Οι λιγνίτες της Πτολεμαΐδας και η ιστορία τους...

Ένα από τα πλέον πολυσυζητημένα θέματα τα τελευταία χρόνια είναι αυτό της χρήσης του λιγνίτη στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ένα χρόνο πριν, όταν έγινε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ο λιγνίτης είχε αποφασιστεί να αποτελέσει παρελθόν για τη χώρα μας το 2023. Οι λόγοι που οδήγησαν σε αυτή την απόφαση, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της, ήταν η κλιματική αλλαγή, η υποχρέωση της προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας, οι αλλαγές στην ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία και η ραγδαία πρόοδος στις τεχνολογίες Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και αποθήκευσης ενέργειας.
Όμως ο πόλεμος στην Ουκρανία, που δεν αποδείχθηκε υγιεινός περίπατος για τον Πούτιν και τους Ρώσους και η εργαλειοποίηση του φυσικού αερίου από τον Ρώσο ηγέτη έφεραν τα πάνω κάτω. Όσα είχε εξαγγείλει ήδη από το Βήμα της Γενικής Συνέλευσης του Ο.Η.Ε. στις 23 Σεπτεμβρίου 2019 ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σχετικά με την απολιγνιτοποίηση της Ελλάδας αναιρέθηκαν από τα γεγονότα.

Ήδη, από τις αρχές Απριλίου 2022 είχε ληφθεί η απόφαση για αύξηση της παραγωγής ορυχείων σε ποσοστό 50% και τον Ιούλιο του 2022 η συμμετοχή του λιγνίτη στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής είχε φτάσει στο 16,3%. Το έτος απολιγνιτοποίησης μετατοπίστηκε στο 2028, ενώ ο πρωθυπουργός σε επίσκεψη του στη Δυτική Μακεδονία, επισκέφθηκε το πρωί της Τρίτης 14 Φεβρουαρίου, τον νέο σταθμό παραγωγής ενέργειας της ΔΕΗ «Πτολεμαΐδα 5» , ο οποίος είχε τεθεί δοκιμαστικά σε λειτουργία από τα τέλη του 2022, ενώ θα ξεκινήσει πλήρως να λειτουργεί από τη φετινή άνοιξη.
Ο κύριος Μητσοτάκης τόνισε βέβαια ότι η στρατηγική της «πράσινης μετάβασης» παραμένει αδιαπραγμάτευτη. Στην Ελλάδα το 85% των αποθεμάτων λιγνίτη βρίσκονται στις περιοχές Πτολεμαΐδας – Αμυνταίου και Μεγαλόπολης. Τα Σέρβια Κοζάνης, το Αλιβέρι, η Ελασσόνα και οι Σέρρες είναι περιοχές όπου υπάρχουν αξιόλογα κοιτάσματα, ενώ μικρότερης σημασίας είναι αυτά της Ρόδου, της Κύμης και της Πρέβεζας. Ωστόσο βασικό ενεργειακό κέντρο της χώρας είναι η Πτολεμαΐδα. Ας δούμε περισσότερα στοιχεία για την πόλη, την, Εορδαία, την περιοχή της Μακεδονίας όπου βρίσκεται, τους λιγνίτες και την προέλευσή τους, αλλά και την αξιοποίηση των λιγνιτών της Πτολεμαΐδας μετά την απελευθέρωσή της από τους Τούρκους το 1912.

Η Εορδαία
Η Πτολεμαΐδα βρίσκεται στην Εορδαία, μία αυτόνομη γεωγραφική περιοχή στην οποία κυριαρχεί το λεκανοπέδιό της, με μέσο απόλυτο ύψος 600μ. Το λεκανοπέδιο περικλείεται από τέσσερις λίμνες (Βεγορίτιδα, Πετρών, Χειμαδίτιδα, Ζάζαρη). Νότια, υπήρχε και η Κίτρινη Λίμνη η οποία λόγω των προσχώσεων εξαφανίστηκε. Στην περιοχή επίσης υπήρχε στην αρχαιότητα και ο ποταμός Εορδαϊκός, κοντά στον οποίο στρατοπέδευσε ο Μέγας Αλέξανδρος την παραμονή της επίθεσης εναντίον του Πηλίου, αρχαίας πόλης της Ιλλυρίας. Οι αρχαίοι συγγραφείς χώριζαν τη Μακεδονία σε Άνω (ορεινή) και Κάτω (πεδινή). Στην Άνω Μακεδονία με βάση αυτόν τον διαχωρισμό βρίσκονται οι σημερινοί νόμοι Κοζάνης, Καστοριάς, Φλώρινας και Γρεβενών. Κατά την εποχή της επέκτασης του μακεδονικού βασιλείου, οι Μακεδόνες θα εξοντώσουν ή θα εκδιώξουν από την Εορδαία τους ως τότε κατοίκους της, τους Εορδούς.
Μετά την ήττα του Περσέα στην Πύδνα το 168 π.Χ. και η Εορδαία έγινε ρωμαϊκή. Για την Εορδαία των πρωτοβυζαντινών χρόνων μας δίνει πληροφορίες η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Αγγελική Κωνσταντακοπούλου στην «Ιστορική Γεωγραφία της Μακεδονίας, 4ος – 6ος αιώνας». Εκεί υπάρχουν στοιχεία για τα φρούρια του Ιουστινιανού στην περιοχή Εμπορίου – Αναρράχης. Κατά την τουρκοκρατία η Πτολεμαΐδα ονομαζόταν Καϊλάρι. Σύμφωνα με τον Εβλιγιά Τσελεμπή, το 1667 στην περιοχή υπήρχαν 200 σπίτια, χάνι, λουτρό και μερικά καταστήματα.

Ο Γιάννης Τσιάρας, σε παραπομπή του στη μετάφραση του έργου του Πουκεβίλ γράφει : «Το Καϊλάρι το 1806 ήταν καζάς, διοικητική περιφέρεια, επαρχία, εμπορικό κέντρο ολόκληρου του κάμπου. Οι Τούρκοι που ζούσαν στην περιοχή ήταν αληθινά θεριά, έκλεβαν και σκότωναν όποιον περνούσε από τα χωριά τους». Στο βιβλίο της Λύντιας Τρίχα «Το Βιλαέτι των Βιτωλίων το 1881» αναφέρεται ότι το Καϊλάρι είχε 2.000 Μουσουλμάνους κατοίκους και 700 Χριστιανούς. Όλο το διαμέρισμα Καϊλαρίου είχε 93 χωριά και 44.600 κατοίκους. 56 χωριά ήταν τούρκικα και 37 χριστιανικά.
Η πόλη της Πτολεμαΐδας απελευθερώθηκε στις 15 Οκτωβρίου 1912 μετά τη μάχη του Καϊλαρίου. Οι περισσότεροι Τούρκοι όμως δεν έφυγαν από εκεί Θεωρούσαν μάλιστα ότι είχαν κατακτηθεί από τους Έλληνες και όχι ότι οι Έλληνες είχαν απελευθερωθεί από τους Οθωμανούς. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών, στην περιοχή εγκαταστάθηκαν 20.826 πρόσφυγες, κυρίως Πόντιοι και Μικρασιάτες, ενώ οι Μουσουλμάνοι κάτοικοι έφυγαν για την Τουρκία. Με Διάταγμα της Προσωρινής Κυβέρνησης στις 11 Οκτωβρίου 1916 ανασυστάθηκε η επαρχία Καϊλαρίων, ενώ με το ΒΔ της 19/12/1918, ΦΕΚ Α 260/ 1918 , αναγνωρίστηκε το Καϊλάρι ως κοινότητα.
Με Διάταγμα της 12/12/1927 ΦΕΚ Α 256/1928 η Επαρχία Καϊλαρίων μετονομάστηκε σε επαρχία Εορδαίας. Η Πτολεμαΐδα ήδη από τον Ιανουάριο του 1927 είχε λάβει το σημερινό της όνομα.
Το τουρκικό όνομα Καϊλάρια (Kayalar, πληθ. του Kaya «βράχος», ενώ σύμφωνα με τον Μ. Καλινδέρη (τα) Καϊλλάρια, «ταμείο εφοδίων» (τα Κελλάρια Κέλλη (λατιν. Cella), (Χ.Π. Συμεωνίδης). Το όνομα Πτολεμαΐδα προέρχεται από τον στρατηγό του Μεγάλου Αλεξάνδρου Πτολεμαίο Α’ τον Λάγο που καταγόταν από την Εορδαία.

Ο λιγνίτης
Ο λιγνίτης είναι γαιάνθρακας με καστανό έως μαύρο χρώμα, που έχει σχηματιστεί από την τύρφη, υπό την επίδραση μέσης πίεσης κυρίως σε μέρη όπου υπάρχει μεγάλη υγρασία, έλη κλπ. Αποτελεί ένα από τα πρώτα παράγωγα της ενανθράκωσης και είναι ενδιάμεσο υλικό μεταξύ τύρφης και βιτουμενιούχου γαιάνθρακα. Εξόρυξη λιγνίτη σε παγκόσμια κλίμακα γίνεται από τα τέλη του 19ου αιώνα. Η παραγωγή του στις αρχές του 20ου αιώνα ήταν μικρότερη από 100 μεγατόνους τον χρόνο, ενώ το 1981 ξεπέρασε τους 1 δισεκατομμύριο μεγατόνους.
Το 2015 πρώτη στην παραγωγή λιγνίτη παγκοσμίως ήταν η Γερμανία με 178,1 εκ. τόνους ετησίως και ακολουθούσαν: Κίνα με 140 εκ. τόνους, Ρωσία με 73,2 εκ. τόνους. Η.Π.Α. με 64,7 εκ. τόνους, Πολωνία με 63,1 εκ. τόνους, Αυστραλία με 63 εκ. τόνους, Ινδονησία με 60 εκ. τόνους, Τουρκία με 50,4 εκ. τόνους και Ελλάδα με 46 εκ. τόνους. Τα επόμενα χρόνια η παραγωγή λιγνίτη στη χώρα μας «έπεσε» στα 6-8 εκ. τόνους ετησίως. Τα βέβαια αποθέματα λιγνίτη στη χώρα μας είναι 3,4 δισεκατομμύρια τόνοι, τα πιθανά 1,5 δισεκατομμύρια τόνοι και τα εκμεταλλεύσιμα 1,5 δισεκατομμύρια τόνοι. Τα 90% από τον εξορυσσόμενο λιγνίτη χρησιμοποιείται στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Η ύπαρξη λιγνιτοφόρων λεκανών στη χώρα μας ήταν γνωστή από την αρχαιότητα. Οι πρώτες έρευνες και διαπιστώσεις λιγνιτικών κοιτασμάτων έγιναν στα χρόνια του Ιωάννη Καποδίστρια στην Κύμη της Εύβοιας και στην Πελοπόννησο, ιδιαίτερα στην περιοχή του Αλφειού για την οποία υπάρχουν και αναφορές αρχαίων ιστορικών. Μετά από πρόσκληση του Καποδίστρια οι περιοχές αυτές μελετήθηκαν το 1830 από γαλλική επιστημονική αποστολή με επικεφαλής τους Τ. Virlet και Puillon de Boblaye. Το 1840 ο Όθωνας κάλεσε τον γεωλόγο Fiedler ο οποίος περιέγραψε τα περισσότερα κοιτάσματα της τότε Ελλάδας. Ο λιγνίτης στην περιοχή της Εορδαίας ήταν γνωστός από τα χρόνια της τουρκοκρατίας και στις περισσότερες περιοχές αρκούσε μια απλή ανασκαφή για να αποκαλυφθούν τα πρώτα στρώματά του.

Παύλος Μποδοσάκης

Οι λιγνίτες της Πτολεμαΐδας
Η πρώτη σοβαρή προσπάθεια για την εκμετάλλευση λιγνιτικών κοιτασμάτων ξεκίνησε στο Αλιβέρι της Εύβοιας το 1873. Όμως εξαιτίας πλημμύρας οι επιφανειακές και υπόγειες εγκαταστάσεις εξόρυξης καταστράφηκαν το 1897. Μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο ξεκίνησε εκ νέου η εκμετάλλευση και το 1922 η παραγωγή έφτασε τους 23.000 τόνους ωστόσο το 1927 για οικονομικούς λόγους η λειτουργία των ορυχείων σταμάτησε προσωρινά.
Στο μεταξύ οι κάτοικοι της Πτολεμαΐδας εργάζονταν πυρετωδώς για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό της. Αρκετοί από αυτούς ανέπτυξαν έντονη επιχειρηματική δραστηριότητα με κορυφαίους τους Γεώργιο Παυλίδη και τον κουνιάδο του Κωνσταντίνο Αδαμόπουλο, οι οποίοι πολύ γρήγορα αντιλήφθηκαν την αξία του λιγνίτη και προσπάθησαν να κάνουν συστηματική εκμετάλλευσή του. Το 1929 οριστικοποίησαν την άδεια μεταλλευτικών ερευνών σε μία έκταση 7.444 στρεμμάτων.

Σύμφωνα με δημοσίευμα τοπικής εφημερίδας το 1937 τα λιγνιτωρυχεία βρίσκονταν έξω από την Πτολεμαΐδα σε απόσταση 15’ με το αυτοκίνητο. Ο λιγνίτης αποτελούσε το βασικό μέσο θέρμανσης των κατοίκων της περιοχής και μεταφερόταν στα σπίτια με κάρα. Κοντά στις στοές υπήρχαν τα οικήματα για τη διαμονή των 40 εργατών στα ορυχεία. Λόγω της δύσκολης και επίκινδυνης εργασίας των λιγνιτωρύχων, το ημερομίσθιο ήταν 100 δραχμές, ποσό υψηλότατο για την εποχή.
Το 1938 είχαν γίνει έρευνες για λιγνίτη σε έκταση 55.000 στρεμμάτων με άκρως ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Το 1939 ο Ιωάννης Μεταξάς δήλωσε δημόσια ότι στόχος της κυβέρνησής του είναι ν’ ασχοληθεί με την εκμετάλλευση του λιγνίτη τόσο ως καύσιμης ύλης αλλά και ως κινητήριας με τη χρήση του στους σιδηροδρόμους. Έτσι ο ειδικός Γερμανός καθηγητής Κέγκελ και ο Υπουργός Σιδηροδρόμων επισκέφθηκαν την Εορδαία. Διαπιστώθηκε μετά από έρευνες τριών μηνών ότι στην περιοχή υπήρχαν αποθέματα λιγνίτη 150.000.000 τόνων. Οι Σιδηρόδρομοι Ελληνικού Κράτους (Σ.Ε.Κ.) έστειλαν 180 τόνους λιγνίτη σε ειδικά εργαστήρια της Γερμανίας. Τα αποτελέσματα της καύσης του ήταν ιδιαίτερα θετικά κάτι που χαροποίησε τους πάντες. Σχεδόν αμέσως υπογράφηκε σύμβαση εξόρυξης του λιγνίτη με ανάδοχο τον Ελληνοαμερικανό δικηγόρο Φίλη. Η σύμβαση θα είχε διάρκεια 40 ετών.

Πρόδρομος Μποδοσάκης Αθανασιάδης Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και οι εξελίξεις μετά από αυτόν
Λόγω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφύλιου που ακολούθησε, ματαιώθηκαν όλα τα σχέδια για την αξιοποίηση των λιγνιτών. Στα μέσα της δεκαετίας του 1940 υπήρξαν διαφορετικές απόψεις για τους λιγνίτες της Πτολεμαΐδας. Ένα μέλος της υποεπιτροπής Ορυκτού Πλούτου μάλιστα, ο Ανδρεάκος, έκανε διάρρηξη στα γραφεία των Σ.Ε.Κ. για να βρει τη μελέτη του Κέγκελ (!).
Το 1946 ο αρχηγός της αποστολής της UNRRA στην Ελλάδα Buell F. Maben συνέστησε επιτροπή από 150 Έλληνες επιστήμονες για να καταρτίσουν σχέδιο αξιοποίησης των πλουτοπαραγωγικών πηγών της χώρας, με Πρόεδρο τον Ιωάννη Ζίγδη. Σε μικρό χρονικό διάστημα ,τον Μάιο του 1947 εκδόθηκε το εξάτομο έργο «Ο ορυκτός πλούτος της Ελλάδος». Ο Ζίγδης ήταν από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της εκμετάλλευσης των λιγνιτών της Πτολεμαΐδας και γι’ αυτό αργότερα ανακηρύχθηκε επίτιμος δημότης της πόλης. Μετά από διάφορες προσπάθειες στα τέλη της δεκαετίας του ’40 και τις αρχές της δεκαετίας του ’50 φάνηκε ότι την εκμετάλλευση των λιγνιτών της Πτολεμαΐδας έπρεπε να αναλάβει κάποιος ισχυρός επιχειρηματικός όμιλος. Έτσι ο Σπυρίδων Μαρκεζίνης στράφηκε προς τον Πρόδρομο Μποδοσάκη Αθανασιάδη.

Καραμανλής, Μποδοσάκης, Κρουπ Η ΛΙΠΤΟΛ του Μποδοσάκη και η εξαγορά της από τη ΔΕΗ
Το έργο της Πτολεμαΐδας υπολογιζόταν ότι θα είχε κόστος 45.000.000 δολάρια από τα οποία τα 20.000.000 θα αναλάμβανε να καταβάλει η εταιρεία ΚΡΟΥΠ έναντι των γερμανικών πιστώσεων που ανέρχονταν σε 50.000.000. Μετά την υπογραφή των σχετικών συμβάσεων, το καλοκαίρι του 1955 συντάχθηκε το καταστατικό της εταιρείας Ανώνυμος Ελληνική Μεταλλευτική και Βιομηχανική Εταιρεία Λιγνιτωρυχείων Πτολεμαΐδας (ΛΙΠΤΟΛ) του Π. Μποδοσάκη. Η σύμβαση προέβλεπε την παραγωγή σκόνης λιγνίτη και μπρικετών, μονάδα παραγωγής ατμού για την ξήρανση του λιγνίτη με ταυτόχρονη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για τις ανάγκες της εταιρείας.
Ταυτόχρονα η ΔΕΗ θα κατασκευάζε θερμικό σταθμό ισχύος 65 MW. Τα επίσημα εγκαίνια των έργων έγιναν στις 26 Ιουλίου 1957 από τον βασιλιά Παύλο. Στην τελετή παρευρέθηκαν υπουργοί, επίσημοι και βέβαια ο Μποδοσάκης. Τον Ιούνιο του 1959 οι καμινάδες του εργοστασίου μπρικετών κάπνισαν για πρώτη φορά. Όμως τον Φεβρουάριο του 1959 οι περισσότερες μετοχές της ΛΙΠΤΟΛ, με τη σύμφωνη γνώμη του Μποδοσάκη λόγω της τεράστιας δαπάνης και της σημασίας του έργου πέρασαν στη ΔΕΗ που το 1975 εξαγόρασε πλήρως τη ΛΙΠΤΟΛ.

Από το 1975 ως σήμερα
Μετά την πλήρη εξαγορά της ΛΙΠΤΟΛ από τη ΔΕΗ οι εργαζόμενοι έφτασαν τους 28.000. Ακολούθησαν η ανάπτυξη των λιγνιτωρυχείων επιφανειακής εξόρυξης και η κατασκευή νέων θερμοηλεκτρικών σταθμών στην Πτολεμαΐδα, την Κοζάνη και τη Φλώρινα με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 4.378 MW. Από το 1962 ως το 2005 αυξήθηκαν οι μονάδες παραγωγής, ο αριθμός των ατμοηλεκτρικών σταθμών (ΑΗΣ) και πραγματοποιήθηκε η διάνοιξη νέων ορυχείων στις παραπάνω πόλεις. Το 1963 τέθηκε σε λειτουργία το εργοστάσιο αζωτούχων λιπασμάτων ΑΕΒΑΛ, το οποίο δημιούργησε στην περιοχή 1.000 νέες θέσεις εργασίας.
Στην Πτολεμαΐδα έφταναν πολλοί από άλλα μέρη της Ελλάδας για να εργαστούν ,καθώς και ξένοι τεχνικοί για την εκπαίδευση των εργαζομένων. Στη Δυτική Μακεδονία εξορυσσόταν το 80% του λιγνίτη της Ελλάδας και παραγόταν το 60% της συνολικής παραγόμενης ενέργειας από΄το διασυνδεδεμένο σύστημα της χώρας. Από τα 3 δις τόνους λιγνίτη της περιοχής σε 50 χρόνια έχουν εξαχθεί περίπου 1,2 δις τόνοι.
Τελικά θα γίνει η απολιγνιτοποίηση της χώρας και βέβαια και της Πτολεμαΐδας; Έχουν διατυπωθεί πολλές και διαφορετικές απόψεις για την απεξάρτηση από τον λιγνίτη, το «βρόμικο καύσιμο» για ορισμένους. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία οδήγησε στην αναστολή της συγκεκριμένης απόφασης για το 2028. Σε έναν κόσμο που αλλάζει με καταιγιστικούς ρυθμούς και που κάποια γεγονότα (βλ. σεισμοί στην Τουρκία) είναι παντελώς απρόβλεπτα, κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα τι και πώς θα γίνει ως τότε…

Βασική πηγή μας, ήταν το άρθρο της ιστορικού Εύας Κοβάτση «ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ ΚΑΙ ΛΙΓΝΙΤΗΣ: ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ», στο περιοδικό ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ, τ. 621, ΜΑΡΤΙΟΣ 2020.

Πηγή: https://www.protothema.gr/stories/article/1341411/oi-lignites-tis-ptolemaidas-kai-i-istoria-tous

Διαβάστε περισσότερα...

Η συνέντευξη Τύπου του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Κοζάνη...

Διαβάστε περισσότερα...

Η ατμοσφαιρική ρύπανση αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης...

Η ατμοσφαιρική ρύπανση αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης στους ανθρώπους, όπως έδειξαν δύο μεγάλες έρευνες, οι οποίες έρχονται να προστεθούν στις ολοένα και αυξανόμενες ενδείξεις για τις βλαβερές συνέπειες του μολυσμένου αέρα στην ψυχική υγεία.
Η πρώτη έρευνα, που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στην επιστημονική επιθεώρηση JAMA Psychiatry, εξέτασε περίπου 390.000 ανθρώπους στη Βρετανία για διάστημα ένδεκα ετών. Τα επίπεδα ατμοσφαιρικής μόλυνσης στα οποία εκτέθηκαν εκτιμήθηκαν με βάση τη διεύθυνση της κατοικίας τους.
Οι ερευνητές εξέτασαν το ποσοστό των μικροσωματιδίων (PM2,5 και PM10), του διοξειδίου του αζώτου (NO2) και του μονοξειδίου του αζώτου (NO)- μόλυνση που προέρχεται κυρίως από την κυκλοφορία των οχημάτων και τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα.
«Η μακροχρόνια έκθεση σε πολλούς ρύπους συνδεόταν με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης και άγχους», κατέληξαν οι ερευνητές.
«Γνωρίζοντας ότι τα πρότυπα για την ποιότητα του αέρα σε πολλές χώρες δεν συμβαδίζουν με τις πιο πρόσφατες συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας το 2011, θα πρέπει να εφαρμοστούν πιο αυστηρά πρότυπα ή κανονισμοί για την ατμοσφαιρική ρύπανση», τόνισαν.
Δεύτερη έρευνα, που δημοσιεύθηκε χθες Παρασκευή στην επιστημονική επιθεώρηση JAMA Network Open, επικεντρώνεται στις επιπτώσεις των μικροσωματιδίων (PM2,5), του διοξειδίου του αζώτου (NO2) και του όζοντος (O3) στα άτομα άνω των 64 ετών.
Στόχος ήταν να εξεταστούν οι επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην εμφάνιση κατάθλιψης αργότερα στη ζωή.
Η έρευνα βασίστηκε στη βάση δεδομένων της Medicare, της δημόσιας ασφάλειας υγείας στις ΗΠΑ για τους ηλικιωμένους, και εξέτασε περίπου 8,9 εκατ. ανθρώπους, από τους οποίους περίπου το 1,5 εκατ. έπασχαν από κατάθλιψη.
Τα συμπεράσματά της δείχνουν για μία ακόμη φορά ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της κατάθλιψης.
Το γεγονός αυτό μπορεί να εξηγηθεί από τη σύνδεση που παρατηρείται μεταξύ της μεγάλης συγκέντρωσης ρύπων και της εμφάνισης φλεγμονών στον εγκέφαλο, εξηγούν οι δύο έρευνες.
«Υπάρχει μια σύνδεση μεταξύ των φλεγμονών και της κατάθλιψης», σχολίασε ο Όλιβερ Ρόμπινσον καθηγητής νευροεπιστήμης και ψυχικής υγείας στο University College London, o οποίος δεν συμμετείχε στις έρευνες.
Οι έρευνες αυτές «προστίθενται στα ολοένα και περισσότερα στοιχεία που δείχνουν ότι θα πρέπει να ανησυχούμε για τις επιπτώσεις της ρύπανσης στην ψυχική υγεία, πέρα από την πιο προφανή σύνδεσή της» με αναπνευστικές ασθένειες, πρόσθεσε.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διαβάστε περισσότερα...

Ζούμε σε μία κοινωνία που διδάσκει...

«Ζούμε σε μία κοινωνία που διδάσκει στις γυναίκες πώς να προφυλάσσονται από το βιασμό, αντί να διδάξει στους άντρες να μην επιτίθενται στις γυναίκες. Ζούμε σε μία κοινωνία που σου ζητά να κάνεις ανακύκλωση, αντί να απαγορεύει την παραγωγή άχρηστων συσκευασιών. Ζούμε σε μία κοινωνία που σου ζητάει να στερηθείς για να μπορέσεις να πληρώσεις τα χρέη σου, αντί να βρει τρόπο να μη δημιουργεί χρέη.
Ζούμε σε μία άρρωστη κοινωνία, απλά επειδή δεν είμαστε ικανοί να φανταστούμε και να δημιουργήσουμε μια καινούργια. Όλα αυτά επειδή ζούμε σε μία κοινωνία που θεωρεί την προσωπική καλλιέργεια και ανάπτυξη άσκοπα έξοδα. Και όχι επένδυση.
Εάν θεωρούμε ότι η εκπαίδευση είναι ακριβή, ας περιμένουμε να δούμε το κόστος της αμάθειας. Είναι απλά θέμα χρόνου.»

Sergio Larrain

Διαβάστε περισσότερα...

Απορρίφθηκε λόγω έλλειψης διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου το αίτημα για κατασκευή Φ/Β πάρκου που θα παράγει ρεύμα για τους κατοίκους της περιοχής του Δημ. Υψηλάντη...

«Αδυναμία σύνδεσης». Αυτό αναφέρει ως απάντηση στις 1/2/2023 ο ΔΕΔΔΗΕ στο αίτημα της Ενεργειακής Κοινότητας «Δημ. Υψηλάντη» για σύνδεση ενός φωτοβολταϊκού πάρκου που θα έδινε φθηνό ρεύμα από ΑΠΕ σε πάνω από 70 οικογένειές στην περιοχή της δημοτικής ενότητας Δημ. Υψηλάντη του Δήμου Κοζάνης.
Η απάντηση αυτή εξόργισε τους ανθρώπους του Δίκτυού Ενεργειακών Κοινοτήτων μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα Δυτ. Μακεδονίας, που εκπροσωπούνται από τον πρώην Δήμαρχο Κοζάνης Λευτέρης Ιωαννίδη.
« Σε μια περιοχή που κατασκευάζονται ή σχεδιάζονται τεράστιας ισχύος φωτοβολταικά πάρκα, η Ενεργειακή Κοινότητα Μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα Δημ. Υψηλάντη, δεν μπορεί να κατασκευάσει ένα μικρό πάρκο μόλις 0,5MW με εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό για να παρέχει ηλεκτρικό ρεύμα σε νοικοκυριά της περιοχής, εξαιτίας ανεπάρκειας του δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ» αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
Αναφέρεται μάλιστα πως η η πρόδηλη ενίσχυση των μεγάλων έναντι των μικρών γίνεται ακόμα πιο εξοργιστική όταν τα στοιχεία αποδεικνύουν το τεράστιο ενδιαφέρον των πολιτών για τις ενεργειακές κοινότητες, ειδικά στην Περιφέρειά μας. Σύμφωνα με την πρόσφατη ανασκόπηση του Green Tank, η Δυτική Μακεδονία είναι δεύτερη σε πλήθος ενεργειακών κοινοτήτων πανελλαδικά (261 έναντι 263 της Κ. Μακεδονίας) και δεύτερη σε αριθμό αιτήσεων για έργα εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού από ενεργειακές κοινότητες που απλά προσπαθούν να καλύψουν τις ανάγκες των μελών τους χωρίς να στοχεύουν στην αποκόμιση κέρδους
Στην ανακοίνωση ο κ. Ιωαννίδης σημειώνει πως τα τελευταία δυο χρόνια, τα μέλη της ενεργειακής κοινότητας έχουν απευθυνθεί σε κάθε εθνική και τοπική αρχή (Υπουργείο Ενέργειας, ΔΕΗ, ΔΕΗ Αν, Περιφέρεια, Δήμος Κοζάνης), παρουσιάζοντας την πρόταση για την ολοκληρωμένη αξιοποίηση των Ενεργειακών Κοινοτήτων ως εργαλείων για την πραγματικά δίκαιη μετάβαση της περιοχής και την ανάγκη για έναν κοινό, πρότυπο σχεδιασμό έργων ΑΠΕ από Ενεργειακές Κοινότητες που θα παρέχουν φθηνή ηλεκτρική ενέργεια σε εκατοντάδες νοικοκυριά της περιοχής.
«Δυστυχώς δεν βρήκαμε την ανταπόκριση που θα περίμενε κανείς» σημειώνεται τονίζοντας πως «ο δήμαρχος κ. Μαλούτας, μας αντιμετώπισε ως «μικροεπενδυτές» και δεν μας έδωσε ιδιαίτερη σημασία, ο περιφερειάρχης κ. Κασαπίδης μας άκουσε, αλλά δεν έπραξε απολύτως τίποτα. Στο Υπουργείο Ενέργειας οι συνεργάτες της κ. Σδούκου απλά μας είδαν με κατανόηση, ενώ στη ΔΕΗ ούτε που δέχτηκαν να μας απαντήσουν.
Εκ του αποτελέσματος προκύπτει ότι, η πρόταση για συμμετοχή των πολιτών στην ενεργειακή μετάβαση δεν βρίσκει ανταπόκριση στους θεσμικούς φορείς της Δυτ. Μακεδονία, ενώ για την κυβέρνηση η μόνη λύση για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας είναι οι επιδοτήσεις και όχι οι βιώσιμες λύσεις και οι ενεργειακές κοινότητες, των οποίων τον ρόλο συστηματικά υποτιμά. Τέλος, αποδεικνύεται πως η ΔΕΗ ενδιαφέρεται μόνο για τις δικές της μεγάλες επενδύσεις, συνεχίζοντας να αντιμετωπίσει την περιοχή ως αποικία, αφού απέρριψε ακόμα και την ιδέα να διατεθούν λίγες εκτάσεις με τις αναγκαίες υποδομές δικτύου εντός των απαλλοτριωμένων εδαφών των ορυχείων για έργα εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού ενεργ. Κοινοτήτων».
Το Δίκτυο Ενεργειακών Κοινοτήτων μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα Δυτ. Μακεδονίας, σε σύσκεψη στην Περιφέρεια με την παρουσία του κ. Rasmussen (στέλεχος της Γεν. Δ/νσης Περιφερειακής Πολιτικής της ΕΕ), κατέθεσε μαζί με άλλες ενεργ. κοινότητες τις προτάσεις για να υπάρξει επιτέλους ηλεκτρικός χώρος για τις ενεργειακές κοινότητες κατά προτεραιότητα.
«Οι προτάσεις για επίλυση του προβλήματος της ανεπάρκειας του δικτύου υπάρχουν, είναι ρεαλιστικές και βιώσιμες, απαιτείται σχέδιο, διάθεση και πολιτική βούληση, αλλιώς η ενεργειακή μετάβαση θα αφορά τους λίγους και όχι τους πολλούς και σίγουρα όχι τους πολίτες της Δυτ. Μακεδονίας» υπογραμμίζεται και καταλήγει ο κ. Ιωαννίδης πως «εμείς, παρά τις αντιξοότητες και την αδιαφορία θα φωνάζουμε σε όλους τους τόνους ότι χωρίς συμμετοχή των πολιτών στην ΠΡΑΞΗ δεν θα υπάρξει δίκαιη μετάβαση. Και παρά την απογοήτευση, θα συνεχίσουμε να προωθούμε την ιδέα των Ενεργειακών Κοινοτήτων μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, οι οποίες αποτελούν υπό τις παρούσες συνθήκες το πιο αποτελεσματικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και την αποδοτική αξιοποίηση των πόρων του προγράμματος Δίκαιης Μετάβασης» καταλήγει ο κ. Ιωαννίδης.

Πηγή: https://xronos-kozanis.gr/aporrifthike-logo-elleipsis-diathesimoy-ilektrikoy-choroy-to-aitima-gia-kataskeyi-f-v-parkoy-poy-tha-paragei-reyma-gia-toys-katoikoys-tis-periochis-toy-dim-ypsilanti/

Διαβάστε περισσότερα...

Οι άνθρωποι δεν θα επαναστατούν...

"Οι άνθρωποι δεν θα επαναστατούν,δεν θα σηκώνουν το βλέμμα τους απο τις οθόνες τους, ώστε να καταλάβουν τι συμβαίνει. "
George Orwell

Διαβάστε περισσότερα...

Τρύφωνας Κόλλιας: Παραβαίνει το Σύνταγμα της χώρας ο τρόπος με τον οποίο αναπτύσσονται ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά στη Δ. Μακεδονία και σε όλη την Ελλάδα !!!

Ο Τρύφωνας Κόλλιας καλεσμένος του Παναγιώτη Τσαρτσιανίδη στο www.kozani.tv.
Στο επίκεντρο της συζήτησης η ανάπτυξη αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων στη Δυτική Μακεδονία, η συνταγματικότητας στις συγκεκριμένες επιχειρηματικές δράσεις, οι επιπτώσεις στα βουνά και στους βοσκότοπους της περιοχής μας.
Δείτε τι λέει ο δικηγόρος στον οποίο ανέθεσε ο δήμος Εορδαίας την προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας για τις ανεμογεννήτριες σε Βέρμιο και Άσκιο και για τη στάση του δήμου Κοζάνης στο τεράστιο αυτό θέμα.

Διαβάστε περισσότερα...

Την ταφόπλακα στην μετεγκατάσταση της Μαυροπηγής βάζει με την Γνωμοδότησή του το Συμβούλιο της Επικρατείας...

Επιστολή προς τον Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας, η οποία κοινοποιείται στον δήμαρχο Εορδαίας Π. Πλακεντά, απέστειλε ο Αντώνιος Μπάρμπας, πρώην Κοινοτάρχης της π. Κοινότητας Μαυροπηγής Ν. Κοζάνης, τονίζοντας τα εξής:
“Επειδή ως αυτόχθονας Μαυροπηγιώτης αλλά και ως πρώην Κοινοτάρχης που ήμουνα, είχα αποφασίσει μετά από πολύ προβληματισμό είχα γράψει στις 17-08-2022 και είχα απευθυνθεί στους πρώην και νυν εκπροσώπους των θεσμών μας κάνοντας τους σκληρή κριτική σχετικά με την υπεξούσια συμπεριφορά τους, που έχουν δείξει όλοι τους αυτά τα 10 χρόνια, για την κάκιστη πορεία στο θέμα της Μετεγκατάστασης του Νέου Οικισμού μας λόγω της βίαιης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης τους χωριού μας από την ΔΕΗ.
Επειδή όμως αυτή η αρρωστημένη Οδύσσεια που υπάρχει με την μετεγκατάσταση του Νέου Οικισμού μας φαίνεται να μην έχει τελειωμό,να συνεχίζεται τώρα και με μία δυσάρεστη Γνωμοδότηση και από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Και επειδή για μένα η σιωπή δεν είναι και χρυσή τομή αλλά και ενοχή, γι’ αυτό και εγώ αποφάσισα για μία ακόμη φορά να γράψω -αφού πρώτα όμως διάβασα τους λόγους πώς προέκυψε αυτή η δυσάρεστη Γνωμοδότηση από το ΣτΕ- μια που οι Εκπρόσωποί μας δεν έχουν ευθύτητα να μας ενημερώσουν εμάς τους Μαυροπηγιώτες ενώ έχουν περάσει (7) και πλέον μήνες που το Α ΤΜΗΜΑ του ΣτΕ με αριθ. 100 που έχει συνεδριάσει στις 7-7-2022 με αντικείμενο συζήτησης Προεδρικού Διατάγματος και για την έγκριση του Τοπικού ρυμοτομικού σχεδίου για την μετεγκατάσταση του οικισμού της Μαυροπηγής του Δήμου Εορδαίας για την θέση ρεμιναλάρ.
Επειδή όμως εγώ δεν είναι δυνατόν να γράψω και να αναφερθώ για όλο το σκεπτικό της Γνωμοδότησης του Α ΤΜΗΜΑΤΟΣ, αλλά όμως εκείνο που μπορώ να αναφερθώ είναι για την ουσία της Γνωμοδότησης αυτής που εισηγήθηκε ο εισηγητής του Τμήματος ο οποίος ουσιαστικά στηρίχθηκε και αναφέρθηκε στην εισήγηση από τις 26-05-2020 που υπήρχε από την Διεύθυνση Πολεοδομίας και Σχεδιασμού του ΥΠΕΝ.
Και τι λέει ο εισηγητής στην εισήγησή του, ότι δεν έχει προηγηθεί η μελέτη για την τροποποίηση του ευρύτερου χωροταξικού πολεοδομικού σχεδίου της περιοχής μας και αφού οι Δικαστές άκουσαν και έλαβαν υπόψην τον εισηγητή τους Γνωμοδότησαν αρνητικά γιατί θεώρησαν Μη Νόμιμη την συγκεκριμένη περιοχή μας με αποτέλεσμα να μην εκδοθεί το προεδρικό Διάταγμα για το Νέο Οικισμό της Μαυροπηγπής, που εμείς οι Μαυροπηγιώτες επιλέξαμε με την ψηφοφορία μας στις 13-11-2013, για να χτιστεί η Νέα Μαυροπηγή.
Έτσι μετά από 10 χρόνια εμπαιγμού που βιώσαμε από όλους τους εκπροσώπους των θεσμών μας τώρα έχουμε και την Γνωμοδότηση του ΣτΕ που έρχεται ουσιαστικά και βάζει την ταφόπλακα για να μην χτιστεί ο Νέος Οικισμός της Μαυροπηγής, για αυτό και εγώ αναρωτιέμαι και λέω το γεγονός ότι τους Εκπροσώπους μας το κομμάτι της ευαισθησίας δεν τους άγγιξε το ξέρω, όμως το κομμάτι της υπευθυνότητας δεν τους άγγιξε;
Γιατί το θεωρώ αδιανόητο να μην το γνώριζαν οι υπεύθυνοι και κυρίως η ΑΝΚΟ, πόσες μελέτες χρειάζονταν να γίνουν για το Νέο Οικισμό μας και για αυτό και το ερώτημά μου είναι αλήθεια που οφείλεται και την αγνόησαν και ΔΕΝ εκπονήθηκε αυτή η τόσο σημαντική Μελέτη που ήταν για το ευρύτερο χωροταξικό πολεοδομικό σχεδιασμό της περιοχής μας. Γι’ αυτό και εγώ μέσα από αυτήν την γραπτή αναφορά μου θέλω να απευθυνθώ κυρίως στους δύο υπεύθυνους που είναι ο κύριος Περιφερειάρχης Κασαπίδης Γεώργιος και στον κύριο Δήμαρχο της Εορδαίας Πλακεντά Παναγιώτη.
Να τους ζητήσω να ομονοήσουν και να μας πουν εμάς τους Μαυροπηγιώτες, γιατί στο χέρι τους είναι, γιατί όταν ανακατεύεσαι με τα κοινά θα πρέπει να είσαι αφοσιωμένος στην υπευθυνότητα και στην αλήθεια. Γιατί αυτά τα 10 χρόνια, που όλοι οι εκπρόσωποι των θεσμών μας που μας έχουν χωρατεύσει είναι πολλά! Γι’ αυτό και εγώ μέσα από την Γραπτή μου αναφορά τους ρωτάω θα ζητήσουνε από την Κυβέρνηση για να υπάρχει πολιτική βούληση για να μην ισχύσει αυτή η αρνητική Γνωμοδότηση του ΣτΕ ΝΑΙ ή ΌΧΙ, γιατί εάν τελικά δεν το κάνουν και ισχύσει η Γνωμοδότηση αυτή, τότε για εμάς τους Μαυροπηγιώτες το μεταίχμιο παιχνίδι θα έχει ολοκληρωθεί, γιατί απλά δεν θα θέλουν οι εκπρόσωποί μας να ξαναχιστεί η Νέα Μαυροπηγή”.

Πηγή: https://e-ptolemeos.gr/ - Αντώνης Μπάρμπας, π. Κοινοτάρχης της π. Κοινότητας Μαυροπηγής

Διαβάστε περισσότερα...

Καλό ταξίδι φίλε Νίκο Στεφανή...

;Ενας σπουδαίος άνθρωπος, φίλος και αγωνιστής της περιοχής έφυγε ξαφνικά από τη ζωή. Τα λόγια τέτοιες στιγμές είναι πολύ λίγα για να περιγράψουν συναισθήματα. Καλό ταξίδι φίλε Νίκο...

Διαβάστε περισσότερα...

Αδιέξοδο στην Ομαλή Μετάβαση της Δ. Μακεδονίας στη μετά Λιγνίτη Εποχή...

Περίληψη - Εισαγωγή: Στις 23 ΣΕΠ 2019 από το βήμα του ΟΗΕ στη Ν. Υόρκη (ΗΠΑ) εξαγγέλθηκε από τον έλληνα πρωθυπουργό η πρόωρη απολιγνιτοποίηση της χώρας έως το 2028, χωρίς να επιβάλλεται τούτο από καμία απόφαση της Ε.Ε.-27, απόδειξη ότι χώρες που αξιοποιούν ίδιους γαιάνθρακες στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (Η.Ε.), όπως Γερμανία, Πολωνία, Τσεχία, Βουλγαρία κ.α., προγραμματίζουν την απολιγνιτοποίησή τους για την περίοδο 2038-2049. Το κενό που θα προκύψει στην παραγωγή θερμικής προέλευσης Η.Ε. θα καλυφθεί από εισαγόμενο φυσικό αέριο (φ.α) και από εισαγωγές Η.Ε. Η απόφαση αυτή συνέβαλε στο αδιέξοδο του ελληνικού ηλεκτρικού ισοζυγίου (Η.Ι.), ήδη, από τον ΑΥΓ 2021 με τις υψηλότερες σχεδόν τιμές στην αγορά χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας (Η.Ε.) στην Ε.Ε.-27. Η ίδια απόφαση προκαλεί αδιέξοδο στην ομαλή και δίκαιη μετάβαση της περιοχής της Δ. Μακεδονίας στη μετά λιγνίτη εποχή, με την πρόωρη δραματική μείωση του ΑΕΠ στον άξονα Κοζάνης – Πτολ/δας - Αμυνταίου – Φλώρινας. Τελικά, μόνο η παράταση της απολιγνιτοποίησης σε ικανό βάθος χρόνου αποτελεί κοινή αναγκαία συνθήκη για έξοδο από τα δίδυμα αδιέξοδα.

1. Νόμος για την Απολιγνιτοποίηση – Γόρδιος Δεσμός για τη Δ. Μακεδονία.
1.1. Υπενθυμίζεται και τονίζεται, ότι η ελληνική πολιτεία με την Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ/ΥΠΕΚΑ, 9-11-2011, Αρ. Πρ. οικ. 133314/2929), που ίσχυε μέχρι τις 9-11-2021 (10ετία), ενέκρινε ουσιαστικά την προτεινόμενη στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) κατανομή των χρήσεων γης για τα ορυχεία Πτολ/δας, δηλ του Κυρίου Πεδίου (ΟΚΠ), του Πεδίου Καρδιάς (ΟΠΚ) και του Νοτίου Πεδίου (ΟΝΠ), πλην του Πεδίου Αμυνταίου (ΟΠΑ). Ειδικότερα, στη ΜΠΕ προβλέπονταν για το 2050 η ακόλουθη τεική κατανομή των χρήσεων γης στα αποκατεστημένα εδάφη (119.724 στρ.): γεωργικές χρήσεις (42,2%), δασική ανάπτυξη (44,9%), λίμνες (9,4%) καθώς και ανάπτυξη ΑΠΕ (ηλιοθερµικών, φωτοβολταϊκών σταθµών κλπ.) και Ζώνης Καινοτοµίας, σε έκταση 4.000 στρ. (3,33%), όπως αποτυπώνεται στο συνημ. διάγραμμα Νο 1. Επιπλέον, στο συνημ. διάγραμμα Νο 2 απεικονίζεται η προτεινόμενη τελική αντιπλημμυρική προστασία της ίδιας περιοχής. Δυστυχώς, οι ζωτικότατες αυτές ρυθμίσεις και προβλέψεις για τη Δ. Μακεδονία και τη χώρα, γενικότερα, εξαϋλώθηκαν από τις σκοπιμότητες της βίαιης και πρόωρης απολιγνιτοποίησης, όπως περιγράφεται αναλυτικά στη συνέχεια.
1.2. Στις 7 ΟΚΤ. 2021 η ΔΕΗ Ανανεώσιμες (ΔΕΗΑΝ ΑΕ) και η γερμανική RWE προχώρησαν σε ανακοίνωση της συνεργασίας τους στις ΑΠΕ, όπου, μεταξύ άλλων, αναφέρονταν: «…η RWE Renewables (51 %) και η ΔΕΗ Ανανεώσιμες (49 %) υπέγραψαν συμφωνίες για τη δημιουργία κοινής επιχείρησης…. Η ΔΕΗ Ανανεώσιμες θα συνεισφέρει εννέα φωτοβολταϊκά έργα συνολικής συνδυασμένης ισχύος έως 940 megawatts (870 MWac), τα οποία βρίσκονται στην Βόρεια Ελλάδα, στην περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, εντός των ορίων του πρώην ανοικτού ορυχείου στο Αμύνταιο..». Τελικά, η ΔΕΗ ΑΕ διατηρεί 23.033 στρ., δηλ. 46,3% των εκτάσεων του ΟΠΑ για μεγαΦ/Β πάρκα και απομένει πολύ χαμηλό ποσοστό (<20% >) των εκτάσεων κατάλληλο για αγροτική ζώνη (συνημ. διάγραμμα Νο 3). Σημειώνεται, ότι οι επίσημες επαφές του μεγάρου Μαξίμου με τη διοίκηση της RWE είχαν ξεκινήσει από τις 15 ΟΚΤ 2019, δηλ. μόλις τρείς μήνες μετά τις εκλογές της 07 ΙΟΥΛ 2019.
1.3. Στη συνέχεια ψηφίστηκε εσπευσμένα ο Ν.4872/10-12-2021 για την απολιγνιτοποίηση, ενώ στη χώρα μας επικρατούσε μόνιμα η μεγαλύτερη χονδρική τιμή στην αγορά Η.Ε. στην Ε.Ε.-27, ήδη, από τον ΑΥΓ 2021 και ο ΑΔΜΗΕ, μετά τις μεγάλες αυξήσεις στις τιμές του φ.α., είχε εκδώσει εντολή (ΣΕΠ 2021) για 3η φορά(!) στο 2021, να τεθούν σε ετοιμότητα λειτουργίας όλες οι διαθέσιμες (7) λιγνιτικές μονάδες ενόψει της επικείμενης τότε χειμερινής περιόδου. Υπενθυμίζεται, ότι τόσο στα μέσα ΦΕΒ 2021 με τη χιονόπτωση «Μήδεια», όσο και στο α΄10ήμερο ΑΥΓ 2021 με τις υψηλές θερμοκρασίες τέθηκαν άμεσα σε λειτουργία επτά (7) λιγνιτικές μονάδες για να αποφευχθεί η πλήρης κατάρρευση (blackout) της ηλεκτρικής τροφοδοσίας της χώρας. Με το νέο νόμο ιδρύθηκε μια υπηρεσία ιδιωτικού δικαίου, η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΕ, που θα διαχειριστεί δημόσιο χρήμα, με 4 παρακλάδια επιμέρους υπηρεσιών, με έδρα την Αθήνα, 500 χλμ. και 200 χλμ. μακριά από την Πτολεμαΐδα και Μεγαλόπολη, αντίστοιχα. Δεν προβλέπονται στη διοίκησή της θεσμικοί γνώστες των περιοχών του έργου, ενώ θα προσληφθούν στελέχη χωρίς σαφή κριτήρια, αμειβόμενα από τον κρατικό προϋπολογισμό κι όχι από τα κονδύλια του Ταμείου Δίκαιης Ανάπτυξης (ΤΔΑ) που θα διαχειριστεί.
1.4.Ακολούθησε τον ΙΟΥΛ 2022 στη Βουλή των Ελλήνων η κύρωση της σύμβασης μεταξύ των εταιριών ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΕ και ΔΕΗ ΑΕ αναφορικά με τις εκτάσεις που παραχωρούνται στο Δημόσιο είτε παρακρατούνται από τη ΔΕΗ ΑΕ στις περιοχές του Λιγνιτικού Κέντρου της Δ. Μακεδονίας (ΛΚΔΜ/ΔΕΗ ΑΕ) και της Μεγαλόπολης (ΛΚΜ), αντίστοιχα. Στη Δ. Μακεδονία, ειδικότερα, από το σύνολο των 149.371 στρ. η ΔΕΗ ΑΕ διατηρεί στην κατοχή της εκτάσεις 67.763 στρ. (45,4%), από τις οποίες ~ 55.000 στρ. προορίζονται κυρίως για εγκατάσταση Φ/Β πάρκων με ανάξια λόγου απασχόληση προσωπικού, όταν σύμφωνα με αδιαμφισβήτητες επιστημονικές μελέτες οι εκτάσεις αυτές είναι αποδεδειγμένα κατάλληλες για αποδοτικές γεωργικές καλλιέργειες. Πρόκειται, αναμφίβολα, για συνειδητή απαξίωση εύφορων γεωργικών εκτάσεων ~ 50.000 στρ., στερώντας την απασχόληση σε χιλιάδες ανέργους της περιοχής στο διηνεκές, για τα συμφέροντα της συνεργασίας της γερμανικής RWE Renewables (51 %) με τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες (49 %). Επισημαίνεται, ακόμη, ότι η χώρα μας αδυνατεί δραματικά να εξασφαλίσει τη διατροφή των κατοίκων της αλλά και των εκατομμυρίων ανά έτος επισκεπτών της, δαπανώντας υπερπολύτιμο συνάλλαγμα για αθρόες εισαγωγές διατροφικών προϊόντων.
Αντίθετα, στις εκτάσεις που θα αποδοθούν στο Δημόσιο (81.607 στρ.), θα κυριαρχούν οι κεκλιμένες επιφάνειες, αφού η ΔΕΗ ΑΕ παρακρατεί κυρίως οριζόντιες επιφάνειες, ενώ οι δυνάμενες να διαμορφωθούν σε αποδοτικές γεωργικές εκμεταλλεύσεις εκτιμώνται, κατά μέγιστο, στις ~28.000 στρ., δηλ. μόνο ~ 19% των αρχικών συνολικών εκτάσεων του ΛΚΔΜ. Ακόμη, οι παρακρατούμενες από τη ΔΕΗ ΑΕ εκτάσεις για την εγκατάσταση Φ/Β πάρκων (συνημ. διάγραμμα Νο 4) αφορούν κρίσιμες περιοχές των ορυχείων, που «εμποδίζουν» την εξόρυξη λιγνίτη για την παράταση της απολιγνιτοποίησης με τη λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων (ΑΗΣ ΑΔ, 3,4, και 5). Παράλληλα, «κρεμιέται» η λειτουργία της νέας μονάδας Πτολ/δα 5 σε μία και μοναδική τροφοδοσία από το Ορυχείο Μαυροπηγής, με ό,τι αυτό συνεπάγεται άμεσα για την ασφαλή μελλοντική ηλεκτρική τροφοδοσία της χώρας.
1.5. Αναφέρονται προ 10ετίας στοιχεία χρήσεων γης στις λειτουργούσες και σήμερα λιγνιτικές εκμ/σεις της γερμανικής RWE στη Β. Ρηνανία – Βεστφαλία (RWE Power The post-mining landscape Recultivation in the Rhineland): Αποκατεστημένες εκτάσεις 200.000 στρ. με κατανομή 103.000 στρ.(51,5%) για γεωργικές καλλιέργειες, 73.000 στρ. (38,5%) για δασική ανάπτυξη και 24.000 στρ. αθροιστικά για λίμνες (3,8%) και λοιπές χρήσεις (6,2%). Πουθενά στις εκτάσεις της RWE δεν έχουν εγκατασταθεί μεγαΦ/Β πάρκα, γιατί δεν το επιτρέπουν οι τοπικές κοινωνίες, παρά την εκρηκτική ανάπτυξη των Φ/Β που αυξήθηκαν κατά 423 φορές στη Γερμανία την περίοδο 2000 – 2017. Επομένως, το κύριο δίδαγμα από την αποκατάσταση των εκτάσεων των ορυχείων της RWE είναι η μέριμνα για εξασφάλιση εύφορης γεωργικής γης στη μεγαλύτερη οικονομία της Ε.Ε.-27 (Γερμανία) με τις τεράστιες πεδινές εκτάσεις. Ας γίνει τούτο ένα «ανεξίτηλο μάθημα» στους ιθύνοντες της χώρας μας με την υπερχρεωμένη για δεκαετίες οικονομία και τις ελάχιστες αρδευόμενες πεδινές εκτάσεις, ιδιαίτερα, στη Δ. Μακεδονία με το πλουσιοπάροχο υδάτινο δυναμικό.
Σε κάθε περίπτωση η «θυσία» εύφορης - αρδευόμενης γεωργικής έκτασης 50.000 στρ. ναρκοθετεί το μέλλον της Δ. Μακεδονίας και τον πρωτογενή τομέα της χώρας μας.
Ας μην ξεχνούμε, ότι οι γερμανοί προωθούν ρυθμίσεις στην Ε.Ε.-27, για να χρηματοδοτούν έργα ΑΠΕ σε άλλα κράτη - μέλη και να καρπούνται τα οφέλη στο «χρηματιστήριο ρύπων», αφού τα έργα αυτά θα λογίζονται ως δικά τους. Να γιατί, εκτός από την ηλιοφάνεια της Ελλάδας, ενδιαφέρεται η RWE για τα μεγαΦ/Β πάρκα της ΔΕΗΑΝ ΑΕ ισχύος ~2.000 MW !!
2. Γονιμότητα Εδαφών Αποκατεστημένων Εκτάσεων των Ορυχείων του ΛΚΔΜ.
Η γονιμότητα των αποκατεστημένων εδαφών των λιγνιτωρυχείων του ΛΚΔΜ είναι δεδομένη και γνωστή στους κατοίκους της Δ. Μακεδονίας, έχει αποδειχθεί με τις πολυετείς ποικίλες συστηματικές πειραματικές καλλιέργειες από τη ΔΕΗ και επισφραγίζεται από πολλές επιστημονικές μελέτες, όπως π.χ. από την «Εδαφολογική Μελέτη των Αποκαταστηµένων Εκτάσεων του Λιγνιτικού Κέντρου ∆υτικής Μακεδονίας (Λ.Κ.∆.Μ.) της ∆.Ε.Η. Α.Ε., Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.), Ινστιτούτο Εδαφολογίας Θεσσαλονίκης, (2010)», όπου, μεταξύ άλλων, επισημαίνεται: «…Σε όλα τα δείγµατα εδάφους που αναλύθηκαν, και σε συνδυασµό µε τα διαθέσιµα αντίστοιχα στοιχεία από γεωργικά εδάφη του Ν. Κοζάνης, προκύπτει το συµπέρασµα ότι στην πλειοψηφία τους τα εδάφη των αποθέσεων της ∆ΕΗ, σε ό,τι αφορά τις εκχυλίσιµες (αφοµοιώσιµες από τα φυτά) συγκεντρώσεις τους σε βαρέα µέταλλα, δεν διαφέρουν από τα γεωργικά εδάφη του Ν. Κοζάνης…».
Ιδιαίτερα σημαντικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρήση των λιγνιτικών ενδιαμέσων υλικών στην τελική επιφάνεια των αποκατεστημένων εδαφών. Ειδικότερα, αναφέρεται: «… δεν είναι δυνατή η διάστρωση της φυτικής γης σε όλες τις προς αποκατάσταση επιφάνειες των Ορυχείων Πτολεµαΐδας. Στο πλαίσιο αυτό για την προετοιµασία των προς αποκατάσταση επιφανειών αξιοποιούνται τα λιγνιτικά ενδιάµεσα, που εξορύσσονται ως άγονα καθώς προέρχονται από την εξόρυξη επάλληλων στρώσεων πτωχού λιγνίτη χαµηλής θερµογόνου ισχύος (<800 Kcal/kg>) και στείρων µη οργανικών υλικών. Τα υλικά αυτά σύµφωνα µε εργαστηριακές αναλύσεις υποστηρίζουν τη γρήγορη ανάπτυξη της βλάστησης ισάξια µε τη φυτική γη. Η ύπαρξη τέτοιων υλικών σε τελικές επιφάνειες, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα των µελετών, έχει αποδεδειγµένα οδηγήσει σε στρεµματικές αποδόσεις της τάξης των 300 kg/στρ. για το σκληρό σιτάρι, οι οποίες, συγκριτικά µε αυτές άλλων επιφανειών στην ευρύτερη περιοχή είναι περίπου διπλάσιες…. Από την αξιολόγηση των µέχρι τώρα αποτελεσµάτων για την περίοδο 1997-2001 φαίνεται, ότι η παραγωγικότητα των αποκαταστηµένων αγόνων κυµαίνεται στα ίδια επίπεδα µε την παραγωγικότητα της ευρύτερης περιοχής και σε ορισµένες περιπτώσεις είναι περαιτέρω βελτιωµένη…»

Είναι, επομένως, φανερό πως η αξιοποίηση κατάλληλων στρωμάτων λιγνίτη για παραγωγή οργανοχουμικών λιπασμάτων και εδαφοβελτιωτικών μπορεί να τύχει βιομηχανικής εφαρμογής, συνεισφέροντας δραστικά στην αναβάθμιση της αξίας και την υψηλή παραγωγικότητα των καλλιεργειών στα εδάφη του ΛΚΔΜ, αλλά και της ευρύτερης περιοχής της Δ. Μακεδονίας γενικότερα, κι όχι μόνο. Επισημαίνεται, ακόμη, ότι στα αποκατεστημένα εδάφη των ορυχείων της RWE στη Β. Ρηνανία-Βεστφαλία, η έκταση των αυτόνομων καλλιεργειών ανέρχεται σε λίγες εκατοντάδες στρεμ. Αυτό σηματοδοτεί, ότι με κατάλληλη θεσμική πρόβλεψη της πολιτείας η αξιοποίηση των εδαφών του ΛΚΔΜ δεν πρέπει να γίνει με τη μορφή μικρής έκτασης ιδιοκτησιών με τα συνήθη στη χώρα μας μικροπολιτικά κριτήρια, γιατί θα ακυρωθεί κάθε υγιής προοπτική στον πρωτογενή τομέα.
3. Επιλογή φορέα για την εκτέλεση του έργου της αποκατάστασης εκτάσεων του ΛΚΔΜ 3.1. Στη χώρα μας μόνο η ΔΕΗ ΑΕ (τ. Γεν. Δ/νση Ορυχείων) διαθέτει υπερ-60χρονη εμπειρία στην εκμ/ση τεράστιων υπαίθριων λιγνιτωρυχείων, τεχνογνωσία, κατάλληλο ιδιόκτητο εξοπλισμό καθώς και αντίστοιχων δεξιοτήτων και εμπειρίας προσωπικό για την εκτέλεση έργων αποκατάστασης των εδαφών των ορυχείων, εκτελούμενο άλλωστε κλιμακωτά για 10ετίες μέχρι σήμερα. Επιπλέον, τυγχάνει της αμέριστης αποδοχής και εμπιστοσύνης από την τοπική κοινωνία. Ωστόσο, αν διασπαστεί και ανατεθεί το έργο σε άλλους φορείς, θα προκύψουν σοβαρά τεχνικοοικονομικά αδιέξοδα, γιατί η ορθολογική σειρά εκτέλεσης των εργασιών θα προκύψει από τη συνεκτίμηση πολλών επιμέρους διερευνήσεων, όπως:
(1) τη μελέτη και την επίλυση θεμάτων μακροχρόνιας ευστάθειας των τελικών περιμετρικών πρανών εκσκαφών και αποθέσεων αγόνων υλικών, συνολικού μήκους δεκάδων χλμ., μια διαδικασία σύνθετη, χρονοβόρα, κρίσιμη και δαπανηρή.
(2) τον εντοπισμό, τον έλεγχο και την υδρομάστευση των περιμετρικών επιφανειακών και υπόγειων νερών πριν εισρεύσουν στο χώρο απόθεσης αγόνων, ώστε να συμβάλουν καθοριστικά στη δημιουργία λιμνών και την επακόλουθη χρήση για άρδευση των γεωργικών καλλιεργειών. Αντίθετα, η απώλεια των νερών του Βερμίου, δηλ. η διάχυση των νερών στη μάζα των αγόνων με δεδομένη την αδυναμία δημιουργίας υδροφόρου ορίζοντα από την ακανόνιστη διασπορά των κυρίαρχων υλικών (αδιαπέρατες άργιλοι, μάργες κλπ.), θα προκαλεί εσαεί ανεξέλεγκτες καθιζήσεις. Επιπλέον, συμπληρωματική μεταφορά νερών από μακρινές θέσεις (π.χ. λίμνη Πολυφύτου) συνεπάγεται βαρύτατο διαχρονικό κόστος.
(3) την εκτέλεση χωματουργικών έργων για τη διαμόρφωση επιφανειακών συνθηκών ταχείας απορροής των όμβριων υδάτων και την αποφυγή μακροχρόνιων καθιζήσεων.
(4) τη δημιουργία μόνιμων λιμνών με μακροχρόνια ευστάθειας των περιμετρικών διαβρεχόμενων πρανών και με διατήρηση προκαθορισμένης στάθμης νερού.
(5) την πρόληψη της αυτανάφλεξης των εκτεθειμένων στον ατμοσφαιρικό αέρα λιγνιτικών στρωμάτων. Η εξάλειψη του σοβαρού αυτού κινδύνου για το ευρύτερο περιβάλλον προαπαιτεί την ευσταθή διαμόρφωση των τελικών λιγνιτικών πρανών, την επικάλυψή των με κατάλληλα άγονα υλικά με τη δόκιμη τεχνολογία και το ελάχιστο κόστος, καθώς και την επακόλουθη ταχεία ανάπτυξη φυτικής βλάστησης. Πρόκειται για χρονοβόρα και δαπανηρή διαδικασία εκτεινόμενη σε έκταση χιλιάδων στρεμ. κεκλιμένων επιφανειών.
(6) Ακόμη, η σειρά εκτέλεσης των εργασιών συναρτάται με κεφαλαιώδη ζητήματα, όπως π.χ. η δημιουργία τελικών επιφανειών για γεωργικές χρήσεις υψηλής αποδοτικότητας, η έγκαιρη ανάπτυξη κατάλληλης δασικής βλάστησης στις κεκλιμένες επιφάνειες, οι όροι και οι δυνατότητες αξιοποίησης των νερών για την άρδευση γεωργικών καλλιεργειών, η δημιουργία καταφυγίων κατάλληλων συνθηκών για την προστασία της βιοποικιλότητα της συγκεκριμένης περιοχής κ.ο.κ. Τα ζητήματα αυτά απαιτούν ενδελεχή μελέτη από ομάδες επιστημόνων, μηχανικών, γεωτεχνικών και πολλών άλλων κατά περίπτωση ειδικών. Τέλος, η χρονική διάρκεια για την ορθολογική εκτέλεση των εργασιών αποκατάστασης των εδαφών στην τεράστια έκταση των 150.000 στρ. του ΛΚΔΜ και την ένταξή των στην παραγωγική διαδικασία της Δ. Μακεδονίας θα είναι μεγάλη, ίσως ξεπεράσει τη 15ετία, κρίνοντας από την αντίστοιχη εμπειρία της αποκατάστασης εδαφών των λιγνιτωρυχείων της κεντρικής Γερμανίας (τ. GDR) κατά την περίοδο 1990-2007 με τις σαφώς ιδιαίτερες τοπικές συνθήκες (γεωλογικές, κοιτασματολογικές, υδρογεωλογικές, γεωτεχνικές κλπ).

3.2.Επισημαίνονται ορισμένες κρίσιμες παράμετροι αναφορικά με τις χρήσεις γης:
(1). Δεν ενδείκνυνται οι εκτάσεις του ΛΚΔΜ για την εγκατάσταση αιολικών πάρκων, επειδή σύμφωνα με τους χάρτες της ΡΑΕ η περιοχή των ορυχείων Πτολ/δας κατατάσσεται στη χαμηλότερη ζώνη αιολικού δυναμικού με μέση ετήσια ταχύτητα ανέμου 0 - 4 m/sec.
(2). Τυχόν αξιοποίηση των λιμνών των ορυχείων για αντλησιοταμίευση από τη ΔΕΗ ΑΕ θέτει σε άμεσο κίνδυνο, τόσο τη δυνατότητα αξιοποίησης των λιμνών για την άρδευση δυναμικών γεωργικών καλλιεργειών, όσο και κυρίως τη μακροχρόνια ευστάθεια των διαβρεχόμενων πρανών. Ειδικότερα, επιβάλλεται κατάλληλη και αυστηρή διαμόρφωση των πρανών με πολύ ήπιες κλίσεις (1:10 στα πρανή εκσκαφών και 1:15 στα πρανή αποθέσεων αγόνων) στο επίπεδο της τελικής στάθμης νερού καθώς και στο εύρος της ζώνης κυματισμού (±5μ). Τούτο προβλέπεται ρητά στη βασική μελέτη εκμ/σης των λιγνιτωρυχείων της ΔΕΗ Τechnical Mine Master Plan (TΜΜΡ Final draft, 01-01-1996), που εκπονήθηκε σε συνεργασία ΔΕΗ-RWE. Επομένως, η αναγκαστική υπέρβαση των ορίων αυτών από την πολύ συχνή λειτουργία της αντλησιοταμίευσης, θα προκαλεί «ξέπλυμα» των υλικών και μείωση της αντοχής των με κίνδυνο πρόκλησης κατολισθήσεων και καταστροφής των λιμνών με ανυπολόγιστες συνέπειες για το συνολικό οικοσύστημα.
(3). Ακόμη, στο νέο νόμο για την απολιγνιτοποίηση αναφέρεται ότι οι εκτάσεις των ορυχείων είτε εισφερόμενες, είτε παραμένουσες στη ΔΕΗ ΑΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για παραγωγή ενέργειας με την καύση απορριμμάτων! Πρόκειται για επικίνδυνες πρακτικές για τη δημόσια υγεία με τη δημιουργία τοξικών αποβλήτων (αέριων και στερεών) ξεπερασμένες στις προηγμένες χώρες. Εξάλλου, η τοπική κοινωνία πρωτοπόρα στη χώρα στη διαχείριση απορριμμάτων, μπορεί και πρέπει να επιβάλει πιο ωφέλιμες για τους κατοίκους και το περιβάλλον εναλλακτικές πρακτικές.

4. Συμπεράσματα – Προτάσεις
Μετά τα πιο πάνω, για την επιτυχή αντιμετώπιση του ζοφερού αδιεξόδου στην οικονομική και κοινωνική ζωή της Δ. Μακεδονίας πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να γίνουν τα ακόλουθα:
1). Να παραταθεί η λειτουργία της νέας μονάδας Πτολ/δα 5 (2049), της Μελίτης 1 (2043), του ΑΗΣΑΔ 5 (2038), των μονάδων 3 και 4 ΑΗΣΑΔ (2030), της Μεγαλόπολης 4 (2032) με διατήρηση των μονάδων 1-2 (ΑΗΣΑΔ) σε εφεδρεία έως το 2030, όπως αναλύεται διεξοδικά στη δημοσίευση του γράφοντος: «Προτάσεις Μόνιμης Διαφυγής από το Αδιέξοδο του Ηλεκτρικού Ισοζυγίου (Η.Ι.) της Ελλάδας», 28-12-2022, energypress.gr , oryktosploutos.net. 2). Να δοθεί προτεραιότητα στην επιστημονική ολοκλήρωση και έγκριση της μελέτης αποκατάστασης των εδαφών του ΛΚΔΜ, πριν από οποιαδήποτε «κατανομή » των κονδυλίων του ΤΔΑ από την ηγεσία της ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΕ. Παράλληλα να θεσμοθετηθεί η ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στις διαδικασίες και δραστηριότητες της αποκατάστασης των εκτάσεων του ΛΚΔΜ και των τελικών χρήσεων γης. Οι δεξιότητες του ανθρώπινου δυναμικού της περιοχής με την εμπειρία της 60χρονης λιγνιτοενεργειακής δραστηριότητας είναι μοναδικές στον ελληνικό χώρο και επιβάλλεται να αξιοποιηθούν στην εκτέλεση του κολοσσιαίου έργου της μετάβασης στη μετά λιγνίτη εποχή.
3). Να αξιοποιηθούν πρακτικά ανεξάντλητες ποσότητες κατάλληλων στρωμάτων λιγνίτη, συμπεριλαμβανομένων και αγόνων υλικών, σε πολλές εξωηλεκτρικές χρήσεις όπως, π.χ. για την παραγωγή οργανοχουμικών λιπασμάτων και εδαφοβελτιωτικών, παράλληλα με τη συνεξόρυξη λιγνίτη για παραγωγή Η.Ε, με πολλαπλά οφέλη τόσο για τη ΔΕΗ ΑΕ όσο και για την εθνική οικονομία γενικότερα. Σχετικές προτάσεις υποβλήθηκαν κατά καιρούς από την Ακαδημία Αθηνών, πανεπιστήμια, ερευνητικούς φορείς κλπ. Ιδού, λοιπόν πεδίο δόξης λαμπρό για το πανεπιστήμιο Δ. Μακεδονίας στη μεταβατική αυτή διαδικασία.
4.) Να διατεθούν οι αποδεδειγμένα εύφορες γεωργικές εκτάσεις των ~50.000 στρεμ., που παρακρατούνται από τη ΔΕΗ ΑΕ για την εγκατάσταση Φ/Β πάρκων, προκειμένου να αξιοποιηθούν στον πρωτογενή αγροτοκτηνοτροφικό αλλά και διατροφικό τομέα και, σε αντάλλαγμα, να παραχωρηθούν από την πολιτεία στη ΔΕΗ ΑΕ άγονες εκτάσεις του δημοσίου ή ακόμη και θαλάσσιες περιοχές για την εγκατάσταση των Φ/Β πάρκων. Τονίζεται, ιδιαίτερα, ότι η Δ. Μακεδονία, είναι η περιφέρεια της χώρας με τη μεγαλύτερη μείωση (-10,5%) του πληθυσμού στη 10ετία 2011- 2021 και για προφανείς εθνικούς λόγους πρέπει να αναστραφεί η εξέλιξη αυτή. Προκύπτουν, επομένως, δύο εύλογα ερωτήματα:
α) Πού οφείλεται η σπουδή για την πρόωρη απολιγνιτοποίηση και την εγκατάσταση των μεγαΦ/Β πάρκων στις εκτάσεις των ορυχείων της ΔΕΗ ΑΕ, μια ενέργεια που οδηγεί ταχύτατα στη φτωχοποίηση της Δ. Μακεδονίας με πρόωρη απώλεια του ~ 40% του τοπικού ΑΕΠ στον άξονα Κοζάνης-Πτολ/δας-Αμυνταίου Φλώρινας;
β) Ποιος, συγκεκριμένα, αναλαμβάνει αυτή την ιστορική ευθύνη χωρίς διαβούλευση με τους κατοίκους της περιοχής των οποίων διακυβεύεται η μελλοντική επιβίωση;
5) Τέλος, με την παράταση της απολιγνιτοποίησης να υλοποιηθούν τα απαραίτητα αναπτυξιακά και παραγωγικά έργα στην ευρύτερη περιοχή της Δ. Μακεδονίας, όπως:
-έργα βασικών υποδομών (επεκτάσεις του σιδηροδρομικού δικτύου, οδικοί άξονες, κ.α.).
-νέα αρδευτικά έργα του πρωτογενούς αγροτοκτηνοτροφικού και διατροφικού τομέα.
-έργα ορθολογικής εκμετάλλευσης του υπερπολύτιμου για τη χώρα ορυκτού πλούτου της ευρύτερης περιοχής (λιγνίτες, μεταλλεύματα χρωμίου και νικελίου, μάρμαρα, άργιλοι, δουνίτες, σερπεντινίτες, υδρομαγνησίτες, κλπ.) καθώς και
-ενεργειακά έργα, όπως «πράσινο υδρογόνο», ηλεκτρολύτες, αποθήκευση Η.Ε. κ.α, τα οποία, όμως, δεν πρέπει να συναρτώνται με τη βίαιη και πρόωρη απολιγνιτοποίηση.

Από όλα τα πιο πάνω προκύπτει, ότι η παράταση της απολιγνιτοποίησης με την έγκαιρη υλοποίηση σύγχρονων αναπτυξιακών και παραγωγικών έργων μπορεί να αποτρέψει την επερχόμενη οικονομική απαξίωση και κοινωνική αποδιάρθρωση της Δ. Μακεδονίας.

Πηγή: https://energypress.gr/ - του Χρήστου Παπαγεωργίου

Διάγρ. Νο1: Προτεινόμενη Τελική Εικόνα των Ορυχείων Περιοχής Πτολ/δας (2050)

Διάγρ. Νο2: Τελική Στάθμη Εργασιών – Προτεινόμενη Αντιπλημμυρική Προστασία (2050)

Διάγραμμα Νο 3: Εκτάσεις Ορυχείου Αμυνταίοτ, (ΟΠΑ)

Διάγραμμα Νο 4: Εκτάσεις Ορυχείων Πτολ/δας

Διαβάστε περισσότερα...

“Διχάζει” ο λιγνίτης τοπικές κοινωνίες στη Γερμανία και στην Ελλάδα...

Σκληρές μάχες με τραυματισμούς, μεταξύ ακτιβιστών και αστυνομίας, έγιναν το Σάββατο στο χωριό Lützerath, έναν οικισμό στο γερμανικό κρατίδιο της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, μεταξύ Άαχεν και Ντίσελντορφ. Πρόκειται για μια περιοχή με λιγνιτωρυχεία με το συγκεκριμένο χωριό να καταστρέφεται λόγω της επέκτασης του ορυχείου.
Περίπου 20.000 ακτιβιστές του κλίματος έχοντας στο πλευρό τους και κατοίκους της περιοχής που αντιδρούν στην επέκταση του ορυχείου, συγκρούστηκαν βίαια με την γερμανική αστυνομία, η οποία το πρωί της Δευτέρας ανακοίνωσε πως έχει απομακρύνει τους συγκεντρωμένους. Η επιχείρηση ξεκίνησε από την περασμένη Τετάρτη με αποτέλεσμα η επέκταση να μην ξεκινά λόγω των συγκεντρωμένων. Η αστυνομία χρησιμοποίησε κανόνια νερού και ρόπαλα για να απομακρύνει τους διαμαρτυρόμενους. 20 από αυτούς μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο τραυματισμένοι. Η αστυνομία ανακοίνωσε πως 70 αστυνομικοί τραυματίστηκαν κατά την διάρκεια των συγκρούσεων από την Τετάρτη έως το Σάββατο.

Φωτογραφία του Reuters από την συγκέντρωση ακτιβιστών
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Emily McGarvey για το BBC, οι ακτιβιστές έμεναν στην περιοχή σε δεντρόσπιτα που έφτιαξαν προκειμένου να αποτρέψουν την επέκταση. Η γερμανική αστυνομία είπε πως το σημείο με τα δεντρόσπιτα «καθαρίστηκε την Παρασκευή. Πρόκειται για 35 δεντροδομές και σχεδόν 30 ξύλινες κατασκευές».
Το συγκεκριμένο χωριό έχει απαλλοτριωθεί από την γερμανική εταιρεία RWE με τον τελευταίο κάτοικο να έχει μετεγκατασταθεί από το Lützerath στο τέλος του 2021. Οι ακτιβιστές ζητούν να μην γίνει η επέκταση του ορυχείου και η εξόρυξη του λιγνίτη αφού «η καύση του άνθρακα υπονομεύει τις προσπάθειες της Γερμανίας να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου».

Η Γερμανική αστυνομία ανακοίνωσε πως η περιοχή που έγιναν οι συγκρούσεις είναι πλέον “καθαρή”. Φωτογραφία του Reuters
«Η Γερμανία έχει υποσχεθεί να καταργήσει σταδιακά την ηλεκτρική ενέργεια με καύση άνθρακα έως το 2030, μεταφέροντας την ημερομηνία από το 2038, και το Lützerath αναμένεται να είναι το τελευταίο χωριό που θα «καταπιεί» το λιγνιτωρυχείο Garzweiler» αναφέρει το BBC.

Ι. Θεοδοσίου: Δεν πρέπει να υπάρξει άλλη Μαυροπηγή

Η Ιωάννα Θεοδοσίου, συνεργάτιδα στρατηγικής του Green Tank
Η συνεργάτιδα ενεργειακής πολιτικής του Green Tank Ιωάννα Θεοδοσίου, παρομοίασε την κατάσταση στο Lützerath με την Μαυροπηγή, η οποία πλέον δεν υπάρχει. Με ανάρτησή της στο προσωπικό της προφίλ στο Facebook, ανέβασε φωτογραφίες με ότι έχει απομείνει από την Μαυροπηγή, περιγράφοντας την τεράστια απώλεια που μπορεί να βιώσει κάποιος που φεύγει από τον τόπο του. Η κ. Θεοδοσίου μεταξύ άλλων έγραψε:
«Τον Σεπτέμβρη του 2022 ένα επαγγελματικό ταξίδι με οδήγησε ξανά στην Κοζάνη. Τριγυρνώντας λοιπόν στα λιγνιτικά πεδία, ψάχναμε να βρούμε το χωριό της Μαυροπηγής. Ένα χωριό κοντά στην Πτολεμαΐδα που απαλλοτριώθηκε το 2011 αναγκαστικά και εγκαταλείφτηκε από τους κατοίκους του για να επεκταθεί η εξόρυξη του λιγνίτη από τη ΔΕΗ. Η προηγούμενη επίσκεψή μου στη Μαυροπηγή ήταν το 2020, λίγο πριν το πρώτο lock down. Η εικόνα του χωριού «φάντασμα» ήταν σοκαριστική για εμένα που πρώτη φορά αντίκριζα από κοντά τι σημαίνει να φεύγουν οι άνθρωποι από τον τόπο τους λόγω εξόρυξης. Για να μην χάσουμε, λοιπόν, τον δρόμο μας προς το χωρίο βάλαμε πλοήγηση και ακολουθούσαμε τις οδηγίες… όμως, καθώς πλησιάζαμε, και παρόλο που οι οδηγίες συνέχιζαν να μας κατευθύνουν προς το χωριό, εμείς βρεθήκαμε σχεδόν στην καρδιά ενός ορυχείου! Κ παρόλο που οι εικόνες από την προηγούμενη επίσκεψη άρχισαν να επανέρχονται στο μυαλό μου, αυτό που αντίκριζα ήταν κάτι πολύ διαφορετικό… Έβλεπα «φρέσκα» βουνά λιγνίτη, έβλεπα φορτηγά να πηγαινοέρχονται, έβλεπα ένα νέο ορυχείο που δεν μου θύμιζε κάτι από την παλιότερη επίσκεψη… κ σκάβοντας κ γω στην ανάμνησή μου από το χωριό αυτό που βγήκε τελικά από το στόμα μου ήταν ότι «η Μαυροπηγή δεν υπάρχει πλέον». Το χωριό είχε εξαφανιστεί. Μπορεί στο gps να υπήρχε, αλλά η πραγματικότητα ήταν πλέον άλλη. Η εξόρυξη που βλέπαμε είχε καταπιεί και τα τελευταία σπίτια του χωριού…. Το «φρέσκο» βουναλάκι από λιγνίτη ήταν τα τελευταία απομεινάρια της Μαυροπηγής! ΣΟΚ!

Ότι απέμεινε από την Μαυροπηγή. Φωτογραφία της Ιωάννας Θεοδοσίου τον Σεπτέμβριο 2022
Παρόλο που ήταν γνωστή η μοίρα του χωριού, ήταν σοκαριστικό να διαπιστώνεις ότι εξαφανίστηκε, μάλλον γιατί είχα ακόμα μια μικρή ελπίδα να σταματήσει εκεί η καταστροφή… ιδίως αν αναλογιστεί κανείς τι μεσολάβησε τα τελευταία 3 χρόνια. Η χώρα βρίσκεται σε τροχιά απολιγνιτοποίησης, έχει ψηφιστεί κλιματικός νόμος (ευρωπαϊκός και εθνικός) και νόμος για τη Δίκαιη Μετάβαση, η ενεργειακή κρίση που βιώνουμε είναι σαφές ότι είναι κρίση των ορυκτών καυσίμων και μας οδηγεί μοιραία σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ η πιθανότητα να αποτύχουμε στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης καταγράφεται ως ο σημαντικότερος κίνδυνος για την επόμενη δεκαετία.
Έχουμε πολύ αγώνα λοιπόν μπροστά μας, ώστε αυτό που τεκμηριώνεται επιστημονικά, αυτό που νομοθετούμε, αυτό που «ακούγεται» λογικό… να γίνει πράξη. Θέλει πολύ αγώνα ακόμα για να σταματήσει η καταστροφή που προκαλούν τα ορυκτά καύσιμα και να αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικά την κλιματική κρίση. Σε κάθε περίπτωση όμως, δεν πρέπει να υπάρξει άλλη Μαυροπηγή, δεν πρέπει να εξαφανιστεί ούτε το Lützerath ούτε κανένα άλλο χωριό για να εξορυχτούν ορυκτά καύσιμα. Χρειαζόμαστε δίκαιη μετάβαση για τις τοπικές κοινωνίες των λιγνιτικών περιοχών, χρειαζόμαστε ένα άλλο ενεργειακό και παραγωγικό μοντέλο μηδενικών εκπομπών, χρειάζεται τα ορυκτά καύσιμα να μείνουν πλέον στο έδαφος και να σταματήσουμε τις εξορύξεις… χρειάζεται να πάρουμε στα σοβαρά την κρίση για να μπορέσουμε να δράσουμε προς όφελος του πλανήτη και του είδους μας…»

Η ανάρτηση του Προέδρου της ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ Γιώργου Αδαμίδη

Ανάρτηση Προέδρου ΓΕΝΟΠ
Ο Πρόεδρος της ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ Γιώργος Αδαμίδης, ανάρτησε στο προσωπικό του προφίλ στο Facebook δυο φωτογραφίες με τα ελληνικά ΜΑΤ και τα αντίστοιχα γερμανικά σχολιάζοντας τις περιπτώσεις Lützerath και Ελλάδας. Χαρακτηριστικά έγραψε:
«Στην Γερμανία των Σοσιαλιστών και των Πρασίνων ανοίγουν τα λιγνιτωρυχεία με την παρέμβαση των ΜΑΤ. Την ίδια ώρα στην Ελλάδα της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας κλείνουν τους λιγνίτες με τα ΜΑΤ, για να υπηρετήσουν τα συμφέροντα του εισαγόμενου φυσικού αερίου. Το έχουμε πει πολλές φορές ότι η Συμφωνία των Παρισσίων για την μετάβαση είναι μονόδρομος. Όχι όμως σε βάρος της χώρας και των τοπικών κοινωνιών Αρκαδίας και Δυτικής Μακεδονίας.»

Πηγή: Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Θέλουν να φύγουμε χωρίς ακόμη να μας έχουν αποζημιώσει πλήρως...

Διαβάστε περισσότερα...

Η Γεωργία Ζεμπιλιάδου, επικεφαλής της ελάσσονος αντιπολίτευσης Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας για την μετεγκατάσταση της Ποντοκώμης...

Διαβάστε περισσότερα...

Απόφαση Περιφερειακού Συμβουλίου...

ΑΠΟΦΑΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ by Σύλλογος Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής Δημητρίου Υψηλάντη on Scribd

Διαβάστε περισσότερα...

Γερμανία: Τα όμορφα χωριά, όμορφα «καίγονται»… για χάρη του λιγνίτη...

Η κυβέρνηση της Γερμανίας και ο ενεργειακός κολοσσός RWE επιμένουν ότι το έργο είναι απαραίτητο για την ενεργειακή ασφάλεια της «ατμομηχανής της Ευρώπης», στο φόντο του πολέμου στην Ουκρανία και των ευρύτερων συνεπειών του.
Όμως για την μικρή κοινότητα του Λίτσερατ καθώς και πλήθος περιβαλλοντικών οργανώσεων και ακτιβιστών, η αποτροπή των σχεδίων επέκτασης του ανοιχτού ορυχείου εξόρυξης λιγνίτη Γκαρτσβάιλερ στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, κοντά στα σύνορα με την Ολλανδία, έχει αναχθεί σε υπαρξιακή μάχη.
Τα δύο «στρατόπεδα» έχουν πάρει πια θέσεις για μετωπική σύγκρουση, καθώς η αστυνομία έχει βάλει μπρος τα σχέδια πλήρους εκκένωσης της περιοχής, σε μια επιχείρηση που θεωρείται βέβαιο ότι θα συναντήσει μεγάλη αντίσταση και αναμένεται να διαρκέσει τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες.
Αν και οι περισσότεροι κάτοικοι του προς ισοπέδωση χωριού το έχουν ήδη εγκαταλείψει, ακτιβιστές έχουν στήσει εδώ και καιρό δεντρόσπιτα και οδοφράγματα, δηλώνοντας αποφασισμένοι να το σώσουν από τον πλήρη αφανισμό στο όνομα της εξόρυξης του πιο ρυπογόνου ορυκτού καυσίμου.
Οι πρώτες συγκρούσεις με την αστυνομία αναφέρθηκαν ήδη το περασμένο Σαββατοκύριακο, στο περιθώριο εκδηλώσεων στο Λίτσερατ.
Συνεχίστηκαν την Τρίτη, μετά την οριστική δικαστική απόφαση υπέρ της εκκένωσης της περιοχής.
Οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας αναμένεται να κορυφωθούν το ερχόμενο Σάββατο, με μεγάλη διαδήλωση.
Κανείς δεν επιδιώκει να επαναληφθούν τα αιματηρά επεισόδια του 2018, με έναν διαδηλωτή νεκρό, που σημάδεψαν τις κινητοποιήσεις για τη διάσωση του αρχέγονου δάσου Χάμπαχ, επίσης στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, το οποίο λίγο έλειψε τότε να αποψιλωθεί για τις ανάγκες εξόρυξης λιγνίτη.
Ως πλέον παράδοξο αυτή τη φορά πάντως χαρακτηρίζεται το γεγονός ότι στην κυβέρνηση συνασπισμού της Γερμανίας συμμετέχουν οι Πράσινοι, οι οποίοι δείχνουν στο πλαίσιο μιας πολιτικής μεταστροφής να ρίχνουν όλο και περισσότερο «νερό» στον κομματικό οικολογικό «κρασί» τους.

«Μαύρη τρύπα»
Για το περιβαλλοντικό κίνημα, ο αγώνας για το Λίτσερατ είναι πλέον ταυτόσημος με τις προσπάθειες επίτευξης του στόχου περιορισμού της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη στους 1,5 βαθμούς Κελσίου σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, όπως προβλέπει άλλωστε ρητά η Συμφωνία του Παρισιού.
Υπολογίζεται ότι υπάρχουν αποθέματα 1,3 δισεκατομμυρίων τόνων άνθρακα γύρω από το ανοιχτό ορυχείο Γκαρτσβάιλερ.
Το εάν όμως είναι απαραίτητη η εκμετάλλευσή τους για την παραγωγή ενέργειας παραμένει αμφιλεγόμενο, όπως έχουν καταγράψει διάφορες πρόσφατες μελέτες.
Παρ’ όλα αυτά, το έργο επέκτασης του επίμαχου ορυχείου έχει τις «ευλογίες» των Πρασίνων τόσο σε τοπικό, όσο κυρίως σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Φέρει εξάλλου την υπογραφή του αντικαγκελάριου της κυβέρνησης Σολτς και υπουργού Οικονομικών Υποθέσεων και Κλιματικής Δράσης, Ρόμπερτ Χάμπεκ.
Έτσι το Λίτσερατ, η γη και τα σχεδόν στο σύνολο εγκαταλελειμμένα σπίτια του, ανήκουν πλέον στην RWE. Το χωριό στέκει ήδη στην άκρη του ανοιχτού ορυχείου και σύμφωνα με τις τοπικές αρχές δεν μπορεί να γλιτώσει τον αφανισμό.
Βρίσκεται σε πολύ επικίνδυνη τοποθεσία, αναφέρουν, στέκοντας πάνω σε σαθρό έδαφος έτοιμο να καταρρεύσει.
Κάπως έτσι λοιπόν προδιαγράφεται πλέον ως αναπόφευκτη η κατεδάφισή του, ως το τελευταίο θύμα της εξόρυξης λιγνίτη, για τις ανάγκες της οποίας υπολογίζεται ότι μέσα στα τελευταία 70 χρόνια έχουν αφανιστεί από τον χάρτη περίπου 60 χωριά μόνο στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία.
Για τον ίδιο λόγο υπήρξαν επίσης αναγκαστικές μετεγκαταστάσεις πληθυσμού σε άλλα μέρη της Γερμανίας, όπως για παράδειγμα στην Κάτω Σαξονία γύρω από το Χέλμστεντ και στην περιοχή εξόρυξης λιγνίτη στα κεντρικά της Γερμανίας.

Περιβαλλοντικά «παιχνίδια»
Υπό μεγάλη πίεση μετά την μείωση των προμηθειών φυσικού αερίου από τη Ρωσία, η κυβέρνηση συνασπισμού του Βερολίνου έχει ήδη αποφασίσει την παράταση λειτουργίας των τριών πυρηνικών αντιδραστήρων στα γερμανικά εδάφη.
Στράφηκε επίσης εκ νέου στην καύση άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος τόσο προς εσωτερική κατανάλωση, όσο και για την εξαγωγή του.
Λόγω μάλιστα της αυξημένης χρήσης του, εκφράζονται φόβοι ότι η Γερμανία μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές ελλείψεις σε αποθέματα άνθρακα εντός του φετινού πρώτου διμήνου.
Η δε χρήση λιγνίτη αναμένεται να ενταθεί από τον προσεχή Απρίλιο, οπότε έχει προγραμματιστεί το κλείσιμο των τελευταίων πυρηνικών σταθμών στη χώρα.
Η κατεδάφιση του Λίτσερατ δεν πρόκειται να δώσει άμεσα λύση.
Πολλοί χαρακτηρίζουν, δε, παράταιρο το γεγονός ότι η προωθείται η ισοπέδωση του μικρού χωριού, ενώ μόλις τον περασμένο μήνα οι ομοσπονδιακές αρχές, η τοπική κυβέρνηση στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία και η RWE ανακοίνωσαν τη σταδιακή κατάργηση της χρήσης άνθρακα έως το 2030.
Μέχρι τότε βέβαια το λιγνιτωρυχείο Γκαρτσβάιλερ -που θα έχει επεκταθεί κι άλλο- θα λειτουργεί στο φουλ τροφοδοτώντας τους κοντινούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, ενόσω το Βερολίνο θα επιδιώκει μέσω αμφιλεγόμενων εναλλακτικών την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας σε εθνικό επίπεδο με ορίζοντα το 2045.

Πολιτικές… παρενέργειες
Από αυτή την πολυεπίπεδη κρίση δε -ενεργειακή, περιβαλλοντική και του πολέμου στην Ουκρανία- πιο «μεταλλαγμένοι» από τα τρία κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού βγαίνουν οι Πράσινοι.
Πάλαι ποτέ φιλειρηνιστές, σήμερα αναδεικνύονται σε μπροστάρηδες της κυβέρνησης Σολτς ως προς την παροχή στρατιωτικής βοήθειας στο Κίεβο, με την Αναλένα Μπέρμποκ στο «τιμόνι» του ΥΠΕΞ.
Στο δε θέμα του Λίτσερατ βρίσκονται επί της ουσίας απέναντι και όχι στο πλευρό περιβαλλοντικών οργανώσεων και ακτιβιστών. Στάση, που δείχνει να δημιουργεί ρήγμα με την κομματική τους νεολαία.
Όσο για τη διαδήλωση του Σαββάτου για το Λίτσερατ; Ακόμη κι αν το χωριό έχει εκκενωθεί πλήρως έως τότε και δεν είναι πια προσβάσιμο, οι διοργανωτές της και πλείστοι όσοι άλλοι τη στηρίζουν δηλώνουν αποφασισμένοι να τη μεταφέρουν σε ένα παρακείμενο χωριό, σε απόσταση περίπου τεσσάρων χιλιομέτρων, με την ελπίδα ότι το μήνυμά τους θα εισακουστεί.
Τουλάχιστον ως προς το ότι η καύση άνθρακα δεν μπορεί να αποτελεί, εν μέσω της επιδεινούμενης κλιματικής αλλαγής, λύση για μια οικονομία όπως η γερμανική: η μεγαλύτερη της ευρωζώνης και τέταρτη ισχυρότερη σε όλο τον πλανήτη.

Πηγή: https://www.in.gr/2023/01/11/b-science/perivallon-b-science/germania-ta-omorfa-xoria-omorfa-kaigontai-gia-xari-tou-ligniti/

Διαβάστε περισσότερα...

Εκ νέου συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Κοζάνης για τις αναγκαίες ενέργειες για τη μετεγκατάσταση της Ποντοκώμης...

Η συζήτηση για την Ποντοκώμη ξεκινά από το 07:02:34
Πολύ σύζήτηση αλλά μηδέν ουσία...

Διαβάστε περισσότερα...

Ποντοκώμη: Αίτηση της ΔΕΗ για βίαιη απομάκρυνση κατοίκων από τις ιδιοκτησίες

Δικόγραφα με τα οποία καλούνται να δώσουν το παρών σε συζήτηση την 1η Μαρτίου του 2023 ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Κοζάνης, έλαβαν οι πρώην ιδιοκτήτες αγροτεμαχίων της Ποντοκώμης (που αποζημιώθηκαν για τη μετεγκατάσταση) αλλά και ο Δήμος Κοζάνης, μετά από αίτημα της ΔΕΗ για βίαιη απομάκρυνση από τις ιδιοκτησίες τους.
Σύμφωνα με τον Δήμαρχο Κοζάνης Λάζαρο Μαλούτα, που ενημέρωσε το Δημοτικό Συμβούλιο για το θέμα, σε πρώτη φάση αυτό αφορά απομάκρυνση από τις ιδιοκτησίες σε χωράφια και θα ακολουθήσει και αντίστοιχη διαδικασία για τις οικίες.
Όπως ανέφερε ο κ. Μαλούτας, ο Δήμος μαζί με το πολιτικό προσωπικό της περιοχής θα επιδιώξουν σύντομα να έχουν συνάντηση με τους εμπλεκόμενους φορείς με τη μετεγκαστάση και να τους παρουσιάσουν τα προβλήματα, που υπάρχουν με τη μετεγκατάσταση, όπως το θέμα των πυλώνων κ.α.

Πηγή: https://xronos-kozanis.gr/pontokomi-aitisi-tis-dei-gia-viaii-apomakrynsi-katoikon-apo-tis-idioktisies/ - Γιάννης Κωσταρέλλας

Διαβάστε περισσότερα...

Θεοφάνεια στην Ποντοκώμη...

Διαβάστε περισσότερα...

Όταν τα φαινόμενα απατούν…

Πολλές φορές τα φαινόμενα απαντούν και μας οδηγούν σε λάθος κρίσεις και συμπεράσματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτή η φωτογραφία, από τη συνάντηση με κεντρικό θέμα συζήτησης τη μετεγκατάσταση της Ποντοκώμης στο πλαίσιο της υλοποίησης της σχετικής ομόφωνης απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου Κοζάνης, η οποία πραγματοποιήθηκε το πρωί της Τρίτης 3 Ιανουαρίου 2022, στο Δημαρχείο Κοζάνης, έπειτα από πρόσκληση του Δημάρχου κ. Λάζαρου Μαλούτα.
*** Αν προσέξετε καλά τις εκφράσεις των προσώπων των όσων εικονίζονται, τη στάση του σώματος και τις κινήσεις τους όπως έχουν αποτυπωθεί στο συγκεκριμένο φωτογραφικό στιγμιότυπο, τότε θα οδηγηθείτε στο συμπέρασμα πως μάλλον δεν θα υπήρξε η διάθεση για κοινή πολιτική δράση γύρω από το πολύπαθο και χρονίζον αυτό ζήτημα.
*** Κι αυτό επειδή το φωτογραφικό στιγμιότυπο μας δείχνει πως, την ώρα που τοποθετείται ο Υφυπουργός Μεταφορών και βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας της Π. Ε. Κοζάνης κ. Μιχάλης Παπαδόπουλος:
1. Ο Δήμαρχος Κοζάνης κ. Λάζαρος Μαλούτας και ο Πρόεδρος του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου κ. Μάρκος Φλώρος, στ’ αριστερά του, φαίνεται σαν να έχουν αφαιρεθεί σκεπτόμενοι κάτι. Το αν σκέφτονται τη μετεγκατάσταση της Ποντοκώμης ή κάτι άλλο, θα σας γελάσουμε.
2. Η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ της Π. Ε. Κοζάνης κ. Καλλιόπη Βέττα, στα δεξιά του, είναι ξεκάθαρο πως κάτι διαβάζει ή αναζητά στο κινητό της τηλέφωνο.
3. Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας κ. Γιώργος Αμανατίδης, απέναντι του, δείχνει κι αυτός απορροφημένος από τις σκέψεις του.
4. Ο έτερος βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας κ. Στάθης Κωνσταντινίδης, κι αυτός απέναντι του και δίπλα στον κ. Αμανατίδη, μοιάζει σαν να έχει στρέψει την προσοχή του σε κάτι που κρατά στα χέρια του.
*** Άρα, λοιπόν, από την εικόνα αυτή θα είχατε κάθε λόγο να οδηγηθείτε στο πιο πάνω συμπέρασμα, περί μη διάθεσης για κοινή πολιτική δράση, αλλά θα είχατε κάνει λάθος, χωρίς να φταίτε, διότι όλη η ευθύνη ανήκει στα φαινόμενα που σας… εξαπάτησαν! Φαινόμενα που σας έκαναν να πιστέψετε πως κανείς δεν φαίνεται να ασχολείται με όσα λέει ο ομιλητής!
*** Αλλά δεν είναι έτσι κι αυτό αποδεικνύεται περίτρανα από την τελευταία παράγραφο του Δελτίου Τύπου, το οποίο συνόδευε την παραπάνω φωτογραφία, όπου αναφέρεται αυτολεξεί: «Με την ολοκλήρωση της συζήτησης, αποφασίστηκε η παρέμβαση του πολιτικού δυναμικού της περιοχής με στόχο την επίλυση του ζητήματος, με γνωστοποίηση πέραν του αρμόδιου Υπουργείου και της ΔΕΗ, του ΑΔΜΗΕ και της ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΕ με σχετική συζήτηση και έκθεση των απόψεων, όπως εκφράστηκαν από τους κατοίκους, το Δημοτικό και το Περιφερειακό Συμβούλιο.»
*** Δεν διευκρινίζεται βέβαια αν το «πολιτικό δυναμικό της περιοχής» δράσει σύσσωμο ή κατά μόνας. Το σίγουρο είναι πως θα δράσει και ο τρόπος, φανταζόμαστε πως, θα αξιολογηθεί και θα αποφασιστεί στην πορεία και με βάση τόσο προηγούμενες εμπειρίες όσο και το ότι βρισκόμαστε ουσιαστικά σε προεκλογική περίοδο εν όψει των εκλογών για το Κοινοβούλιο και την αυτοδιοίκηση, περίοδο κατά την οποία όλοι θα ήθελαν να δείξουν πως κινούνται και πετυχαίνουν περισσότερα απ’ τους άλλους, για μπορούν να ενημερώσουν αναλόγως και τους ψηφοφόρους τους.

Πηγή: https://e-ptolemeos.gr/otan-ta-fainomena-apatoun-apo-ti-stili-anemodeiktis-05-01/

Διαβάστε περισσότερα...

Ο Πρόεδρος της Κοινότητας Ποντοκώμης Γιώργος Πηλιανίδης, ενημερώνει για όλες τις τελευταίες εξελίξεις στο θέμα της μετεγκατάστασης της Ποντοκώμης...

Διαβάστε περισσότερα...

Συνάντηση στο Δημαρχείο Κοζάνης για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η μετεγκατάσταση Ποντοκώμης...

Συνάντηση με κεντρικό θέμα συζήτησης τη μετεγκατάσταση Ποντοκώμης σε υλοποίηση σχετικής ομόφωνης απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου Κοζάνης, πραγματοποιήθηκε το πρωί της Τρίτης 3 Ιανουαρίου 2022, στο Δημαρχείο Κοζάνης, έπειτα από πρόσκληση του δημάρχου, Λάζαρου Μαλούτα. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο υφυπουργός Μεταφορών και Υποδομών, Μιχάλης Παπαδόπουλος, οι βουλευτές Π.Ε. Κοζάνης, Στάθης Κωνσταντινίδης, Παρασκευή Βρυζίδου, Γιώργος Αμανατίδης και Καλλιόπη Βέττα, ο περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γιώργος Κασαπίδης, η αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Κοζάνης Κατερίνα Δαδαμόγια, ο αντιπεριφερειάρχης Ανάδειξης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Απασχόλησης, Γιώργος Βαβλιάρας, ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Κοζάνης, Μάρκος Φλώρος, ο διευθυντής Τεχνικών Υπηρεσιών Δήμου Κοζάνης, Μιχάλης Πεχλιβανίδης, ο πρόεδρος της Κοινότητας Ποντοκώμης, Πηλιανίδης Γεώργιος, καθώς και ο εκπρόσωπος των κατοίκων για τα θέματα μετεγκατάστασης και πρώην πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου και του ΤΕΕ Δημήτρης Μαυροματίδης.
Τα ζητήματα που τέθηκαν κατά τη διάρκεια της συνάντησης ήταν:
-το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των έργων υποδομής, της υπογειοποίησης των γραμμών υψηλής τάσης στην περιοχή της Νέας Ποντοκώμης η ολοκλήρωση της οποίας είναι αναγκαία προϋπόθεση ώστε να καταστεί εφικτή η μετεγκατάσταση Ποντοκώμης, καθώς και
-η βιωσιμότητα του νυν οικισμού και οι αναγκαίες θεσμικές παρεμβάσεις, ώστε μέχρι να καταστεί βιώσιμος ο οικισμός, να μην υπάρξει ισοπέδωση του οικισμού της Ποντοκώμης.
Ο Δήμος Κοζάνης θα παραστεί στο πλευρό των κατοίκων στις δικαστικές διώξεις για βίαιη αποβολή των κατοίκων του οικισμού, ώστε να υποστηρίξει τις ομόφωνες θέσεις του Δημοτικού Συμβουλίου Κοζάνης. Με την ολοκλήρωση της συζήτησης, αποφασίστηκε η παρέμβαση του πολιτικού δυναμικού της περιοχής με στόχο την επίλυση του ζητήματος, με γνωστοποίηση πέραν του αρμόδιου Υπουργείου και της ΔΕΗ, του ΑΔΜΗΕ και της ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΕ με σχετική συζήτηση και έκθεση των απόψεων, όπως εκφράστηκαν από τους κατοίκους, το Δημοτικό και το Περιφερειακό Συμβούλιο.

Διαβάστε περισσότερα...

Δικαστική νίκη πνιγμένη στη σιωπή...

Το Συμβούλιο της Επικρατείας δικαιώνει τους κατοίκους του οικισμού στην περιοχή της Κοζάνης που, πνιγμένοι στην τέφρα και τον λιγνίτη, πάνω από δέκα χρόνια περιμένουν τη μετεγκατάστασή τους. Πέπλος σιωπής έχει σκεπάσει την πρόσφατη απόφαση του Δ’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας η οποία, 11 χρόνια μετά την εκκίνηση μιας περιπέτειας αναγκαστικού ξεριζωμού, δικαιώνει τους κατοίκους της Ακρινής Κοζάνης και υποχρεώνει τέσσερα συναρμόδια υπουργεία (Περιβάλλοντος, Οικονομικών, Υποδομών και Εσωτερικών) και τη ΔΕΗ να εφαρμόσουν τον νόμο και να ολοκληρώσουν τη μετέωρη εδώ και μια δεκαετία απαλλοτρίωση και μετεγκατάσταση του οικισμού.
Αν και η απόφαση του ΣτΕ έχει γίνει γνωστή από 3 Δεκεμβρίου, με εξαίρεση μερικά κοζανίτικα μέσα, δεν έχει γίνει η παραμικρή αναφορά στα κεντρικά ΜΜΕ. Η ΔΕΗ, απορροφημένη στα μεγαλεπήβολα διεθνή και εγχώρια πρότζεκτ επέκτασης, δεν έχει αντιδράσει, ενώ τα αρμόδια υπουργεία έχουν προφανώς αιφνιδιαστεί από τη δικαστική εξέλιξη και μέχρι στιγμής σιωπούν, παρότι η απόφαση του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου τους επιβάλλει να δράσουν εδώ και τώρα.
Οι κάτοικοι της Ακρινής, μαζί με έναν ακόμη οικισμό της Φλώρινας που είχε την τύχη ή την ατυχία της γειτνίασης με τις εγκαταστάσεις της ΔΕΗ, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν από τους πρώτους περιβαλλοντικούς πρόσφυγες της σύγχρονης εποχής.
Παρότι το ορεινό, γεωργικό και κτηνοτροφικό χωριό τους δεν «κάθεται» πάνω σε λιγνιτωρυχείο, υπήρξε διαχρονικά θύμα της τέφρας από την εγγύς μονάδα της ΔΕΗ (ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου), της γειτνίασής του με τα πεδία εξόρυξης λιγνίτη και των επί δεκαετίες αναγκαστικών απαλλοτριώσεων, που περιόρισε την καλλιεργήσιμη γη στο μισό (από 10.000 σε 5.000 στρέμματα) και συρρίκνωσε τον πληθυσμό από τους 1.200 σε 700, σύμφωνα με την απογραφή του 2021. Κι ενώ το 2011 η πολιτεία αναγνώρισε τη ζημιά που είχε υποστεί ο οικισμός και νομοθετήθηκε η οργανωμένη μετεγκατάστασή του (κόστους περίπου 150 εκατ. ευρώ) με δαπάνη του κράτους και της ΔΕΗ, οι αποστερημένοι από τις περιουσίες και αποκλεισμένοι από τους όρους ζωής τους κάτοικοι της Ακρινής φαίνεται ότι έπεσαν θύματα και της απολιγνιτοποίησης, μέσα στην οποία «εξαφανίστηκε» από την κυβέρνηση Μητσοτάκη η υποχρέωση μετεγκατάστασης.

Περιπέτεια
Η απόφαση του ΣτΕ αποτελεί μεταξύ άλλων μια γλαφυρή περιγραφή της δεκαετούς και πλέον περιπέτειας της Ακρινής και των κατοίκων της:
■ Το 2011 ψηφίστηκε ο νόμος 3937/2011 που στο άρθρο 28 προέβλεπε τη διαδικασία απαλλοτρίωσης και μετεγκατάστασης του οικισμού. Στην παρ. 2 του άρθρου προβλεπόταν ότι το αργότερο δέκα χρόνια από τη δημοσίευση του νόμου τα 4 συναρμόδια υπουργεία όφειλαν να έχουν εκδώσει Προεδρικό Διάταγμα και να έχουν προβεί σε κάθε άλλη αναγκαία διοικητική πράξη για την ολοκλήρωση των διαδικασιών απαλλοτρίωσης και μετεγκατάστασης της Ακρινής, αλλά και των Αναργύρων Φλώρινας, που υπήρξαν θύμα ανάλογης υποβάθμισης από τη λειτουργία της ΔΕΗ.
■ Στο πλαίσιο της ίδιας διάταξης η ΔΕΗ είχε την υποχρέωση να υποβάλει στα συναρμόδια υπουργεία σχέδιο μετεγκατάστασης «το συντομότερο δυνατό», ενώ θα αναλάμβανε και τη μισή δαπάνη απαλλοτρίωσης και αποζημίωσης. Στο μεταξύ, η ΔΕΗ είχε το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει κατά βούληση τις υπό απαλλοτρίωση αγροτικές και άλλες εκτάσεις του οικισμού.
■ Στην αιτιολογική έκθεση του ν. 3937/2011 που παραθέτει η απόφαση του ΣτΕ αναγνωριζόταν η υποχρέωση μετεγκατάστασης, παρότι ο οικισμός δεν είναι πάνω σε κοιτάσματα λιγνίτη, λόγω «προβληµάτων υποβάθµισης της ποιότητας ζωής των κατοίκων [...] οικονοµικής και κοινωνικής βιωσιµότητας [...] πλήρους αποστέρησης της ζωτικής αγροτικής γης προς καλλιέργεια και βιοπορισµό των κατοίκων [...] σοβαρών βλαβών στον φέροντα οργανισμό κτισµάτων, σε βαθµό επικινδυνότητας, που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των κατοίκων/χρηστών».
■ Ενώ όμως τίποτε δεν άλλαξε στη ζωή των κατοίκων της Ακρινής μεταξύ τέφρας και λιγνίτη και η ραγδαία υποβάθμιση του τόπου τους συνεχίστηκε από το 2011 και μετά, αν και η ΔΕΗ υπέβαλε δύο φορές, το 2014 και το 2018, σχέδια απαλλοτρίωσης και μετεγκατάστασης του οικισμού, οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ουδέποτε έκαναν το επόμενο βήμα στη δεκαετή προθεσμία που τους όριζε ο νόμος, δηλαδή στον έλεγχο και στην υλοποίηση του σχεδίου.
■ Στα υπομνήματα, που υπέβαλαν στο ΣτΕ μόλις τον περασμένο Ιούνιο η ΔΕΗ και το Δημόσιο, προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι με την κύρωση του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) και την αλλαγή της ενεργειακής πολιτικής της χώρας (περιλαμβανομένης της απολιγνιτοποίησης και της πρόωρης παύσης μέχρι το 2023 των λιγνιτικών μονάδων παραγωγής ρεύματος, μεταξύ τον οποίων ο εγγύς ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, ο οποίος τροφοδοτείται με λιγνίτη από το Ορυχείο Νοτίου Πεδίου, όπου βρίσκεται και ο οικισμός της Ακρινής) «δεν συντρέχουν πλέον οι προϋποθέσεις για την απαλλοτρίωση και μετεγκατάσταση του οικισμού». Στην περιοχή, ανέφεραν μεταξύ άλλων τα υπομνήματα, «έχουν προγραμματισθεί και κατασκευάζονται Φωτοβολταϊκά Πάρκα [...] Συνεπώς, το πλαίσιο μέσα στο οποίο νομοθετήθηκε το άρθρο 28 του ν. 3937/11 έχει ήδη μεταβληθεί και στην περιοχή του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας, η Πολιτεία δρομολογεί την αλλαγή χρήσης των εκτάσεων προς την κατεύθυνση της αειφορίας και της πράσινης ανάπτυξης... ». Μάλιστα, στο υπόμνημα του Δημοσίου αναφέρεται ότι οι επίμαχες ρυθμίσεις του άρθρου 28 του ν. 3937/2011 περί μετεγκατάστασης της Ακρινής έχουν σιωπηρώς καταργηθεί με τις διατάξεις του ν. 4872/2021 «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση».
■ Φυσικά, στο υπόμνημα του Δημοσίου προς το ΣτΕ παραλείφθηκε οποιαδήποτε αναφορά στην ολική ανατροπή των κυβερνητικών σχεδίων βίαιης απολιγνιτοποίησης, η εν τω μεταξύ παράταση της λειτουργίας των λιγνιτικών μονάδων μέχρι το 2025 και η εναγώνια προσπάθεια της ΔΕΗ να αυξήσει την εξόρυξη λιγνίτη λόγω της ενεργειακής κρίσης. Επίσης, αποσιωπάται το γεγονός ότι και στο περίφημο «Σχέδιο Μετάβασης» δεν υπάρχει η παραμικρή πρόβλεψη ή έστω αναφορά στην τύχη της Ακρινής.
■ Ωστόσο, έτσι κι αλλιώς το ΣτΕ ουδόλως πείσθηκε ότι το σχέδιο απολιγνιτοποίησης είχε καταργήσει τη νομοθετημένη υποχρέωση απαλλοτρίωσης και μετεγκατάστασης της Ακρινής. Γι’ αυτό και απορρίπτει τους ισχυρισμούς Δημοσίου και ΔΕΗ, κάνει δεκτή την προσφυγή των εκπροσώπων της Ακρινής («Σύλλογος Ανέργων και Περιβάλλοντος Ακρινής») και καλεί τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες «να προβούν στην έκδοση όλων των αναγκαίων πράξεων για την κίνηση και ολοκλήρωση της διαδικασίας απαλλοτρίωσης και μετεγκατάστασης του οικισμού Ακρινής Νομού Κοζάνης».
Τι θα κάνουν λοιπόν η ΔΕΗ και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας; Θα εφαρμόσουν τη ρητή και χωρίς σκιές απόφαση του ΣτΕ;

Το συντριπτικό αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος
Μια ακόμη λεπτομέρεια με σημασία. Στις 4 Δεκεμβρίου, με πρωτοβουλία του Δήμου Κοζάνης, έγινε στην Ακρινή δημοψήφισμα, με το ερώτημα αν οι κάτοικοι τάσσονται υπέρ της μετεγκατάστασης ή της εναλλακτικής της ένταξης στο κυβερνητικό «Σχέδιο μετάβασης», αν και δεν προβλέπει τίποτα συγκεκριμένο για τον οικισμό. Ψήφισαν 648 (από τους 700 της τελευταίας απογραφής). 464 τάχθηκαν υπέρ της μετεγκατάστασης και μόλις 164 υπέρ της «εναλλακτικής».
Ετσι, κυβέρνηση και ΔΕΗ έχουν μπροστά τους έναν μονόδρομο που δημιουργεί αφενός η ξεκάθαρη απόφαση του ΣτΕ και αφετέρου η συντριπτική έκφραση της βούλησης των κατοίκων της Ακρινής. Η απόφαση του ανωτάτου δικαστηρίου έχει κοινοποιηθεί στην ηγεσία του ΥΠΕΝ που κάποια στιγμή πρέπει να πει τι θα κάνει. Το ίδιο και η ΔΕΗ, που εκ του νόμου επωμίζεται το 50% του κόστους της μετεγκατάστασης. Οπως διαμηνύουν οι εκπρόσωποι των κατοίκων της Ακρινής, που πέρσι έκαναν και σχετική αναφορά στην Επιτροπή Αναφορών του Ευρωκοινοβουλίου, όπου το ελληνικό δημόσιο έλαμψε διά της απουσίας και της αφωνίας του, αν δεν υπάρξει συμμόρφωση δεν θα διστάσουν να προσφύγουν και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Που προφανώς έχει μιαν αυξημένη ευαισθησίας στο πώς ακριβώς διαχειρίζονται οι ελληνικές αρχές τους ευρωπαϊκούς πόρους της «δίκαιης μετάβασης» στη μετά λιγνίτη εποχή.

Πηγή: https://www.efsyn.gr/oikonomia/elliniki-oikonomia/373011_dikastiki-niki-pnigmeni-sti-siopi

Διαβάστε περισσότερα...

Μένουμε ή φεύγουμε από τη χώρα;;;

Μένουμε Ελλάδα ή φεύγουμε; Τι θα έπρεπε να συμβουλεύσω έναν φοιτητή που θα ζητούσε την γνώμη μου;
Αυτό για να απαντηθεί θα πρέπει να πάμε σε χώρες που πέρασαν τα ίδια με μας. Η Νέα Ζηλανδία είναι μια από αυτές, με παρόμοια δομή σε εδαφικό και κλιματικό επίπεδο. Όπως επίσης και οικονομικό, με δομικές ομοιότητες με την Ελλάδα. Ειδικά την περίοδο που πέρασε παρόμοια κρίση με μας, πριν 30 χρόνια, όταν η Αγγλία μπήκε στην Ε.Ε., και σταμάτησε να είναι ο σχεδόν αποκλειστικός πελάτης της κτηνοτροφικής παραγωγής της.
Μέσα σε μια δεκαετία, η Νέα Ζηλανδία κατόρθωσε να έχει το χαμηλότερο ποσοστό στήριξης των αγροτών της στις χώρες του ΟΟΣΑ (1% επί του συνόλου της αξίας της αγροτικής παραγωγής), όταν ο μέσος όρος τους είναι 18%, με πρώτη την Νορβηγία (61%), Ε.Ε.-27 20% και ΗΠΑ 7% (Χύμης, 2013). Θεωρείται από τον ΟΟΣΑ η χώρα με, πρακτικά, μηδενικές στρεβλώσεις στην αγορά γάλακτος στην οποία αν και συμμετέχει με μόνο το 2% της παγκόσμιας παραγωγής, κατέχει το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών (Καρανικόλας, 2005).Η Νέα Ζηλανδία έχει διπλάσια έκταση από μας και τον μισό πληθυσμό. Και παρόμοια όπως είπαμε εδαφολογική σύσταση. Όμως, ενώ παράγει προϊόντα πρωτογενούς παράγωγης αξίας 7 δισ. ευρώ, εξάγει τρόφιμα μεταποιημένα από αυτά άξιας 23 δισ. ευρώ.
Η Ελλάδα εν τω μεταξύ, με αξία πρωτογενούς παραγωγής περίπου 10 δισ. ευρώ, εξάγει τρόφιμα αξίας 5 δισ. ευρώ. Ενώ θα μπορούσε με έναν καλό σχεδιασμό να εξάγει τρόφιμα άξιας 10 δισ. ευρώ εύκολα. Αυτό θα έδινε γρήγορα 50.000 θέσεις εργασίας και αύξηση στο ΑΕΠ. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη Νέα Ζηλανδία το μεγαλύτερο ποσοστό (άνω του 95%) της παραγωγής γάλακτος έχει οργανωθεί από μία εταιρεία-συνεταιρισμό την Fonterra. Στην εταιρεία αυτή είναι μέλη σχεδόν όλοι από τους περίπου 11.000 γαλακτοπαραγωγούς της χώρας και η εταιρεία ανήκει σε αυτούς. Ο ετήσιος τζίρος της Fonterra αγγίζει, αν δεν ξεπερνά, το 10% του ΑΕΠ της χώρας! Ένας αγροτικός συνεταιρισμός δηλαδή παράγει το 1/10 του ακαθαρίστου προϊόντος. Σε απόλυτα ποσά, ο τζίρος ανήλθε το 2012 στα 15,7 δισ. δολάρια πίσω μόνο από τον παγκόσμιο γίγαντα Nestlé ($25,9 δισ.), την Danone ($19,5 δισ.) και την Lactalis ($18,8 δισ.).
Για φανταστείτε όλο το παραγόμενο ελαιόλαδο στην χώρα μας, οργανωμένο από το χωράφι στο ράφι ως τρόφιμο, φάρμακο, καλλυντικό ή οτιδήποτε άλλο, για εκατομμύρια καταναλωτές ανά τον κόσμο, οργανωμένο από μία εταιρεία-συνεταιρισμό που να ανήκει στους χιλιάδες ελαιοπαραγωγούς μέλη της. Έτσι η πρωτογενής παραγωγή του ελαιόλαδου (και κάθε αγροτικού προϊόντος) από μια αρχική αξία χωραφιού θα μπορούσε να φθάσει, σαν τελικό προϊόν, συνολικής αξίας αρκετών δισ. (Χύμης, 2013).Η παραγωγή βαμβακιού στη χώρα μας φέρνει περίπου 350 εκατ. ευρώ από εξαγωγή. Επειδή έχουν κλείσει σχεδόν όλα τα νηματουργεία στη χώρα, το βαμβάκι μας εξάγεται κυρίως στην Τουρκία, η οποία το κάνει νήμα και μας το πουλάει για 1 δισ. ευρώ. Αν γίνει ρούχο θα αξίζει 3-4 δισ. ευρώ. Έτσι τα ρούχα του Ελληνικού Στρατού ράβονται στα Άδανα.
Η απάντηση λοιπόν σε κάποιον που θέλει να φύγει από την Ελλάδα, είναι σαφώς όχι. Με την προϋπόθεση όμως να δοθούν οι κατευθύνσεις από ανθρώπους που γνωρίζουν τα προβλήματα για να προχωρήσει ο τόπος. Αλλιώς ας φύγουν όλοι. Θα μείνουν οι συνταξιούχοι, οι δημόσιοι υπάλληλοι, τα ΜΜΕ και οι πολιτικοί. Επειδή όμως και έξω τα πράγματα δεν είναι εύκολα, υπάρχει και άλλη λύση, δεδομένου πως ένας τελειόφοιτος κάποιου ελληνικού πανεπιστημίου δεν μπορεί να περιμένει μόνο από τους άλλους. Και ειδικά από αυτούς που συνήθισαν να διογκώνουν το κράτος και να σκοτώνουν κάθε νέα προσπάθεια.
Αν θέλει λοιπόν να μη χάσει τα υπόλοιπα πλεονεκτήματα αυτής της χώρας, θα πρέπει να παλέψει ο ίδιος για να αλλάξει τις συνθήκες της αγοράς! Να σκεφτεί, να σχεδιάσει, να οργανώσει ομάδες και να κινητοποιήσει κι άλλους που θα ζυγίσουν τις καταστάσεις για να οργανώσουν το μέλλον τους.
Τα μεγάλα ναι και τα μεγάλα όχι, πρέπει να βασίζονται στην ευθύνη της επιλογής και όχι μόνο στην επιθυμία της απόδρασης μπροστά στο αδιέξοδο που οι άλλοι έστησαν χωρίς εσένα. Η Ελλάδα είναι μια χώρα που κρύβει «χρυσό» για όποιον το ανακαλύψει. Φτάνει οι νέοι άνθρωποι να στήσουν το «ορυχείο» και να βάλουν μπρος την εξόρυξη. Συνεχίζουν να αποτελούν τη μόνη ελπίδα για το μέλλον μας…

~ Του Δημήτρη Κουρέτα

Υ.Γ. Ο Δαρβίνος δεν είπε ποτέ ότι ο πιο δυνατός θα επιζούσε.
Πίστευε ότι όσοι συνεργαστούν θα επιβιώσουν

Πηγή: Πηγή: liberal.gr

Διαβάστε περισσότερα...