Τετάρτη 11 Ιανουαρίου 2023
Γερμανία: Τα όμορφα χωριά, όμορφα «καίγονται»… για χάρη του λιγνίτη...
Όμως για την μικρή κοινότητα του Λίτσερατ καθώς και πλήθος περιβαλλοντικών οργανώσεων και ακτιβιστών, η αποτροπή των σχεδίων επέκτασης του ανοιχτού ορυχείου εξόρυξης λιγνίτη Γκαρτσβάιλερ στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, κοντά στα σύνορα με την Ολλανδία, έχει αναχθεί σε υπαρξιακή μάχη.
Τα δύο «στρατόπεδα» έχουν πάρει πια θέσεις για μετωπική σύγκρουση, καθώς η αστυνομία έχει βάλει μπρος τα σχέδια πλήρους εκκένωσης της περιοχής, σε μια επιχείρηση που θεωρείται βέβαιο ότι θα συναντήσει μεγάλη αντίσταση και αναμένεται να διαρκέσει τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες.
Αν και οι περισσότεροι κάτοικοι του προς ισοπέδωση χωριού το έχουν ήδη εγκαταλείψει, ακτιβιστές έχουν στήσει εδώ και καιρό δεντρόσπιτα και οδοφράγματα, δηλώνοντας αποφασισμένοι να το σώσουν από τον πλήρη αφανισμό στο όνομα της εξόρυξης του πιο ρυπογόνου ορυκτού καυσίμου.
Οι πρώτες συγκρούσεις με την αστυνομία αναφέρθηκαν ήδη το περασμένο Σαββατοκύριακο, στο περιθώριο εκδηλώσεων στο Λίτσερατ.
Συνεχίστηκαν την Τρίτη, μετά την οριστική δικαστική απόφαση υπέρ της εκκένωσης της περιοχής.
Οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας αναμένεται να κορυφωθούν το ερχόμενο Σάββατο, με μεγάλη διαδήλωση.
Κανείς δεν επιδιώκει να επαναληφθούν τα αιματηρά επεισόδια του 2018, με έναν διαδηλωτή νεκρό, που σημάδεψαν τις κινητοποιήσεις για τη διάσωση του αρχέγονου δάσου Χάμπαχ, επίσης στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, το οποίο λίγο έλειψε τότε να αποψιλωθεί για τις ανάγκες εξόρυξης λιγνίτη.
Ως πλέον παράδοξο αυτή τη φορά πάντως χαρακτηρίζεται το γεγονός ότι στην κυβέρνηση συνασπισμού της Γερμανίας συμμετέχουν οι Πράσινοι, οι οποίοι δείχνουν στο πλαίσιο μιας πολιτικής μεταστροφής να ρίχνουν όλο και περισσότερο «νερό» στον κομματικό οικολογικό «κρασί» τους.
«Μαύρη τρύπα»
Για το περιβαλλοντικό κίνημα, ο αγώνας για το Λίτσερατ είναι πλέον ταυτόσημος με τις προσπάθειες επίτευξης του στόχου περιορισμού της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη στους 1,5 βαθμούς Κελσίου σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, όπως προβλέπει άλλωστε ρητά η Συμφωνία του Παρισιού.
Υπολογίζεται ότι υπάρχουν αποθέματα 1,3 δισεκατομμυρίων τόνων άνθρακα γύρω από το ανοιχτό ορυχείο Γκαρτσβάιλερ.
Το εάν όμως είναι απαραίτητη η εκμετάλλευσή τους για την παραγωγή ενέργειας παραμένει αμφιλεγόμενο, όπως έχουν καταγράψει διάφορες πρόσφατες μελέτες.
Παρ’ όλα αυτά, το έργο επέκτασης του επίμαχου ορυχείου έχει τις «ευλογίες» των Πρασίνων τόσο σε τοπικό, όσο κυρίως σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Φέρει εξάλλου την υπογραφή του αντικαγκελάριου της κυβέρνησης Σολτς και υπουργού Οικονομικών Υποθέσεων και Κλιματικής Δράσης, Ρόμπερτ Χάμπεκ.
Έτσι το Λίτσερατ, η γη και τα σχεδόν στο σύνολο εγκαταλελειμμένα σπίτια του, ανήκουν πλέον στην RWE. Το χωριό στέκει ήδη στην άκρη του ανοιχτού ορυχείου και σύμφωνα με τις τοπικές αρχές δεν μπορεί να γλιτώσει τον αφανισμό.
Βρίσκεται σε πολύ επικίνδυνη τοποθεσία, αναφέρουν, στέκοντας πάνω σε σαθρό έδαφος έτοιμο να καταρρεύσει.
Κάπως έτσι λοιπόν προδιαγράφεται πλέον ως αναπόφευκτη η κατεδάφισή του, ως το τελευταίο θύμα της εξόρυξης λιγνίτη, για τις ανάγκες της οποίας υπολογίζεται ότι μέσα στα τελευταία 70 χρόνια έχουν αφανιστεί από τον χάρτη περίπου 60 χωριά μόνο στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία.
Για τον ίδιο λόγο υπήρξαν επίσης αναγκαστικές μετεγκαταστάσεις πληθυσμού σε άλλα μέρη της Γερμανίας, όπως για παράδειγμα στην Κάτω Σαξονία γύρω από το Χέλμστεντ και στην περιοχή εξόρυξης λιγνίτη στα κεντρικά της Γερμανίας.
Περιβαλλοντικά «παιχνίδια»
Υπό μεγάλη πίεση μετά την μείωση των προμηθειών φυσικού αερίου από τη Ρωσία, η κυβέρνηση συνασπισμού του Βερολίνου έχει ήδη αποφασίσει την παράταση λειτουργίας των τριών πυρηνικών αντιδραστήρων στα γερμανικά εδάφη.
Στράφηκε επίσης εκ νέου στην καύση άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος τόσο προς εσωτερική κατανάλωση, όσο και για την εξαγωγή του.
Λόγω μάλιστα της αυξημένης χρήσης του, εκφράζονται φόβοι ότι η Γερμανία μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές ελλείψεις σε αποθέματα άνθρακα εντός του φετινού πρώτου διμήνου.
Η δε χρήση λιγνίτη αναμένεται να ενταθεί από τον προσεχή Απρίλιο, οπότε έχει προγραμματιστεί το κλείσιμο των τελευταίων πυρηνικών σταθμών στη χώρα.
Η κατεδάφιση του Λίτσερατ δεν πρόκειται να δώσει άμεσα λύση.
Πολλοί χαρακτηρίζουν, δε, παράταιρο το γεγονός ότι η προωθείται η ισοπέδωση του μικρού χωριού, ενώ μόλις τον περασμένο μήνα οι ομοσπονδιακές αρχές, η τοπική κυβέρνηση στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία και η RWE ανακοίνωσαν τη σταδιακή κατάργηση της χρήσης άνθρακα έως το 2030.
Μέχρι τότε βέβαια το λιγνιτωρυχείο Γκαρτσβάιλερ -που θα έχει επεκταθεί κι άλλο- θα λειτουργεί στο φουλ τροφοδοτώντας τους κοντινούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, ενόσω το Βερολίνο θα επιδιώκει μέσω αμφιλεγόμενων εναλλακτικών την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας σε εθνικό επίπεδο με ορίζοντα το 2045.
Πολιτικές… παρενέργειες
Από αυτή την πολυεπίπεδη κρίση δε -ενεργειακή, περιβαλλοντική και του πολέμου στην Ουκρανία- πιο «μεταλλαγμένοι» από τα τρία κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού βγαίνουν οι Πράσινοι.
Πάλαι ποτέ φιλειρηνιστές, σήμερα αναδεικνύονται σε μπροστάρηδες της κυβέρνησης Σολτς ως προς την παροχή στρατιωτικής βοήθειας στο Κίεβο, με την Αναλένα Μπέρμποκ στο «τιμόνι» του ΥΠΕΞ.
Στο δε θέμα του Λίτσερατ βρίσκονται επί της ουσίας απέναντι και όχι στο πλευρό περιβαλλοντικών οργανώσεων και ακτιβιστών. Στάση, που δείχνει να δημιουργεί ρήγμα με την κομματική τους νεολαία.
Όσο για τη διαδήλωση του Σαββάτου για το Λίτσερατ; Ακόμη κι αν το χωριό έχει εκκενωθεί πλήρως έως τότε και δεν είναι πια προσβάσιμο, οι διοργανωτές της και πλείστοι όσοι άλλοι τη στηρίζουν δηλώνουν αποφασισμένοι να τη μεταφέρουν σε ένα παρακείμενο χωριό, σε απόσταση περίπου τεσσάρων χιλιομέτρων, με την ελπίδα ότι το μήνυμά τους θα εισακουστεί.
Τουλάχιστον ως προς το ότι η καύση άνθρακα δεν μπορεί να αποτελεί, εν μέσω της επιδεινούμενης κλιματικής αλλαγής, λύση για μια οικονομία όπως η γερμανική: η μεγαλύτερη της ευρωζώνης και τέταρτη ισχυρότερη σε όλο τον πλανήτη.
Πηγή: https://www.in.gr/2023/01/11/b-science/perivallon-b-science/germania-ta-omorfa-xoria-omorfa-kaigontai-gia-xari-tou-ligniti/
Διαβάστε περισσότερα...
Τρίτη 2 Ιουνίου 2015
Πόσο απέχει η Πτολεμαΐδα από τη Λουσετία και τι μας κληροδοτεί ο λιγνίτης...
Το λεκανοπέδιο απέχει σχεδόν ενενήντα λεπτά από το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής. Η πόλη μας μετά τις τελευταίες δεκαετίες και την συνεχή εξορυκτική δραστηριότητα που έλαβε μέρος βρέθηκε περικυκλωμένη από στοιχεία τα οποία αλλοίωσαν πλήρως την αρχική εικόνα που την περιέβαλε.
Γειτονικά χωρία κατεδαφίστηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες προκειμένου να συνεχιστεί αδιάκοπα η εξόρυξη του λιγνίτη. Όσα βρέθηκαν στο κέντρο του λεκανοπεδίου εξαφανίστηκαν από τον χάρτη ήδη από τη δεκαετία του ‘80 και όσα δεν απορροφήθηκαν από τα ορυχεία είδαν μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού τους να φεύγει εξαιτίας της σκόνης, της μόλυνσης, του θορύβου και του κινδύνου της επικείμενης καταστροφής των σπιτιών τους.
Η συνεχιζόμενη αυτή διαδικασία αλλά και η διαρκώς μειωμένη παραγωγή είχε σαν αποτέλεσμα την μείωση του πληθυσμού της περιοχής, μέχρις ότου αποφασίστηκε η διακοπή των εργασιών καθώς η διατήρηση των ορυχείων και των συγκεκριμένων εργοστασίων κρίθηκε ασύμφορη. Τότε ήταν που ο κόσμος διαισθανόμενος μια αλλαγή της τύχης της περιοχής αποφάσισε να επιστρέψει πίσω, ξαναχτίζοντας τα σπίτια του και καλλιεργώντας ξανά τα χωράφια και τους κήπους του.
‘’Είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός πληγωμένου τοπίου’’ ανέφερε τότε η υπεύθυνη της εταιρίας σχεδιασμού αναζωογόνησης και ανάπτυξης της περιοχής. ‘’ Πολλοί οικισμοί καταστράφηκαν από τα ορυχεία και ο χαρακτήρας του λεκανοπεδίου άλλαξε εντελώς’’.
Παρ’ όλα αυτά ο λιγνίτης ήταν απαραίτητος για την οικονομία της χώρας, αλλά και μια ζωτική πηγή εισοδήματος για τους κατοίκους της περιοχής. Πριν την βιομηχανοποίηση της, η περιοχή ήταν εξαιρετικά φτωχή και ο κλάδος της ενέργειας κατάφερε να επιφέρει την αίσθηση της οικονομικής ευημερίας.
Όταν όμως τα κοιτάσματα μειώθηκαν και κρίθηκαν ασύμφορα ήρθε στην επιφάνεια το ερώτημα, ‘’τι θα γίνει με τα σημάδια που άφησαν ανεξίτηλα τόσα χρόνια τα ορυχεία στο έδαφος της περιοχής; Πως θα επαναφέρουμε το περιβάλλον στην πρώιμη μορφή του’’; Ήταν ένας γρίφος, αλλά και μια τεράστια ευκαιρία.
Προκειμένου να λύσει το πρόβλημα η κυβέρνηση δημιούργησε την Διαχειριστική Εταιρία Ορυχείων η οποία είχε ως σκοπό την αποκατάσταση και αναδιανομή όλων εκείνων των περιοχών που μέχρι πρόσφατα ήταν ανοιχτά ορυχεία λιγνίτη. Ένας μηχανικός της εταιρίας είχε αναφέρει ‘’Τα ορυχεία μπορεί να κλείσανε μα το κληροδότημα τους είναι ακόμη εδώ. Επανακαλλιέργεια, αποκατάσταση, μετατροπή. Αυτή είναι η δουλειά μας’’. Η εταιρία ήταν υπεύθυνη για την μετατροπή των ορυχείων σε λίμνες, των καθαρισμών του μολυσμένου από τα ορυχεία υδροφόρου ορίζοντα, την αναδάσωση, την πώληση γης για χρήση ανεμογεννητριών και ηλεκτρογεννητριών και την υποστήριξη της γεωργίας.
Ακόμη και ψάρια άρχισαν να εμφανίζονται στις τεχνητές λίμνες μέσω καναλιών που μέχρι πριν ήταν αδύνατον να υποστηρίξουν οποιαδήποτε μορφή ζωής εξαιτίας τη οξύτητας τους. ‘’ Δεν μπορούμε να φέρουμε την περιοχή στην πρότερη κατάσταση της, μα σκοπός μας είναι να δημιουργήσουμε ένα ιδανικό περιβάλλον το οποίο θα παρέχει νέες ευκαιρίες τόσο για τους ανθρώπους που ζουν εδώ όσο και για τις επόμενες γενιές. Όλες οι παλιές φυσικές λειτουργίες της περιοχής, πριν από την εξόρυξη, θα λειτουργήσουν και πάλι’’ ανέφερε εκπρόσωπος της εταιρίας.
Ήταν μια δύσκολή και μακριά διαδικασία. ‘’Όταν κοιτάξαμε για πρώτη φορά στα ορυχεία, ήταν σαν να βρισκόμασταν στο φεγγάρι’’ αναφέρει ένας άλλος οποίος ασχολείται με τη δημιουργία δεσμών ανάμεσα στο παρελθόν και στο περιβάλλον. ‘’ Σκοπός μας δεν είναι να αποκρύψουμε το βιομηχανικό παρελθόν της περιοχής, αλλά να το αναδείξουμε.
Μετά από σχεδόν έντεκα χρόνια, τριάντα αναπτυξιακά σχέδια εμφανίστηκαν στην περιοχή. Μαρίνες και αμμώδεις παραλίες οι οποίες προσφέρουν στους τουρίστες ευκαιρίες για βαρκάδες και θαλάσσια σπορ, ένα πρώην εργοστάσιο μετατράπηκε σε εκθεσιακό κέντρο τέχνης και χώρος συναυλιών, σημεία παρατήρησης του λεκανοπεδίου δημιουργήθηκαν και ένα ορυχείο έμεινε εσκεμμένα ανοιχτό.
Η διαδικασία αποκατάστασης δεν θα μπορούσε να ήταν απαλλαγμένη από αναπάντεχα γεγονότα και προβλήματα. Ένα από αυτά ήταν η συχνή εμφάνιση ενός σκούρου πορτοκαλί χρώματος στα νερά εξαιτίας του αυξημένου υδροξειδίου του σιδήρου μετά από τόσα χρόνια εξορυκτικής δραστηριότητας. Ταυτόχρονα μερικοί κάτοικοι, ειδικά εκείνοι που βρίσκονταν εδώ και πολλά χρόνια στην περιοχή, αντιπαθούσαν τις αλλαγές. Ήθελαν να είναι περήφανοι για το παρελθόν τους και η διατήρηση μιας ισορροπίας ανάμεσα στη ανάδειξη της μεταλλευτικής ιστορίας με την προσπάθεια δημιουργίας μια νέας εικόνας και ενός νέου brand κρίθηκε απαραίτητη.
Σε ολόκληρη τη ζωή τους πίστευαν πως η συγκεκριμένη δουλειά ήταν ευλογία για τον τόπο. Η περιοχή ήταν βρώμικη και μολυσμένη επειδή έπρεπε να είναι. Όταν όμως έμαθαν πως το κράτος είχε όμως στείλει επιστήμονες να εξετάσουν την εικόνα του χάους και της καταστροφής αισθάνθηκαν ντροπή μέσα τους.
Τέλος, πολύ είναι εκείνοι που πιστεύουν πως το μέλλον της περιοχής κρύβεται στον τουρισμό. Πεντακόσιες χιλιάδες τουρίστες διανυκτέρευσαν τον περασμένο χρόνο στην ευρύτερη περιοχή, δημιουργώντας γύρω τους μια ολόκληρη βιομηχανία. Το κάρβουνο μπορεί να σημάδεψε αυτή τη γη, μα το κληροδότημα του θα την βοηθήσει να χτίσει μια νέα πορεία. Μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια πιστεύεται ότι οι επισκέπτες θα φτάσουν τον ένα εκατομμύριο ετησίως.
Τα παραπάνω θα μπορούσαν να αποτελούν μια ιδανική εικόνα για το λεκανοπέδιο της Εορδαίας σε βάθος εικοσιπενταετίας… εάν δεν αποτελούσαν την ήδη υπάρχουσα εικόνα της περιοχής της Λουσατίας στα ανατολικά της Γερμανίας η οποία σχεδιάζει και εφαρμόζει την δική στρατηγική για τη μεταλιγνιτική περίοδο τα τελευταία είκοσι χρόνια.
Μια μεταλιγνιτική περίοδο η οποία δεν θα έπρεπε να φαντάζει ως κάτι το μακρινό και για εμάς καθώς έχει ήδη ξεκινήσει.
Τέλος την ώρα που οι άλλοι καινοτομούν εμείς αδυνατούμε να διανοηθούμε ακόμη και την αντιγραφή.
Πηγή: http://www.theguardian.com -
Παρατηρητήριο Μεταλιγνιτικής Περιόδου
Αναδημοσίευση από http://www.kozan.gr

