιχάλης Μπίτας.
Το σπίτι της Αλεξάνδρας Αμανατίδου, βρίσκεται λίγα μέτρα από το γκρεμό. «Τον χειμώνα κάθομαι στην Πτολεμαΐδα και κάνω υπομονή πότε θα έρθει το καλοκαίρι να πάω στο χωριό. Έχει ένα σχίσμα μέσα το σπίτι, είναι ακατάλληλο, αλλά τι να κάνω; Να αφήσω τον παράδεισο να κάτσω στα τέσσερα ντουβάρια;» είπε στο Solomon MAG η ηλικιωμένη γυναίκα που μετά την κατολίσθηση έχασε και τον σύζυγό της. «Με αυτό που έγινε με πέθανε κι ο σύζυγος. Άγχος άγχος πώς θα φύγουμε πώς θα πάμε στην Πτολεμαΐδα. Ξέρεις τι κόπο κάναμε για να χτίσουμε αυτό το σπίτι; Από φτώχεια ξεκινήσαμε, δεν είχαμε λεφτά, με τη δουλειά μας τα καταφέραμε, μαραγκός ήταν ο σύζυγος. Είχαμε και 30 στρέμματα εκεί που έγινε το ορυχείο, καλλιεργούσαμε τριφύλλια, αλλά τα απαλλοτριώσανε κι εκείνα, τα πήραν και ούτε το παιδί μας το πήραν στη δουλειά. Σπούδασε ηλεκτρολόγος και είναι άνεργος».
Το σπίτι της Αλεξάνδρας Αμανατίδου στην «κόκκινη ζώνη».
Τα περισσότερα κτίρια στους Αναργύρους είχαν ρωγμές πολύ πριν τη 10η Ιουνίου του 2017 καθώς η περιοχή βίωνε κατά καιρούς (μικρότερα) φαινόμενα εδαφικών υποχωρήσεων. Μελέτες που πραγματοποίησε η ΔΕΗ και το υπουργείο Περιβάλλοντος έδειξαν ότι αυτό οφείλεται σε ένα πολυπαραγοντικό και σύνθετο φυσικό φαινόμενο, το οποίο η εταιρεία δεν μπορούσε να προβλέψει.
Μεταγενέστερο πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη ωστόσο, επισημαίνει ότι η ΔΕΗ είχε στα χέρια της από το 2010 μελέτη του Ινστιτούτου Γεωτεχνικών και Μεταλλευτικών Ερευνών που συμπέραινε πως για να μην διευρυνθεί η ήδη πληγείσα από τα φαινόμενα εδαφικών υποχωρήσεων περιοχή «θα πρέπει να μην ανορυχθεί καμία νέα γεώτρηση και να μην προωθηθεί το μέτωπο των εκσκαφών». Όπως αναφέρει το ίδιο πόρισμα, η εταιρεία δεν απέστειλε τα συμπεράσματα της εν λόγω μελέτης στο υπουργείο Περιβάλλοντος και συνέχιζε τη λειτουργία του ορυχείου χωρίς λήψη προληπτικών μέτρων και χωρίς εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους.
Το ορυχείο Αμυνταίου μετά την κατολίσθηση.
Στο καφενείο του χωριού, ο ιδιοκτήτης και πρώην πρόεδρος της κοινότητας Βασίλης Σωτηρόπουλος εξηγεί το σύνθετο φυσικό φαινόμενο με απλά λόγια: «Το χωριό μας βρίσκεται σε πλαγιά πάνω από ένα ορυχείο. Τι το συγκρατεί; Το έδαφος και ο υδροφόρος ορίζοντας. Όταν τραβάς τα νερά για να κάνεις εξόρυξη τι θα γίνει; Εδαφικές υποχωρήσεις. Κάποιοι ήθελαν να το περάσουν ως φυσικό φαινόμενο αλλά είναι ο τρόπος που λειτουργεί το ορυχείο. Είναι δυνατόν να σκάβεις 250 μέτρα οριζόντια; Έπρεπε πριν από χρόνια να “σηκώσουν” το χωριό για να απλωθεί το ορυχείο».
Μας έλεγαν ψέματα. Ότι δεν φταίει η ΔΕΗ, ότι είναι φυσικό φαινόμενο. Δεν είναι φυσικό φαινόμενο είναι προκλητή κατολίσθηση με ευθύνη της ΔΕΗ.
Ο Γιώργος Θεοδωρίδης δούλεψε 27 χρόνια μέσα σε αυτό το ορυχείο. «Ήταν γεμάτο ρήγματα και δεν ένοιαζε κανέναν αν σπάσει εκείνο το κομμάτι και φύγω στο γκρεμό 25 μέτρα βάθος», περιγράφει στο Solomon MAG. «Ένα χρόνο πριν τους έλεγα ότι δεν πάμε καλά. Εκεί που έγινε η κατολίσθηση ρίχνανε κάθε μέρα χαλίκια για να σταθεροποιήσουν το έδαφος και να περνάνε οι εργαζόμενοι. Κι εδώ στο χωριό μπαλώνανε τους δρόμους να μην φαίνονται οι ρωγμές. Μας έλεγαν ψέματα. Ότι δεν φταίει η ΔΕΗ, ότι είναι φυσικό φαινόμενο. Δεν είναι φυσικό φαινόμενο είναι προκλητή κατολίσθηση με ευθύνη της ΔΕΗ».
Το καφενείο των Αναργύρων.
Καθώς οι εν λόγω κίνδυνοι είχαν διαπιστωθεί από το 2007, ο νόμος 3937 του 2011 προέβλεπε μετεγκατάσταση του οικισμού με ισομερισμό της σχετικής δαπάνης μεταξύ του κράτους και της ΔΕΗ. Ωστόσο, ο νόμος του 2017 που θέσπισε την αναγκαστική απαλλοτρίωση του οικισμού μετακύλησε τη δαπάνη εξ ολοκλήρου στο ελληνικό δημόσιο. Αυτό σημαίνει ότι οι κάτοικοι πιθανότατα θα λάβουν λιγότερα χρήματα ως αποζημίωση από τα 42 εκατομμύρια ευρώ που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο ταμείο της περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας γι’ αυτό το σκοπό.
«Εγώ μπήκα στο σπίτι το 1991. Με αυτό το σπίτι, με υπόγειο, στάβλο για τα ζώα, αποθήκες, βγαίνει μια γενιά, 50 χρόνια ζει μια οικογένεια άνετα. Ποιος θα μας το αποζημιώσει αυτό; Πάνε τα χωράφια μας πάνε και τα λεφτά μας» λέει ο Μιχάλης Μπίτας.
Ο ιδιοκτήτης του καφενείου Βασίλης Σωτηρόπουλος έχει συγκεντρώσει πλήθος παλιών φωτογραφιών για να μείνει κάτι ως μνήμη από το χωριό.
Επιστροφή στην καταπονημένη γη
Πλέον το ορυχείο του Αμυνταίου υπολειτουργεί. Σύμφωνα με τον πρώην εργαζόμενο εκεί, Γιώργο Θεοδωρίδη, η παραγωγή έχει περιοριστεί σε κάποιες χιλιάδες κυβικά μέτρα λιγνίτη την ημέρα από εκατομμύρια που ήταν κάποτε.
Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από το να δουλεύεις σε ορυχείο. Στα 10 μέτρα δεν έβλεπες από τη σκόνη. Θα δεις λίγους ανθρώπους να βγαίνουν μέσα από το ορυχείο υγιείς. Εγώ έχω κάνει δύο μπαλονάκια, έχω υπέρταση από το στρες και είμαι 56 ετών.
Παράλληλα, ο παρακείμενος λιγνιτικός σταθμός Αμυνταίου, ένας από τους πιο ρυπογόνους της Ευρώπης, έχει πάρει μια παράτυπη διάρκεια ζωής 14.500 ωρών λειτουργίας τις οποίες χρησιμοποιεί κυρίως τους χειμερινούς μήνες για τηλεθέρμανση, ενώ οι περιβαλλοντικές οργανώσεις Green Tank και ClientEarth έχουν προσφύγει στο ΣτΕ ζητώντας άμεση παύση της λειτουργίας του. Για τους κατοίκους των Αναργύρων, όμως, που τόσα χρόνια είχαν τη ΔΕΗ ως βασικό μοντέλο εργασίας, ο περιορισμός των δραστηριοτήτων της εταιρείας είναι δίκοπο μαχαίρι.
«Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από το να δουλεύεις σε ορυχείο. Στα 10 μέτρα δεν έβλεπες από τη σκόνη. Θα δεις λίγους ανθρώπους να βγαίνουν μέσα από το ορυχείο υγιείς. Εγώ έχω κάνει δύο μπαλονάκια, έχω υπέρταση από το στρες και είμαι 56 ετών» περιγράφει ο Γιώργος Θεοδωρίδης και προσθέτει: «Εδώ από πάνω ήταν το μικρό ορυχείο το λεγόμενο. Καιγόντουσαν τα κάρβουνα και τα εισέπνεε όλο το χωριό. Έχουν πεθάνει νέα παιδιά 16, 20, 30 χρονών από αυτό το πράγμα». Στην ερώτηση πού απασχολούνται σήμερα τα νέα παιδιά της περιοχής ο Γιώργος φέρνει ως παράδειγμα τα δικά του. «Έχω τέσσερα παιδιά, οι τρεις ηλεκτρολόγοι, δεν δουλεύει κανένα πουθενά. Η κόρη μου πρόλαβε και έκανε τρία οκτάμηνα χειρίστρια σε κατοτροχό, σε ένα από τα μεγάλα τα μηχανήματα. Πλέον έχει 6 χρόνια να μπει άνθρωπος εκεί μέσα. Μας καταστρέψανε και δουλειά δεν έχουν τα παιδιά μας, πάνε σε καμιά καφετέρια, σε καμιά ταβέρνα να βγάλουν λιγα μεροκαματα την εβδομάδα. Η περιοχή βλέπετε στηριζόταν αποκλειστικά στη ΔΕΗ. Και τα μαγαζιά από τους μισθούς της ΔΕΗ δουλεύανε. Ξέρεις κανέναν αγρότη κτηνοτρόφο να βγαίνει και να ξοδεύει, οι μόνοι που μπορούσαν να ξοδέψουν ήταν οι ΔΕΗτζιδες».
Οι δραστηριότητες του ορυχείου Αμυνταίου έχουν περιοριστεί μετά την κατολίσθηση.
Σήμερα, οι κάτοικοι στρέφονται ξανά στις αγροτοκτηνοτροφικές εργασίες, όμως η απαλλοτρίωση 17.000 στρεμμάτων για τις ανάγκες του ορυχείου και οι επιπτώσεις της ίδιας της εξορυκτικής δραστηριότητας στα εναπομείναντα εδάφη τους δημιουργούν δυσκολίες.
Ο Γιώργος Πινόπουλος, μας συστήθηκε ως ένας από τους «καθαρούς» αγρότες του χωριού: «Η κρίση μας έκανε όλους να ψαχνόμαστε. Εδώ στον κάμπο δεν είχε ούτε ένα δέντρο. Τώρα άλλος έβαλε ροδάκινα, άλλος έβαλε μύρτιλλα, άλλος έχει μέλι στέλνει στο εξωτερικό, ο γιος μου έβαλε καρύδια. Και στη ΔΕΗ να δουλεύεις πλέον δεν φτάνουν τα χρήματα. Ο γιος μου δουλεύει για 1000 ευρώ, ενώ παλιά δούλευαν για 2500. Αν δεν άνοιγε αυτό το ορυχείο, το χωριό μας θησαύριζε από τα χωράφια. Εγώ έβγαζα καλά χρήματα από τα τέφλα από το 1979 μέχρι και το 1988. Από εκεί και ύστερα, τέρμα τα νερά, τέρμα και τα χωράφια. Στα 7 μέτρα βγάζαμε νερό και τώρα κάνουμε γεωτρήσεις για να πάμε στα 250».
Ο Γιώργος Πινόπουλος μας δείχνει την κοστοβόρα γεώτρηση που έχει εγκαταστήσει προκειμένου να μπορεί να ποτίζει τα χωράφια του
Ο πρόεδρος της κοινότητας, ο οποίος εργάζεται στο ορυχείο για την αποστράγγιση των υδάτων εξηγεί στο Solomon MAG ότι το νερό βγαίνει από το ορυχείο με αντλίες που έχουν τοποθετηθεί περιμετρικά και πέφτει σε ένα κεντρικό κανάλι που το οδηγεί στη λίμνη Πετρών κι από εκεί στη λίμνη Βεργορίτιδα. «Αφού κάνει η ΔΕΗ γεωτρήσεις για να αποστραγγίσει το νερό στο ορυχείο και να μπορέσει να βγάλει το λιγνίτη, γιατί δεν μας το δίνει να ποτίσουμε τα χωράφια μας;» διερωτάται ο Γιώργος. «Μήπως επειδή έχει κόστος; Τώρα το κόστος το επωμιζόμαστε εμείς».
Ο εγγονός του Γιώργου Πινόπουλου είναι ένα από τα δύο τελευταία παιδιά που μένουν στη χωριό.
Ο Μωυσής, είναι υπάλληλος της ΔΕΗ εδώ και 30 χρόνια, ωστόσο δουλεύει και τα κτήματα που κληρονόμησε από τον πατέρα του. «Ο πατέρας μου από το ‘73 είχε κτηνοτροφική μονάδα με 250 αγελάδες μαζί με τον αδερφό του και 2.000 στρέμματα γης. Το ‘93 άρχισαν οι δουλειες να μην πηγαίνουν καλά. Ευτυχώς τον πήραν στη ΔΕΗ και έβγαλε μια σύνταξη. Εμένα η βασική μου δουλειά είναι στον ΑΗΣ. Πηγαινοέρχομαι στην Πτολεμαΐδα. Διαφορετικά δεν βγαίνει».
Θυμάμαι κάναμε απεργίες να μην έρθει το φυσικό αέριο. Ήταν μεγάλο λάθος για την περιοχή. Αποδείχθηκε τώρα όμως. Τότε λέγαμε θα έρθει το φυσικό αέριο και τι θα γίνουν τα ορυχεία. Τώρα αποδείχθηκε ότι είναι λάθος.
Ο Μωυσής έχει τρία παιδιά, έναν γιο 17 ετών που ασχολείται με τη μουσική τον οποίο αποκαλεί «καλλιτέχνη», μία κόρη που θέλει να σπουδάσει νομική και ακόμα μία που -όπως λέει ο ίδιος- δεν τα πάει και τόσο καλά με τα γράμματα. «Εγώ τους λέω να κάνουν αυτό που αγαπάνε κι εγώ είμαι εδώ. Δεν ξέρω τι θα γίνει τώρα που συρρικνώνεται η ΔΕΗ. Η Πτολεμαΐδα και η Κοζάνη ακόμα έχουν χρήματα γιατί παίρνουν καλές συντάξεις. Όμως τα παιδιά σπουδάζουνε και μετά δουλεύουν σερβιτόροι. Πριν 10 χρόνια που δούλευα στον ΑΗΣ Πτολεμαΐδας, θυμάμαι κάναμε απεργίες να μην έρθει το φυσικό αέριο. Ήταν μεγάλο λάθος για την περιοχή. Αποδείχθηκε τώρα όμως. Τότε λέγαμε θα έρθει το φυσικό αέριο και τι θα γίνουν τα ορυχεία. Τώρα αποδείχθηκε ότι είναι λάθος».
Ο Μωυσής εργάζεται στη ΔΕΗ και παράλληλα εκμεταλλεύεται τη γη που κληρονόμησε από τον πατέρα του.
Μετά τον λιγνίτη

Η αξιοποίηση του λιγνίτη της Δυτικής Μακεδονίας διασφάλισε στην Ελλάδα ενεργειακή αυτονομία που ήταν κρίσιμη κατά τις μεταπολεμικές δεκαετίες και συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξη της τοπικής και εθνικής οικονομίας.
Η εξόρυξη και η καύση του λιγνίτη στους Ατμοηλεκτρικούς Σταθμούς έχει ολέθριες συνέπειες για τον άνθρωπο και το περιβάλλον που ουδέποτε συνυπολογίστηκαν σε καμία οικονομοτεχνική μελέτη.
Παράλληλα όμως, η μονοκαλλιέργεια αυτού του ορυκτού καυσίμου στέρησε από τον τόπο αυτόν την ανάπτυξη άλλων παραγωγικών τομέων και αναδιαμόφωσε τον πολιτικό, κοινωνικο και οικονομικό ιστό της περιοχής γύρω από την κάποτε πανίσχυρη ΔΕΗ.
Η εξόρυξη και η καύση του λιγνίτη στους Ατμοηλεκτρικούς Σταθμούς έχει ολέθριες συνέπειες για τον άνθρωπο και το περιβάλλον που ουδέποτε συνυπολογίστηκαν σε καμία οικονομοτεχνική μελέτη. Αν είχε υπολογιστεί για παράδειγμα το κόστος της καταστροφής του υδροφόρου ορίζοντα ή η επιβάρυνση του δημόσιου συστήματος υγείας από τις επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων, τότε πιθανώς να μπορούσαμε να πούμε με αριθμούς ότι το κόστος της λιγνιτικής κιλοβατώρας ήταν ασύμφορο πολύ πριν το αυξήσει ο φόρος εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα που επέβαλε η αυστηροποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Αν η ΔΕΗ αύριο εκλείψει από την Δυτική Μακεδονία, δεν υπάρχει δραστηριότητα που να μπορεί να αναπληρώσει τις θέσεις εργασίας και το εισόδημα που θα χαθεί. Μια περιοχή ολόκληρη θα βυθιστεί στη φτώχεια και την ανεργία.
«Με τα σημερινά δεδομένα στην παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας και αυτά τα επίπεδα φόρου διοξειδίου του άνθρακα τη ΔΕΗ δεν την συμφέρει πλέον να κρατά λιγνιτική παραγωγή» είπαν στο Solomon MAG στελέχη της επιχείρησης και πρόσθεσαν πώς αν αυτή κρατηθεί για εθνικές ανάγκες η πολιτεία πρέπει να την στηρίξει και να την επιβαρυνθεί. «Πέραν όμως των εθνικών αναγκών υπάρχουν και οι ανάγκες των περιοχών που δραστηριοποιείται η ΔΕΗ» συμπλήρωσαν. «Αν η ΔΕΗ αύριο εκλείψει από την Δυτική Μακεδονία, δεν υπάρχει δραστηριότητα που να μπορεί να αναπληρώσει τις θέσεις εργασίας και το εισόδημα που θα χαθεί. Μια περιοχή ολόκληρη θα βυθιστεί στη φτώχεια και την ανεργία. Κατά την άποψή μας δεν υπάρχει μεγαλύτερη μόλυνση του περιβάλλοντος από τη φτώχεια και την ανεργία».
«Ο λιγνίτης βρίσκεται ένα βήμα πριν το οριστικό τέλος του» μας είπε από πλευράς του o Σταύρος Μαυρογένης, Υπεύθυνος Τομέα Κλιματικής και Ενεργειακής Πολιτικής του WWF Ελλάς. «Το δίλημμα που προκύπτει είναι αν η μετάβαση στη μεταλιγνιτική περίοδο θα είναι βίαιη ή δίκαιη για τους εργαζομένους και την τοπική κοινωνία της Δυτικής Μακεδονίας. Μιας περιφέρειας που θυσιάστηκε τις τελευταίες δεκαετίες στο βωμό του εξηλεκτρισμού της χώρας και έχει κάθε δικαίωμα να μην οδηγηθεί στην οικονομική δυσπραγία και το κοινωνικό αδιέξοδο». Ο κύριος Μαυρογένης επεσήμανε δύο μελέτες που έχει εκπονήσει το WWF σύμφωνα με τις οποίες, υπάρχουν 12 βιώσιμες εναλλακτικές οικονομικές δραστηριότητες που βγάζουν από τον οικονομικό μαρασμό τις λιγνιτικές περιοχές και τις οδηγούν στη μετά τον λιγνίτη εποχή, ανοίγοντας ταυτόχρονα έναν νέο ενεργειακό δρόμο για ολόκληρη τη χώρα.
Ο λιγνίτης εξορύχθηκε και κάηκε για να στηρίξει την ανάπτυξη της χώρας τα τελευταία 50 χρόνια. Άρα η μετάβαση είναι μια εθνική υπόθεση και έτσι αντιμετωπίζεται σε πολλές περιοχές της Ευρώπης.
Ο Λευτέρης Ιωαννίδης, όταν ανέλαβε δήμαρχος Κοζάνης το 2015, συγκάλεσε μια άτυπη ομάδα συνεργατών από επιστημονικούς και άλλους φορείς της περιοχής η οποία ασχολήθηκε με το ζήτημα της δίκαιης μετάβασης. Στο τέλος της θητείας του επιχειρεί έναν απολογισμό: «Ξεκινήσαμε επαφές με την Ευρωπαϊκή Ένωση για να δούμε ποιες είναι οι εξελίξεις εκει, καθώς το ζήτημα της μετάβασης δεν είναι ελληνικό αλλά ευρωπαϊκό. Έτσι, σήμερα έχουμε θεσμοθετημένο Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης το οποίο υπολογίζεται σε 30 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για την περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης. Βεβαίως πρέπει να μεγαλώσει και να επεκταθεί μέχρι το 2030 ενώ παράλληλα η δίκαιη μετάβαση θα πρέπει να αποτελέσει έναν από τους άξονες του νέου ΕΣΠΑ. Σε κάθε περίπτωση, έχουν γίνει κι άλλα βήματα. Η Δυτική Μακεδονία είναι περιφέρεια πιλότος στην πρωτοβουλία της Κομισιόν Coal Platform για να έχει μία σύμβαση με την Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία εκπονεί ένα σχέδιο για την επόμενη μέρα. Και πολύ σημαντικό θεωρώ το γεγονός ότι αναδείξαμε το ζήτημα της μετάβασης σε εθνικό θέμα. Ο λιγνίτης εξορύχθηκε και κάηκε για να στηρίξει την ανάπτυξη της χώρας τα τελευταία 50 χρόνια. Άρα η μετάβαση είναι μια εθνική υπόθεση και έτσι αντιμετωπίζεται σε πολλές περιοχές της Ευρώπης».
Ο κύριος Ιωαννίδης επισημαίνει ότι σε ανάλογες περιπτώσεις στην Ευρώπη οι αντίστοιχες ΔΕΗ είχαν τον έλεγχο και την ευθύνη της αποκατάστασης της περιοχής και έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στη διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες για το ποια θα είναι η επόμενη μέρα. «Εδώ δεν ξέρουμε ποια θα είναι η επόμενη μέρα της ΔΕΗ. Και είμαι πεπεισμένος ότι αν η νέα κυβέρνηση πρέπει να σώσει τη ΔΕΗ, πρέπει παράλληλα να σώσει και την περιοχή, αυτά τα πράγματα πρέπει να πάνε μαζί» λέει χαρακτηριστικά.
Από πλευράς τους τα στελέχη της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία με τα οποία συνομίλησε το Solomon MAG εξέφρασαν την πρόθεση της επιχείρησης να στηρίξει όσο μπορεί την περιοχή. «Έχουμε τις εκτάσεις και το knowhow γι αυτό η προηγούμενη διοίκηση πήρε πρωτοβουλίες σχετικά με τα αρωματικά και θεραπευτικά φυτά που είναι η καλύτερη επένδυση για να κάνει κανείς αυτή την περίοδο. Η ΔΕΗ είναι διατεθειμένη να δείξει στους ανθρώπους ότι υπάρχει αυτή η εναλλακτική, το πρόβλημα είναι ότι λίγοι ενδιαφέρονται να την ακολουθήσουν. Η ΔΕΗ σταθερά εδώ και πολύ καιρό συμμετέχει στο coal platform υποστηρίζοντας την δίκαια μετάβαση στην μεταλιγνιτική εποχή».

Διαβάστε περισσότερα...

Τρίτη 23 Ιουλίου 2019

Οι εκτοπισμένοι του λιγνίτη (μέρος πρώτο)...

Πρωινό Σαββάτου στην πλατεία της Ποντοκώμης επικρατεί απόλυτη ησυχία. Δύο πιτσιρικάδες κάθονται στα σκαλιά του κοινοτικού κέντρου. Γύρω τους άδεια γραφεία και καταστήματα, σημάδια εγκατάλειψης ενός οικισμού που κάποτε αριθμούσε πάνω από 1.000 κατοίκους.
Πλέον το χωριό βρίσκεται σε διαδικασία μετεγκατάστασης προκειμένου να αξιοποιηθούν τα κοιτάσματα λιγνίτη που κρύβουν τα εδάφη του. Στο κέντρο της πλατείας, οι κάτοικοι έχουν τοποθετήσει μία μακέτα που απεικονίζει το πώς θα ήθελαν να μοιάζει ο νέος τους οικισμός. «Θέλουμε να αποτυπώνει κάτι από την ιστορία του Πόντου στη μνήμη των προγόνων μας που ήρθαν εδώ πρόσφυγες μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή» λέει στο Solomon MAG ο Μάκης Μιχαηλίδης, γενικός γραμματέας του πολιτιστικού συλλόγου του χωριού.
Οι κάτοικοι θέλουν να διατηρήσουν τον παραδοσιακό χαρακτήρα της Ποντοκώμης όπως αποτυπώνεται στη μακέτα που δημιούργησαν.
Η απόφαση για αναγκαστική απαλλοτρίωση της Ποντοκώμης από τη ΔΕΗ δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης το 2012. Καθώς όμως οι διαδικασίες ανοικοδόμησης του νέου οικισμού καθυστερούν, πολλοί κάτοικοι μετακομίζουν στις κοντινές πόλεις της Κοζάνης και της Πτολεμαΐδας.
Η διευθύντρια του γυμνασίου του χωριού, Αλέκα Παπαδοπούλου, ανέλαβε καθήκοντα πριν από δύο χρόνια σε ένα σχολείο με ημερομηνία λήξης. «Το άγχος πότε θα φύγει το χωριό δημιουργούσε στους γονείς την ανάγκη να πάρουν τα παιδιά τους (και να φύγουν) και κάπως έτσι μείναμε πέρυσι με 16 μαθητές και αποφασίστηκε το οριστικό κλείσιμο του γυμνασίου μετά από 41 χρόνια λειτουργίας».
Σε λίγο καιρό μόνο το Μαυροδένδρι θα υπάρχει στο χάρτη, τα υπόλοιπα θα έχουν γίνει ορυχεία.
Τις δεκαετίες αυτές το σχολείο φιλοξένησε παιδιά από τέσσερα χωριά της περιοχής, την Ποντοκώμη, τον Κόμανο, τη Μαυροπηγή και το Μαυροδένδρι. Σε λίγο καιρό μόνο το Μαυροδένδρι θα υπάρχει στο χάρτη, τα υπόλοιπα θα έχουν γίνει ορυχεία. «Όσοι είναι απ’ έξω και έχουνε τα σπίτια τους, είναι εύκολο να πουν “μια χαρα είναι οι κάτοικοι, πήραν τις αποζημιώσεις τους, ας φύγουνε”. Δεν παύει όμως να είναι ένας ξεριζωμός» λέει στο Solomon MAG η γυμνασιάρχης.

Οι αναγκαστικές απαλλοτριώσεις οικισμών για την εξόρυξη λιγνίτη στη Δυτική Μακεδονία ξεκίνησαν το 1972. Έκτοτε έχουν «σηκωθεί» -όπως λένε οι ντόπιοι- έξι χωριά και πέντε ακόμα θα ακολουθήσουν. Στελέχη της ΔΕΗ με τα οποία συνομίλησε το Solomon MAG επεσήμαναν ότι μέχρι σήμερα έχουν καταβληθεί περίπου ένα δισεκατομμύριο ευρώ για απαλλοτριώσεις και μετεγκαταστάσεις οικισμών, ενώ ένα ακόμα δισεκατομμύριο καταβλήθηκε για απαλλοτριώσεις εκτάσεων γης.
Το κόστος απαλλοτρίωσης και μετεγκατάστασης επιβαρύνει εξ’ ολοκλήρου τη ΔΕΗ. Ωστόσο το 2011 ο νόμος 3937 για την διατήρηση της βιοποικιλότητας προέβλεψε περιπτώσεις όπου επιβαρύνεται και ο κρατικός προϋπολογισμός, όταν οι οικισμοί δεν διαθέτουν κοιτάσματα λιγνίτη στο υπέδαφός τους, αλλά η μετεγκατάστασή κρίνεται αναγκαία διότι η ποιότητα ζωής των κατοίκων τους υποβαθμίζεται λόγω της γειτνίασης με ορυχεία και χώρους απόθεσης τέφρας.


Ραγδαία βιομηχανοποίηση, βίαιη αποβιομηχάνιση
Για δεκαετίες ο λιγνίτης προσέφερε φθηνό ρεύμα και ενεργειακή αυτονομία σε ολόκληρη την Ελλάδα. Καθώς ήταν πλούσιος στα εδάφη της Δυτικής Μακεδονίας, σταδιακά στην περιοχή δημιουργήθηκε ένα από τα μεγαλύτερα λιγνιτικά κέντρα στον κόσμο, το Λιγνιτικό Κέντρο Πτολεμαΐδας – Αμυνταίου. Τα τέσσερα λιγνιτωρυχεία που διαμορφώθηκαν καλύπτουν μία έκταση 160.000 στρεμμάτων και έφτασαν το 2006 να παράγουν 49 εκατομμύρια τόνους λιγνίτη, δηλαδή το 80% περίπου της εγχώριας παραγωγής. Πριν την οικονομική κρίση η ΔΕΗ είχε 5.000 μόνιμους υπαλλήλους στη Δυτική Μακεδονία, χρησιμοποιούσε 42 καδοφόρους εκσκαφείς, 16 αποθέτες, 225 χιλιόμετρα ταινιόδρομων και 1.000 ντηζελοκίνητα μηχανήματα. Έρευνα του Τεχνικού Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης έδειξε ότι για κάθε θέση μονίμου υπαλλήλου στη ΔΕΗ δημιουργούνταν 3,3 δορυφορικές θέσεις εργασίας σε μηχανουργεία και συνεργεία. Για κάθε ένα ευρώ που δαπανούσε η επιχείρηση σε μισθούς και εργολαβίες προέκυπταν περισσότερα από τρία ευρώ στον κύκλο της τοπικής οικονομίας, ενώ η συσσωρευτική αξία του λιγνίτη που εξορύχθηκε από το 1960 έως το 2011 υπολογίζεται ότι προσέφερε στην περιοχή συνολικό πλούτο 35 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Μια αγροτοκτηνοτροφική περιφέρεια μετατράπηκε με γοργούς ρυθμούς σε ένα απέραντο βιομηχανικό κέντρο. Υπό τις παραπάνω συνθήκες, μια αγροτοκτηνοτροφική περιφέρεια μετατράπηκε με γοργούς ρυθμούς σε ένα απέραντο βιομηχανικό κέντρο. Αγρότες χωρίς παράλληλη εκπαίδευση μετατράπηκαν σε ανειδίκευτους εργάτες και οι παραδοσιακές επαγγελματικές δραστηριότητες περιορίστηκαν σημαντικά, με ένα κόστος στην τοπική οικονομία που έχει αποτιμηθεί σε 2,6 δισεκατομμύρια ευρώ μόνο για την δεκαετία 1999 – 2009. Παράλληλα, η κοινωνία πληρώνει ένα υψηλό περιβαλλοντικό τίμημα που έχει σε μεγάλο βαθμό μετακυληθεί στις επόμενες γενιές.
Τα ορυχεία καλύπτουν μια έκταση 160.000 στρεμμάτων. (Tip: Πατήστε επάνω για να δείτε ολόκληρη τη φωτογραφία)
Σήμερα τα φουγάρα δεν δουλεύουν διαρκώς, όπως παλιά. Η οικονομική κρίση μείωσε τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας την ώρα που οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου διατηρούνται σχετικά χαμηλές, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αυξάνουν τον ανταγωνισμό, ενώ τα υψηλά πρόστιμα για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που επιβάλλει η ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία έχουν καταστήσει ασύμφορο το κόστος παραγωγής της λιγνιτικής κιλοβατώρας, που σύμφωνα με πηγές της ΔΕΗ έχει σχεδόν διπλασιαστεί.
Στον αντίποδα, το μόνιμο εργατικό δυναμικό της εταιρείας έχει συρρικνωθεί κατά 1600 άτομα. Όσοι συνταξιοδοτούνται δεν αναπληρώνονται. Και οι ίδιοι οι κάτοικοι που επί σειρά ετών υφίστανται τις συνέπειες της υποβάθμισης του περιβάλλοντος και της υγείας τους με «αντάλλαγμα» τον πλούτο που ο λιγνίτης έφερε στην περιοχή, αναμένουν πλέον τις προκηρύξεις ολιγόμηνων συμβάσεων με τους εργολάβους της επιχείρησης για να απασχοληθούν προσωρινά.
Την ίδια ώρα η ΔΕΗ έχει συσσωρευμένα χρέη στον τοπικό πόρο ανάπτυξης και στους εργολάβους, οι οποίοι με τη σειρά τους χρωστάνε στους υπαλλήλους τους, επιβεβαίωσαν στο Solomon MAG στελέχη της επιχείρησης. «Είναι καθαρισμένη (sic) όλη η κοινωνία, από τον μεγαλύτερο εργολάβο έως τον τελευταίο συνταξιούχο, για εκατό χρόνια χρωστάμε» μας είπε εργολάβος που δραστηριοποιείται στην περιοχή.


«Ή ζωή ή δουλειά»
Στο καφενείο της Ποντοκώμης οι συζητήσεις για τις πολιτικές εξελίξεις και το μελλον τη ΔΕΗ είναι συχνές. Καθώς οι νεότεροι μετακομίζουν στις πόλεις, η πλειοψηφία όσων παραμένουν στο χωριό είναι συνταξιούχοι, πολλοί εκ των οποίων εργάζονταν στα ορυχεία και τα εργοστάσια της ΔΕΗ.
Από τα μνήματα στο νεκροταφείο του χωριού καταλαβαίνεις τα προβλήματα.
Ο Αντώνης Σαμαράς, πρώην λιγνιτωρύχος και πρόεδρος του τοπικού Συλλόγου Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής, έχοντας περάσει μια ζωή μέσα στα ορυχεία με έντονη συνδικαλιστική δράση, θέτει εξ’ αρχής το δίλημμα: «Ή ζωή ή δουλειά. Όπου έχει βιομηχανία διαλέγεις, βιομηχανία θέλεις ή υγεία;» λέει στο Solomon MAG. «Από τα μνήματα στο νεκροταφείο του χωριού καταλαβαίνεις τα προβλήματα. Νέοι άνθρωποι, από 45 έως 60 χρονών, φεύγουν από καρδιές, καρκίνους, αναπνευστικά. Έχασα αδερφό 49 ετών από καρκίνο, ήταν λιγνιτωρύχος όπως κι εγώ, όμως εκείνος δεν πρόλαβε να συνταξιοδοτηθεί» περιγράφει ο Αντώνης και εξηγεί πως από τότε που έκλεισε ο ΑΗΣ Πτολεμαΐδας και οι δύο από τις τέσσερις μονάδες του ΑΗΣ Καρδιάς η κατάσταση έχει βελτιωθεί. «Ευτυχώς τώρα δεν έχουμε τέφρα, (αλλά) μόνο σκόνη και καρβουνόσκονη» σημειώνει. «Αλλά τι να το κάνεις όταν ο κόσμος δουλεύει στον εργολάβο με δύο ευρώ την ώρα; Να δουλεύεις δωδεκάωρο μέσα στο ορυχείο για να βγάλεις 22 ευρώ μικτά, δηλαδή να πρέπει να ζήσεις την οικογένειά σου με 450 ευρώ το μήνα. Πες, τα νέα παιδιά να γίνουν αγρότες, αλλά πού να καλλιεργήσουν; Αυτή τη στιγμή η ΔΕΗ έχει ανεκμετάλλευτα στρέμματα χιλιάδες. Πρέπει να γίνει αποκατάσταση των εδαφών, να τα μοιράσουν στον κόσμο. Υπάρχει πρόβλημα, κατάλαβες;»


Επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον
Στον άξονα Πτολεμαΐδας – Αμυνταίου λειτουργούν πλέον τρεις λιγνιτικοί σταθμοί, ο ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, ο ΑΗΣ Αμυνταίου και οι μονάδες 3 και 4 του ΑΗΣ Καρδιάς. Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο για το Λιγνίτη της WWF και οι τρεις υπάγονται σε κάποιο καθεστώς εξαίρεσης από την περιβαλλοντική νομοθεσία, οδηγώντας σε αυξημένες εκπομπές ρύπων, ενώ οι σταθμοί Αμυνταίου και Αγίου Δημητρίου συγκαταλέγονται στους πιο ρυπογόνους της Ευρώπης.
Παρά τον περιορισμό του, από το 80% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής το 1995 στο 35% το 2016, ο λιγνίτης εξακολουθούσε να ευθύνεται για περισσότερο από το 30% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της Ελλάδας. Παράλληλα η διεθνής έρευνα έχει δείξει ότι η καύση του απελευθερώνει σκόνη, βαρέα μέταλλα και άλλες τοξικές ουσίες που συμβάλλουν στη δημιουργία όξινης βροχής και συνδέονται με ασθένειες όπως το άσθμα και ο καρκίνος. Σύμφωνα με έκθεση 4 περιβαλλοντικών οργανώσεων 22.900 πρόωροι θάνατοι τον χρόνο στην Ευρώπη οφείλονται στην ατμοσφαιρική ρύπανση που προκαλούν οι ατμοηλεκτρικοί σταθμοί με καύσιμο το κάρβουνο. Παρόλη όμως την εκτεταμένη λιγνιτική δραστηριότητα δίπλα σε πόλεις, χωριά και καλλιεργήσιμες εκτάσεις της Δυτικής Μακεδονίας ουδέποτε έγινε επιδημιολογική μελέτη στην περιοχή. Επιμέρους μελέτες έχουν δείξει αυξημένα κρούσματα ασθενειών που συνδέονται με το αναπνευστικό σύστημα ενώ στοιχεία που έχουν δει κατά καιρούς το φως της δημοσιότητας από τα δύο μεγάλα νοσοκομεία της Κοζάνης και της Πτολεμαΐδας επιβεβαιώνουν την ραγδαία αύξηση κρουσμάτων καρκίνου που περιγράφουν οι κάτοικοι της περιοχής.
Η κυρία Γρηγοριάδου έχασε το σύζυγό της από καρκίνο του πνεύμονα σε ηλικία 59 ετών, ενώ μετά από λίγα χρόνια αρρώστησε και η ίδια.
Η Σοφία Γρηγοριάδου, κατάγεται από τον Κόμανο, ένα λιγνιτικό χωριό που απαλλοτριώθηκε από τη ΔΕΗ στις αρχές της δεκαετίας του 2000 για τις ανάγκες του ορυχείου Κυρίου Πεδίου. «Τα σπίτια μας στον Κόμανο ήταν μέσα στη βρωμιά» διηγείται στο Solomon MAG. «Εγώ επειδή δούλευα και καθαρίστρια εκεί, τι να σου πω, μπορεί για ένα δωμάτιο να άλλαζα πέντε φορές τον κουβά γιατί είχε λάσπη, όχι σκόνη, λάσπη. Βιώσαμε τη μόλυνση στο πετσί μας και μας βγήκε πολύ έντονα στην περιοχή μας ο καρκίνος, οργιάζει. Λογικό δεν είναι όταν ζεις μέσα στα φουγάρα; Όλη αυτή η σκόνη έπεφτε πάνω μας. Την αναπνέαμε».

Η κυρία Γρηγοριάδου έχασε το σύζυγό της από καρκίνο του πνεύμονα σε ηλικία 59 ετών, ενώ μετά από λίγα χρόνια αρρώστησε και η ίδια. «Δεν υπάρχει σπίτι που να μην έχει τουλάχιστον έναν καρκινοπαθή. Εμένα τα παιδιά μου είδαν και τους δυο γονείς να αρρωσταίνουν από καρκίνο, έχασαν τον πατέρα τους». Μετά την οικογενειακή και προσωπική της περιπέτεια γράφτηκε στο Σύλλογο Καρκινοπαθών Εορδαίας του οποίου ανέλαβε πρόεδρος πριν από ενάμιση χρόνο. «Στο σύλλογο έχουμε 400 εγγεγραμμένα μέλη, μεταξύ των οποίων και μικρά παιδιά, ενώ είμαστε σε επικοινωνία με ακόμα 400 ανθρώπους που δεν θέλουν να γραφτούν για λόγους ιδιωτικότητας».

Νερά μολυσμένα με εξασθενές χρώμιο
Σε μικρή απόσταση από το ορυχείο Νοτίου Πεδίου, το μεγαλύτερο στα Βαλκάνια, βρίσκεται η Ακρινή. Το ορυχείο περνάει παράλληλα µε το χωριό, σε απόσταση µερικών εκατοντάδων µέτρων από τα πρώτα σπίτια, ενώ σε κοντινή απόσταση βρίσκεται ο ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, οι αποθέσεις τέφρας και αδρανών υλικών και οι ταινιόδρομοι μεταφοράς τέφρας και λιγνίτη.
Ρίχνανε σκέτη τέφρα, καρκίνο δηλαδή, και ρημάξανε και την περιοχή και τον υδροφόρο ορίζοντα και εμάς.
Ο πρόεδρος του τοπικού περιβαλλοντικού συλλόγου, Κώστας Πουτακίδης, βρίσκεται σε «πόλεμο» με τη ΔΕΗ εδώ και μία δεκαετία. «Το μεγαλύτερο έγκλημα που έκανε η ΔΕΗ ήταν ότι μέχρι το 1991 έριχναν σκέτη τέφρα έξω από το χωριό» λέει στο Solomon MAG. «Και με αγώνες που κάναμε ρίξανε χώμα από πάνω και φυτέψανε ακακίες. Αυτό ζήσαμε. Ρίχνανε σκέτη τέφρα, καρκίνο δηλαδή, και ρημάξανε και την περιοχή και τον υδροφόρο ορίζοντα και εμάς. Φυσούσε αέρας, σηκωνόταν η τέφρα κι έπεφτε πάνω στο χωριό. Έχουμε τριπλάσια θνησιμότητα από καρκίνο του πνεύμονα στην περιοχή μας. Τέσσερις φορές ξεκίνησαν να κάνουν επιδημιολογική μελέτη και δεν την έκαναν. Αλλά πήγαμε εμείς στο ληξιαρχείο, πήραμε τις πράξεις θανάτου και έτσι το καταγράψαμε».
Το 2013 , έλεγχος της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Κοζάνης ανίχνευσε υψηλά ποσοστά εξασθενούς χρωμίου στο νερό της πηγής που υδροδοτούσε τότε την Ακρινή και ακόμα τρία χωριά. Πόρισμα πραγματογνωμόνων του ΑΠΘ «έδειξε» ως υπεύθυνη τη διαχείριση της τέφρας και τέσσερα διευθυντικά στελέχη της ΔΕΗ παραπέμφθηκαν στο εδώλιο. Οι τρεις καταδικάστηκαν, καθώς το δικαστήριο απεφάνθη ότι η έκπλυση της τέφρας λόγω μη ορθής διαχείρισης και η διείσδυσή της στον υδροφόρο ορίζοντα έπαιξαν ρόλο στη μόλυνση των πηγών. Από πλευράς της η επιχείρηση κατέθεσε στοιχεία που ενοχοποιούν τα πετρώματα της περιοχής και αναμένει δικαίωση στο Εφετείο. «Μας κατηγορούν ότι μολύνθηκε ο υδροφόρος στα 600 μέτρα αλλά εμείς βρήκαμε χρώμιο στα 1.500 μέτρα, 800 μέτρα πάνω από τον ΑΗΣ Αγ. Δημητρίου που υποτίθεται ευθύνεται. Το νερό έρχεται από πάνω προς τα κάτω. Δεν φταίει η τέφρα για το εξασθενές χρώμιο και αυτό θα αποδειχθεί στο Εφετείο» είπαν στο Solomon MAG στελέχη της επιχείρησης.
«Λένε ότι από μια πηγή πάνω στο βουνό κατεβαίνει νερό με χρώμιο. Και λέω εγώ, πώς είναι δυνατόν να ανακαλύψατε πηγή με χρώμιο και να μην ενημερώσατε τους κατοίκους;» διερωτάται από πλευράς του ο Κώστας Πουτακίδης. Για τους κατοίκους του οικισμού η καταδικαστική απόφαση είναι ένα σημαντικό επιχείρημα υπέρ του αγώνα που δίνουν για μετεγκατάσταση. Η ΔΕΗ έχει απαλλοτριώσει 5.000 στρέμματα καλλιεργήσιμων εκτάσεων και είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον να απαλλοτριώσει ακόμα 5.000 στον κάμπο της Ακρινής, όχι όμως και το ίδιο το χωριό, καθώς δεν έχει λιγνίτη στο υπέδαφός του.


Επιθυμητές μετεγκαταστάσεις
Το 2011 οι κάτοικοι πέτυχαν η μετεγκατάσταση της Ακρινής να συμπεριληφθεί στο νόμο 3937 περί διατήρησης της βιοποικιλότητας, επικαλούμενοι όχι μόνο την υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής τους από την επιβάρυνση του περιβάλλοντος αλλά και λόγους βιωσιμότητας. Από τί θα ζήσουν όσοι χάνουν τα χωράφια τους; Ο νόμος που προβλέπει το κόστος της μετεγκατάστασης να μοιραστεί μεταξύ ΔΕΗ και κράτους δεν έχει ακόμα εφαρμοστεί, ενώ η ΔΕΗ ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να προχωρήσει.

Επιθυμητές μετεγκαταστάσεις
Το 2011 οι κάτοικοι πέτυχαν η μετεγκατάσταση της Ακρινής να συμπεριληφθεί στο νόμο 3937 περί διατήρησης της βιοποικιλότητας, επικαλούμενοι όχι μόνο την υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής τους από την επιβάρυνση του περιβάλλοντος αλλά και λόγους βιωσιμότητας. Από τί θα ζήσουν όσοι χάνουν τα χωράφια τους; Ο νόμος που προβλέπει το κόστος της μετεγκατάστασης να μοιραστεί μεταξύ ΔΕΗ και κράτους δεν έχει ακόμα εφαρμοστεί, ενώ η ΔΕΗ ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να προχωρήσει.

Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή 23 Ιουνίου 2019

Οκτώ πιθάρια «διηγούνται» τη δική τους ιστορία...

Ένας πιθεώνας µε συνολικά 8 πιθάρια, της Υστερης Εποχής του Χαλκού (1600-1100 π.Χ.), καθώς και γυναικεία ταφή κτερισµένη µε χάλκινες πόρτες αλλά και δύο φούρνοι βυζαντινής εποχής για το ψήσιµο κεραµιδιών στέγης έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στη διάρκεια των εργασιών για την κατασκευή του αιολικού πάρκου Ανατολικού και ∆υτικού Ασκιου στην Κοζάνη. Και οι δύο αυτές αρχαιολογικές θέσεις έχουν ιδιαίτερη σηµασία, όπως είπε στο «Εθνος» η προϊσταµένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης, Αρετή Μετόκη - Χονδρογιάννη.
Η µεν πρώτη µε την αποθήκη πιθαριών, κάποια από τα οποία φέρουν εγχάρακτη διακόσµηση και δύο από αυτά είχαν µεγάλα πέτρινα καπάκια, δίνει στοιχεία για την καθηµερινή ζωή στην περιοχή της Κοζάνης την Υστερη Εποχή του Χαλκού, η δε δεύτερη µε τους κλίβανους-φούρνους βυζαντινής εποχής είναι σηµαντική και µάλιστα µε χρηµατοδότηση της εταιρείας θα γίνει επισκέψιµος χώρος – η σχετική µελέτη θα υποβληθεί προς έγκριση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συµβούλιο.
Η αποθήκη πιθαριών βρέθηκε δίπλα σε οικία της ίδιας προϊστορικής εποχής, ανάµεσα στις Κοινότητες Μαυροδένδρι και Ποντοκώµη σε σηµείο όδευσης των καλωδίων του έργου. «Στο σηµείο αποκαλύφθηκε επίµηκες οίκηµα, που σύµφωνα µε τις πρώτες εκτιµήσεις ήταν οικία, έκτασης 30 τ.µ. Εχει αποκαλυφθεί σε βάθος 1,5 µέτρου, ένα στρώµα πηλού που πιθανολογούµε ότι είναι δάπεδο.
Η οικία πρέπει να είχε υπόγειο και ισόγειο» δήλωσε η κ. Μετόκη-Χονδρογιάννη. Κατά την ανασκαφή οι αρχαιολόγοι εντόπισαν και µια γυναικεία ταφή που δεδοµένου ότι ήταν µέσα στο οίκηµα, µάλλον είναι µεταγενέστερη. Τα ευρήµατα είναι σηµαντικά, καθώς την Υστερη Εποχή του Χαλκού στη Μακεδονία δεν υπάρχει ο λαµπρός Μυκηναϊκός Πολιτισµός, παρότι έχουν βρεθεί πλούσια κτερισµένες ταφές. Η κατοίκηση στην Κοζάνη αυτή την εποχή είναι διάσπαρτη, σε µικρούς οικισµούς, κατά γένη.
Τα σπίτια ήταν πιθανόν ξύλινα, χωρίς βαριά κατασκευαστικά υλικά, όπως πλίνθους. Ηδη έχει ληφθεί χώµα από το εσωτερικό των πιθαριών για να µελετηθεί, εκτιµάται ωστόσο ότι χρησίµευαν για την αποθήκευση σιτηρών ή καρπών. Στην περιοχή κατασκευής του υποσταθµού ανύψωσης, στη θέση Γρατσιανή Ανθότοπου, αποκαλύφθηκαν οι δύο κλίβανοι-φούρνοι της βυζαντινής εποχής.
«Για τον Νοµό Κοζάνης είναι οι πρώτοι κλίβανοι της εποχής αυτής, όπως και για τον ευρύτερο χώρο» µας είπε η προϊσταµένη της ΕΦΑ. Ο ένας από τους δύο φούρνους ψησίµατος κεραµιδιών στέγης διατηρεί τόσο τον θόλο όσο και την εσχάρα του, οι οπές της οποίας στηρίζονται σε 10 τόξα. Ο ένας φούρνος έχει σχεδόν καταπλακωθεί, ο άλλος διατηρείται ακέραιος. Χρονολογούνται στο τέλος της βυζαντινής εποχής, προς τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, και αποτελούσαν τµήµα ενός εργαστηρίου κεραµικής. Οι κάτοικοι του οικισµού φαίνεται πως τον εγκατέλειψαν, µε τη σιγουριά ότι δεν θα επιστρέψουν. Αγνωστο για ποιο λόγο η αναχώρησή τους έγινε συντεταγµένα. Πριν φύγουν φρόντισαν να καλύψουν τις οπές της σχάρας µε µεγάλες κροκάλες για να µην µπει µέσα χώµα και ο φούρνος να διατηρηθεί ακέραιος… για τους αρχαιολόγους του µέλλοντος

Πηγή: https://www.ethnos.gr/greece/article/46108/oktopithariadihgoyntaithdikhtoysistoria

Διαβάστε περισσότερα...

Πέμπτη 13 Ιουνίου 2019

Η Τελευταία ημέρα λειτουργίας της 1ης Μονάδος του ΑΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ...

Ιστορική ημέρα (13/6/2019) για τον ΑΗΣ Καρδιάς, καθώς σταμάτησε την λειτουργία της έπειτα από 44 χρόνια λειτουργίας της από το 1975.

Διαβάστε περισσότερα...

Τετάρτη 12 Ιουνίου 2019

Μαυροπηγή Πτολεμαΐδας: Και τους ξεσπίτωσαν και ζητούν πίσω τις αποζημιώσεις...

Επτά χρόνια µετά την αναγκαστική εγκατάλειψη των σπιτιών τους και την αποζηµίωσή τους από τη ΔΕΗ, 750 πρώην ιδιοκτήτες ακινήτων στο χωριό-φάντασµα της Μαυροπηγής Πτολεµαΐδας καλούνται να επιστρέψουν σχεδόν τα µισά χρήµατα που εισέπραξαν από την απαλλοτρίωση!
Οι οικογένειες που εγκατέλειψαν τις εστίες τους το 2012 προκειµένου να γίνει εκµετάλλευση του κοιτάσµατος λιγνίτη κάτω από το χωριό πληροφορήθηκαν πρόσφατα την αρνητική γι’ αυτούς απόφαση του Αρείου Πάγου. Είχαν προσφύγει στο ανώτατο δικαστήριο κατά της απόφασης του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας, η οποία τον περασµένο Νοέµβριο «κούρεψε» σε ποσοστό 45% κατά µέσο όρο το ύψος της αποζηµίωσης που είχαν εισπράξει, µε την επίκληση της πτώσης των τιµών ακινήτων λόγω της κρίσης.
Ο Αρειος Πάγος απέρριψε την αίτηση αναίρεσης και τώρα οι 750 πρώην ιδιοκτήτες της Μαυροπηγής βρίσκονται σε απόγνωση, καθώς έχουν δαπανήσει αυτά τα χρήµατα για τα καινούργια σπίτια τους. Σηµειώνεται πως η δηµιουργία νέου οικισµού για τη µετεγκατάσταση της Μαυροπηγής καρκινοβατεί µέχρι σήµερα και είναι πιθανό να µην υλοποιηθεί ποτέ, καθώς οι πρώην κάτοικοι του χωριού-φαντάσµατος έχουν εγκατασταθεί στην Πτολεµαΐδα και την Κοζάνη.

Σβήστηκε από τον χάρτη
Η Μαυροπηγή σβήστηκε ξαφνικά από τον χάρτη, καθώς η δροµολογηµένη µετεγκατάσταση του χωριού χρειάστηκε να επισπευστεί το 2011 λόγω κατάστασης. Ενα ρήγµα που είχε εµφανιστεί εξαιτίας της εξορυκτικής δραστηριότητας της ΔΕΗ έθετε σε κίνδυνο τον οικισµό και τους κατοίκους, µε αποτέλεσµα να απαιτηθεί εκκένωση του οικισµού πριν από τη δηµιουργία υποδοµών στον χώρο όπου θα «µετακόµιζε».
Τον Ιανουάριο του 2011 επισκέφθηκε το χωριό ο τότε επικεφαλής της ∆ΕΗ, Αρθούρος Ζερβός, και πρότεινε στους κατοίκους φιλικό διακανονισµό για την αποζηµίωσή τους και την άµεση εγκατάλειψη των σπιτιών τους, πριν ακόµη από την κήρυξη της απαλλοτρίωσης και τον ορισµό της τιµής µονάδας από τα δικαστήρια. «Λόγω του κατεπείγοντος µας πρότεινε την καταβολή του 50% της αποζηµίωσης µε βάση την τιµή της δικής τους εκτίµησης, µε τη δέσµευση ότι θα πληρώσει το σύνολο του τελικού τιµήµατος σύµφωνα µε την προσωρινή τιµή µονάδας που θα ορίσει το δικαστήριο» λέει στο «Εθνος» ο πρόεδρος του Συλλόγου Πληττοµένων και πρώην κοινοτάρχης Μαυροπηγής, Αναστάσιος Εµµανουήλ.
Η τεχνική έκθεση που είχε συντάξει η ∆ΕΗ προέβλεπε ενιαία τιµή οικοπέδου 25 ευρώ/τ.µ., ανεξάρτητα από τη θέση του στον οικισµό. Το δικαστήριο, ωστόσο, ανέβασε την τιµή στα 60 ευρώ/τ.µ. και βάσει αυτής της τιµής έγινε η πληρωµή των αποζηµιώσεων. Για τα σπίτια των ιδιοκτητών προβλέφθηκαν τέσσερις κατηγορίες αποζηµιώσεων, µε τιµές από 310 ευρώ/τ.µ. έως 430 ευρώ/τ.µ. Το Εφετείο ∆υτικής Μακεδονίας «κούρεψε» κατά µέσο όρο 45% αυτές τις τιµές, µε αποτέλεσµα οι δικαιούχοι να καλούνται να επιστρέψουν τα επιπλέον ποσά. «Για ένα σπίτι πρώτης κατηγορίας 100 τ.µ. σε οικόπεδο 500 µέτρων ο ιδιοκτήτης έχει εισπράξει 159.000 ευρώ και µε τον νέο υπολογισµό το ποσό που δικαιούνταν έπεσε στα 104.000. Για ένα αντίστοιχο σπίτι πέµπτης κατηγορίας εισέπραξε 120.000 ευρώ και έπεσε στα 44.000 ευρώ. Αυτός, δηλαδή, πρέπει να επιστρέψει το 62% του τιµήµατος» αναφέρει ο κ. Εµµανουήλ.

Απόφαση του Αρείου Πάγου
Η αρνητική εξέλιξη µετά την απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία ελήφθη τον Μάιο και δεν έχει ακόµη καθαρογραφεί, έφερε τους πρώην ιδιοκτήτες σε κατάσταση αδιεξόδου. «Αυτά τα χρήµατα µπορούν να βρεθούν µόνο αν κατασχεθούν τα σπίτια τα οποία αγοράσαµε µε τις αποζηµιώσεις, κάτι που δεν θα επιτρέψουµε να γίνει. Είναι παράλογο» επισηµαίνει ο πρόεδρος του Συλλόγου Πληττόµενων.
Οι προσπάθειες που είχαν αρχίσει για την εξεύρεση εξωδικαστικής λύσης, µε την παρέµβαση κυβερνητικών παραγόντων, «πάγωσαν» λόγω της προκήρυξης εκλογών. Την ίδια ώρα, λόγω των καθυστερήσεων στη δηµιουργία της νέας Μαυροπηγής, παραιτήθηκαν τα τέσσερα από τα πέντε µέλη της Επιτροπής Αγώνα που είχε συσταθεί για την παρακολούθηση του έργου.

Πηγή: https://www.ethnos.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Σάββατο 25 Μαΐου 2019

Έκλεισε για..πάντα το Γυμνάσιο Ποντοκώμης λόγω της μετεγκατάστασης του χωριού. Έκλαψαν οι μαθητές στην τελευταία εκδήλωση του σχολείου...

Με δάκρυα αποχαιρέτησαν το σχολείο τους οι 16 μαθητές και μαθήτριες του Γυμνασίου Ποντοκώμης, μια σχολική μονάδα που έκλεισε για πάντα λόγω της μετεγκατάστασης του χωριού.
Η τελευταία γιορτή του σχολείου ήταν ιδιαίτερη και έγινε σε φορτισμένο κλίμα το βράδυ της Πέμπτης.
Δείτε το βίντεο του www.kozani.tv

Διαβάστε περισσότερα...

Πέμπτη 23 Μαΐου 2019

Η αγροτική κατοικία στον Πόντο και δύο παραδείγματα «ποντιακών οικισμών»...

Η κατοικία στον ιστορικό Πόντο και πιο συγκεκριμένα η αγροτική κατοικία, υπήρξαν τα θέματα που ανέδειξε με την έρευνά της η αρχιτέκτων πολεοδόμος Ελένη Γ Γαβρά, καθηγήτρια σήμερα στο τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Η επίπονη έρευνά της, πριν από μερικά χρόνια σε περιοχές του Πόντου, σε οικισμούς που έζησαν Έλληνες και σήμερα κατοικούνται από Τούρκους, οδήγησε στην καταγραφή μελέτη αγροτικών κυρίως κατοικιών, κάτι που έγινε για πρώτη φορά σε διεθνές επίπεδο.
Υπόσκαφες ή και ημιυπόγειες κατοικίες που ακολουθούν τις «καμπύλες» του εδάφους για περισσότερη προστασία από τις κλιματολογικές συνθήκες –κυρίως όμως για λόγους αμυντικούς, ισόγειες αγροτικές κατοικίες χωρίς αυλές, αλλά με κοινό υπαίθριο χώρο που υπογραμμίζει το συλλογικό αίσθημα μιας τοπικής κοινωνίας, διώροφες αστικές κατοικίες που συναντά κυρίως στα εμπορικά κέντρα του Πόντου… μελετήθηκαν σε ένα ταξίδι επιστημονικής έρευνας και συγχρόνως μνήμης: Σάντα, Μούζενα, Κρώμνη, Σταυρίν…
«Η έρευνα, καταγραφή και μελέτη της παράδοσης του αγροτικού χώρου του ιστορικού Πόντου και η ανάδειξη των ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών της χωρικής οργάνωσης των αγροτικών εγκαταστάσεων αποτελεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο αναφοράς που παρέχει κατευθύνσεις για το χωρικό σχεδιασμό νέων οικιστικών πυρήνων με αναφορά στον Πόντο», σημειώνει μεταξύ άλλων η Ελένη Γαβρά.
Στο βιβλίο ακόμη παρουσιάζονται δύο εφαρμοσμένα παραδείγματα σχεδιασμού πρότυπων οικιστικών πυρήνων σε νέες εγκαταστάσεις στον ελλαδικό χώρο. Ο σχεδιασμός έχει ως στόχο την ενσωμάτωση της παράδοσης μέσα από την απόδοση της λειτουργικής και αισθητικής εικόνας, τη νομοτέλεια της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και οικιστικής και τη συσχέτισή της με τον σύγχρονο χαρακτήρα του τόπου αυτών των έργων.
Οι δύο οικιστικοί τέτοιοι πυρήνες, από τους οποίους βρίσκεται σε στάδιο υλοποίησης προς το παρόν μόνον ο ένας, είναι:
Ο πρότυπος οικιστικός πυρήνας στο νέο οικισμό της Ποντοκώμης που συμπίπτει χρονικά με τη μετεγκατάσταση του αρχικού οικισμού στη Ζώνη Ενεργού Πολεοδομίας (ΖΕΠ) Κοζάνης. Το «Κοινό των Ποντίων» , στην Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς, για το οποίο υλοποιήθηκαν οι προκαταρκτικές μελέτες που αφορούσαν στο πολεοδομικό και αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, καθώς κι ένα πλήρες επιχειρησιακό σχέδιο (business plan) για την υλοποίηση της εφαρμογής του εγχειρήματος και τη λειτουργία των εγκαταστάσεων.
Τα δύο παραπάνω εγχειρήματα σχεδιασμού και δημιουργίας πρότυπων «ποντιακών οικισμών» έχουν ολοκληρωθεί μέσω ερευνητικών προγραμμάτων, υπό την επιστημονική ευθύνη της καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, δρ αρχιτέκτονος Ελένης Γ. Γαβρά.
Ωστόσο ο οικισμός που είχε σχεδιαστεί στην Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς ως ένα πρότυπο κέντρο αγροτικής φιλοξενίας και ανοικτής εκπαίδευσης, δεν έχει προχωρήσει στην επόμενη φάση.
Πηγή: Ελένη Γαβρά, Από τη Διερεύνηση του Ιστορικού Χώρου στο σχεδιασμό για την ανάδειξη του τόπου, Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη Α.Ε, Θεσσαλονίκη 2013 (312 σελίδες) [ελληνική έκδοση] .ISBN: 978-960-467-443-5
Πηγή: https://www.thinkfree.gr/

Διαβάστε περισσότερα...

Τρίτη 7 Μαΐου 2019

Η «απάτη του αιώνα» με το εμπόριο ρύπων...

Χαρακτηρίστηκε ως η απάτη του αιώνα. Οχι άδικα, αν αναλογιστεί κανείς ότι στοίχισε στους Ευρωπαίους φορολογούμενους αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ. Συμμετείχαν στελέχη τραπεζικών κολοσσών, όπως η γερμανική Deutsche Bank, δικηγόροι και επιχειρηματίες, υψηλόβαθμα στελέχη αστυνομικών αρχών της Ε.Ε. και η ιδιοκτήτρια ενός πιάνο μπαρ στη Μασσαλία με το ψευδώνυμο «Μασσαλιώτιδα». Βρήκαν παράθυρο στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων ρύπων, ένα πρωτότυπο μηχανισμό που έθεσε, το 2005, σε πιλοτική εφαρμογή η Κομισιόν για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. O μηχανισμός υποχρέωνε τις ρυπογόνες βιομηχανίες να αγοράζουν δικαιώματα εκπομπών για κάθε τόνο διοξιδίου του άνθρακα που παρήγαγαν, ενώ όσες επιχειρήσεις είχαν πλεονάζουσες μονάδες μπορούσαν να τις μεταπωλούν σε τιμές που καθορίζονταν από ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ρύπων. Μέσω μιας αλυσίδας εικονικών αγοραπωλησιών, στην οποία παρεμβάλλονταν εταιρείες - φαντάσματα και πλαστά τιμολόγια, οι πρωταγωνιστές της απάτης κατάφεραν να κλέψουν από τις ευρωπαϊκές φορολογικές αρχές ΦΠΑ αξίας 5 δισ. ευρώ. Η υπόθεση άρχισε να αποκαλύπτεται το διάστημα 2009 - 2010 σε μια σειρά από ευρωπαϊκές χώρες ανάμεσα στις οποίες η Γερμανία, η Αγγλία, η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία. Οι δίκες των κατηγορουμένων για συμμετοχή στην απάτη βρίσκονται μέχρι σήμερα σε εξέλιξη. Η «Κ» συμμετείχε τους τελευταίους μήνες σε μια πανευρωπαϊκή έρευνα, που συντόνισε ο γερμανικός, μη κερδοσκοπικός δημοσιογραφικός οργανισμός «CORRECTIV» με θέμα την κλοπή του ΦΠΑ μέσω εικονικών, ενδοκοινοτικών συναλλαγών, γνωστή ως μέθοδος «Καρουζέλ» ή «απάτη του εξαφανισμένου εμπόρου».
Το πρώτο σκέλος της έρευνας δημοσιεύεται σήμερα υπό τον τίτλο «Ευρώπη, η μεγάλη κλοπή» ή «Grand Theft Europe», που αποτελεί παράφραση του τίτλου του γνωστού βίντεο γκέιμ «Grand Theft Auto». Συμμετείχαν 63 δημοσιογράφοι από 35 δημοσιογραφικούς οργανισμούς όλων των κρατών - μελών, τη Νορβηγία και την Ελβετία. Το ύψος των διαφυγόντων φόρων υπολογίστηκε στο ιλιγγιώδες ποσό των 50 δισ. ευρώ ετησίως. Για τις ανάγκες της έρευνας απαιτήθηκε η επεξεργασία 300.000 σελίδων με διαβαθμισμένα έγγραφα, ανάμεσα στα οποία οι απόρρητοι φάκελοι ερευνών της Εισαγγελίας του Μιλάνου και της Φρανκφούρτης, τηλεφωνικές συνομιλίες υπόπτων, όπως επίσης τιμολόγια και αποδεικτικά συναλλαγών της Deutsche Bank.
Η «Κ» μελέτησε το υλικό της διαρροής και σήμερα παρουσιάζει το πρώτο σκέλος της έρευνάς της: τα ελληνικά ίχνη της απάτης στην ευρωπαϊκή αγορά ρύπων, ένα από τα πεδία όπου βρήκε εφαρμογή η μέθοδος «Καρουζέλ».

Το εμπόριο ρύπων
Το σύστημα εμπορίας ρύπων τέθηκε σε ισχύ στην Ευρώπη και την Ελλάδα το 2005 και η πρώτη, πιλοτική περίοδος εφαρμογής του ολοκληρώθηκε το 2007. «Πρόκειται για τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής της Ε.Ε. για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής μέσω της μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου» αναφερόταν στο κείμενο της οδηγίας 2003/87/ΕΚ με τίτλο «Σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου».

Γράφημα: Νότης Ρήγας/ Ατελιέ «Κ»
Σε πανευρωπαϊκή κλίμακα στο μηχανισμό συμμετείχαν 11.000 ρυπογόνες μονάδες. Στην Ελλάδα ο αριθμός τους ήταν περίπου 100. Εκτός των ηλεκτροπαραγωγών (π.χ. ΔΕΗ) δικαιώματα εκπομπών αγόραζαν και πωλούσαν τσιμεντοβιομηχανίες, κεραμοποιίες, ασβεστοποιίες και γενικά βιομηχανίες και επιχειρήσεις που ήταν συνδεδεμένες με τον κατασκευαστικό κλάδο. Κάθε μια απ’ αυτές υπέβαλλε στο υπουργείο Περιβάλλοντος μελέτη, στην οποία έκανε πρόβλεψη για την παραγωγή της επόμενης χρονιάς και την ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που κατ’ εκτίμηση θα εξέπεμπε. Η κατανομή των δικαιωμάτων γινόταν επί τη βάσει των προβλέψεών τους.
Όμως, η βαθιά οικονομική κρίση που έπληξε τη χώρα και ιδιαίτερα τον κατασκευαστικό τομέα περιόρισε τον κύκλο εργασιών τους και δημιούργησε πλεόνασμα δικαιωμάτων ρύπων, το οποίο εξαγόταν σε ρυπογόνες εταιρείες στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη. Τη μεταπώληση των δικαιωμάτων ανέλαβαν περιβαλλοντικές εταιρείες σε Ελλάδα και το εξωτερικό εισπράττοντας προμήθεια επί του τζίρου. Εν γνώση τους ή όχι, ορισμένες απ’ αυτές συμμετείχαν στην αλυσίδα της απάτης, όπως για πρώτη φορά αποκαλύπτει η έρευνα της «Κ» σε συνεργασία τη γερμανική ομάδα «CORRECTIV».
Η απάτη τύπου «καρουζέλ» έχει ως αφετηρία της την απαλλαγή των ενδοκοινοτικών συναλλαγών απο το ΦΠΑ. Στην αλυσίδα των συναλλαγών μπορούν να εμπλέκονται περισσότεροι του ενός έμποροι, σε περισσότερες από μια χώρες. Στο τέλος, ένας απ’ αυτούς πωλεί τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που αγόρασε από άλλη ευρωπαϊκή χώρα, στην εγχώρια -τελική- αγορά. Σ’ αυτήν πρέπει να καταβάλλει τον Φ.Π.Α. που αναλογεί στη συναλλαγή. Αντ’ αυτού ωστόσο, δεν τον καταβάλει και εξαφανίζεται μετά την συναλλαγή. Οι αγοραστές ζητούν την επιστροφή του ΦΠΑ από τον κρατικό προϋπολογισμό, ο οποίος και τους επιστρέφεται. Έτσι το κράτος της τελικής συναλλαγής καταβάλλει επιστροφές χωρίς καν να έχει εισπράξει ΦΠΑ.

Η Guardia di Finanza και η οδός Μεγίστης
Στις έρευνες για την υπόθεση πήραν μέρος οι διωκτικές και δικαστικές αρχές αρκετών ευρωπαϊκών κρατών, όπως επίσης η ευρωπαϊκή αστυνομική υπηρεσία Europol. H τελευταία είχε επισημάνει ότι αφορμή για να αποκαλυφθεί η απάτη υπήρξε μια άνευ προηγουμένου αύξηση των συναλλαγών στα χρηματιστήρια ρύπων της Ε.Ε. Ανάμεσα στις υπηρεσίες που ανέλαβαν να διαλευκάνουν την απάτη ήταν η ιταλική Guardia di Finanza και η εισαγγελία του Μιλάνου. Στα έγγραφα των Ιταλικών αρχών αποκαλύπτεται ότι στις εταιρείες - βιτρίνες που συστάθηκαν με μοναδικό σκοπό την κλοπή του ΦΠΑ από αγοραπωλησίες δικαιωμάτων ρύπων συγκαταλέγονται τρεις, με παράρτημα στην Καλλιθέα.
Πρόκειται για τις FX Capital Sources, FDM Corporation και FEDFIRST Finance, οι οποίες είχαν όλες ως έδρα τους την οδό Αυλώνος στη Λευκωσία και υποκατάστημα στην οδό Μεγίστης στην Καλλιθέα. Στη μεν οδό Αυλώνος βρίσκεται μια δικηγορική εταιρεία, στα γραφεία της οποίας έγινε, την περίοδο των ερευνών, έφοδος από την κυπριακή αστυνομία μετά από αίτημα συνδρομής των Ιταλών. Στην οδό Μεγίστης στην Καλλιθέα αντίθετα, στη θέση του ελληνικού παραρτήματος των εταιρειών βρίσκεται, σήμερα, ένα σούπερ μάρκετ.
Ο ρόλος των εταιρειών στην απάτη των 5 δισ. ευρώ περιγράφεται σε έγγραφο της εισαγγελίας του Μιλάνου: «προχωρούν σε εικονική πώληση των δικαιωμάτων ρύπων που έχουν προηγουμένως αγοράσει και εισπράττουν από το Δημόσιο ή από εταιρείες που επίσης δραστηριοποιούνται στην αγορά του διοξειδίου του άνθρακα το ΦΠΑ, που προβλέπεται σε μια κανονική συναλλαγή. Μεταφέρουν στη συνέχεια τα χρήματα σε φορολογικούς παραδείσους στο εξωτερικό».
Ο εκπρόσωπος της μιας από τις τρεις, Γάλλος υπήκοος, το 2010 εξέδωσε εικονικά τιμολόγια αξίας ούτε λίγο ούτε πολύ 143 εκατομμυρίων ευρώ, κλέβοντας ΦΠΑ 28,6 εκατ. ευρώ.
Το υπουργείο Οικονομικών της Κύπρου σε έγγραφό του με ημερομηνία Ιούλιος 2012 επιβεβαίωσε την εικονικότητα των συναλλαγών επισημαίνοντας ότι οι εταιρείες «δεν διατηρούσαν κατάστημα ή γραφείο στην Κύπρο».
Έντονο ελληνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συνέχεια της έρευνας. Από έγγραφα της διαρροής διαπιστώνεται ότι οι παραπάνω εταιρείες κελύφη δέχονταν εμβάσματα και εξέδιδαν τιμολόγια για λογαριασμό μιας άλλης ομάδας διασυνδεδεμένων εταιρειών: της ιταλικής ICASCO, της ισπανικής SENDECO και της Αυστριακής Climate Corporation, που δραστηριοποιούνταν στο εμπόριο δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Οι δύο πρώτες συνδέονται απόλυτα μεταξύ τους καθώς επικεφαλής τους υπήρξε ο 40χρονος Ιταλός Pietro Valaguzza, που κατηγορήθηκε για συμμετοχή στην απάτη. Η ICASCO συστάθηκε τον Οκτώβριο του 2009 και το 2010 είχε προλάβει να πραγματοποιήσει εικονικές αγοραπωλησίες δικαιωμάτων ρύπων αξίας 400 εκατομμυρίων ευρώ. Ιχνη των χρημάτων βρέθηκαν σε Κύπρο και Χονγκ Κονγκ.

Ο Έλληνας «μεσίτης»
Στο πλαίσιο της έρευνας, Ιταλοί αξιωματούχοι έκαναν άρσεις απορρήτου και κατέγραψαν τις τηλεφωνικές συνομιλίες μιας 38χρονης υπαλλήλου της SENDECO. Ανάμεσα στα πρόσωπα με τα οποία είχε τακτικές επικοινωνίες ήταν κι ένας Ελληνας μηχανικός που αγόραζε δικαιώματα ρύπων από την Ελλάδα και τα μεταπωλούσε στην Ιταλία. Η 38χρονη είχε αρκετές συνομιλίες μαζί του, στις οποίες συζητούσαν για μεταφορές εμβασμάτων και αγοραπωλησίες δικαιωμάτων.
Μεγαλύτερο, όμως, ενδιαφέρον έχει συνομιλία της με μια γυναίκα ονόματι Gabriella που κατεγράφη στα τέλη του 2010. Σ’ αυτήν, οι δύο γυναίκες επιχαίρουν για το γεγονός ότι η ιταλική υπηρεσία τελωνείων και οι ελληνικές φορολογικές αρχές δεν κατάφεραν να εντοπίσουν εμπλοκή των ιδίων και του Ελληνα συνεργάτη τους στην κλοπή φόρου.
«Πήρα να σου πω τα ευχάριστα. Σωθήκαμε! Τα τελωνεία δεν μπορούν να μας κάνουν τίποτα», ακούγεται να λέει η 38χρονη. Η γυναίκα με την οποία συνομιλεί απαντά:
«Ασε μη λες πολλά γιατί όποτε ανοίγεις το στόμα σου κάτι συμβαίνει».
Πράγματι, μερικά εικοσιτετράωρα αργότερα, η υπάλληλος της SENDECO δέχεται τηλεφώνημα από άνδρα με μικρό όνομα Stefano. Την ενημερώνει ότι βρίσκονται σε κίνδυνο καθώς οι ιταλικές αρχές έχουν μπλοκάρει τους λογαριασμούς τους και την προτρέπει να ζητήσει από τον Ελληνα μεσίτη (broker) να μεταφέρουν τα δικαιώματα ρύπων στο Ελληνικό μητρώο.
Stefano: «Πρέπει να κινηθούμε με ταχύτητα φωτός».
38χρονη: «Τον παίρνω τηλέφωνο αμέσως».
Δύο χρόνια αργότερα, ανακρινόμενη από αστυνομικούς της Guardia di Finanza για τις σχέσεις της με τον Ελληνα απάντησε ως εξής: «είναι μηχανικός, τεχνικός σύμβουλος σε βιομηχανίες. Eίναι επίσης ιδιοκτήτης δύο εταιρειών, η μια στην Ιταλία και η δεύτερη στην Ελλάδα, που δραστηριοποιούνταν στο εμπόριο διοξειδίου του άνθρακα». Ακόμα, επιβεβαίωσε ότι μεταπωλούσε στην εταιρεία SENDECO δικαιώματα εκπομπών, που αγόραζε από ρυπογόνες βιομηχανίες στην Ελλάδα.

Ύποπτες διαδρομές μέσω Αυστρίας
Πολλά από τα πλεονάζοντα στην Ελλάδα δικαιώματα εκπομπών κατέληξαν στην αυστριακή εταιρεία Climate Corporation. Στα πάνω από 300.000 έγγραφα της διαρροής υπάρχουν αποδεικτικά συναλλαγών ανάμεσα σε ελληνικές επιχειρήσεις και την Climate Corp.
Τον Αύγουστο του 2009, για παράδειγμα, μια κεραμοποιία στη Λάρισα πούλησε 5.000 δικαιώματα στην Climate Corp. με τιμή 14,2 ευρώ για κάθε τόνο διοξειδίου του άνθρακα. Το ύψος της συναλλαγής ήταν 71.000 ευρώ. Τις ίδιες μέρες ασβεστοποιία στη Δυτική Αττική πούλησε στην αυστριακή εταιρεία 10.000 πλεονάζοντα δικαιώματα και εισέπραξε 140.000 ευρώ.
Ρόλο ενδιάμεσου στο εμπόριο ρύπων μεταξύ Ελλάδας και Αυστρίας έπαιζε περιβαλλοντική εταιρεία με έδρα της στο κέντρο της Αθήνας. Στα έγγραφα της διαρροής υπάρχει υπογεγραμμένο συμφωνητικό, στο οποίο αναφέρεται ότι η Climate Corporation αναλαμβάνει τις αγοραπωλησίες δικαιωμάτων για λογαριασμό της ελληνικής εταιρείας.
Τον Απρίλιο του 2010 η αστυνομία έκανε έφοδο στα γραφεία της Climate Corp. Κατασχέθηκαν 13 σκληροί δίσκοι με εκατομμύρια email που είχαν ανταλλαγεί το διάστημα από τον Ιούλιο του 2007 ως τον Απρίλιο του 2010. Σ’ αυτό το διάστημα η αυστριακή εταιρεία αγόρασε και πούλησε πάνω από 10 εκατ. δικαιώματα εκπομπών κάθε μήνα, ενώ η εταιρεία είχε εισπράξει προμήθειες 3, 3 εκατομμυρίων ευρώ.
Στους μεγαλύτερους πελάτες της συγκαταλέγονται οι MP Solutions FZE και Eucalyptus Worldwide Ltd, που και οι δύο είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή απάτη στο ΦΠΑ. Παρόμοιες εμπορικές σχέσεις είχε με την ισπανική εταιρεία Saman Solutiones, της οποίας ο βασικός μέτοχος συνελήφθη στον Παναμά, όπως και με τον Μοχάμεντ Φαχίμ, που συνελήφθη στο αεροδρόμιο της Βιέννης, ως ο εγκέφαλος του γερμανικού καρουζέλ.
Από την έρευνα της εισαγγελίας της Φρανκφούρτης διαπιστώθηκε ότι η Climate Corporation, είχε δεχθεί πληρωμές 240 εκατομμυρίων ευρώ απο εταιρεία στη Νέα Ζηλανδία, που κατάφερνε να εισπράττει επιστροφές φόρου που ο κύκλος εργασιών της δεν δικαιολογούσε. Μόλις ξέσπασε το σκάνδαλο, η Αγγλία και αρκετές ακόμα χώρες υιοθέτησαν αντίμετρα. Αντέστρεψαν τον μηχανισμό είσπραξης του ΦΠΑ με τέτοιο τρόπο ώστε να μην είναι δυνατή η εξαφάνιση του εμπόρου μετά την επιστροφή σ’ αυτόν του ΦΠΑ. Αμέσως μετά, ο τζίρος της Climate Corporation περιορίστηκε στα 1,6 εκατομμύρια.
Συνολικά, 6 ελληνικές εταιρείες πούλησαν στην Αυστριακή εταιρεία δικαιώματα εκπομπών. Η μόνη ρυπογόνος μονάδα που αγόρασε και δεν πούλησε δικαιώματα στην Climate Corporation ήταν μια ασβεστοποιία της Αττικής. Απαντώντας στα ευρήματα της πανευρωπαϊκής δημοσιογραφικής έρευνας, η αυστριακή εταιρεία διευκρίνισε ότι ουδέποτε υπήρξε αντικείμενο τακτικής ανάκρισης, ούτε οι μέτοχοί της παραπέμφθηκαν σε δίκη. Της επιβλήθηκε πρόστιμο ύψους 4 εκατομμυρίων ευρώ και εκκρεμεί προσφυγή κατά της απόφασης στο ευρωπαϊκό δικαστήριο.

Ρεπορτάζ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΟΥΛΙΩΤΗΣ • ΤΑΣΟΣ ΤΕΛΛΟΓΛΟΥ
Για την Kαθημερινή και το Kathimerini.gr.

Διαβάστε περισσότερα...

Πέμπτη 2 Μαΐου 2019

Υπεγράφησαν οι πρώτοι τίτλοι κυριότητας των οικοπέδων του οικισμού της Ποντοκώμης από τον Περιφερειάρχη Θεόδωρο Καρυπίδη...

Τους πρώτους τίτλους κυριότητας των οικοπέδων του οικισμού της νέας Ποντοκώμης υπέγραψε την Πέμπτη 2 Μαΐου, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Θεόδωρος Καρυπίδης.
Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη για τους δικαιούχους που θέλουν να χτίσουν άμεσα στο χώρο του νέου οικισμού, οι οποίοι αμέσως μόλις αποκτήσουν τους τίτλους θα κάνουν τη μεταγραφή στο υποθηκοφυλακείο και στη συνέχεια θα έχουν τη δυνατότητα να εκδώσουν την άδεια των σπιτιών τους και να προχωρήσουν στην ανέγερσή τους.
Στο επόμενο χρονικό διάστημα θα δοθούν στους ενδιαφερόμενους όλοι οι τίτλοι με τη σειρά που έχουν υποβληθεί τα δικαιολογητικά, ενώ θα υπάρχει διαρκής ενημέρωση για την πορεία της διαδικασίας.
Όπως τόνισε ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Θ. Καρυπίδης: «Είναι μια δικαίωση μιας μακράς διαδρομής και πορείας, έτσι ώστε αυτοί οι άνθρωποι να πάρουν τους τίτλους κυριότητας των οικοπέδων που παραχωρήθηκαν στο νέο χώρο που θα μετεγκατασταθεί το χωριό, στην περιοχή της ΖΕΠ Κοζάνης. Σήμερα είναι μια ημέρα δικαίου αλλά και επιπρόσθετης ευθύνης όλων μας για να επισπευσθούν και οι υπόλοιπες εκείνες διαδικασίες για να βγουν οι οικοδομικές άδειες και να χτίσουν οι δικαιούχοι τα σπίτια τους. Αναμένουμε την ανταπόκριση των δικαιούχων που θα έχουν τη δυνατότητα να κτίσουν, να το πράξουν, για να έχουμε έναν οργανωμένο πρότυπο οικισμό και να μη χαθεί αυτό που λέγεται Ποντοκώμη, ένα χωριό με διαχρονική πορεία, αξία και προσφορά».

Πηγή: www.kozan.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή 5 Απριλίου 2019

Η ρύπανση του αέρα «κόβει» 20 μήνες από το προσδόκιμο ζωής των παιδιών που γεννιούνται σήμερα στη Γη...

Η ρύπανση του αέρα, τόσο στο περιβάλλον όσο και σε κλειστούς χώρους, «κόβει» κατά μέσο όρο 20 μήνες ζωής από το προσδόκιμο ζωής ενός παιδιού που γεννιέται σήμερα στη Γη, σύμφωνα με τη νέα διεθνή επιστημονική έκθεση «Η κατάσταση του Παγκόσμιου Αέρα 2019» (State of Globar Air-SOGA).
Η ρύπανση του αέρα κόβει από το προσδόκιμο ζωής σχεδόν τόσους μήνες όσους το κάπνισμα και περισσότερους από όσο η κατανάλωση νερού που δεν είναι ασφαλές και καθαρό. Το πρόβλημα του αέρα είναι πιο επιβαρυντικό για τους ανθρώπους στις αναπτυσσόμενες και φτωχότερες χώρες, όπου το προσδόκιμο ζωής είναι ήδη -για άλλους λόγους πέρα από τη ρύπανση- μικρότερο σε σχέση με τις ανεπτυγμένες χώρες.
Περίπου το 92% του παγκόσμιου πληθυσμού συνεχίζει να ζει σε περιοχές όπου η συγκέντρωση μικροσωματιδίων ΡΜ2,5 στον αέρα υπερβαίνει το επίπεδο που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θεωρεί υγιές. Η κατάσταση είναι χειρότερη στη νότια Ασία όπου η μείωση του προσδόκιμου ζωής εκτιμάται ότι φθάνει τους 30 μήνες, ενώ στην υποσαχάρια Αφρική τους 24 μήνες και στην ανατολική Ασία του 23 μήνες. Από την άλλη, στις ανεπτυγμένες χώρες (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα) το προσδόκιμο ζωής των νεογέννητων παιδιών είναι μειωμένο κατά λιγότερο από πέντε μήνες εξαιτίας της ρύπανσης του αέρα.
Η ρύπανση του αέρα, σύμφωνα με την έκθεση, συμβάλλει σχεδόν στο 10% των θανάτων διεθνώς και το 2017, προκαλώντας σχεδόν πέντε εκατομμύρια πρόωρους θανάτους, υπήρξε η τέταρτη αιτία πρόωρου θανάτου (μετά τους διατροφικούς κινδύνους, τους καρκίνους και το κάπνισμα), σοβαρότερη από τα τροχαία ή την ελονοσία.
Η ρύπανση από μικροσκοπικά σωματίδια ΡΜ2,5 σε ανοιχτούς χώρους (2,9 εκατομμύρια θάνατοι το 2017), από τον τοξικό αέρα των κλειστών χώρων (1,6 εκατομμύρια θάνατοι) και από το επιφανειακό όζον (σχεδόν μισό εκατομμύριο θάνατοι) είναι οι τρεις κυριότερες όψεις της ρύπανσης του αέρα, που οφείλεται κυρίως στα οχήματα, στις βιομηχανίες και στο μαγείρεμα-θέρμανση.
«Αποτελεί πραγματικά σοκ ότι μειώνεται τόσο πολύ η ζωή των παιδιών. Δεν υπάρχει καμία μαγική λύση, αλλά οι κυβερνήσεις πρέπει να αναλάβουν δράση», μεταξύ άλλων προωθώντας την ηλεκτροκίνηση στα οχήματα και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δήλωσε ο Ρόμπερτ Ο’Κιφ, αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Health Effects που δημοσιοποίησε την έκθεση, σύμφωνα με τη βρετανική «Γκάρντιαν».
Η ρύπανση του αέρα εκτιμάται ότι εμπλέκεται στο 41% των θανάτων διεθνώς από χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, το 20% των περιστατικών διαβήτη τύπου 2, το 19% των περιπτώσεων καρκίνου των πνευμόνων, το 16% των περιπτώσεων ισχαιμικής νόσου και το 11% των θανάτων από εγκεφαλικό, σύμφωνα με τη νέα μελέτη, που θεωρείται η πιο συστηματική ετήσια έκθεση για τις επιπτώσεις της ρύπανσης στην υγεία παγκοσμίως.
Ο Ο΄Κιφ χαρακτήρισε πάντως ενθαρρυντικό ότι ολοένα και περισσότερες κυβερνήσεις παίρνουν πιο «ζεστά» το πρόβλημα της ρύπανσης, μεταξύ των οποίων και η Κίνα. Σήμερα η Ινδία έχει σχεδόν διπλάσια έκθεση σε μικροσκοπικά σωματίδια ΡΜ2,5 σε σχέση με την Κίνα, όπου τα τελευταία χρόνια τα επίπεδα των σωματιδίων ΡΜ2,5 έχουν σημειώσει σημαντική μείωση. Γενικότερα οι αναπτυσσόμενες χώρες έχουν τέσσερις έως πέντε φορές υψηλότερα επίπεδα σωματιδίων ΡΜ2,5 σε σχέση με τις ανεπτυγμένες.
Από την άλλη, εκτός από τη ρύπανση του αέρα του περιβάλλοντος, πρόβλημα υπάρχει και με τον αέρα μέσα στα νοικοκυριά και γενικά στους κλειστούς χώρους. Σχεδόν ο μισός πληθυσμός της γης (3,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι) αναπνέουν αέρα με ρύπους μέσα στους χώρους όπου ζουν και εργάζονται, κυρίως επειδή γίνεται χρήση στερεών καυσίμων (ξύλων, κάρβουνων, βιομάζας κ.α.) για το μαγείρεμα και τη θέρμανση.
Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι το όζον κοντά στην επιφάνεια της Γης (όχι το στρατοσφαιρικό που ευθύνεται για την «τρύπα του όζοντος») αποτελεί ολοένα πιο σοβαρό πρόβλημα ακόμη και στις πλούσιες χώρες. Το όζον αυτό παράγεται στην ατμόσφαιρα από οξείδια του αζώτου και άλλους ρυπαντές που εκπέμπονται από οχήματα και εργοστάσια.

Πηγή: protothema.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Τρίτη 2 Απριλίου 2019

Αυξημένα τα ψυχωσικά επεισόδια σε εφήβους που ζουν σε περιοχές με αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση...

Τα ψυχωσικά επεισόδια, όπως το να ακούει κανείς ανύπαρκτες φωνές ή να κάνει παρανοϊκές σκέψεις, είναι συχνότερα στους εφήβους που ζουν σε πόλεις με μεγάλη ρύπανση του αέρα, σε σχέση με τους συνομηλίκους τους που ζουν σε αγροτικές περιοχές, σύμφωνα με μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα, την πρώτη που κάνει αυτή τη συσχέτιση, αν και δεν έχει βρεθεί κάποιος βιολογικός μηχανισμός που να συνδέει με βεβαιότητα τη ρύπανση με τα συμπτώματα της ψύχωσης.
Άλλες πρόσφατες μελέτες έχουν συσχετίσει τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης με τον κίνδυνο εγκεφαλικού και άνοιας στους ηλικιωμένους. Η νέα μελέτη έρχεται να προστεθεί σε όσες δείχνουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να επιβαρύνει τη σωματική, οδηγώντας τελικά και σε προβλήματα ψυχικής υγείας.
Οι επιστήμονες του Βασιλικού Κολλεγίου (King's) του Λονδίνου, με επικεφαλής τη δρα Τζόαν Νιούμπερι του Ινστιτούτου Ψυχιατρικής, Ψυχολογίας και Νευροεπιστήμης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό ψυχιατρικό περιοδικό "JAMA Psychiatry", σύμφωνα με το BBC και το New Scientist, ανέλυσαν στοιχεία για 2.232 εφήβους ηλικίας 12 έως 18 ετών.
Η μελέτη ταξινόμησε τους νέους σε τρεις κατηγορίες ανάλογα με τη διαμονή τους σε αστική, ημιαστική ή αγροτική περιοχή. Σχεδόν το ένα τρίτο των εφήβων είχαν αναφέρει τουλάχιστον ένα ψυχωσικό επεισόδιο, όπως να νομίζουν ότι κάποιος τους κατασκοπεύει συστηματικά ή να ακούνε φωνές που κανείς άλλος δεν μπορεί να ακούσει. Οι επιστήμονες συσχέτισαν τη συχνότητα των ψυχωσικών επεισοδίων με το επίπεδο ατμοσφαιρικής ρύπανσης στον τόπο διαμονής τους στη διάρκεια ενός έτους.
Διαπιστώθηκε ότι όσο μεγαλύτερη ήταν η ρύπανση του αέρα, πράγμα που συνέβαινε στις αστικές περιοχές, τόσο πιθανότερο ήταν να διαγνωσθεί ένας έφηβος ότι είχε επεισόδιο ψύχωσης και αυτό άσχετα με άλλους παράγοντες, όπως το οικογενειακό ιστορικό ψυχικής νόσου, ο κοινωνικός αποκλεισμός και η χρήση ναρκωτικών και αλκοόλ.

Πηγή: ΑΠΕ ΜΠΕ

Διαβάστε περισσότερα...

Σάββατο 30 Μαρτίου 2019

Για του οίκου μας (Δ.Μακεδονια ) …Σιδερης Ισμαηλιδης

…....και επειδή αυτή η εποχή ήλθε πολύ γρήγορα, πολύ βίαια και μας βρίσκει παντελώς απροετοίμαστους. Και αυτό γιατί την εποχή 1996 – 1998 που σχεδιαζόταν η έλευση του αγωγού φυσικού αερίου στην χώρα, μια ομάδα συνδικαλιστών, χωρίς σοβαρά στοιχεία, χωρίς επιστημονική στήριξη, αλλά με μια μπακαλίστικη λογική κατάφερε να αποτρέψει την έλευση του αγωγού φυσικού αερίου στην Δ. Μακεδονία. Η δε τότε κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ , εντελώς επιπόλαια δέχθηκε αυτόν τον ενεργειακό αποκλεισμό της περιοχής.
Τα αποτελέσματα τα είδαμε πολύ γρήγορα. Η μελέτη των αποθεμάτων λιγνίτη της περιοχής αποκάλυψε την πραγματικότητα. Τα κοιτάσματα είναι περιορισμένα και όχι ικανά να τροφοδοτήσουν τις υπάρχουσες Μονάδες. Λιγνίτης σήμερα υπάρχει για την επαρκή τροφοδοσία του Σταθμού του Αγίου Δημητρίου, της Πτολεμαΐδας V, της Μελίτης Ι και πιθανόν και της Μελίτης ΙΙ ( αν και όταν γίνει ). Αλλά εν τω μεταξύ, σε λίγα χρόνια, θα σβήσουν οι περισσότερες μονάδες του Αγίου Δημητρίου.
Έτσι λοιπόν οι Μονάδες κλείνουν στην ουσία λόγω μη επάρκειας λιγνίτη. Το πλαφόν των ωρών λειτουργίας είναι ύστερο εφευρέτημα. Έτσι λοιπόν τόσο το παραγωγικό δυναμικό της ΔΕΗ ( ορυχεία και σταθμοί παράγωγης ) της περιοχής, έμεινε εξαρτημένο αποκλειστικά από λιγνίτη και οι μονάδες Φ/Α χτίστηκαν αλλού, αλλά και ο βιομηχανικός και βιοτεχνικός ιστός της περιοχής έχασε αυτό το ατού. Αλλά και εναλλακτική λύση για οικιακή και οικιστική χρήση δεν υπάρχει. Αυτό το καταφέραμε μόνοι μας……δεν μας το επέβαλαν άλλοι.
Υ.Γ. Έτσι για υπενθύμιση ένα ντοκουμέντο
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ https://www.rizospastis.gr/story.do?id=3631951
η περιοχή μας κατάντησε το μεγαλύτερο στην Ευρώπη βιομηχανικό νεκροταφείο. Κρίμα...

Πηγή: https://oataktos.wordpress.com

Διαβάστε περισσότερα...

Τρίτη 26 Μαρτίου 2019

Το ιστορικό πλέον Γυμνάσιο Ποντοκώμης, έπειτα από 40 και πλέον χρόνια ρίχνει τίτλους τέλους...

Σε πολλές πόλεις και χωριά σήμερα έλαβε χώρα η καθιερωμένη παρέλαση για να τιμήσουμε τους εθνικούς ήρωες του 1821. Έτσι και στην Ποντοκώμη έγινε σήμερα η παρέλαση από τα σχολεία του χωριού, το Γυμνάσιο, το Δημοτικό και το νηπιαγωγείο. Μόνο που φέτος είχε μια ιδιαίτερη βαρύτητα η σημερινή παρέλαση…ήταν η τελευταία για το Γυμνάσιο.
Το ιστορικό πλέον Γυμνάσιο Ποντοκώμης, έπειτα από 40 και πλέον χρόνια ρίχνει τίτλους τέλους. Ένα σχολείο πρότυπο, ένα σχολείο που φιλοξένησε στις αίθουσές του αμέτρητα παιδιά, έβγαλε επιστήμονες, επαγγελματίες και κυρίως σωστούς και άξιους πολίτες. Μαθητές από τέσσερα χωριά φοίτησαν στο σχολείο αυτό, που το 1985 πρωτολειτούργησε το νέο κτίριο και έφτασε να αριθμεί 200 και πλέον παιδιά.
Μαυροπηγή, Κόμανος, Μαυροδένδρι και Ποντοκώμη, τα χωριά που εμπιστεύθηκαν τα παιδιά τους στο σχολείο αυτό τέσσερα χωριά που μετά από λίγα χρόνια θα μείνει στο χάρτη μόνο το ένα.
Σαν μαθήτρια σου και εγώ που πέρασε τα καλύτερά της χρόνια στους αίθουσες σου, στην αυλή σου, στους διαδρόμους σου, σαν γονέας που έστειλε και τα παιδιά της. Θέλω να σου πω ευχαριστώ και να σε αποχαιρετήσω με το σημερινό βιντεάκι της παρέλασης, με τα 15 μόλις παιδιά που παρέλασαν σήμερα για τελευταία φορά…
Αντίο…
Η μαθήτρια σου
Σοφία Καραφυλλίδου

Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή 22 Μαρτίου 2019

Η ατμοσφαιρική ρύπανση σκοτώνει 16.000 Ελληνες τον χρόνο...

Δέος προκαλούν τα αποτελέσματα μεγάλης έρευνας που έκανε η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία, σύμφωνα με τα οποία το 2015 έχασαν τη ζωή τους 16.431 Έλληνες λόγω ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Ο συνολικός αριθμός των θυμάτων στην Ευρώπη ξεπερνά τις 790.000. Οι περισσότεροι κατέληξαν από παθήσεις που προκαλεί η μόλυνση του αέρα στο καρδιαγγειακό σύστημα, με πιο συχνές αιτίες το έμφραγμα και το εγκεφαλικό. Ωστόσο, σημαντικός είναι και ο αριθμός των νεκρών από σοβαρές παθήσεις των πνευμόνων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύει η επιστημονική επιθεώρηση European Heart Journal, οι επιστήμονες έπεσαν τελείως έξω στις αρχικές τους εκτιμήσεις για τις συνέπειες της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Όπως υπολογίζουν τώρα, ο μολυσμένος αέρας που αναπνέουμε ενοχοποιείται για 8,8 εκατ. θανάτους παγκοσμίως, ενώ οι προβλέψεις τους ήταν για 4,5 εκατ. «Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει 7,2 εκατ. θανάτους για το 2015, πολλούς περισσότερους δηλαδή από το κάπνισμα. Βέβαια, το τσιγάρο μπορούμε να το αποφύγουμε, να σταματήσουμε όμως να αναπνέουμε δεν γίνεται», σχολίασε καθηγητής Τόμας Μούνζελ, καρδιολόγος στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Μάιντς, στη Γερμανία.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στοιχεία έκθεσης από ένα μοντέλο που προσομοιώνει τις ατμοσφαιρικές χημικές διεργασίες και τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν με τη γη, τη θάλασσα και τα χημικά που εκπέμπονται από φυσικές και ανθρωπογενείς πηγές, όπως η παραγωγή ενέργειας, η βιομηχανία, η κυκλοφορία και η γεωργία. Στη συνέχεια εφάρμοσαν αυτά τα στοιχεία σε ένα νέο μοντέλο παγκόσμιων ποσοστών έκθεσης και θνησιμότητας μαζί με δεδομένα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα οποία περιελάμβαναν πληροφορίες σχετικά με την πυκνότητα του πληθυσμού, τις γεωγραφικές τοποθεσίες, τις ηλικίες, τους παράγοντες κινδύνου για διάφορες ασθένειες και τις αιτίες θανάτου. Ανθρωποι κυκλοφορούν με μάσκες στη Μπανγκόκ σε μια προσπάθεια να προστατευτούν από τον μολυσμένο αέρα (Shutterstock). Σε παγκόσμιο επίπεδο, διαπίστωσαν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι υπεύθυνη για 120 επιπλέον θανάτους ετησίως ανά 100.000 κατοίκους. Στην Ευρώπη ο αριθμός ήταν ακόμη υψηλότερος, με 133 και 129 επιπλέον θανάτους ετησίως ανά 100.000 άτομα, αντίστοιχα. Στην Ελλάδα ο αριθμός ήταν υψηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με 178,22 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους.
Σε ό,τι αφορά τις υπόλοιπες μεμονωμένες χώρες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση προκάλεσε ποσοστό θνησιμότητας 154 ατόμων ανά 100.000 στη Γερμανία (μείωση 2,4 ετών στο προσδόκιμο ζωής), 136 στην Ιταλία (μείωση του προσδόκιμου ζωής κατά 1,9 έτη), 150 στην Πολωνία (μείωση του προσδόκιμου ζωής 2,8 ετών), 98 στη Βρετανία (μείωση του προσδόκιμου ζωής κατά 1,5 έτη) και 105 στη Γαλλία (μείωση του προσδόκιμου ζωής κατά 1,6 έτη). Τα ποσοστά θανάτων ήταν ιδιαίτερα υψηλά στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Βουλγαρία, η Κροατία, η Ρουμανία και η Ουκρανία, με πάνω από 200 κάθε χρόνο ανά 100.000 κατοίκους.

Πηγή: Protagon.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Τρίτη 12 Μαρτίου 2019

Μετά από 14 μήνες η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας έρχεται να επιβάλει το πρόστιμο 22.800 ευρώ στη ΔΕΗ και τρεις μέρες μετά την ολοκλήρωση της δίκης για το εξασθενές χρώμιο...

Την ώρα που εξελισσόταν η δίκη για την μόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα με εξασθενές χρώμιο στις περιοχές Αγίου Δημητρίου Ρυακίου παρέμενε ξεχασμένη έκθεση αυτοψίας της διεύθυνσης περιβάλλοντος Κοζάνης σε αρμόδια γραφεία.
Η έκθεση αυτή αφορά τη μη τήρηση περιβαλλοντικών όρων στους ταινιόδρομος μεταφοράς τέφρας, το παράδοξο είναι πως αποφασίζεται η επιβολή προστίμου στη ΔΕΗ από την περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας στις 04-03-2019 το ποσό των 22.800 ευρώ τρεις μέρες μετά την ολοκλήρωση της δίκης!!!
Γνωστοποιούμε ότι τον Ιανουάριο του 2018 ο σύλλογος περιβάλλοντος ακρινής κατήγγειλε την παραπάνω παράβαση.
Στη συνέχεια ο σύλλογος για την καταπολέμηση της ανεργίας και για την ανάπτυξη της περιοχής Αγίου Δημητρίου Ρυακίου υποβάλει με τη σειρά του στην αρμόδια υπηρεσία την ίδια καταγγελία.
Μετά από 14 μήνες!!! η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας έρχεται να επιβάλει το πρόστιμο 22.800 ευρώ στη ΔΕΗ.
Εύλογα Λοιπόν κάποιος μπορεί να αναρωτηθεί:
1ον χρειάζονται 14 μήνες να ολοκληρωθεί ένας έλεγχος
2ον γιατί δεν έγινε έλεγχος από τις αρμόδιες υπηρεσίες όταν άρχισε να λειτουργεί ο νέος ταινιόδρομος το 2016.
3ον εάν δεν υπάρχουν οι κάτοικοι και οι σύλλογοι να αναδείξουν προβλήματα μόλυνσης, οι αρμόδιες υπηρεσίες πραγματοποιούν ελέγχους!!!

Άγιος Δημήτριος Ελλησπόντου Κοζάνης
Tρίτη 12 Μαρτίου 2019

Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή 3 Μαρτίου 2019

Ο Σύλλογος για την καταπολέμησης της ανεργίας και για την ανάπτυξη της περιοχής Αγ. Δημητρίου – Ρυακίου Κοζάνης, για την καταδικαστική απόφαση του δικαστηρίου Κοζάνης για τα στελέχη της ΔΕΗ στην υπόθεση με το εξασθενές χρώμιο...

Η καταδικαστική απόφαση του δικαστηρίου Κοζάνης για τα στελέχη της ΔΕΗ όσον αφορά στη μόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα με εξασθενές χρώμιο στην περιοχή Αγίου Δημητρίου-Ρυακίου, έρχεται να επιβεβαιώσει τη μη τήρηση περιβαλλοντικών όρων και ότι η λειτουργία της ΔΕΗ δημιουργεί διαχρονικά περιβαλλοντολογικά προβλήματα.
Ο σύλλογος μας ευχαριστεί θερμά τους δικηγόρους μας οι οποίοι συνέβαλαν σε αυτό το θετικό αποτέλεσμα τους Ιωάννη Βήτα, Ελένη Τζιουφά, Ιωάννη Κοριφίδη, και Παρασκευή Σαββίδου, Παρέσα Βασιλειάδου και Ιωάννη Παναγιωτίδη.
θερμές ευχαριστίες εκ μέρους του συλλόγου μας στους εξαίρετους καθηγητές του Α.Π.Θ. με επικεφαλής της μελέτης τον κύριο Καντιράνη Νικόλαο.
Τον αγώνα αυτόν τον δώσαμε μόνοι μας οι κάτοικοι μέσα από τις γραμμές του συλλόγου απουσία της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Έναν δύσκολο αγώνα αφορά την υπεράσπιση των δικαιωμάτων μας για να μπορούμε να μεγαλώνουμε τα παιδιά μας όπως όλα τα παιδιά του κόσμου χωρίς να πίνουν δηλητήριο. Έναν αγώνα που θα συνεχίσουμε να δίνουμε απέναντι σε οποιαδήποτε τρομοκρατία, απειλή, εκφοβισμό,δίωξη.
Έχουμε υποχρέωση και καθήκον απέναντι στους εαυτούς μας και στα παιδιά μας να αγωνιστούμε απέναντι σε όποια δύναμη επιδιώκει να φιμώσει τη φωνή μας.

Διαβάστε περισσότερα...

Σάββατο 2 Μαρτίου 2019

Καταδικαστική απόφαση για τα στελέχη της ΔΕΗ στην υπόθεση του Εξασθενούς Χρωμίου. Σε προσωρινή λειτουργία εως τις 8 Μαρτίου ο ΑΗΣ Αγ. Δημητρίου με απόφαση Παναγιωτάκη Το ΔΣ της ΔΕΗ θα αποφασίσει την τύχη του σταθμού...

Την ενοχή των τριών εκ των τεσσάρων κατηγορουμένων στελεχών της ΔΕΗ στα ορυχεία της περιοχής και την απαλλαγή του ενός εξ αυτών, αποφάσισε πριν από λίγο το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Κοζάνης αναφορικά με την υπόθεση της μόλυνσης των νερών τεσσάρων χωριών της Κοζάνης με εξασθενές χρώμιο.
Πιο συγκεκριμένα το δικαστήριο επέβαλλε στους δύο πρώην διευθυντές του ορυχείου Νοτίου Πεδίου την ποινή φυλάκισης των 18 μηνών, στον τρίτο κατηγορούμενο που έμεινε για ελάχιστο χρονικό διάστημα στην θέση του διευθυντή του ίδιου ορυχείου την ποινή των 8 μηνών και στο τέταρτο κατηγορούμενο που η θητεία του δεν εμπλέκεται σχεδόν καθόλου με την επίμαχη περίοδο δημιουργίας προβλήματος στις πηγές των νερών των τεσσάρων χωριών αποφάσισε την απαλλαγή του. Το δικαστήριο μετά από αίτημα της υπεράσπισης αναγνώρισε τα ελαφρυντικά στα πρόσωπα των κατηγορουμένων.
Νωρίτερα και κατά την αγόρευση του ο Εισαγγελέας της έδρας πρότεινε την ενοχή μόνο του ενός εκ των τριών κατηγορουμένων ο οποίος ήταν διευθυντής στο ορυχείο την περίοδο που οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος εντόπισαν περιβαλλοντικές αποκλίσεις από την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων που η διεύθυνση ορυχείου έπρεπε να τηρεί. Από την πλευρά των συνηγόρων των κατηγορουμένων ασκήθηκε έφεση κατά της απόφασης και η πολύκροτη υπόθεση θα μεταφερθεί στην έδρα του Εφετείου δυτικής Μακεδονίας. Το εξασθενές χρώμιο στα νερά τεσσάρων χωριών της Κοζάνης βρέθηκε μετά από τυπικό έλεγχο που διενέργησε το 2012 η ΔΕΥΑ του Δήμου Κοζάνης.
Σύμφωνα με πληροφορίες του vetonews η απόφαση του δικαστηρίου θέτει σε δοκιμασία την λειτουργία του μεγαλύτερου Ατμοηλεκτρικού σταθμού της χωρας του Αγ. Δημητρίουυ και όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε πριν απο λίγο με προσωπική απόφαση του Διευθύνοντος της ΔΕΗ ο σταθμός θα λειτουργήσει μέχρι τις 8 Μαρτίου και το θεμα θα συζητηθεί στην συνεδρίαση του ΔΣ της επιχείρησης όπου θα κριθεί το μέλλον του Σταθμού.
Το vetonews με παλιότερο δημοσίευμα είχε αποκαλύψει οτι τυχόν καταδικαστική απόφαση του δικαστηρίου στην υπόθεση του εξασθενούς Χρωμίου θα έθετε σε ομηρία τον μεγαλύτερο Ατμοηλεκτρικό σταθμό της χώρας και κατ' επέκταση την λειτουργία της Τηλεθέρμανσης που θερμαίνει την πόλη.
Γράφαμε στις 12 Νοεμβρίου 2018 για τις επιπτώσεις μιας καταδικαστικής απόφασης σε ότι αφορά το θέμα της διαχείρισης της τέφρας, όπου στελέχη της επιχείρησης επεσήμαναν ότι είναι πιθανό σε πρώτη φάση, "κανένας διευθυντής στο Νότιο πεδίο σημερινός η αυριανός δεν θα ρισκάρει να παραλαμβάνει την τέφρα του Αγ. Δημητρίου για να την αποθέσει στα εδάφη του ορυχείου. Ο λόγος είναι ότι κανένας δεν θα θελήσει να κάνει το ίδιο με τους προηγούμενους συναδέλφους του, γιατί εάν για στους πρώτους πιθανώς να αναγνωρίστηκε η αμέλεια των πράξεων τους σε ότι αφορά την διαχείριση της τέφρας, στους τωρινούς η μελλοντικούς δεν θα υπάρχει αυτό το ελαφρυντικό σε περίπτωση εκ νέου δικαστικής προσφυγής. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα ο σταθμός του Αγ . Δημητρίου με 5 μονάδες ισχύος 1600 MW - που θεωρείται ο μεγαλύτερος στην χώρα -μην μπορώντας να αποθέσει την τέφρα του μετά την παρέλευση 48 ωρών να μειώσει φορτίο και να αναγκαστεί σταματήσει την λειτουργία του. Οι συνέπειες ενός τέτοιου σεναρίου δε φαντάζουν απίθανες και δεν είναι εξωπραγματικές.<"br/>
br/>
Πηγή: https://www.vetonews.gr/- του Σπύρου Κουταβα

Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή 1 Μαρτίου 2019

Ένοχοι πρώην διευθυντές της ΔΕΗ για μόλυνση με χρώμιο πηγών της Κοζάνης...

Ένοχοι κρίθηκαν οι τρεις πρώην διευθυντές του ορυχείου Νοτίου πεδίου για το εξασθενές χρώμιο, ενώ αθωώθηκε ο νυν διευθυντής Οδ.Σούλης.
Η ποινή, με αναστολή, είναι φυλάκιση 18 μηνών για τους Γιάννη Ιωακείμ και Κώστα Θεοδωρίδη και 8 μήνες για τον Στέργιο Παπατέρπο, με αναγνώριση ελαφρυντικών πρότερου έντιμου βίου, ενώ, φυσικά, ασκήθηκε έφεση.
Η απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Κοζάνης, για την μόλυνση με εξασθενές χρώμιο των υδάτων της πηγής που υδρεύονταν τα χωριά Ακρινή, Αγ. Δημήτριος, Ρυάκιο και Κοιλάδα ήδη προκαλεί αρκετά σχόλια και συζητήσεις, ενώ, σύμφωνα με τις πληροφορίες του Kozanimedia, ο αθωωθείς διευθυντής του ορυχείου Νοτίου πεδίου αμέσως μετά την ετυμηγορία του δικαστηρίου έδωσε τηλεφωνική εντολή να σταματήσει την παραλαβή τέφρας από τον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου!
Κατηγορούμενοι στη δίκη, ήταν τέσσερα στελέχη της ΔΕΗ που διετέλεσαν διευθυντές του ορυχείου Νοτίου πεδίου από το 2012 έως το 2018.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο «τα 4 στελέχη της ΔΕΗ παραβίασαν τον περιβαλλοντικό νόμο Ν.1650/86 με αποτέλεσμα να υποβαθμιστεί το περιβάλλον στα παραπάνω χωριά».
Πιο συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι ενώ «είχαν νομική υποχρέωση δεν μερίμνησαν στην ασφαλή διαχείριση της τέφρας, με αποτέλεσμα να εκπληθούν σημαντικές ποσότητες και να μολυνθεί με εξασθενές Χρώμιο το νερό ύδρευσης των παραπάνω χωριών.

Διαβάστε περισσότερα...
 
back to top