Κυριακή 28 Νοεμβρίου 2021
Για να μπορούμε να δούμε τι μας έταξε στην μεταλιγνιτική black friday και τι θα γίνει στην πράξη...
«Είμαστε πρωτίστως για να λύνουμε τα προβλήματα, όχι μόνο για να τα εντοπίζουμε και για να τα καταγράφουμε», τόνισε ο Πρωθυπουργός, ενώ αναλύοντας το Σχέδιο επισήμανε: «αυτό είναι και ένα προσωπικό στοίχημα για μένα και θέλω να το τονίσω. Νοιαζόμαστε πραγματικά για το τι συμβαίνει στη Δυτική Μακεδονία. Και από τη στιγμή που η απόφαση αυτή πάρθηκε σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο έχουμε υποχρέωση το Σχέδιο αυτό να το υλοποιήσουμε, να ξεπεράσουμε όλες τις δυσκολίες, να κινητοποιήσουμε όλα τα πιθανά χρηματοδοτικά εργαλεία για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τη φυσική καχυποψία, την ανησυχία μίας τοπικής κοινωνίας η οποία είχε μάθει και είχε προσαρμοστεί σε ένα συγκεκριμένο παραγωγικό μοντέλο το οποίο, όμως, καλείται σήμερα να αλλάξει. Και να αλλάξει με γρήγορους ρυθμούς».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στους σημαντικούς πόρους που θα κινητοποιηθούν. «Δεν θα μιλήσω αναλυτικά για όλους τους πόρους τους οποίους μπορούμε να κινητοποιήσουμε. Στο καλύτερο σενάριο θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 7 δισεκατομμύρια δημόσιοι και ιδιωτικοί πόροι. Η πρόκληση έγκειται, όπως σωστά επισημάνατε, στη γρήγορη εφαρμογή του σχεδίου το οποίο έχουμε δρομολογήσει. Και το βασικό ζητούμενο είναι η δημιουργία θέσεων εργασίας. Αυτό θα κρίνει τελικά την επιτυχία του σχεδίου δίκαιης μετάβασης. Και δεν θα έλεγα οποιωνδήποτε θέσεων εργασίας, αλλά καλύτερων θέσεων εργασίας. Δεν συζητάμε μόνο να μεγαλώσουν οι υφιστάμενες δουλειές, πρέπει να έρθουν και νέες επενδύσεις και υπάρχει ένα πολύ μεγάλο έντονο ενδιαφέρον για νέες παραγωγικές επενδύσεις στην περιοχή. Κάποιες μάλιστα πολύ σημαντικές, πολύ μεγάλες, από πολύ μεγάλες ελληνικές και ξένες εταιρείες», τόνισε.
«Αυτό το οποίο κρατώ από τη συζήτηση, παρά τις επιμέρους επιφυλάξεις οι οποίες ακούστηκαν για την ταχύτητα με την οποία δρομολογείται η μετάβαση, δεν άκουσα κανέναν να λέει ότι δεν είναι η σωστή επιλογή. Γιατί όλοι ξέρουν ότι δεν είναι απλά η σωστή επιλογή, είναι μονόδρομος. Άρα το ζήτημα είναι αυτόν τον μονόδρομο πώς θα τον διανύσουμε όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά, για να μπορέσει η Δυτική Μακεδονία του 2025, του 2030, του 2035 να είναι μία άλλη Περιφέρεια», υπογράμμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο Πρωθυπουργός έκανε έκκληση στους κατοίκους της Δυτικής Μακεδονίας, όπου παρατηρούνται χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού, να κάνουν το εμβόλιο. «Κάνω ακόμα μία έκκληση εδώ στη Δυτική Μακεδονία να εργαστούμε όλοι για να αυξήσουμε τα ποσοστά εμβολιασμού. Μπορούμε καλύτερα και εδώ στην Δυτική Μακεδονία. Πηγαίνετε και κάντε παρακαλώ την τρίτη δόση όσοι έχετε κάνει την πρώτη και την δεύτερη, από τη στιγμή που το σύστημα σας δίνει τη δυνατότητα να την κάνετε. Και αν δεν έχετε κάνει ακόμα την πρώτη δόση, ακούστε τις ιστορίες όσων βρέθηκαν στην εντατική ανεμβολίαστοι και έρχονται τώρα, είδαν τον χάρο κατάματα, τη γλίτωσαν και έρχονται τώρα και λένε “Μακάρι να το ήξερα να είχα κάνει το εμβόλιο νωρίτερα”» είπε.
Δίκαιη μετάβαση και ανάπτυξη για όλους
Το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, το οποίο θα κινητοποιήσει δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις ύψους 7,5 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη Δυτική Μακεδονία, μετατρέποντας την περιοχή σε επενδυτικό πόλο για τη μεταλιγνιτική εποχή, ανέπτυξε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη διάρκεια ευρείας σύσκεψης για την πορεία της απολιγνιτοποίησης που έγινε στην Κοζάνη.
Το ΣΔΑΜ αποτελεί τον οδικό χάρτη για τον μετασχηματισμό του παραγωγικού ιστού των λιγνιτικών περιοχών, ώστε να μεταβούν στην εποχή μετά την απολιγνιτοποίηση. Αποβλέπει στην αναγέννηση της τοπικής οικονομίας, την ανάπτυξη του πρωτογενούς, του δευτερογενούς και του τριτογενούς τομέα και την αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού μέσω τη δημιουργίας σταθερών θέσεων εργασίας.
Για την υλοποίηση του Σχεδίου, που καλύπτει την περίοδο 2021-27, θα αντληθούν πόροι από το Ταμείο Ανάκαμψης για αποκαταστάσεις εδαφών, σχεδόν 2 δισεκ. ευρώ από το κοινοτικό επενδυτικό εργαλείο InvestEU και από τις δανειακές διευκολύνσεις για υποδομές που προσφέρει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, και δημόσιοι πόροι άνω του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ από το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Αναμένονται ακόμα, μεταξύ άλλων, 2 δισεκ. ευρώ από επενδύσεις του ομίλου ΔΕΗ, 147 εκατομμύρια από επενδύσεις του ΔΕΣΦΑ, επιπλέον 900 εκατομμύρια από ιδιωτικά κεφάλαια και 250 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης για έργα πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.
Η Ελλάδα είναι το πρώτο κράτος-μέλος της ΕΕ το οποίο διαθέτει εθνικό στρατηγικό σχέδιο δίκαιης αναπτυξιακής μετάβασης, μέσω του οποίου καταρτίστηκαν το Πρόγραμμα Δίκαιης Μετάβασης για την περίοδο 2021-2027 και τα Εδαφικά Σχέδια που το συνοδεύουν. Η Ελλάδα είναι, επίσης, το πρώτο κράτος-μέλος μεταξύ των κρατών-μελών που δικαιούνται στήριξη από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Δίκαιης Μετάβασης που υπέβαλε το Πρόγραμμά της στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ακόμη, η Ελλάδα, μετά από σκληρή διαπραγμάτευση για το ύψος των πόρων του νέου Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης της ΕΕ, καταλαμβάνει μακράν την πρώτη θέση ανάμεσα στα κράτη που είναι δικαιούχοι πόρων του Ταμείου ως προς την κατά κεφαλήν ενίσχυση, με 877 ευρώ ανά κάτοικο εξορυκτικής περιφέρειας. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος στις συνολικά 31 περιοχές εξόρυξης είναι 365 ευρώ ανά κάτοικο, ενώ τη δεύτερη υψηλότερη τιμή μετά την Ελλάδα κατέχει η Τσεχία, με 641 ευρώ ανά κάτοικο.
Πρόδρομος του ΣΔΑΜ είναι το σχέδιο έκτακτης ανάγκης, προϋπολογισμού 368,7 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο έχει καταρτιστεί για την περίοδο 2021-2023 με στόχο τη χρηματοδότηση κρίσιμων έργων για την αναβάθμιση των υποδομών της Δυτικής Μακεδονίας και την τόνωση της απασχόλησης.
Στο χαρτοφυλάκιο του σχεδίου περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η εξασφάλιση της βιωσιμότητας της τηλεθέρμανσης της Κοζάνης, της Πτολεμαΐδας και του Αμυνταίου, η κατασκευή δικτύου μεταφοράς και διανομής φυσικού αερίου στην Φλώρινα, η δημιουργία 5.400 θέσεων εργασίας μέσω προγραμμάτων του ΟΑΕΔ, και 11 έως τώρα δημοτικά έργα σε τομείς όπως η ύδρευση, η διαχείριση λυμάτων, η ανάπτυξης ΑΠΕ και η αγροτικής οδοποιίας.
Συμβολή σε σημαντικά έργα και επενδύσεις
Η απολιγνιτοποίηση και η κατάρτιση του ΣΔΑΜ έχει επίσης συμβάλει στην προώθηση σημαντικών έργων και επενδύσεων στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, με νεότερο παράδειγμα τη δρομολόγηση του κάθετου άξονα Κοζάνη-Φλώρινα-Νίκη, ο οποίος αποτελεί τμήμα του Πανευρωπαϊκού άξονα Χ. Θα έχει μήκος 78,5 χιλιόμετρα και προβλέπεται να συνδέει την Εγνατία Οδό με το Συνοριακό σταθμό Νίκης.
Επίσης, μεγάλα έργα που έχουν ευνοηθεί από το ΣΔΑΜ είναι η επέκταση του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) προς την Δυτική Μακεδονία και η ολοκλήρωση του βόρειου τμήματος του αυτοκινητοδρόμου Ε65 από τα Τρίκαλα έως το Κηπουρειό Γρεβενών.
«Σήμερα για τη Δυτική Μακεδονία σας υποδεχόμαστε στην πρωτεύουσα της περιφέρειάς μας σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο, αυτή, που ιστορικά, πλέον, θα χαρακτηρίζεται περίοδο της μετάβασης στη μετά λιγνίτη εποχή. Είμαστε στη στιγμή που έχοντας ολοκληρωθεί το σχέδιο της δίκαιης αναπτυξιακής μετάβασης, με την παρουσία τη δική σας και του κλιμακίου των συνεργατών σας, δίνετε το στίγμα και την κατεύθυνση που όλοι, όλα αυτά τα χρόνια, περιμέναμε -όχι μόνο- τα δύο χρόνια μετά την απόφασή σας -την τολμηρή απόφαση σας- που ανακοινώσατε στον ΟΗΕ για την απολιγνιτοποίηση. Εδώ και μία δεκαετία αναζητούσαμε τον αναπτυξιακό μας προσανατολισμό, το νέο μας παραγωγικό μοντέλο, που τώρα παίρνει σάρκα και οστά», τόνισε, μεταξύ άλλων, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας, Γιώργος Κασαπίδης.
«Σας είχα υποδεχθεί 13 χρόνια πριν ως Πρόεδρο επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής Η κατεύθυνση της απολιγνιτοποίησης είναι δεδομένο ότι είναι η σωστή. Όλος ο πλανήτης πάει σε Κλιματική ουδετερότητα. Εκεί πρέπει να κατευθύνουμε και εμείς», σημείωσε, μεταξύ άλλων, ο Δήμαρχος Κοζάνης Λάζαρος Μαλούτας.
Τη σύσκεψη συντόνισε ο Αναπληρωτής Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Νίκος Παπαθανάσης.
Τον Πρωθυπουργό συνοδεύουν στην επίσκεψή του στην Κοζάνη, ο Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών Στέλιος Πέτσας, ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Γιώργος Καραγιάννης, ο Υφυπουργός Εσωτερικών Σταύρος Καλαφάτης, η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών Αλεξάνδρα Σδούκου, ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευθύμιος Μπακογιάννης, η Γενική Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Χριστιάνα Καλογήρου, η επικεφαλής του Γραφείου Μακεδονίας του Πρωθυπουργού Μαρία Αντωνίου, ο διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης Νίκος Μαντζούφας, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ Γιώργος Στάσσης, ο Πρόεδρος της ΔΕΔΑ Βασίλης Κοτρώνης και ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΔΑ Μάριος Τσάκας. Στη σύσκεψη μετέχουν ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών και βουλευτής Κοζάνης της ΝΔ, Μιχάλης Παπαδόπουλος, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γεώργιος Κασαπίδης, η Αντιπεριφερειάρχης Κοζάνης Αικατερίνη Δαδαμόγια, η Αντιπεριφερειάρχης Καστοριάς Δέσποινα Κοζατσάνη, ο Αντιπεριφερειάρχης Γρεβενών Αθανάσιος Φωλίνας, ο Αντιπεριφερειάρχης Φλώρινας Σωτήρης Βόσδου, η Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Καλλιόπη Κυριακίδου, ο Αντιπεριφερειάρχης Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης Γρηγόρης Τσιούμαρης, ο βουλευτής Γρεβενών της ΝΔ Ανδρέας Πάτσης, ο βουλευτής Καστοριάς της ΝΔ Ζήσης Τζηκαλάγιας, οι βουλευτές Κοζάνης της ΝΔ Ευστάθιος Κωνσταντινίδης, Παρασκευή Βρυζίδου και Γιώργος Αμανατίδης, ο βουλευτής Φλώρινας της ΝΔ Γιάννης Αντωνιάδης, ο Δήμαρχος Γρεβενών Γιώργος Δασταμάνης, ο Δήμαρχος Δεσκάτης Δημήτρης Κορδίλας, ο Δήμαρχος Καστοριάς Γιάννης Κορεντσίδης, ο Δήμαρχος Νεστορίου Χρήστος Γκοσλιόπουλος, ο Δήμαρχος Άργους Ορεστικού Παναγιώτης Κεπαπτσόγλου, ο Δήμαρχος Κοζάνης Λάζαρος Μαλούτας, ο Δήμαρχος Εορδαίας Παναγιώτης Πλακεντάς, ο Δήμαρχος Βοΐου Χρήστος Ζευκλής, ο Δήμαρχος Σερβίων Χρήστος Ελευθερίου, ο Δήμαρχος Βελβεντού Εμμανουήλ Στεργίου, ο Δήμαρχος Φλώρινας Βασίλης Γιαννάκης, ο Δήμαρχος Αμυνταίου Άνθιμος Μπιτάκης, ο Δήμαρχος Πρεσπών Παναγιώτης Πασχαλίδης, ο Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Γρεβενών Νικόλαος Ράμμος, ο Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Καστορίας Χαράλαμπος Καραταγλίδης, ο Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Κοζάνης Ιωάννης Μητλιάγκας, ο Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Φλώρινας Σάββας Σαπαλίδης, ο Πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Δυτικής Μακεδονίας Νίκος Συλλίρης, ο Πρόεδρος του Γεωτεχνικού Επιμελητητρίου Δυτικής Μακεδονίας Θεόδωρος Σιόγκας, ο Πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Δυτικής Μακεδονίας Δημήτρης Κοεμτζόπουλος, ο Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Γρεβενών Λάζαρος Χαραλαμπίδης, ο Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Καστοριάς Γιώργος Μαλέας, ο Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Κοζάνης Ελευθέριος Αδάμ, ο Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Πτολεμαΐδας Αναστάδιος Τσιλφίδης, ο Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Φλώρινας Κώστας Σιάκος, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Γούνας Απόστολος Τσούκας, ο Προεδρος του Συνδέσμου Ελλήνων Γουνοποιών Γιάννης Σαμαράς, η Πρόεδρος του Σωματείου Εργατοτεχνιτών Γούνας και Απασχολούμενων σε Παρεμφερή Επαγγέλματα Ελένη Μάρκο, ο εκπρόσωπος των αγροτών Γρεβενών, Πρόεδρος του ΑΣ Γρεβενών, Χρυσόστομος Παυλίδης, ο εκπρόσωπος των αγροτών Καστοριάς, Πρόεδρος ΑΣ Δημητριακών και Κτηνοτροφικών Φυτών Δημήτρης Μόσχου, ο εκπρόσωπος των αγροτών Κοζάνης, Πρόεδρος ΑΣΕΠΟΠ Βελβεντού Νίκος Κουτλιάμπας, η εκπρόσωπος των αγροτών Φλώρινας, Πρόεδρος Αγροτικού Συλλόγου Αμυνταίου Διαμάντω Κρητικού, ο Διοικητής της 3ης ΥΠΕ Παναγιώτης Μπογιατζίδης, ο Διοικητής του Νοσοκομείου Κοζάνης Στέργιος Γκανάτσιος, ο Διοικητής του Νοσοκομείου Πτολεμαΐδας Σταύρος Παπασωτηρίου, ο Διοικητής του Νοσοκομείου Καστοριάς Γρηγόριος Χάτσιος, ο Διοικητής του Νοσοκομείου Φλώρινας Χρήστος Παπούλκας, η Διοικητής Νοσοκομείου Γρεβενών Ευτυχία Καπάτου, ο Γενικός Διευθυντής της Διαχείρισης Απορριμμάτων Δυτικής Μακεδονίας ΔΙΑΔΥΜΑ Δημοσθένης Μαυρίδης, η Διευθύντρια του Αναπτυξιακού Οργανισμού ΑΝΚΟ Ελένη Νάμινι και ο Πρόεδρος Ξενοδόχων Δυτικής Μακεδονίας Ιάκωβος Παντελίδης.
Συνάντηση με επιχειρηματίες και νέους
Νωρίτερα ο Πρωθυπουργός, σε συνάντησή του με επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, ανέφερε πως «σκοπός μας δεν είναι μόνο να προσελκύσουμε νέες εταιρείες στη Δυτική Μακεδονία αλλά να στηρίξουμε και τις εταιρείες οι οποίες ήδη λειτουργούν εδώ και που από απ’ ό,τι βλέπω έχουν πολύ φιλόδοξα σχέδια για να επεκτείνουν και άλλο τις δραστηριότητές τους. Η μεγάλη πρόκλησή μας θα είναι πάντα η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και η υποκατάσταση θέσεων εργασίας που χάνονται καθώς σταδιακά η δραστηριότητα περί του λιγνίτη θα σταματάει με νέες θέσεις εργασίας οι οποίες θα μετατρέψουν τη Δυτική Μακεδονία από μία οικονομία με σχεδόν μονοθεματικά χαρακτηριστικά, όπως δυστυχώς ήταν τα τελευταία 50 χρόνια, σε μία οικονομία του μέλλοντος που θα αναπτύσσει και θα στηρίζει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής».
Σε συνάντηση που είχε με νέους ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η κυβέρνηση θα στηρίξει τις προτάσεις που κατέθεσαν. «Είναι σοβαρές οι προτάσεις σας. Θα στηρίξω αυτό το οποίο κάνετε. Και φυσικά όλη αυτή η μεγάλη προσπάθεια γίνεται όχι μόνο για να κρατήσουμε τους νέους στην περιοχή, για να φέρουμε πιο πολλούς νέους στην περιοχή. Για τη νέα γενιά γίνεται. Η προηγούμενη γενιά έζησε από το λιγνίτη, η νέα γενιά θα πρέπει να μπορέσει να διακριθεί, να αναπτυχθεί και να κάνει τη ζωή της στη μετά λιγνίτη εποχή».
Ολόκληρη η τοποθέτηση του Πρωθυπουργού στη σύσκεψη για την δίκαιη μετάβαση στην Κοζάνη
Κύριε Περιφερειάρχα, κύριοι Δήμαρχοι, κυρίες και κύριοι,
Καταρχάς θέλω να ευχαριστήσω όλες και όλους για την υπομονή σας και για την συμμετοχή σας σε αυτή την -πιστεύω- πολύ ενδιαφέρουσα δημόσια διαβούλευση την οποία πάντα επιλέγω να κάνω όταν επισκέπτομαι την Περιφέρεια. Πόσο μάλλον όταν εδώ στην Δυτική Μακεδονία έχουμε τόσα πράγματα να συζητήσουμε. Και επιτρέψτε μου να ξεκινήσω κάνοντας μια επισήμανση που την εννοώ.
Θέλω να εξάρω την ποιότητα των παρεμβάσεων όλων, ειδικά των αυτοδιοικητικών, αλλά και το κλίμα συνεργασίας μεταξύ αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού, των τοπικών φορέων πάντα με τον σκοπό να αναζητούμε πιθανές λύσεις και να μην περιοριζόμαστε μόνο στο να αναδεικνύουμε τα προβλήματα τα οποία λίγο-πολύ είναι γνωστά και προφανώς πρέπει να καταγράφονται. Αλλά εδώ είμαστε πρωτίστως για να λύνουμε τα προβλήματα όχι μόνο για να τα εντοπίζουμε και για να τα καταγράφουμε.
Όπως πολλοί επισημάνατε έχω επισκεφτεί πολλές φορές τη Δυτική Μακεδονία. Και μάλιστα θυμάμαι χαρακτηριστικά, μου θύμισε και ο νυν Δήμαρχος Κοζάνης, την επίσκεψη την οποία είχα κάνει το 2008 ως επικεφαλής τότε της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής όπου επισκεφτήκαμε την περιοχή και συζητήσαμε από τότε για το ισοζύγιο, αυτό το δύσκολο ισοζύγιο, μεταξύ της αναπτυξιακής δυναμικής από τη μια και της προστασίας του περιβάλλοντος από την άλλη. Είχα επισκεφτεί μάλιστα και τότε -ίσως κάποιοι το θυμούνται- την Ακρινή σε μια πολύ δύσκολη αλλά ενδιαφέρουσα δημόσια συζήτηση με τους κατοίκους. Θα επανέλθω στη συνέχεια στο ζήτημα της Ακρινής.
Από τότε κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι. Και πράγματι η Ελληνική Κυβέρνηση πήρε το 2019 μια τολμηρή απόφαση. Την απόφαση να δρομολογήσει μια σχετικά γρήγορη απεξάρτηση από τον λιγνίτη η οποία, όμως, απόφαση εκείνη την εποχή, ενδεχομένως μπροστά από τις εξελίξεις, ήταν ακριβώς αυτή η οποία μας επέτρεψε όλο αυτό το διάστημα να σχεδιάσουμε και να δρομολογήσουμε ένα σχέδιο για τη μεταλιγνιτική εποχή. Διότι νομίζω ότι εάν δεν το είχαμε κάνει αυτό σήμερα θα τρέχαμε πίσω από τις εξελίξεις.
Στην COP26, στην οποία είχα την τιμή να εκπροσωπήσω τη χώρα μας στη Γλασκόβη, όλη η συζήτηση γινόταν ουσιαστικά για τον λιγνίτη και για τον τρόπο με τον οποίο η παραγωγή, πρωτίστως ηλεκτρικής ενέργειας, θα φύγει από τον άνθρακα. Και η δυνατότητα της Ελλάδος να είναι πρωτοπόρος σε αυτή την απόφαση, μας έδωσε ακριβώς την ευκαιρία να μπορέσουμε γρήγορα να μπούμε σε σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία και, σήμερα, να έχουμε έτοιμο ένα σχέδιο δίκαιης μετάβασης όταν άλλες χώρες αρχίζουν τώρα να επεξεργάζονται και να συνομιλούν με τις τοπικές κοινωνίες για το πώς θα δρομολογήσουν αυτή την απεξάρτηση από τον άνθρακα, από τον λιγνίτη.
Πιστεύω, λοιπόν, ότι η απόφαση την οποία πήραμε τότε ήταν η σωστή. Και βεβαίως και ακούω τους σκεπτικισμούς, τις επιφυλάξεις για την ταχύτητα με την οποία αυτή δρομολογείται, η οποία σε ένα βαθμό, όμως, επιβάλλεται και από την ίδια την οικονομική πραγματικότητα. Η απεξάρτηση από τον λιγνίτη είναι απαραίτητη -όχι μόνο- για περιβαλλοντικούς λόγους, γιατί ναι, ο λιγνίτης είναι το ορυκτό καύσιμο που εκπέμπει τις μεγαλύτερες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα σε σχέση με τα υπόλοιπα ορυκτά καύσιμα, αυτό όμως σήμερα έχει ένα κόστος.
Άρα η πιο ρυπογόνος μορφή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας γίνεται και η πιο ακριβή μορφή ηλεκτρικής ενέργειας. Και ναι, έχετε δίκιο να επισημαίνετε -το επισήμανε και ο Πρόεδρος της ΓΕΝΟΠ- ότι και το φυσικό αέριο είναι ορυκτό καύσιμο, πλην όμως εκπέμπει πολύ λιγότερους ρύπους σε σχέση με τον λιγνίτη, εξ ου και προκρίνεται από πολλές χώρες ως το μεταβατικό, το τονίζω το μεταβατικό, καύσιμο μέχρι που να φτάσουμε στο σημείο να παράγουμε ενέργεια, σχεδόν, αποκλειστικά από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχοντας ταυτόχρονα και τις δυνατότητες να μπορεί η ενέργεια αυτή να αποθηκεύεται.
Μπορέσαμε, λοιπόν, αυτά τα δύο χρόνια να κάνουμε μία πολύ σημαντική δουλειά. Και θέλω στο σημείο αυτό να ευχαριστήσω τον Κωστή Μουσουρούλη ο οποίος έχει επισκεφτεί πάρα πολλές φορές την περιοχή σας, έχει διαβουλευτεί με όλους τους φορείς, με την κοινωνία των πολιτών, με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με την επιχειρηματική κοινότητα για να μπορέσουμε να καταλήξουμε σε ένα συγκροτημένο σχέδιο το οποίο μας επιτρέπει να οραματιζόμαστε το μέλλον της Δυτικής Μακεδονίας καλύτερο από το παρόν και καλύτερο από το παρελθόν της. Και αυτός είναι ο στόχος.
Και αυτό είναι και ένα προσωπικό στοίχημα για μένα και θέλω να το τονίσω αυτό. Νοιαζόμαστε πραγματικά για το τι συμβαίνει στη Δυτική Μακεδονία.
Και από τη στιγμή που η απόφαση αυτή πάρθηκε σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο έχουμε υποχρέωση το σχέδιο αυτό να το υλοποιήσουμε, να ξεπεράσουμε όλες τις δυσκολίες, να κινητοποιήσουμε όλα τα πιθανά χρηματοδοτικά εργαλεία για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τη φυσική καχυποψία, την ανησυχία μίας τοπικής κοινωνίας η οποία είχε μάθει και είχε προσαρμοστεί σε ένα συγκεκριμένο παραγωγικό μοντέλο το οποίο, όμως, καλείται σήμερα να αλλάξει. Και να αλλάξει με γρήγορους ρυθμούς.
Δεν θα μιλήσω αναλυτικά για όλους τους πόρους τους οποίους μπορούμε να κινητοποιήσουμε. Στο καλύτερο σενάριο θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 7 δισεκατομμύρια δημόσιοι και ιδιωτικοί πόροι, εάν προσθέσει κανείς συνολικά το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, τους πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης, το Μηχανισμό Δίκαιης Μετάβασης, τους πόρους οι οποίοι θα κινητοποιηθούν από το ΠΕΠ, τα νέα τομεακά του ΕΣΠΑ και το ποσοστό το οποίο δικαιούται η Δυτική Μακεδονία, το Πράσινο Ταμείο, τις σημαντικές επενδύσεις τις οποίες θα κάνει η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού η οποία, όπως είπε και ο Πρόεδρος και ο Διευθύνων Σύμβουλος, είναι εδώ για να μείνει στην περιοχή απλά με διαφορετικό χαρακτήρα από αυτόν που είχε στο παρελθόν.
Πόροι, λοιπόν, διαθέσιμοι υπάρχουν σημαντικοί. Σχέδιο υπάρχει το οποίο ήδη αρχίζει και υλοποιείται. Και χαίρομαι διότι και οι Δήμαρχοι αναγνωρίζουν ότι και κάποιες από τις σημαντικές εκκρεμότητες τις οποίες θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε στο άμεσο μέλλον, όπως η εκκρεμότητα της τηλεθέρμανσης, αντιμετωπίζονται ήδη με την υπογραφή της σχετικής σύμβασης: 20 εκατομμύρια για τη σύνδεση της “Πτολεμαΐδας 5” με το δίκτυο της τηλεθέρμανσης.
Είναι εξαιρετικά σημαντική η υποστήριξη της τηλεθέρμανσης σε όλη την περιοχή. Όπως εξαιρετικά σημαντική βέβαια είναι και η είσοδος του φυσικού αερίου στις περιοχές οι οποίες δεν έχουν φυσικό αέριο σήμερα, τα πλεονεκτήματα του οποίου δεν νομίζω ότι χρειάζεται να αναλύσω πολύ συστηματικά.
Να πω μόνο επειδή ετέθη το ζήτημα τι γίνεται με την “Πτολεμαΐδα 5”. Και πράγματι είναι ένα αντικείμενο συζήτησης ακόμα και μεταξύ της κυβέρνησης και της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού για πόσα χρόνια θα πρέπει να λειτουργεί με λιγνίτη, αν και πότε πρέπει να μετατραπεί σε μία μονάδα φυσικού αερίου. Δεν έχουν παρθεί ακόμα οι οριστικές αποφάσεις. Θα ληφθεί υπόψη ο ενεργειακός σχεδιασμός της χώρας και προφανώς και οι προτεραιότητες της επιχείρησης, η οποία τελικά είναι και ο διαχειριστικής και ο ιδιοκτήτης της συγκεκριμένης μονάδας.
Να πω μόνο μία κουβέντα για τη ΔΕΗ, που νομίζω ότι έχει μια ξεχωριστή σημασία, να λέγεται εδώ στην Δυτική Μακεδονία. Έχετε δίκιο να λέτε ότι για 70 χρόνια η ανάπτυξη της πατρίδας μας στηρίχθηκε σε φτηνή ενέργεια, η οποία πρωτίστως παρήχθη εδώ, σε μία κοιλάδα ουσιαστικά.
Και αυτό αποτέλεσε πολύ μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα, ειδικά στα πρώτα βήματα του εκβιομηχανισμού της χώρας, πλην όμως τώρα πια θα πρέπει να δούμε ένα διαφορετικό μοντέλο και έναν διαφορετικό ρόλο για την περιοχή, στον οποίο πάντα η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού πρέπει να έχει παρουσία, όντας όμως πολύ πιο ισχυρή απ’ ότι ήταν στο παρελθόν.
Θέλω να θυμίσω ότι όταν ήρθαμε στα πράγματα ως Κυβέρνηση, η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού ήταν στα όρια της χρεοκοπίας. Αποτελούσε ίσως το πρώτο πρόβλημα, το πρώτο κατεπείγον πρόβλημα, εφιάλτη θα τον χαρακτήριζα, τον οποίον έπρεπε να αντιμετωπίσει η κυβέρνησή μας τον Ιούλιο του 2019 και πιστεύω ότι όλοι μπορεί να έχουμε τις επιμέρους διαφωνίες μας και με τους εργαζόμενους και με τους συνδικαλιστές, αλλά δεν μπορεί να μην αναγνωριστεί ότι έχει γίνει μία πάρα πολύ σημαντική πρόοδος στη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού η οποία μπόρεσε και άντλησε ένα πολύ σημαντικό ποσό για να μπορέσει, ακριβώς, να υποστηρίξει επενδύσεις σαν και αυτές για τις οποίες μιλάμε, χωρίς και θέλω να το τονίσω αυτό, να απωλέσει τον δημόσια χαρακτήρα της.
Το κράτος διά το υπερταμείου εξακολουθεί να ελέγχει το 34% της επιχείρησης, να ελέγχει ουσιαστικά και να μπορεί να επιλέγει την διοίκηση και δια αυτού του ποσοστού ουσιαστικά να ασκεί δημόσιο έλεγχο στη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού, για αυτό και ουδέποτε θα απωλέσει η ΔΕΗ το Δ μπροστά στο όνομά της. Όμως η ΔΕΗ σήμερα είναι μία ανταγωνιστική και ισχυρή επιχείρηση, η οποία μπορεί να κάνει τις επενδύσεις στην περιοχή, να επενδύσει σε μεγάλα φωτοβολταϊκά, να στηρίξει και βέβαια σήμερα για αυτό έχει ξεχωριστή σημασία και τους καταναλωτές σε μία δύσκολη συγκυρία λόγω των αυξήσεων των τιμών του φυσικού αερίου και όλα αυτά δεν θα μπορούσαμε να τα είχαμε πετύχει, εάν δεν είχαμε προχωρήσει σε μία ουσιαστική εξυγίανση της επιχείρησης με τη στήριξη και θέλω να το πω αυτό, των εργαζόμενων, διότι τελικά εάν η επιχείρηση πάει καλά και οι εργαζόμενοι πηγαίνουν καλά.
Επομένως η πρόκληση έγκειται όπως σωστά επισημάνατε στη γρήγορη εφαρμογή του σχεδίου το οποίο έχουμε δρομολογήσει. Και το βασικό ζητούμενο είναι η δημιουργία θέσεων εργασίας. Αυτό θα κρίνει τελικά την επιτυχία του σχεδίου δίκαιης μετάβασης. Και δεν θα έλεγα οποιωνδήποτε θέσεων εργασίας αλλά καλύτερων θέσεων εργασίας από αυτές που υπήρχαν στην περιοχή πολλές εκ των οποίων ήταν εξαρτημένες με τη δύσκολη και επιβαρυντική συχνά και για την ατομική υγεία, όχι για τη δημόσια υγεία, είμαι πολύ προσεκτικός στις διατυπώσεις μου, δουλειά της εργασίας στα λιγνιτωρυχεία και στην παραγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας.
Πώς θα πετύχουμε, λοιπόν, αυτή την γρήγορη απασχόληση; Την αύξηση της απασχόλησης; Προφανώς μέσα από ένα πλέγμα δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων.
Μίλησε και ο αναπληρωτής Υπουργός για το ζήτημα αυτό. Έχουμε χρηματοδοτικά εργαλεία, το νόμο για τις στρατηγικές επενδύσεις από τη μια, τον αναπτυξιακό νόμο ο οποίος θα ακολουθήσει αμέσως μετά από την άλλη που θα τοποθετήσει τη δυτική Μακεδονία, τις περιφερειακές ενότητες της Κοζάνης και της Φλώρινας στο μάξιμουμ της στήριξης.
Και αμέσως μετά σε πολύ καλύτερη θέση, όμως, από πολλές περιοχές της υπόλοιπης Ελλάδας, άρα εξαιρετικά ελκυστικές περιοχές και την περιοχή της Καστοριάς, την περιφερειακή ενότητα της Καστοριάς και την περιφερειακή ενότητα των Γρεβενών. Και είχα την ευκαιρία πριν σάς ακούσω και σάς μιλήσω να συναντηθώ με σημαντικούς επιχειρηματίες της ευρύτερης περιοχής οι οποίοι όλοι ενδιαφέρονται να επενδύσουν στις επιχειρήσεις τους και να μεγαλώσουν τις επιχειρήσεις τους. Και πιστεύω ότι βλέπουν πολύ θετικά το πλέγμα των εργαλείων και των κινήτρων που θα είναι πολύ σύντομα διαθέσιμα στις επιχειρήσεις της περιοχής.
Και βέβαια η μεγάλη πρόκληση και νομίζω ότι η ουσιαστική δουλειά που πρέπει να κάνει το Υπουργείο Ανάπτυξης είναι η ταχύτητα και η απλοποίηση των αδειοδοτικών διαδικασιών. Έχουμε επενδύσει πολύ στο να σκεφτούμε πώς αυτές οι διαδικασίες θα απλοποιηθούν και αποτελεί δέσμευσή μας ότι θα κινηθούμε με χρονοδιαγράμματα τα οποία θα είναι πολύ διαφορετικά από τα χρονοδιαγράμματα τα οποία γνώριζαν και γνωρίζουν σήμερα οι επιχειρήσεις.
Ταυτόχρονα θα πρέπει να προσελκύσουμε και νέες επενδύσεις στην περιοχή. Δεν συζητάμε μόνο να μεγαλώσουν οι υφιστάμενες δουλειές, πρέπει να έρθουν και νέες επενδύσεις στην περιοχή και υπάρχει ένα πολύ μεγάλο έντονο ενδιαφέρον για νέες παραγωγικές επενδύσεις στην περιοχή. Κάποιες μάλιστα πολύ σημαντικές, πολύ μεγάλες από πολύ μεγάλες ελληνικές και ξένες εταιρείες.
Μιλάμε για επενδύσεις που θα δημιουργήσουν εκατοντάδες, μπορεί χιλιάδες θέσεις εργασίας, μπορεί να υπάρχει μεμονωμένη επένδυση που να δημιουργήσει παραπάνω από 1.000 θέσεις εργασίας. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να κινηθούμε γρήγορα ώστε να δρομολογήσουμε τις δράσεις που αφορούν τις χρήσεις γης, την ενεργοποίηση της μετάβασης Α.Ε., την αξιολόγηση των εδαφών ώστε να διαθέσουμε γρήγορα τα πρώτα εδάφη τα οποία ξέρουμε ότι είναι εδάφη τα οποία θα είναι κατάλληλα για τέτοιου είδους δράσεις.
Και φυσικά όλα αυτά θα γίνουν πια υπό την εποπτεία του Νίκου Παπαθανάση ο οποίος αναλαμβάνει από πλευράς Κυβέρνησης το συντονιστικό ρόλο σε όλη αυτή την προσπάθεια αξιοποιώντας και τις νέες ευέλικτες δομές τις οποίες ψηφίζουμε άμεσα στο Κοινοβούλιο, που θα μας επιτρέψουν να έχουμε και τη διοικητική υποδομή για να τρέξουμε γρήγορα όλο αυτό το εξαιρετικά σύνθετο σχέδιο.
Να πω δύο κουβέντες ακόμα για τα ζητήματα της ενέργειας και ειδικά για το ζήτημα της Ακρινής. Εδώ υπάρχει ένα μεγάλο ερώτημα το οποίο προκύπτει από το γεγονός ότι ενώ υπήρχε μία δέσμευση -πολυετής, δεν ξέρω από πότε ξεκίνησε η συζήτηση, από το 2011- της μετεγκατάστασης της Ακρινής, αυτή δεν έχει υλοποιηθεί. Kαι υπάρχει ένα ερώτημα, αγαπητέ μου Δήμαρχε και αγαπητέ μου Περιφερειάρχη, και δεν θα το απαντήσουμε αναγκαστικά σήμερα: με τη μετάβαση να δρομολογείται με την ταχύτητα την οποία έχουμε προγραμματίσει αν πρέπει να γίνει η μετεγκατάσταση της Ακρινής. Αυτό το οποίο εγώ μπορώ να προτείνω σήμερα στην τοπική κοινωνία και στον Δήμο αλλά συγκεκριμένα στην κοινότητα, στο χωριό, είναι τη δημιουργία μίας ενεργειακής κοινότητας η οποία σε συνεργασία με τη ΔΕΗ, η οποία και θα χρηματοδοτήσει, θα δωρίσει ουσιαστικά, ένα μεγάλο φωτοβολταϊκό σταθμό, θα μπορεί να προσφέρει στους κατοίκους της Ακρινής όχι απλά φθηνή -πρακτικά σχεδόν δωρεάν- ενέργεια αλλά και ένα πρόσθετο εξασφαλισμένο εισόδημα το οποίο μπορεί να φτάνει σχεδόν τα 4.000 ευρώ. Έτσι ώστε να αντισταθμίσουμε την επιβάρυνση την οποία το χωριό έχει υποστεί τόσα χρόνια και να μπορέσουμε να ισοσκελίσουμε και με κάποιο τρόπο το γεγονός ότι δεν ήμασταν συνεπείς σε αυτή την δέσμευση, ως Κυβέρνηση, την οποία έχουμε αναλάβει. Εμείς καταθέτουμε αυτή την πρόταση αλλά προφανώς θέλουμε να τη συζητήσουμε μαζί σας, θέλουμε να τη συζητήσουμε και με το ίδιο το χωριό.
Θέλω να σας πω ότι αυτές οι τοπικές ενεργειακές κοινότητες δίνουν πραγματικά μία μεγάλη δυνατότητα να μπορούν οι τοπικοί καταναλωτές να έχουν πρόσβαση σε πολύ φθηνό ρεύμα. Κάναμε κάτι αντίστοιχο στη Χάλκη στην οποία πήγαμε πολύ πρόσφατα στα πλαίσια της προσπάθειας «Gr-eco Islands».
Αλλά εδώ η πρόταση η οποία μπαίνει στο τραπέζι και την οποία στηρίζει και η ΔΕΗ είναι ακόμα πιο ελκυστική όπως την αντιλαμβάνομαι για τους κατοίκους. Θέλω να τη συζητήσουμε και θέλω να καταλήξουμε τελικά στο ποια είναι η κατάλληλη λύση ακούγοντας και προφανώς την άποψη της τοπικής κοινωνίας.
Και θέλω να σας πω ότι είμαστε πάντα πολύ ανοιχτοί σε προτάσεις οι οποίες είναι καινοτόμες. Άκουσα με πολύ ενδιαφέρον της ιδέα της μετατροπής, μιας περιοχής σε μία αγροτική έκταση, σε έναν αμπελώνα σε συνεργασία με ένα σημαντικό οινοποιείο της περιοχής. Την βρήκα εξαιρετικά ελκυστική και ενδιαφέρουσα πρόταση. Και η ΔΕΗ μπορεί να βοηθήσει στο ζήτημα της αποκατάστασης των εδαφών καίτοι αυτό αντιλαμβάνομαι ότι είναι ιδιωτικό, ήταν μία ιδιωτική έκταση προς εκμετάλλευση.
Ακριβώς αυτές είναι όμως οι καινοτόμες ιδέες που θα μας επιτρέψουν να αξιοποιήσουμε τα πολλά συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής πέρα και πάνω από τη θέση της ως ενεργειακό κόμβο η οποία δεν πρόκειται να αλλάξει.
Και βέβαια το γεγονός ότι είστε μία περιοχή πάνω στα δίκτυα αλλά και με πολύ σημαντική εξοικείωση σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού, με εργασίες που έχουν να κάνουν με την παραγωγή. Είναι ακριβώς αυτός ο λόγος που μπορεί να προσελκύσει η περιοχή και το ενδιαφέρον εταιρειών οι οποίες ψάχνουν για ποιοτικό ανθρώπινο δυναμικό που, να το πω πολύ απλά, «να πιάνουν τα χέρια τους».
Μιλήσαμε λίγο πριν, δεν θυμάμαι ποιος το είπε, αν το είπε ο Δήμαρχος, για τους συγκολλητές. Το συγκράτησα αυτό. Έχουμε ανάγκη για συγκολλητές. Και η ιδέα του πώς θα εκπαιδεύσουμε την επόμενη γενιά των συγκολλητών είναι κάτι το οποίο πρέπει να μας απασχολεί. Θα πρέπει να μπει περισσότερο στο παιχνίδι, συνολικά, το κεντρικό κράτος αλλά και οι φορείς που μπορούν να υποστηρίξουν δράσεις κατάρτισης και επανακατάρτισης.
Είχα μία πάρα πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση πριν με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας το οποίο θα παίξει έναν πολύ σημαντικό ρόλο σε όλη αυτή την προσπάθεια της δίκαιης μετάβασης. Διότι δεν νοείται δίκαιη μετάβαση χωρίς επένδυση στη γνώση. Και πιστεύω ότι έχουμε ένα σχέδιο πολύ συγκεκριμένο για το πώς θα ενισχύσουμε το πανεπιστήμιο. Και πολύ συγκεκριμένη πρόταση μάλιστα και για ένα σχήμα ΣΔΙΤ και για τη δημιουργία φοιτητικών εστιών.
Θέλουμε να κρατήσουμε όχι μόνο τα παιδιά της περιοχής να σπουδάσουν στην περιοχή τους, θέλουμε το πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας να είναι ένα ελκυστικό πανεπιστήμιο για να μπορεί να προσελκύει φοιτητές από όλη την Ελλάδα. Να γίνει ένα πραγματικό κέντρο αριστείας στις σχολές και στα τμήματα που δραστηριοποιούνται εδώ πέρα στην δυτική Μακεδονία.
Δυο κουβέντες ακόμα για τα ζητήματα των υποδομών. Ε65, πολύ σημαντικό έργο συνολικά για τη δυτική Μακεδονία όχι μόνο για τη Θεσσαλία. Με πολύ μεγάλη προσπάθεια και προσωπική μου ανάμειξη, με πολύ μεγάλη υποστήριξη από το Υπουργείο Υποδομών καταφέραμε και πήραμε τις σχετικές εγκρίσεις από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Τα εργοτάξια αρχίζουν ήδη και στήνονται και χαίρομαι που λύνονται και τα ζητήματα που αφορούν τη Δεσκάτη, είναι σημαντικό ο άξονας αυτός να μπορεί να δώσει έναν γρήγορο τρόπο μετακίνησης ανθρώπων και προϊόντων προς την κεντρική και προς τη Νότια Ελλάδα. Και βέβαια τα υπόλοιπα οδικά δίκτυα της περιοχής αν υπάρχουν μελέτες που πρέπει να ωριμάσουν σε κεντρικό επίπεδο -και αναφέρομαι ιδιαίτερα στο κομμάτι, το δύσκολο κομμάτι της σύνδεσης της Πτολεμαΐδας με τη Φλώρινα- το Υπουργείο είναι πάντα ανοιχτό για να εξετάσει και αυτό το ενδεχόμενο.
Αρδευτικά έργα πολύ σημαντικά. Ξέρετε ότι έχουμε ήδη εξαγγείλει την πρώτη φάση από ένα πολύ σημαντικό εθνικό πρόγραμμα έργων διαχείρισης νερού. Πρωτίστως αρδευτικών, δευτερευόντως υδρευτικών, έργων Ύδρευσης. Για το φράγμα του Νεστορίου δεν είμαι έτοιμος αυτή τη στιγμή να πω κάτι, γιατί δεν μου αρέσει να μιλάω αν δεν είμαι απολύτως σίγουρος για το τι θα πω.
Μπορώ να σας πω όμως ότι θα ασχοληθώ προσωπικά και θα δούμε που έχει κολλήσει. Έχω μια υποψία που έχει κολλήσει αλλά θα φροντίσουμε να το ξεμπλέξουμε. Διότι αποτελεί πολύ σημαντικό έργο συνολικά για την Καστοριά και οι εκτάσεις που θα αρδεύσει είναι πολύ σημαντικές για να μπορέσουμε να επενδύσουμε ουσιαστικά στον πρωτογενή τομέα.
Συγκράτησα τα μάρμαρα του Τρανόβαλτου αγαπητέ μου Δήμαρχε, θα εκδοθεί σύντομα η σχετική άδεια, η σχετική ΑΕΠΟ, με προϋποθέσεις βέβαια να μπορούμε να κάνουμε την εξόρυξη μαρμάρου με το σωστό και σύγχρονο περιβαλλοντικό τρόπο. Φαντάζομαι ότι κανείς δεν θα διαφωνήσει με αυτό και αν υπάρχουν και κάποια ιδιοκτησιακά ζητήματα θα φροντίσουμε και αυτά να τα λύσουμε.
Μια κουβέντα ακόμα γιατί αναφέρθηκε σε αυτό και ο κύριος Περιφερειάρχης, για τα ζητήματα του πρωτογενούς τομέα, στον οποίο προσωπικά αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία όπως εξάλλου και ο Γιώργος με τον οποίο μπήκαμε μαζί στη Βουλή το 2004 και έχουμε κάνει πάρα πολλές συζητήσεις για τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της αγροτικής και της κτηνοτροφικής μας παραγωγής.
Είναι πολύ σημαντικό το νομοσχέδιο το οποίο ψηφίστηκε χθές για τις σταβλικές εγκαταστάσεις. Νομίζω ότι όλοι σας το ξέρετε, λύνει εκκρεμότητες πολλών δεκαετιών. Πολλές κυβερνήσεις είχαν δεσμευτεί ότι θα το ψηφίσουν, εμείς λύσαμε αυτή την εκκρεμότητα. Όπως είναι πολύ σημαντική και η στήριξη την οποία παρέχουμε συνολικά στον κτηνοτροφικό τομέα.
Θυμάμαι, μια κουβέντα την οποία είχα κάνει με κτηνοτρόφους στη Σαμαρίνα προεκλογικά όπου είχα δεσμευτεί ότι θα κυνηγήσουμε τα δίκτυα παράνομης εισαγωγής γάλατος στη χώρα. Αυτό έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό και νομίζω ότι το αποτέλεσμα το βλέπουν οι κτηνοτρόφοι με την αύξηση των τιμών. Το ποιοτικό προϊόν πρέπει να πληρώνεται στην τιμή που του αξίζει, που αντιστοιχεί στην ποιότητά του.
Και βέβαια αυξήσαμε μετά από παρέμβαση του Περιφερειάρχη κατά 8.000.000 το πρόγραμμα των νέων αγροτών και υπάρχει πιστεύω πολύ μεγάλος δυναμισμός ειδικά στα συνεργατικά σχήματα. Χαίρομαι για αυτά που άκουσα για το Βελβεντό αγαπητέ μου Δήμαρχε.
Θέλουμε συνεργατικά σχήματα για αυτό και τα στηρίζουμε και τα πριμοδοτούμε. Για αυτό και είπαμε και ότι η επιστροφή του ειδικού φόρου στο πετρέλαιο κίνησης των αγροτών θα αφορά τους νέους αγρότες και τα συνεργατικά σχήματα. Εάν δεν συνεργαστούμε στον πρωτογενή τομέα δεν έχουμε μέλλον. Αυτό είναι κάτι το οποίο το λέω σε κάθε γωνιά της χώρας. Εδώ έχετε συνεργατικά σχήματα τα οποία είναι πετυχημένα, πρέπει να τα διευρύνουμε και να φροντίσουμε και εμείς με ένα πλέγμα σωστών παροχών και κινήτρων να τα υποστηρίξουμε.
Μια τελευταία κουβέντα που αφορά τα ζητήματα της υγείας και συζητήσαμε μάλιστα και με το πανεπιστήμιο: τη δυνατότητα ενδεχομένως κάποιων προγραμμάτων ξενόγλωσσων στην Πτολεμαΐδα για να μπορούν να προσελκύσουν φοιτητές από τις γειτονικές χώρες στον τομέα της νοσηλευτικής. Θέλω να επισημάνω ότι τα νοσοκομεία της περιοχής έχουν στηριχθεί από την Κυβέρνηση εν μέσω Covid. Και το νοσοκομείο της Πτολεμαΐδας έχει σήμερα έξι αν δεν κάνω λάθος, κλίνες εντατικής θεραπείας. Η Κοζάνη δεν είχε, έχει 5 τώρα. Και αυτή είναι μία παρακαταθήκη η οποία θα μείνει και για την επόμενη ημέρα, στη μετά-covid εποχή.
Με έναν σωστό εξορθολογισμό του νοσοκομειακού χάρτη και στη Δυτική Μακεδονία θα μπορούμε να παρέχουμε καλύτερης ποιότητας υπηρεσίες υγείας αξιοποιώντας όλες, το τονίζω, όλες τις δομές που έχουμε στην διάθεσή μας αυτή τη στιγμή.
Να κάνω ακόμα μία έκκληση εδώ στη Δυτική Μακεδονία να εργαστούμε όλοι για να αυξήσουμε τα ποσοστά εμβολιασμού. Μπορούμε καλύτερα και εδώ στην Δυτική Μακεδονία. Βλέπουμε τις τελευταίες εβδομάδες μία σημαντική αύξηση του ρυθμού εμβολιασμών και για την πρώτη δόση αλλά και για την τρίτη δόση στην οποία επιμένω πάρα πολύ. Πάρα πολύ επιμένω στην τρίτη δόση. Είναι εξαιρετικά σημαντική διότι γνωρίζουμε πια ότι ασθενεί η άμυνα του οργανισμού ειδικά για τους πιο ηλικιωμένους συμπολίτες μας. Άρα πηγαίνετε και κάντε παρακαλώ την τρίτη δόση όσοι έχετε κάνει την πρώτη και την δεύτερη, από τη στιγμή που το σύστημα σας δίνει τη δυνατότητα να την κάνετε. Και αν δεν έχετε κάνει ακόμα την πρώτη δόση, ακούστε τις ιστορίες όσων βρέθηκαν στην εντατική ανεμβολίαστοι και έρχονται τώρα, είδαν τον χάρο κατάματα, τη γλίτωσαν και έρχονται τώρα και λένε «Μακάρι να το ήξερα να είχα κάνει το εμβόλιο νωρίτερα».
Δυστυχώς, όμως, αυτό δεν ισχύει για όλους τους συμπολίτες μας. Σήμερα ακόμα δεκάδες άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους κάθε μέρα στην πατρίδα μας. Και ένα μεγάλο ποσοστό είναι συμπολίτες μας που δυστυχώς καταλήγουν διότι δεν έκαναν την επιστημονικά ορθή, ηθικά ορθή, κοινωνικά ορθή επιλογή να πάνε να εμβολιαστούν.
Για τη γούνα, επειδή αναφέρθηκε το ζήτημα, πρέπει να δούμε ένα στρατηγικό σχέδιο, να μελετήσουμε το ζήτημα. Δεν είναι εύκολο. Χαίρομαι που ειπώθηκε ότι έχουμε λύσει κάποιες από τις τρέχουσες εκκρεμότητες οι οποίες ταλάνιζαν τον κλάδο. Το πρόβλημα όμως είναι πιο δομικό, είναι πιο ουσιαστικό και είμαι πολύ ανοιχτός να κάνουμε αυτή την κλαδική συζήτηση με τους εκπροσώπους για να δούμε τι μεσομακροπρόθεσμες παρεμβάσεις μπορούμε να κάνουμε για να στηρίξουμε ένα κλάδο ο οποίος είναι εξαιρετικά σημαντικός για την τοπική οικονομία.
Κλείνοντας, θέλω να επαναλάβω ακόμα μία φορά την απόλυτη προσήλωσή μας να πετύχουμε στο σχέδιο της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Είναι μία ηθική υποχρέωση την οποία έχουμε απέναντι στη Δυτική Μακεδονία- και στην περιοχή της Μεγαλόπολης βέβαια- αλλά εδώ το πρόβλημα είναι πολύ πιο οξύ.
Υπάρχουν οι χρηματοδοτικοί πόροι, υπάρχει σχεδιασμός αλλά πάνω από όλα υπάρχει πολιτική βούληση. Γιατί πολιτική βούληση πρέπει να υπάρχει σε όλα τα επίπεδα. Υπάρχει σε επίπεδο κεντρικής Κυβέρνησης, υπάρχει σε επίπεδο Περιφέρειας, υπάρχει σε επίπεδο Δήμων. Είμαι σίγουρος ότι υπάρχει σε επίπεδο πολιτών.
Διότι αυτό το οποίο κρατώ από τη συζήτηση, παρά τις επιμέρους επιφυλάξεις οι οποίες ακούστηκαν για την ταχύτητα με την οποία δρομολογείται η μετάβαση, δεν άκουσα κανένα να λέει ότι δεν είναι η σωστή επιλογή. Γιατί όλοι ξέρουν ότι δεν είναι απλά η σωστή επιλογή. Είναι μονόδρομος. Άρα το ζήτημα είναι αυτό το μονόδρομο πώς θα τον διανύσουμε όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά για να μπορέσει η Δυτική Μακεδονία του 2025, του 2030, του 2035 να είναι μία άλλη Περιφέρεια.
Και όταν θα κάνουμε την επόμενη απογραφή, όχι αυτή που κάνουμε τώρα, γιατί δυστυχώς αυτή η απογραφή δεν θα δείξει καλά πράγματα, νομίζω το ξέρετε, και για τη Δυτική Μακεδονία αποτυπώνει, όμως, το χθες. Η απογραφή του 2030 ή ’31, όποτε γίνει, θα πρέπει να αποτυπώσει αυτό το οποίο θα κάνουμε όλοι μαζί από εδώ και στο εξής, που έχουμε ήδη κάνει γιατί έχει γίνει πάρα πολύ σοβαρή δουλειά σε πολύ μεγάλο βάθος για να είμαστε στο σημείο που βρισκόμαστε.
Δεν θα πω ότι τα δύσκολα είναι μπροστά μας. Θα πω ότι τα ενδιαφέροντα και τα ωραία είναι μπροστά μας και με τη στήριξη της τοπικής κοινωνίας είμαι απολύτως σίγουρος ότι θα τα κάνουμε πράξη.
Να είστε καλά. Σας ευχαριστώ πολύ. Διαβάστε περισσότερα...
Παρασκευή 26 Νοεμβρίου 2021
Για τη μήνυση της ΔΕΗ κατά του Νίκου Στεφανή...
Για το θέμα της κατολίσθησης στο Αμύνταιο υπάρχει εκτενής αρθρογραφία στο antigoldgr.org. Οι επιστήμονες και τεχνικοί σύμβουλοι της ΔΕΗ υποτίμησαν τραγικά το φαινόμενο που είχε ξεκινήσει και βρισκόταν σε εξέλιξη από τις 24 Μαΐου, για να καταλήξει στις 10 Ιουνίου σε μια από τις μεγαλύτερες κατολισθήσεις που έχει σημειωθεί ποτέ σε ανοικτό ορυχείο, σε ελληνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Αγνοήθηκαν τα “πρόδρομα φαινόμενα”, δηλαδή η εμφάνιση και επέκταση ρηγμάτων στο έδαφος και ρηγματώσεων στις οικοδομές του οικισμού Αναργύρων, για τα οποία οι κάτοικοι διαμαρτύρονταν από μέρες στους αρμόδιους της ΔΕΗ, για να εισπράξουν μόνο διαβεβαιώσεις ότι “δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος”. Αγνοήθηκε η προειδοποίηση του μηχανικού μεταλλείων και πρώην διευθυντή ορυχείων της ΔΕΗ, Μάριου Λεονάρδου, δεκαπέντε μέρες πριν το συμβάν, ότι το όριο της μη-αναστρεψιμότητας της κατάστασης είχε ξεπεράστει και άρα η κατάρρευση του ορυχείου επίκειτο από στιγμή σε στιγμή. Αγνοήθηκε φυσικά και ο Νίκος Στεφανής που είχε δει τα σημάδια και από πολλούς μήνες προειδοποιούσε, μέσω διαδικτύου, για την αστάθεια των πρανών του ορυχείου, ενώ λίγες μέρες πριν την κατάρρευση ζητούσε δημόσια την εκκένωση του οικισμού Αναργύρων.
Την παραμονή της κατολίσθησης εμφανίστηκε στο ορυχείο Αμυνταίου ο επιστημονικός σύμβουλος της ΔΕΗ, καθηγητής εδαφομηχανικής του ΕΜΠ Μιχάλης Καββαδάς ο οποίος υπέδειξε ένα ασφαλές σημείο για να μετακινηθεί ο πανάκριβος μηχανολογικός εξοπλισμός. Διαβεβαίωσε – ξανά – ότι “δεν υπάρχει κίνδυνος για την ασφάλεια και την ζωή των κατοίκων των Αναργύρων” και δήλωσε ότι “μπορεί αργότερα να έχουμε σταδιακή ύφεση του φαινόμενου”. Μετά την κατολίσθηση φαίνεται ότι τα είπε αλλιώς στην “Καθημερινή” η οποία έγραψε: “ο κ. Καββαδάς προέβλεψε ακριβώς τη χρονική στιγμή της κατολίσθησης, όχι όμως την ένταση και το μέγεθός της”. Αν το προέβλεψε, γιατί έλεγε άλλα στα μέσα ενημέρωσης;
Το αποτέλεσμα αυτής της μνημειώδους αστοχίας στις προβλέψεις ήταν μια επίσης μνημειώδης καταστροφή. Το “ασφαλές σημείο” του κ. Καββαδά δεν ήταν ασφαλές τελικά και τέσσερις εκσκαφείς καταστράφηκαν ολοσχερώς μαζί με χιλιόμετρα ταινιόδρομων. Επίσης καταστράφηκε μεγάλο μέρος του οικισμού Αναργύρων χωρίς, ευτυχώς, να χαθούν ζωές. Όχι χάρη στη ΔΕΗ, η οποία αντί να ενημερώσει εγκαίρως τους κατοίκους ώστε να απομακρυνθούν από τα σπίτια της επικίνδυνης ζώνης, τους διαβεβαίωνε ότι “όλα είναι καλά”.
Σύμφωνα με τον καθηγητή του ΕΜΠ, πολιτικό μηχανικό και μεταλλειολόγο Κωνσταντίνο Λουπασάκη, και τα δύο καταστροφικά φαινόμενα, η κατολίσθηση του ορυχείου και οι εδαφικές υποχωρήσεις που παρατηρούνται από το 2006 στον οικισμό των Αναργύρων, είναι ανθρωπογενή και οφείλονται στην εξορυκτική δραστηριότητα της ΔΕΗ. Ο Συνηγόρος του Πολίτη από την άλλη επιρρίπτει ευθύνες για την κατολίσθηση και στη ΔΕΗ αλλά και στο διοικητικό μηχανισμό. Η ανεξάρτητη αρχή κάνει λόγο για εργασίες στο ορυχείο Αμυνταίου χωρίς περιβαλλοντικούς όρους σε ισχύ (!), για υποτίμηση των συνθηκών και ολιγωρία από τη ΔΕΗ, καθώς και για συστηματική αδράνεια από όλο το πλέγμα των εμπλεκόμενων υπηρεσιών. Ο αναγνώστης του πορίσματος μένει με την ανησυχία ή μάλλον με τη βεβαιότητα ότι παρόμοιες καταστροφές είναι προδιαγεγραμμένο ότι θα ξανασυμβούν – μια και η ΔΕΗ δεν έχει αλλάξει πρακτικές, ενώ από πλευράς κρατικού μηχανισμού τα πράγματα μάλλον έχουν επιδεινωθεί με την περαιτέρω αποδυνάμωση του Σώματος Επιθεωρητών Περιβάλλοντος από την παρούσα κυβέρνηση.
Και αφού η ΔΕΗ (όπως φαίνεται) τα έκανε επιεικώς θάλασσα, τώρα τρέχει στα δικαστήρια τον Νίκο Στεφανή που, με μόνο γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και την προστασία της δημόσιας υγείας, προειδοποιούσε από καιρό ότι θα συμβεί αυτό που τελικά συνέβη. Και μετά ζήτησε τη διερεύνηση της υπόθεσης από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές. Τι άλλο να κάνει ένας πολίτης; Στην Αμερική έχουν ένα όνομα για αυτήν την γελοία μήνυση: Strategic Lawsuit Against Public Participation. Στρατηγική μήνυση κατά της συμμετοχής του κοινού. Μια αβάσιμη μήνυση από μια μεγάλη εταιρεία που έχει στόχο τον εκφοβισμό, την οικονομική εξάντληση και τελικά την φίμωση όσων δημόσια ζητούν διαφάνεια, λογοδοσία ή ασκούν κριτική σε πράξεις και παραλείψεις. Η ΔΕΗ θέλει να φιμώσει όσους την αμφισβητούν και αυτό δεν πρέπει να το επιτρέψουμε.
Πηγή: Παρατηρητήριο Μεταλλευτικών Δραστηριοτήτων Διαβάστε περισσότερα...
Πέμπτη 25 Νοεμβρίου 2021
Το λαχείο της (Δ)ΕΗ...
Με μια διαφορά. Κρατάει ένα φιλέτο 62.000 στρ που είναι ήδη αποκατεστημένοι για να κάνει το μεγάλο Φωτοβολταϊκό Πάρκο των 2 gw με την μεγαλομέτοχο Γερμανική Εταιρεία εταίρο της!
Το Δημόσιο λεφτά για την αποκατάσταση δεν έχει αλλά για τον υπουργό αυτό είναι λεπτομέρεια! Θα κερδίσουμε όλοι λέει η κυβέρνηση ! Εννοεί τη ΔΕΗ, τη Γερμανική Εταιρεία, τους εισαγωγείς Φυσικού Αερίου.
Η Χώρα ωστόσο μπαίνει σε μεγάλη περιπέτεια και Δυτική Μακεδονία θα μείνει με κρατήρες, βουνά τέφρας και τον λιγνίτη να αυτοαναφλέγεται …
Δίκαια Μετάβαση δεν την λες… Διαβάστε περισσότερα...
Τετάρτη 24 Νοεμβρίου 2021
Με ένα ευρώ θα περάσουν οι εκτάσεις της ΔΕΗ στο κράτος...
Σε συνέντευξη Τύπου κατά την παρουσίαση του νομοθετήματος για τη «Δίκαιη Μετάβαση», η οποία αφορά τη στήριξη των περιοχών της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης, όπου και μέχρι το 2028 αναμένεται να κλείσουν τα λιγνιτικά εργοστάσια, ο αναπληρωτής υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Νίκος Παπαθανάσης επισήμανε ότι «τα εδάφη έρχονται στο Δημόσιο για να μπορέσει να γίνει η αποκατάσταση από το Ταμείο Ανάκαμψης».
Ο αναπληρωτής υπουργός είπε ακόμη ότι τα εδάφη στην πλειοψηφία τους θα πάνε για χρήσεις αναψυχής. Μάλιστα ανέφερε ότι από το Ταμείο Ανάκαμψης (RRF) προβλέπονται 300 εκατ. ευρώ σχετικά με αυτή την απόφαση της κυβέρνησης.
Επιπλέον, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, το νομικό πρόσωπο, το οποίο δημιουργείται είναι ένα νομικό πρόσωπο το οποίου ιδιοκτήτης είναι η Πολιτεία. «Γίνεται εκτίμηση των εδαφών που θα μεταφέρει η ΔΕΗ και εφόσον η εκτίμηση είναι ισοδύναμη με την αποκατάσταση, η ΔΕΗ θα μεταβιβάσει τα εδάφη χωρίς να λάβει κανένα αντίτιμο και στη συνέχεια θα έρθει το RRF με χρήματα να αποκαταστήσει τα εδάφη διά μέσου των εργολαβιών της ΔΕΗ. Δηλαδή, η ΔΕΗ η οποία ρυπαίνει, αποκαθιστά πλήρως τα εδάφη διά της αξίας των γαιών που μεταβιβάζει σε ιδιοκτησία του Ελληνικού Δημοσίου» είπε ο κ. Παπαθανάσης.
Ακόμη σημείωσε ότι «δεν μπορεί να παραδώσει η ΔΕΗ τα εδάφη εάν δεν υπάρξει αποκατάσταση. Αυτό έλεγε η αρχική συμφωνία. Άρα θα πρέπει να δαπανήσει πολλά χρήματα, γιατί με αυτήν τη συμφωνία τα πήρε» και πρόσθεσε πως «για τη ΔΕΗ, το Σχέδιο Δίκαιης Μετάβασης είναι λαχείο. Και ταυτόχρονα και για το Δημόσιο είναι λαχείο, για να κάνει την αποκατάσταση. Είναι μια win – win συμφωνία».
«Το κομμάτι της απολιγνιτοποίησης και μεταφοράς σε μια νέα οικονομία, πια, αποτελεί εθνικό και προσωπικό στοίχημα» ανέφερε με έμφαση ο υπουργός Ανάπτυξης Αδωνις Γεωργιάδης, προσθέτοντας ότι η ΔΕΗ έχει υποχρέωση για περιβαλλοντική αποκατάσταση. «Έτσι, αντί να δαπανήσει, γλιτώνει το κόστος και το Δημόσιο αναλαμβάνει αποκατάσταση. Όποιες γαίες θα πάρει, θα τις υπενοικιάζει το Δημόσιο» σημείωσε ο υπουργός και γνωστοποίησε ότι σε αυτή τη φάση τρέχουν οι διαδικασίες εκτιμήσεων.
Σε σχέση με τους χρόνους υλοποίησης του προγράμματος ο κ. Γεωργιάδης τόνισε ότι «καμιά καθυστέρηση δεν υπάρχει. Ο Κανονισμός Περιφερειακών ενισχύσεων ισχύει από την 1η Ιανουαρίου. Και μια και θα είχαν επιδότηση τότε οι επενδυτές, θα περίμεναν ούτως ή άλλως».
Πηγή: Protagon.gr Διαβάστε περισσότερα...
Τρίτη 23 Νοεμβρίου 2021
Μεταφορά πυλώνων νέου Οικισμού Ποντοκώμης, επεισόδιο 1234: Aναμένεται απάντηση και πρωτοβουλία από πλευράς ΔΕΗ για το αν θα αναλάβει το κόστος υπογειοποίησης των πυλώνων στο νέο οικισμό της Ποντοκώμης – Τι ανέφερε στη συνεδρίαση του Δ.Σ. Κοζάνης ο Δήμαρχος Λ. Μαλούτας...
Τι ανέφερε στη συνεδρίαση του Δ.Σ. Κοζάνης ο Δήμαρχος Λ. Μαλούτας
Πηγή: http://kozan.gr/ Διαβάστε περισσότερα...
Τετάρτη 17 Νοεμβρίου 2021
Το υψηλό τίμημα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης...
Την εικόνα δίνει η ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος για τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία των κατοίκων σε 41 ευρωπαϊκές χώρες. Η έκθεση αφορά το 2019, δηλαδή την τελευταία χρονιά πριν από την καραντίνα, κατά την οποία η ρύπανση ήταν ακόμα έντονη. Οπως αναφέρει μεταξύ άλλων:
• Το 2019 η ατμοσφαιρική ρύπανση συνέχισε να αποτελεί σημαντική αιτία πρόωρων θανάτων και ασθενειών στις 27 χώρες της Ε.Ε. Περίπου 307.000 πρόωροι θάνατοι αποδίδονται στη μακρόχρονη έκθεση σε αιωρούμενα μικροσωματίδια, περίπου 40.400 σε μακρόχρονη έκθεση σε διοξείδιο του αζώτου και 16.800 στο όζον. Ωστόσο, οι πρόωροι θάνατοι που αποδίδονται στην ατμοσφαιρική ρύπανση μειώθηκαν το 2019 σε σχέση με το 2018. Η μεγαλύτερη μείωση (16%) σημειώθηκε στις τιμές του διοξειδίου του αζώτου, ενώ χαμηλότερη είναι η μείωση για τα αιωρούμενα μικροσωματίδια (11%) και το όζον (9%).
• Αν οι χώρες της Ε.Ε. εφάρμοζαν τα παλαιά (2005) όρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα αιωρούμενα μικροσωματίδια (ανώτατη τιμή PM2,5 τα 10 μg/m3), θα μπορούσαν να είχαν μειώσει τους πρόωρους θανάτους κατά 21% τουλάχιστον, ενώ αν εφάρμοζαν τις νέες (2021) συστάσεις του ΠΟΥ (ανώτατη τιμή PM2,5 τα 5 μg/m3), κατά 58%. Σήμερα η Ε.Ε. έχει θέσει ως όριο τα 25μg/m3.
• Τα μέτρα της Ε.Ε. (και οι προσπάθειες των χωρών) για τη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα αποδίδουν. Οι πρόωροι θάνατοι από αιωρούμενα μικροσωματίδια (ΡΜ2,5) έχουν μειωθεί κατά 33% σε σχέση με το 2005. Αν συνεχίσουν να μειώνονται, τότε η Ε.Ε. θα μπορέσει να επιτύχει τον στόχο του Σχεδίου Δράσης για Μηδενική Ατμοσφαιρική Ρύπανση για μείωση των πρόωρων θανάτων το 2030 κατά 55% σε σχέση με το 2005.Το τίμημα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ιδίως από τα αιωρούμενα μικροσωματίδια, παραμένει βαρύ και για την Ελλάδα. Υπολογίζεται ότι το 2019 η μακρόχρονη έκθεση σε υψηλές τιμές ΡΜ2,5 προκάλεσε 10.400 πρόωρους θανάτους.
Αντίστοιχα, η έκθεση σε υπερβολικές τιμές διοξειδίου του αζώτου εκτιμάται ότι οδήγησε την ίδια χρονιά σε 2.310 πρόωρους θανάτους και σε ακόμα 650 από τις υψηλές τιμές του όζοντος. Αν η Ελλάδα εφάρμοζε τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για ανώτατο όριο 5μg/m3 στις τιμές των αιωρούμενων μικροσωματιδίων (ΡΜ2,5), τότε εκτιμάται ότι θα είχε 7.000 λιγότερους πρόωρους θανάτους το 2019, 67% λιγότερους από το προηγούμενο έτος.
Πηγή: https://www.kathimerini.gr/ Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή 14 Νοεμβρίου 2021
Κοινοποίηση της με αριθμό 2/2021 απόφασης της Β΄ Επιτροπής Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών, σχετικά με την μετεγκατάσταση της Ποντοκώμης...
Η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης σας γνωστοποιεί αντίγραφο της με αριθμό 2/2021 Απόφασης της Β΄ Επιτροπής Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών σχετική με την μετεγκατάσταση του οικισμού Ποντοκώμης σύμφωνα με το άρθρο 13 του Ν.4273/2014.
Κατά της ως άνω απόφασης της Επιτροπής μπορεί να ασκηθεί ένσταση ενώπιον του Συντονιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση στους ενδιαφερομένους.
Η απόφαση με αριθμό 2/2021 είναι αναρτημένη στη διαύγεια με ΑΔΑ: Ψ1Φ77ΛΨ-6ΟΝ.
Κοινοποίηση της με αριθμό 2/2021 απόφασης της Β΄ Επιτροπής Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών, σχετικά με τη... by Σύλλογος Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής Δημητρίου Υψηλάντη on Scribd
Διαβάστε περισσότερα...Σάββατο 13 Νοεμβρίου 2021
Δικαστική περιπέτεια του Νίκου Στεφανή...
Η ΔΕΗ Α.Ε ζητεί να καταδικασθεί ο Νίκος Στεφανής, ο οποίος εργάστηκε επί 25ετία ως μηχανικός στα ορυχεία λιγνίτη της ΔΕΗ, με βάση το άρθρο 229, 1 Π.Κ. περί ψευδούς καταμήνυσης, αλλά και στο 364 Π.Κ. περί δυσφήμησης Ανώνυμης Εταιρείας : Αδιαφορώντας για το γεγονός ότι τους προβληματισμούς του Νίκου Στεφανή συμμερίζονταν πολλοί επιστήμονες , αποτέλεσαν δε αντικείμενο έρευνας του Συνηγόρου του Πολίτη (βλ. σχετικά στον ιστότοπο του Παρατηρητηρίου Μεταλλευτικών Δραστηριοτήτων, https://tinyurl.com/yxqfzda6).
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο καθηγητής του ΕΜΠ Μιχάλης Καββαθάς, υπεύθυνος της ΔΕΗ για την παρακολούθηση του φαινομένου, «είχε επισκεφθεί το ορυχείο μία ημέρα πριν συμβεί το μοιραίο και ενημέρωσε τους ιθύνοντες της ΔΕΗ ότι η κατολίσθηση βρίσκεται προ των πυλών. Υπέδειξε μάλιστα συγκεκριμένο μέρος τοποθέτησης των εκσκαφέων για την προστασία τους, οι οποίοι όμως καταπλακώθηκαν από τεράστιες μάζες αδρανών υλικών, μαζί με τους ιμάντες, τους ταινιοδρόμους του ορυχείου και φυσικά το κοίτασμα των 28 εκατ. τόνων» (εφ. «Καθημερινή», 13.6.2017).
Στην αρχή επιχειρήθηκε να αποδοθούν ευθύνες στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, η οποία διενεργούσε έρευνες στην ίδια περιοχή . Όμως ο καθηγητής του ΕΜΠ Κ. Λουπασάκης που επισκέφτηκε την περιοχή μετά την κατολίσθηση του ορυχείου αποφάνθηκε σαφώς ότι πρόκειται για φαινόμενο ανθρωπογενές , δηλαδή οφείλεται στην εξορυκτική δραστηριότητα της ΔΕΗ, όπως και οι εδαφικές υποχωρήσεις που παρατηρούνται από το 2006 στον οικισμό των Αναργύρων.
Ο καθηγητής Σεισμολογίας του ΑΠΘ Θ. Τσάπανος είχε αναλάβει το 2008 από τη Νομαρχία Φλώρινας μελέτη για τα αίτια που προκαλούν τις ρωγμώσεις στα σπίτια και στους δρόμους του χωριού. Το πόρισμα τριών τομέων του τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ ήταν ότι «η εκμετάλλευση της ΔΕΗ στο παρακείμενο ορυχείο ήταν υπεύθυνη για τις ρωγμές αυτές, έχοντας κατεβάσει τον υδροφόρο ορίζοντα σε μεγάλο βάθος». Από το 2010 που κατατέθηκε η μελέτη, σύμφωνα με τον κ. Τσάπανο, «αγνοείται η τύχη της. Οι κάτοικοι παρέμειναν σε ένα χωριό και σε σπίτια επικίνδυνα».
Σύμφωνα με το Πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη (αρ. πρωτ. 230605/65/2019), «ενάμιση χρόνο μετά το συμβάν της κατολίσθησης, οι εργασίες στο Ορυχείο Αμυνταίου υλοποιούνται χωρίς εγκεκριμένες μελέτες, αδιαφορώντας για τις ενδεχόμενες συνέπειες». Κατά το Πόρισμα, «υποτιμήθηκε από την επιχείρηση η συνδυασμένη επιρροή πολλών παραμέτρων που οδήγησαν στην κατολίσθηση», ενώ, παρά τις διαρρήξεις που είχαν παρουσιαστεί στο πρανές από τον Φεβρουάριο 2017, «ουδεμία έγκαιρη κινητοποίηση υπήρξε εκ μέρους των αρμοδίων υπηρεσιών αλλά και της επιχείρησης». Επίσης τονίζονταν ότι «η καθυστέρηση στις διαδικασίες μετεγκατάστασης του οικισμού Αναργύρων ήταν αδικαιολόγητη».
Το Συνδικάτο «Εργατική Αλληλεγγύη» καταδικάζει την ενέργεια της ΔΕΗ που στέλνει στα δικαστήρια τον Νίκο Στεφανή και υπενθυμίζει σε ανακοίνωσή του : «Ο Στεφανής τιμωρήθηκε με αργία και στέρηση μισθολογικής εξέλιξης, για μελέτη του που αφορούσε την μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής Ενέργειας στα Ορυχεία. Γι αυτή την εργασία που η ΔΕΗ τον τιμώρησε, λίγο αργότερα, η ακαδημία Αθηνών τον κάλεσε στην Αθήνα να την παρουσιάσει και τον βράβευσε!»
Δεν απομένει στο δικαστήριο παρά να αναγνωρίσει την «δικαστική ταλαιπωρία» του Στεφανή και να προβεί στην αθώωσή του…
Του Γιάννη Σχίζα Διαβάστε περισσότερα...
Πέμπτη 4 Νοεμβρίου 2021
Λιγνιτοποίηση vs Απολιγνιτοποίηση...
Γνωρίζουμε όλοι μας ότι οι αλλαγές διακυβέρνησης στη χώρα μας συνοδεύονται συνήθως από παλινδρομήσεις και σκοπιμότητες, δεδομένου ότι η έννοια της Θεσμικής Μνήμης και η προσήλωση σε στόχους δεν είναι κάτι που μας χαρακτηρίζει ως χώρα.
Κατά συνέπεια, το απαιτητικό και δύσκολο εγχείρημα απολιγνιτοποίησης της Δυτικής Μακεδονίας δεν μπορεί να ταυτίζεται με κόμματα και πρόσωπα, αλλά πρέπει να στηρίζεται σε ανεξάρτητες δομές ευρείας και πρωτίστως διαχρονικής αποδοχής, τουλάχιστον σε τοπικό επίπεδο.
Η διεθνής εμπειρία τόσο στη Γερμανία της περιόδου 1975-1985 όσο και στην Πολωνία του 1980-1988, καταδεικνύει ότι όταν η Ενεργειακή Μετάβαση υπαγορεύεται από τα πάνω προς τα κάτω, καταλήγει συνήθως σε «διαρθρωτική αναμπουμπούλα» και λιγότερο σε αποτελεσματική παραγωγική αναδιάρθρωση.
Οι Γερμανοί πήραν το μάθημά τους και το αποδεικνύουν σήμερα με τον τρόπο που χειρίζονται την απολιγνιτοποίηση στην περιοχή του Ruhr. Τόσο η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση όσο και το αρμόδιο υπουργείο της Βόρειας Ρηνανίας Βεστφαλίας, οριοθέτησαν ξεκάθαρα τον ρόλο τους. Ανέλαβαν την πολιτική ευθύνη του εγχειρήματος καθώς και τη διαχείριση των μεγάλων υποδομών, εθνικού ενδιαφέροντος. Όλα τα υπόλοιπα έργα και δράσεις ύψους 5,5 δις ευρώ, εκχωρήθηκαν στην τοπική κοινωνία.
Στην κατεύθυνση αυτή επέλεξαν να δημιουργήσουν μια Δομή υλοποίησης του εγχειρήματος, έναν ισχυρό βραχίονα όχι στο Βερολίνο, αλλά στο «γήπεδο» της απολιγνιτοποίησης, στην καρδιά του Ruhr.
Η εν λόγω Δομή με την επωνυμία «Zukunftsagentur Rheinisches Revier» στελεχώθηκε με 42 τεχνοκράτες και θωρακίστηκε με επιχειρησιακή αυτοτέλεια. Η δημιουργία της Δομής χαιρετίστηκε δεόντως από τους είκοσι «λιγνιτικούς» δήμους της περιοχής, από πληθώρα θεσμικών φορέων και μη κυβερνητικών οργανώσεων.
Αυτό σημαίνει ότι ασχέτως το ποιοι θα είναι οι επόμενοι δήμαρχοι, περιφερειάρχες, υπουργοί και καγκελάριοι στη Γερμανία, η προαναφερόμενη Δομή θα είναι το σταθερό, υπερκομματικό και ευρέως αποδεκτό σημείο αναφοράς στην πορεία της απολιγνιτοποίησης.
Επι του πρακτέου, ο γερμανός «λιγνιτικός» Δήμαρχος θα παίρνει το ποδήλατό του, θα πηγαίνει με τους συνεργάτες του στα γραφεία της Δομής, θα τους εξηγεί την ιδέα του και ο πλέον ειδικός τεχνοκράτης θα την χρεώνεται. Με τη σειρά του, θα ενημερώνει τον Δήμαρχο και την ομάδα του για το αν η ιδέα του είναι επιλέξιμη και τεχνικά ρεαλιστική, από που μπορεί να χρηματοδοτηθεί και τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν.
Επιπλέον, θα τον ενημερώνουν για το τι συνέργειες μπορεί να δημιουργήσει η πρότασή του ενδοπεριφερειακά προκειμένου να επιτευχθούν πολλαπλασιαστικά οφέλη στη βάση διαδημοτικών συνεργασιών, ποιους τοπικούς φορείς πρέπει να συναντήσουν άμεσα ούτως ώστε να ωριμάσουν δια ζώσης οι διαδικασίες.
Προφανώς, η εν λόγω Δομή είναι προσβάσιμη στο σύνολο της τοπικής κοινωνίας, στις επιχειρήσεις, στα σχολεία, στους φορείς ακόμη και σε απλούς πολίτες που θέλουν να ενημερωθούν για την αναγκαιότητα, τις διαδικασίες και τους στόχους της απολιγνιτοποίησης.
Από την άλλη πλευρά, είμαι λάτρης των καινοτόμων παρεμβάσεων διακυβέρνησης του κ. Πιερρακάκη, αλλά η απολιγνιτοποίηση δεν μπορεί να προχωρήσει με εκ του μακρόθεν πρακτικών του τύπου «για αξιοποίηση ορυχείων πιέστε 1», «για δράσεις κατάρτισης πιέστε 2», για «ανάσχεση της δημογραφικής αιμορραγίας πιέστε 3».
Οφείλουμε να κατανοήσουμε ότι η απολιγνιτοποίηση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί όπως τα Μνημόνια της περιόδου 2012-2017, τα οποία δημιούργησαν περισσότερα προβλήματα από αυτά που κλήθηκαν να επιλύσουν, ακριβώς επειδή δεν κατανοήθηκαν και δεν οικειοποιήθηκαν από το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας.
Μην ξεχνάμε ότι το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ) δεν έχει τύχει αποδοχής από το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Μακεδονίας. Γεγονός μικρής διαδικαστικής αξίας, αλλά μάλλον κρίσιμης σημασίας για το μέλλον.
Από το 1956, η λιγνιτοποίηση της Δυτικής Μακεδονίας εξελίχθηκε σε μια αυστηρώς κεντρικά σχεδιαζόμενη και κάθετη διαδικασία έντασης εργασίας και κεφαλαίων. Αντίθετα, η απολιγνιτοποίηση είναι μια οριζόντια πρόκληση έντασης Γνώσης, Συνεργασιών, Καινοτομίας και Εξωστρέφειας για το σύνολο της τοπικής κοινωνίας.
Η Ενεργειακή Μετάβαση δεν αφορά απλά στην υποκατάσταση του λιγνίτη με εναλλακτικές μορφές ενέργειας «σπέρνοντας φωτοβολταικά». Αφορά πρωτίστως αλλαγές στον τρόπο διακυβέρνησης σε τοπικό επίπεδο, προϋποθέτει ισχυρές διαδημοτικές συνέργειες, αποτελεσματικές στρατηγικές βιομηχανικής συμβίωσης, σοβαρές δράσεις διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού μακράς πνοής.
Στη Δυτική Μακεδονία είναι το δύσκολο γήπεδο της απολιγνιτοποίησης, εδώ θα δοκιμαστούν αντοχές και ικανότητες, εδώ θα γίνουν λάθη και αστοχίες, εδώ επιβάλλεται να βρίσκεται o Προπονητής Α.Ε.
Εντελώς σημειολογικά, όσο λιγότερες φορές θα χρειαστεί να ανεβοκατεβαίνουν στην Αθήνα οι τοπικοί δήμαρχοι «δια υπόθεσιν απολιγνιτοποίησης», τόσο θα αυξάνονται οι πιθανότητες να γίνει κάτι θετικό στην περιοχή μας.
Ευάγγελος Καρλόπουλος
Χημικός Μηχανικός Διαβάστε περισσότερα...
Τετάρτη 3 Νοεμβρίου 2021
2+2=5: Μια συγκλονιστική ταινία μικρού μήκους για τη χειραγώγηση της σκέψης...
Η ταινία διαδραματίζεται σε ένα σχολείο όπου κάποια μέρα οι κανόνες αλλάζουν και 2+2 κάνει πια 5 και κανείς δεν έχει δικαίωμα να το αμφισβητήσει. Τι θα γίνει όμως όταν ένα από τα παιδιά το αμφισβητήσει; Η ταινία προτάθηκε για Bafta καλύτερης μικρού μήκους ταινίας.
Βασικό του κίνητρο ήταν, σύμφωνα με δηλώσεις του, να διερευνήσει την επιθυμία των ανθρώπων να αμφισβητήσουν την εξουσία. Σε ποιο βαθμό δέχονται να σκύψουν το κεφάλι και να υπακούσουν στις εντολές της εξουσίας και πότε αρχίζουν να αμφισβητούν και να αντιστέκονται; Μπορεί η ωμή βία να καθυποτάξει τους ανθρώπους και να χειραγωγήσει τη σκέψη τους ή προκαλεί την αντίστασή τους;
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή 31 Οκτωβρίου 2021
Σχέδιο απολιγνιτοποίησης: Συγκεντρωτικό & χωρίς προϋποθέσεις βιωσιμότητας...
Το κυβερνητικό σχέδιο νόμου «Δίκαιη Αναπτυξιακή μετάβαση και ρύθμιση ειδικότερων ζητημάτων απολιγνιτοποίησης» που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 12 Οκτωβρίου παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις. Είναι συγκεντρωτικό και δεν διασφαλίζει βιώσιμη, συμπεριληπτική και δίκαιη μετάβαση.
Η περιβαλλοντική διάσταση όφειλε να συνιστά βασικό πυλώνα της προωθούμενης πολιτικής για την ανάπτυξη των συγκεκριμένων περιοχών με όρους αειφορίας. Παράλληλα, η εργασιακή αποκατάσταση όφειλε να αποτελεί τον δεύτερο κύριο πυλώνα με την πρόβλεψη θέσεων εργασίας και σαφούς αντιστοίχισής τους με χρηματοδοτικές πηγές.
Το πνεύμα και περιεχόμενο των όποιων σχετικών νομοθετικών πρωτοβουλιών, θα έπρεπε να εμφορούνται από την αντίληψη της εναρμόνισης με τα εθνικά κανονιστικά κείμενα, εννοώντας την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και τον προβλεπόμενο, σε αυτή, στόχο για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 και το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, με την κατανόηση ότι η επίτευξη των στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης δεν συνιστά τεχνικό ζήτημα, όπως φέρεται να το αντιλαμβάνεται η κυβέρνηση, αλλά είναι σύμφυτη με την υλοποίηση και των τριών διαστάσεων της ανάπτυξης: οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική.
Σχέδιο απολιγνιτοποίησης: Συγκεντρωτικό & χωρίς προϋποθέσεις βιωσιμότητας by Σύλλογος Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής Δημητρίου Υψηλάντη on Scribd
Διαβάστε περισσότερα...Πέμπτη 28 Οκτωβρίου 2021
Παραδεκτή η αναφορά της Ακρινής από το Ευρωκοινοβούλιο. Σημαντική εξέλιξη στον δύσκολο αγώνα για την μετεγκατάσταση του χωριού...
Όπως αποκαλύπτει σήμερα ο «Χ», η Επιτροπή Αναφορών του Ευρωκοινοβουλίου έκρινε παραδεκτή την αναφορά του Συλλόγου και αφού αυτή μεταφραστεί θα διαβιβαστεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Θα διαβιβαστεί δε προς ενημέρωση και στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων, καθώς και στην Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας του Ευρωκοινοβουλίου.
Σχετικά με τα επόμενα στάδια επεξεργασίας της Αναφοράς, η Κομισιόν αναμένεται να την εξετάσει και συνήθως αποστέλλει την απάντησή της εντός 3 μηνών από τη στιγμή που λάβει την μεταφρασμένη Αναφορά κι όλα τα σχετικά έγγραφα. Κατ’ εξαίρεση σ’ ορισμένες περιπτώσεις, η Κομισιόν μπορεί να ζητήσει παράταση της προθεσμίας εξέτασής της.
Σε περίπτωση που δεν απαντήσει εντός της παραπάνω προθεσμίας, η Επιτροπή Αναφορών του Κοινοβουλίου αναμένεται να προσκαλέσει την υπεύθυνη υπηρεσία της Κομισιόν σε μια από τις συνεδριάσεις της για να τεθεί η Αναφορά προς συζήτηση, παρουσία του αναφέροντος (δηλαδή του Συλλόγου Περιβάλλοντος Ακρινής). Διαφορετικά η Επιτροπή Αναφορών εξετάζει την απάντηση σχετικά με το αν χρειάζεται περαιτέρω ενέργεια.
Πρόκειται για μια πολύ σημαντική εξέλιξη στην υπόθεση της μετεγκατάστασης που αποδεικνύει πως τα Ευρωπαϊκά όργανα «δουλεύουν» σε αντίθεση με τις μεγάλες καθυστερήσεις που παρατηρούνται στην χώρα μας ακόμη και στα κορυφαία όργανα της δικαιοσύνης όπως το Συμβούλιο της Επικρατείας, στο οποίο έχει προσφύγει ο Σύλλογος στις αρχές του χρόνου.
Να σημειωθεί πως η Επιτροπή Αναφορών έχει γνωμοδοτικό ρόλο και οι αποφάσεις της δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα, όπως και του Έλληνα Συνηγόρου του Πολίτη, στον οποίο ο σύλλογος κατέφυγε, επίσης, καταθέτοντας αίτημα.
Πηγή: Σωκράτης Μουτίδης - www.xronos-kozanis.gr Διαβάστε περισσότερα...
Τετάρτη 27 Οκτωβρίου 2021
Μετεγκατάσταση Οικισμών: Το αποτύπωμα του φαινομένου στη Ελλάδα και η ανάλυση των επιπτώσεων μέσα από το μοντέλο IRR...
Μετεγκατάσταση Οικισμών: Το αποτύπωμα του φαινομένου στη Ελλάδα και η ανάλυση των επιπτώσεων μέσα από το μο... by Σύλλογος Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής Δημητρίου Υψηλάντη on Scribd
Διαβάστε περισσότερα...Τρίτη 26 Οκτωβρίου 2021
Άμπερφαν: Όταν αθώοι πολίτες θυσιάζονται στο βωμό του κόστους...
Αν θα έπρεπε να αποτυπώσω την απελπισία της εργατικής τάξης σε μια μόνο εικόνα θα ήταν: οι γονείς και οι ανθρακωρύχοι να σκάβουν, απέλπιδα, με γυμνά χέρια κάτω από την λάσπη και τον υγροποιημένο άνθρακα να βρουν τα παιδιά τους. Στις μεγάλες συμφορές φαίνεται η ταξική διαφορά και στο ουαλικό χωριό Άμπερφαν έμελλε να χαθεί μια ολόκληρη γενιά παιδιών για να γίνει αυτό πρόδηλο,σε ολόκληρο τον πλανήτη, τον Οκτώβρη του 1966.
Με νομοθετική πράξη είκοσι χρόνια πριν, το 1946, η Βρετανική Βουλή εθνικοποίησε και έθεσε κάτω από τον κρατικό έλεγχο την βιομηχανία άνθρακα στην Μεγάλη Βρετανία. Οι εθνικοποιήσεις σε όλες τις χώρες μετά τον ΒΠΠ ήταν μια πολιτική εξυγίανσης της οικονομίας με δυο καίριους σκοπούς :την απορρόφηση των χρεών των ιδιωτικών εταιριών με ή χωρίς αποζημίωση τους ιδιώτες και την συγκράτηση των τιμών των κοινωνικών αγαθών σε χαμηλά επίπεδα κατά την διάρκεια της επανάκαμψης της οικονομίας . Αρκετές από αυτές τις κρατικές βιομηχανίες στην συνέχεια υπήρξαν κερδοφόρες και ενίσχυσαν τα κρατικά ταμεία δημιουργώντας κοινωνικές παροχές προς τους ευάλωτους πολίτες.
Το Εθνικό Συμβούλιο Άνθρακα ήταν υπεύθυνο για την διοίκηση των βιομηχανιών άνθρακα σε ολόκληρη της επικράτειας της Μεγάλης Βρετανίας.
Τρία χρόνια πριν την τραγωδία είχε ενημερωθεί από το τοπικό συμβούλιο της περιοχής για την επικινδυνότητα που παρουσίαζαν οι λόφοι αποβλήτων του ορυχείου και παρά τις όποιες διαβεβαιώσεις για έργα τίποτα δεν είχε γίνει στην περιοχή μέχρι τον Οκτώβριο του 1966. Το κόστος για την μεταφορά των τεράστιων όγκων ήταν μεγάλο και η βρετανική κυβέρνηση δεν ήθελε να το επωμιστεί.
Η Ουαλία ήταν η περιοχή της Μεγάλης Βρετανίας με τα περισσότερα ορυχεία. Οι περισσότερες πόλεις και χωριά εξαρτιόταν από την εξόρυξη του άνθρακα και πολλοί από αυτούς τους οικισμούς είχαν δημιουργηθεί και αναπτυχθεί χάρης σε αυτά. Το Άμπερφαν αριθμούσε 5.000 κατοίκους και σχεδόν κάθε οικογένεια είχε ένα μέλος το οποίο εργαζόταν στο ορυχείο. Η δουλειά του ανθρακωρύχου ήταν σκληρή και επικίνδυνη γι αυτό οι εργάτες είχαν διαμορφώσει ισχυρά οργανωμένα σωματεία τα οποία δεν δίστασαν την δεκαετία του ‘70 να συγκρουστούν σφόδρα με την Σιδερά Κυρία, Μάργκαρετ Θάτσερ και να κρατήσουν τα δικαιώματα τους όταν ο νεοσυντηρητισμός θα σάρωνε την γηραιά Αλβιώνα και θα σύνθλιβε σωματεία άλλων κλάδων.
Παρά τις δυναμικές τους διεκδικήσεις το βιοτικό επίπεδο των εργατών παρέμεινε περιορισμένο και το μικρό ουαλικό χωριό αποτύπωνε σε μικρογραφία μια μικροαστική - εργατική κοινωνία με τα όποια θετικά και αρνητικά αυτό συνεπάγεται.
Από τις αρχές Οκτωβρίου του 1966 η βροχή έπεφτε συνεχόμενα στην περιοχή για περίπου για 3 βδομάδες. Η βροχόπτωση είχε θορυβήσει το τοπικό συμβούλιο το οποίο φοβόταν για ακόμα μια πλημμύρα. Τα τελευταία πέντε χρόνια το Άμπερφαν είχε πλημμυρίσει 12 φορές βυθίζοντας την οικονομία του χωριού με ανυπολόγιστες υλικές ζημιές.
Το πρωί της 21η Οκτωβρίου στις 7:30 το πρωί, εργάτες του ορυχείου αντελήφθησαν πως το σημείο 7, ένας τεράστιος όγκος αποβλήτων είχε υγροποιηθεί από την βροχή και να αποχωρούσε με κατεύθυνση το χωριό. Προσπαθώντας να ειδοποιήσουν για τον θανάσιμο κίνδυνο ξεκίνησαν έναν άνισο αγώνα δρόμου πρώτα προς το γραφείο του διευθύνοντα συμβούλου και ύστερα προς τις Άρχες για εκκένωση. Πρόλαβαν να μπουν στο γραφείο της εταιρίας λίγα λεπτά πριν ένας τεράστιος μαύρος όγκος άνθρακα χτυπήσει τα πρώτα σπίτια του χωριού και μαζί και το δημοτικό σχολείο.
Ο θόρυβος της αυτής της μαύρης λάσπης καθώς σάρωνε τα πάντα στο πέρασμα της ήταν βγαλμένος από εφιάλτη. Οι μαθητές του δημοτικού, μόλις είχαν μπει στις τάξεις τους και λάμβαναν παρουσίες όταν μέσα σε ελάχιστα λεπτά βρέθηκαν θαμμένοι κάτω από τόνους λάσπη και άνθρακα. Εκεί που ακουγόντουσαν γέλια και παιδικές φωνές, μετά τον εκκωφαντικό θόρυβο, υπήρξε για λίγο νεκρική σιγή. Το σοκ ήταν μεγάλο και κανείς δεν είχε αντιληφθεί ακόμα τι είχε συμβεί. Σε ελάχιστα λεπτά, μέσα από τα χαλάσματα ακούστηκαν κλάματα και κραυγές πόνου από τα παιδάκια που ήταν ακόμα ζωντανά.
Οι μαρτυρίες από όσους επέζησαν θυμίζουν ταινία τρόμου. Πολλά παιδάκια είδαν τους φίλους, τους δασκάλους και τα αδέρφια τους νεκρά μέσα στα χαλάσματα όντας και τα ίδια θαμμένα ζωντανά δίπλα τους. Οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού έτρεξαν στο σχολείο και προσπαθούσαν φωνάζοντας τα ονόματα των παιδιών τους να τα βρουν. Έσκαβαν με τα χέρια τους και προσπαθούσαν να τα βγάλουν μέσα από την λάσπη. Εργάτες με εργαλεία έφτασαν λίγο αργότερα και άρχισαν το σκάψιμο μαζί με τους απελπισμένους γονείς και κατοίκους. Παντού άκουγες κραυγές, κλάματα, προσευχές. Όπου και να γύριζες το βλέμμα έβλεπες μαύρο χρώμα και καταστροφή. Ανθρώπους βυθισμένους στην λάσπη, στον ιδρώτα, στα δάκρυα.
Η βροχή συνέχιζε να πέφτει και ο όγκος των αποβλήτων όλο και να σπρώχνει περισσότερη λάσπη προς το χωριό. Χρειάστηκαν 2 ολόκληρες ώρες ώστε ειδικά συνεργεία να καταφέρουν να κατευθύνουν αλλού τον μαύρο χείμαρρο και την βροχή.
Την πρώτη μιάμιση ώρα μετά την καταστροφή κατάφεραν να απεγκλωβίσουν 22 ζωντανά παιδιά και 5 ενήλικες. Η κοινή γνώμη παγώνει αθώς μαθαίνει το τραγικό συμβάν από τις ειδήσεις. Κάτοικοι των διπλανών πόλεων και χωριών καταφθάνουν να βοηθήσουν, παρότι οι αρχές και οι υπεύθυνοι του ορυχείου κάνουν συνεχείς εκκλήσεις, να μην μαζεύεται κόσμος στις περιοχές διάσωσης και να μην δημιουργούνται αυθόρμητες ομάδες εθελοντών οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν ατυχήματα.
Μετά τις 11:00 πμ όσοι βγαίνουν από τα συντρίμμια είναι νεκροί. Η χώρα συνειδητοποιεί το μέγεθος της τραγωδίας. Τα ΜΜΕ έχουν καταφθάσει στην περιοχή και μεταδίδουν αχόρταγα πληροφορίες για τα θύματα και τις οικογένειες τους. Καλούν τους συγγενείς να μιλήσουν για τα θύματα και τους προτρέπουν να κλάψουν γι αυτά μπροστά στις κάμερες.
Οι υπεύθυνοι της τραγωδίας ; Λάμπουν δια της απουσίας τους! Ο Λόρδος Ρόμπενς, επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Άνθρακα, ενημερώνεται από τους πρώτους για την καταστροφή. Αποφασίζει να στείλει τον Γενικό Διευθυντή Παραγωγής και τον Μηχανικό Ασφαλείας του Συμβουλίου ενώ ο ίδιος επιλέγει να περάσει το απόγευμα του σε εκδήλωση που δίδεται προς τιμή του στο Πανεπιστήμιο του Σάρρεϋ. Πως δικαιολογεί αυτή την επιλογή του ; Σύμφωνα με δήλωση του :
‘’Αν εμφανιζόταν ένας μη ειδικός στο χώρο της τραγωδίας θα αποσπούσε την προσοχή των ειδικών από τις σημαντικές ενέργειες που έπρεπε να γίνουν εκείνη την στιγμή’’.
Ο Πρωθυπουργός της χώρας Χάρολντ Γουίλσον εμφανίζεται στις 21:40 το βράδυ και μένει στο χωριό ως τα μεσάνυχτα. Αποφασίζει μαζί με τοπικούς φορείς πως πρέπει να δημιουργηθεί ένα ειδικό ταμείο βοήθειας για τους πληγέντες της περιοχής και όσους έχασαν τα παιδιά τους.Ο πρίγκιπας Φίλιππος εμφανίζεται την επόμενη μέρα το πρωί στο τόπο της διάσωσης και συνομιλεί με τους διασώστες. Η Βασίλισσα Ελισάβετ θα εμφανιστεί μια βδομάδα αργότερα.
Ο Λόρδος Ρόμπενς καταφθάνει το απόγευμα της επόμενης μέρας και αρχίζει άμεσα την συγκάλυψη των ευθυνών του Εθνικού Συμβουλίου Άνθρακα αλλά και των τοπικών υπευθύνων. Μιλά για ‘’πρωτοφανή καιρικά φαινόμενα’’ αναφερόμενος στην συνεχή βροχόπτωση και πως δεν γνώριζαν πως οι λόφοι θα μπορούσαν να παρασυρθούν.
Οι κάτοικοι αρχίζουν από τις πρώτες μέρες να αγανακτούν με αυτές τις δηλώσεις και την αδιαφορία των επισήμων. Από την πρώτη στιγμή οι κατηγορίες τους στρέφονται ενάντια του Συμβουλίου που γνώριζε τρία χρόνια πριν για την επικείμενη καταστροφή και κώφευσε.
Στις 27 Οκτωβρίου γίνεται η μαζική κηδεία 81 παιδιών και το τελευταίο παιδί βρίσκεται ανάμεσα στα συντρίμμια την επόμενη μέρα. Στις 29 Οκτώβρη φτάνει για πρώτη φορά η Βασίλισσα και εκείνη με την δικαιολογία πως ‘’αν έρχονταν πιο νωρίς οι άνθρωποι θα προσπαθούσαν να τις αποτίνουν τιμές από να βοηθήσουν στην διάσωση’’. Υπήρχε πιθανότητα γονιός να νοιαστεί για την Βασίλισσα ενώ έχει χάσει το παιδί ή τα παιδιά του, αναρωτιούνται οι κάτοικοι της περιοχής αλλά απάντηση δεν παίρνουν.
Δεν παίρνουν ούτε καν ολόκληρο το ποσό από το ταμείο Βοήθειας. Χιλιάδες άνθρωποι από ολόκληρο το κόσμο κάνουν δωρεές σε αυτό και το ποσό φτάνει το 1,7 εκατομμύριο λίρες Αγγλίας. Μέρος από το ποσό δεσμεύεται από την αγγλική κυβέρνηση ώστε να χρησιμοποιηθεί από το Εθνικό Συμβούλιο Άνθρακα για να μετακινηθούν οι εναπομείναντες λόφοι αποβλήτων και φυσικά τα συντρίμμια. Το ποσό επιστράφηκε στους κατοίκους, άτοκα, μόλις το 1997 με μια συγγνώμη από το αγγλικό κράτος.
Η δίκη έγινε και κανείς δεν τιμωρήθηκε. Όλοι οι υπεύθυνοι απαλλάχτηκαν των κατηγοριών τους και κανείς δεν έχασε την θέση εργασίας του. Όλα καλά και ωραία στο βασίλειο. Οι κάτοικοι του Άμπερφαν;
Οι γονείς των χαμένων παιδιών εμφάνισαν υψηλή θνησιμότητα, κατάθλιψη και μετατραυματικό σοκ. Τα παιδάκια που επέζησαν ήρθαν αντιμέτωπα και αυτά με το μετατραυματικό στρες κάποια στιγμή στην ζωή τους ενώ πολλά από αυτά ανάπτυξαν ενοχικό σύνδρομο του επιζώντα νιώθοντας ένοχα που έζησαν αντι των φίλων και συμμαθητών τους. Οι αϋπνίες, η νευρικότητα, οι παράλογοι φόβοι και φοβίες, η αδιαφορία για τις χαρές της ζωής ήταν απλά η γαρνιτούρα της καθημερινότητας των ανθρώπων του χωριού. Η μόνη θετική αυτόματη αντίδραση απέναντι στο θάνατο ήταν η αύξηση των γεννήσεων την επόμενη 5ετία. Ήταν η απάντηση του ανθρώπου απέναντι στην καταστροφή και μια υποσυνείδητη αντιμετώπιση της απώλειας.
Μέχρι και σήμερα τα παιδιά του τότε, σήμερα ενήλικες σχεδόν 60 ετών ζουν με την φρικτή ανάμνηση εκείνης της μέρας. Πολλά παιδιά έχασαν τα αδέρφια τους και οι οικογένειες τους προτίμησαν την σιωπή ως τρόπο διαχείρισης του πένθους βαθαίνοντας περισσότερο το ψυχικό τους τραύμα και τις ενοχές.
Το περιστατικό ξαναζωντάνεψε πριν 2 χρόνια στην τρίτη σεζόν του ‘’The Crown’’ όπου πολλοί κάτοικοι της περιοχής έγιναν κομπάρσοι στην σειρά και ο περισσότερος κόσμος έμαθε ή ξαναθυμήθηκε τον εμπαιγμό των κατοίκων εκείνου το μικρού χωριού από την αγγλική κυβέρνηση.
Ο Λόρδος Ρόμπενς; Λίγο αργότερα έγινε διευθυντής της Τράπεζας της Αγγλίας και γρήγορα πέρασε από το Εργατικό Κόμμα στο Συντηρητικό. Αντιστεκόταν σθεναρά στις εθνικοποιήσεις καθ΄όλη την διάρκεια των δεκαετιών ΄70 και ΄80. Επιθυμούσε δε την ιδιωτικοποίηση και όσων εταιριών ήταν κρατικές. Λογικό όσο είσαι σε δημόσια θέση να θες κρατικοποιήσεις όταν είσαι με άλλα συμφέροντα θες άλλα πράγματα...
Πηγή: https://www.koutipandoras.gr/ Διαβάστε περισσότερα...
Δευτέρα 25 Οκτωβρίου 2021
Ρουμανία: Το παρόν και το μέλλον της ενεργειακής μετάβασης της κοιλάδας Ζίου ...
Μια βιομηχανική περιοχή σε απόλυτη παρακμή. Ένα τοπίο αποκάλυψης, όπου κυριαρχούν για πολλά χιλιόμετρα εγκαταλειμμένα ανθρακωρυχεία. Είμαστε στην κοιλάδα Ζίου. Εδώ βρίσκονται τα σημαντικότερα κοιτάσματα άνθρακα της Ρουμανίας. Πώς θα γίνει η ενεργειακή μετάβαση αυτών των περιοχών της Ευρώπης; Θα υπάρξει βιώσιμο μέλλον γι’ αυτές; Θα είναι εύκολη αυτή η μετάβαση για την κοιλάδα Ζίου;
Το πρώτο ανθρακωρυχείο άνοιξε εδώ το 1840. Η κοιλάδα έγινε σύντομα το κέντρο παραγωγής ενέργειας όλης της περιοχής. Ήταν το λιγνιτικό κέντρο της Ρουμανίας.Έχει όμως μέλλον;
Ο Κετελίν Σενούζα, ένας πρώην ανθρακωρύχος, μας έδειξε πώς να μπούμε στο εγκαταλειμμένο ανθρακωρυχείο της Πετρίλα. Τα κτίρια καταρρέουν, αλλά στην πίσω πλευρά, φίλοι του Σενούζα μεταφέρουν λιγνίτη από ένα διπλανό ανθρακωρυχείο στομ κοντινό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής. Στην κομμουνιστική περίοδο, 16 ανθρακωρυχεία λειτουργούσαν στην κοιλάδα. Τα 12 έχουν πλέον κλείσει. Οι θέσεις εργασίας στον συγκεκριμένο τομέα έχουν μειωθεί από 50.000 τη δεκαετία του ’90 σε μόλις 4.000 σήμερα.
Ο Σενούζα έχει πρόβλημα με τους πνεύμονές του, από τη δουλειά στο ανθρακωρυχείο: «Δούλεψα στο ανθρακωρυχείο για 27 χρόνια. Εκεί κάτω στα υπόγεια, δεν είχαμε ποτέ αρκετό αέρα για να αναπνεύσουμε. Η συγκέντρωση οξυγόνου ήταν πολύ χαμηλή. Αυτό μαζί με τα άλλα αέρια και την σκόνη, προκάλεσαν πνευμονικές ασθένειες. Όλοι οι πρώην ανθρακωρύχοι έχουν πνευμονικές παθήσεις. Το προσδόκιμο ζωής τους έχει μειωθεί. Υπάρχει μια πρόσφατη μελέτη που δείχνει ότι οι πρώην ανθρακωρύχοι πεθαίνουν μεταξύ 56 και 65 ετών στην κοιλάδα Ζίου, λόγω των πνευμονικών παθήσεων και της πυριτίασης».
Η κοιλάδα βρίσκεται στην νοτιοδυτική Ρουμανία. Το Λιβεζένι είναι ένα από τα ανθρακωρυχεία που είναι ακόμη ανοικτό. Η πρωινή βάρδια μόλις επέστρεψε από την εργασία. Ο Γκάμπριελ και οι συνάδελφοί του μόλις έμαθαν για ένα διάταγμα που υπογράφηκε από τον Υπουργό Οικονομίας, που ανακοινώνει το κλείσιμο άλλων δύο ανθρακωρυχείων στην κοιλάδα Ζίου, από το 2024.
Η Πράσινη Συμφωνία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προσπαθεί να αμβλύνει τις συνέπειες της απεξάρτησης από τον άνθρακα σε όλη την ήπειρο, μέσα από ένα τεράστιο πακέτο βοήθειας δισεκατομμυρίων ευρώ, που ονομάζεται Μηχανισμός Δίκαιης Μετάβασης.
Ο άνθρακας έχει καθοριστικό ρόλο για 108 περιοχές της Ε.Ε. Περίπου 240.000 άνθρωποι απασχολούνται σ’ αυτόν τον τομέα. Τα επόμενα επτά χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προσφέρει 40 δις ευρώ απευθείας σ’ αυτές τις περιοχές για την απανθρακοποίηση. Το ποσό αυτό αναμένεται να φτάσει 150 δις ευρώ από τη σύμπραξη δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων.
Θα συναντήσουμε τον Γκάμπριελ και τη Μαριάνα Ράντου στο σπίτι τους. Ο Γκάμπριελ είχε μια δύσκολη μέρα. Μεταφέρει μεγάλες ποσότητες κάθε μέρα. Η στοά που δουλεύει είναι 500 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης. Σε λίγους μήνες θα βγει στη σύνταξη. Η Μαριάνα είναι χαρούμενη που έχει τον άνδρα της ασφαλή, δίπλα της. Ακόμη και ο γιος τους κάνει την ίδια δουλειά: «Πέρα από τα ανθρακωρυχεία, δεν υπάρχουν δουλειές στην περιοχή. Και τα χρήματα που παίρνουμε, δεν φτάνουν ποτέ. Δεν υπάρχει μέλλον εδώ. Οι περισσότεροι φεύγουν. Πάνε στο εξωτερικό, όπου μπορούν να βγάλουν περισσότερα. Εδώ δεν μπορείς να βρεις τίποτε. Πού να πάμε να δουλέψουμε; Τα πάντα είναι κλειστά. Πρέπει να πάμε να δουλέψουμε όλοι στα μπαρ; Δεν έχει μείνει τίποτε άλλο. Η δική μου άποψη είναι ότι αν κλείσουν όλα τα ανθρακωρυχεία, θα έχει τελειώσει και η κοιλάδα Ζίου. Θεωρώ ότι δεν πρέπει να κλείσουν, πρέπει να συνεχίσουν να λειτουργούν. Πρέπει να γίνουν επενδύσεις και να συνεχίσουν τη λειτουργία τους».
Ο άνδρας της συμπληρώνει: «Εγώ πιστεύω ότι πρέπει να συνεχιστούν και στο μέλλον οι εξορύξεις άνθρακα και όλα τα παιδιά να έχουν δουλειά. Εάν όμως η Ε.Ε. θέλει να κλείσει τα ανθρακωρυχεία, εντάξει. Τι κρίμα! Λυπάμαι πολύ που δεν θα υπάρχουν ανθρακωρυχεία στην κοιλάδα Ζίου».
Στην Χουνεντόρα, στα κεντρικά γραφεία της δημόσιας επιχείρησης ενέργειας, η διοίκηση προσπαθεί να οδηγήσει τα ανθρακωρυχεία και τα εργοστάσια ηλεκτρικής ενέργειας στο μέλλον, μέσα από μια σειρά μεταρρυθμίσεις. Ο Κριστιάν Ρόζου, ο ηγέτης του συνδικάτου και πρώην ανθρακωρύχος έχει διοριστεί τώρα ειδικός διαχειριστής: «Έχουμε ακόμη τέσσερα ανθρακωρυχεία που λειτουργούν στην κοιλάδα Ζίου. Τα δύο από αυτά, το Λουπένι και το Λονέα είναι σε διαδικασία κλεισίματος. Τα άλλα δύο, το Βουλκάν και το Λιβεζένι δεν έχουν ακόμη συγκεκριμένη καταληκτική ημερομηνία. Συνεχίζουν να λειτουργούν όπως και άλλα ανθρακωρυχεία στην Ε.Ε., ιδιαίτερα στην Γερμανία και την Πολωνία. Όσο τα γερμανικά και πολωνικά ορυχεία συνεχίζουν να βγάζουν άνθρακα, το Βουλκάν και το Λιβεζένι θα κάνουν το ίδιο. Πρέπει να θυμόμαστε ότι δεν υπάρχουν άλλα μέρη εδώ γύρω, όπου οι άνθρωποι μπορούν να πάνε να δουλέψουν. Δεν υπάρχουν άλλες βιομηχανίες. Για παράδειγμα η οικογένειά μου, οι γονείς μου, οι παππούδες μου, οι προπάπποι μου, όλοι δούλεψαν σ’ αυτά τα ανθρακωρυχεία. Όλες οι οικογένειες της περιοχής έχουν αντίστοιχη ιστορία. Είμαστε δεμένοι με τα ορυχεία με μια άρρηκτη σχέση».
Το Παροσένι είναι το παλιότερο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα. Κατασκευάστηκε το 1956. Μαζί με το εργοστάσιο της Μίντια-Ντέβα παράγουν το 5% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Η Ρουμανία εδώ και πολλά χρόνια είναι από τους κορυφαίους ρυπαντές στην Ευρώπη. Μέσω της εφαρμογής της διαδικασίας παράβασης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποχρέωσε τη βαλκανική χώρα να κλείσει μερικές από τις πιο ρυπογόνες μονάδες της. Τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής έχουν παρωχημένη τεχνολογία και τα περισσότερα ρισκάρουν που δεν συμμορφώνονται με τους αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ξεκινώντας από το 2021.
Μία από τις μονάδες του Παροσένι αναβαθμίστηκε με τη βοήθεια μιας ιαπωνικής εταιρίας. Εξοπλίστηκε με νέα καινοτόμα φίλτρα. Ήταν μια επένδυση 200 εκατομμυρίων ευρώ. Χρησιμοποιούν ασβεστόλιθο για να αφαιρέσουν τα οξείδια του θείου από τον καπνό του άνθρακα. Αυτό όμως δεν λύνει το πρόβλημα CO2. Μαζί με τα άλλα εργοστάσια που χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα, το Παροσένι συμβάλλει καθοριστικά στην παγκόσμια υπερθέρμανση. Ο Ντόρου Βιζάν είναι ο διευθυντής: «Αυτή η μονάδα λειτουργίας πληροί όχι μόνο τις σημερινές περιβαλλοντικές απαιτήσεις, αλλά και τις πιο αυστηρές που θα εφαρμοστούν από την επόμενη χρονιά. Ευτυχώς, υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη, όπως η διάρκεια ζωής του εξοπλισμού που είναι γύρω στα 28-30 χρόνια, η ποσότητα του λιγνίτη που βγαίνει από τα ορυχεία. Και οι δύο ολοκληρώνονται την ίδια περίοδο. Όσον αφορά τις αποφάσεις που πρέπει να παρθούν για το μελλοντικό ενεργειακό μείγμα, πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί με τη ασφάλεια του ενεργειακού μας εφοδιασμού. Η δική μου άποψη είναι ότι στην περίπτωση που γίνουν επενδύσεις, πρέπει να επενδύσουμε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στο φυσικό αέριο γιατί είναι αναγκαίες για να έχουμε ασφάλεια στον τομέα της ενέργειας. Και σίγουρα πρέπει να επενδύσουμε και στην πυρηνική ενέργεια».
Πηγαίνουμε στο Βουκουρέστι. Ο Αλεξάντρου Μουστάτα εργάζεται για την Bankwatch Romania, μια ΜΚΟ για το περιβάλλον. Θεωρεί ότι το σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα της ρουμανικής κυβέρνησης δεν επαρκεί. Πρέπει να γίνουν μεγαλύτερες επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές, αντί να δίδονται αφειδώς χρήματα στις μονάδες ενέργειας που βασίζονται στα ορυκτά: «__Ο άνθρακας από την κοιλάδα Ζίου κοστίζει πολύ. Η εξόρυξη είναι πολύ ακριβή. Ο εξοπλισμός είναι παλιός, 30 ετών. Και έχουν γίνει πολλά ατυχήματα, γιατί δεν έχουν εκσυγχρονιστεί τα ορυχεία τις τελευταίες δεκαετίες. Δεύτερον, ακόμη και το εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής του Παροσένι που εκσυγχρονιστεί, είναι πολύ ρυπογόνο. Είναι μια από τις πιο ρυπογόνες μονάδες της χώρας. Και παρόλες τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν, δεν είναι αποδοτικό, όσον αφορά και το κόστος του. Η εταιρία που λειτουργεί αυτές τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, ο Ενεργειακός Όμιλος Χουνεντόρα έχει χρέη που προσεγγίζουν το ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Είναι τρελό! Τα τελευταία τέσσερα χρόνια δεν έχουν πληρώσει για την μόλυνση που παράγουν. Είναι μυστήριο πώς λειτουργεί ακόμη αυτή η εταιρία, λαμβάνοντας υπόψη αυτό το χρέος που έχει συσσωρεύσει στο πέρασμα των ετών».
Το επόμενο ραντεβού μας είναι με τον Βίργκιλ Ντάνιελ Ποπέσκου, το Υπουργό Οικονομίας και Ενέργειας της Ρουμανίας. Υποστηρίζει ότι δεν πρόκειται να κατασκευαστούν νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που να βασίζονται στον άνθρακα. Τι θα γίνει όμως με τις εναπομείνασες; Για την κοιλάδα Ζίου, υπήρχε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι από τα τέσσερα ανθρακωρυχεία που συνεχίζουν να λειτουργούν, τα δύο θα έκλειναν το 2018. Είναι ακόμη ανοικτά. Γιατί; «__Είναι ακόμη ανοικτά, γιατί η προηγούμενη κυβέρνηση δεν έλαβε υπόψη την μεγάλη ποσότητα άνθρακα που υπάρχει σ’ αυτά τα ορυχεία. Και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αυτοανάφλεξης».
Θα πάρουν 4,4 δις ευρώ από τον Μηχανισμό Δίκαιης Μετάβασης. Πώς θα το αξιοποιήσουν; «Καταρχάς, πρέπει να ξέρετε ότι έχουμε δεσμευτεί να υποστηρίξουμε την Πράσινη Συμφωνία. Και αφού το έχουμε κάνει, πρέπει να προχωρήσουμε στον ενεργειακό μετασχηματισμό. Και η μετάβαση από τον άνθρακα στις ανανεώσιμες πηγές, μέσω ενός διαφορετικού ενεργειακού μίγματος είναι προτεραιότητα για μας. Ήδη επεξεργαζόμαστε ένα σχέδιο μετάβασης από τον άνθρακα μέσω του φυσικού αερίου. Έχουμε τα χρήματα, έχουμε τα χρηματοδοτικά εργαλεία και ξέρουμε πώς να το κάνουμε. Οπότε θα το κάνουμε. Σε 30 χρόνια δεν θα υπάρχουν ανθρακωρυχεία στη Ρουμανία. Δεν μπορούμε να μείνουμε κολλημένοι στο παρελθόν».
Πολύχρωμες τοιχογραφίες απεικονίζουν το παρελθόν της κοιλάδας αλλά και το όραμα για ένα πιο βιώσιμο μέλλον. Επιστρέψαμε στο Πετροσάνι, μία από τις βασικές πόλεις με ανθρακωρυχεία στην κοιλάδα του ποταμού Ζίου. Ο δήμαρχος Τιμπέριου Γιάκομπ Ρίντζι είναι πρώην μηχανικός εξορύξεων. Έπεισε τις πόλεις της περιοχής να υπογράψουν ένα κοινό μνημόνιο στις Βρυξέλλες, συμφωνώντας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι η Πράσινη Συμφωνία πρέπει να περάσει τώρα και σε τοπικό επίπεδο: «Οι θέσεις εργασίας του μέλλοντος στην κοιλάδα Ζίου δεν πρέπει να έχουν σχέση με την εξαγωγή άνθρακα αλλά με τον τουρισμό, τον τομέα των υπηρεσιών και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Είναι σημαντικό αυτό που γίνεται στις Βρυξέλλες. Αυτοί δημιούργησαν αυτή την πλατφόρμα για τις περιοχές που πρέπει να προχωρήσουν σε απανθρακοποίηση. Για πρώτη φορά έθεσαν στο επίκεντρο, τον άνθρωπο, τις οικογένειες. Όχι μόνο το οικονομικό όφελος ή το περιβάλλον, αλλά και τους ανθρώπους. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είπε ότι δεν θα αφήσουν κανένα πίσω. Οι χώρες που μοιράζονται αυτά τα κοινά προβλήματα από την εξόρυξη άνθρακα θα προχωρήσουν μαζί, μέσω αυτών των τεκτονικών αλλαγών, με την πλήρη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».
Η Πράσινη Συμφωνία όμως απαιτεί πολλή δουλειά. Ο Νικολάε Ντουμιτρέσκου είναι επίσης πρώην ανθρακωρύχος. Αφού έφυγε από το ορυχείο της Πετρίλα, δούλεψε για πολλά χρόνια στην Ιταλία. Ήθελε όμως να είναι αφεντικό του εαυτού του, γι’ αυτό γύρισε στην πατρίδα του και άνοιξε μια μικρή εταιρία κατασκευών. Το πρόγραμμα δίκαιης μετάβασης έδωσε ξανά ζωή και δουλειές στην κοιλάδα Ζίου: «__Νομίζω ότι το μέλλον είναι στις κατασκευές, σε πράγματα όπως αυτά που κάνουμε. Οι κτιριακές ανάγκες των πόλεων διαρκώς εξελίσσονται, το ίδιο και των χωριών. Πάνω από όλα όμως θα υπάρξουν επενδύσεις στον τομέα της τεχνολογίας της πληροφορίας. Έχουμε ήδη εδώ κάποιες καλές εταιρίες. Όλες όμως αυτές οι αλλαγές πρέπει να στηριχθούν από την Ε.Ε. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι start-up που θα δημιουργηθούν, χρειάζονται βοήθεια για να αλλάξουν το σκηνικό».
Το πρόγραμμα δίκαιης μετάβασης για την κοιλάδα Ζίου είναι ακόμη στην αρχή. Τα περισσότερα πρότζεκτ θα υλοποιηθούν τα επόμενα επτά χρόνια. Έχει ήδη αρχίσει όμως να διαμορφώνεται το όραμα για το μέλλον: να γίνει η κοιλάδα ένας τουριστικός προορισμός για όλους τους μήνες. Θα συναντήσουμε τον Εμίλ Περέου, ο οποίος απέκτησε μεγάλη περιουσία στον τομέα του ξύλου και έχει κάνει επενδύσεις σε τοπικό επίπεδο. Έφτιαξε το χιονοδρομικό κέντρο Στράζα και ετοιμάζεται να κατασκευάσει ένα ακόμη:
«Η κοιλάδα Ζίου έχει απίστευτη τουριστική δυναμική. Δεν είναι μόνο ο τουρισμός που συνδέεται με το σκι. Η περιοχή μας έχει τρομερή ομορφιά. Σε λίγα χρόνια, θα έχουμε χιλιάδες τουρίστες με ποδήλατα. Ήδη του χρόνου, ελπίζουμε ότι θα έχουμε ολοκληρώσει 500 χιλιόμετρα διαδρομών για ποδήλατα βουνού. Πάνω από όλα όμως, έχουμε μια από τις καλύτερες περιοχές στην Ευρώπη για όσους τους αρέσει η σπηλαιολογία. Το πετύχαμε στην Στράζα. 500 άνθρωποι εργάζονται εδώ, κατά τη διάρκεια της χειμερινής σεζόν. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε ένα μικρό ορυχείο. Γιατί στο μέλλον να μην εργάζονται χιλιάδες στον τομέα του τουρισμού, σε όλη την κοιλάδα Ζίου»;
Ίσως όμως υπάρχει και μια άλλη ελπιδοφόρα προοπτική για την περιοχή. Η Ευρώπη έχει ανάγκη από ηλεκτρικούς σταθμούς φόρτισης. Ο Μάριους Ζουρλέα τους κατασκευάζει. Στην αρχή δούλευε σε ανθρακωρυχείο. Μετά ξεκίνησε αυτή την πρωτοποριακή ιδέα με μόλις τρεις υπαλλήλους. Τώρα έχει 65 και συνεχίζει να επεκτείνεται: «Η ανάπτυξη της εταιρίας μας βασίστηκε στο εξειδικευμένο προσωπικό που υπήρχε από τον τομέα των εξορύξεων εδώ στην κοιλάδα Ζίου και κυρίως από τους μορφωμένους νέους που ήλθαν από το τοπικό πανεπιστήμιο. Χάρις στα ευρωπαϊκά κονδύλια που πήραμε, η εταιρία μας μπόρεσε να αναπτυχθεί γρήγορα. Αυτό εξηγεί την επιτυχία μας».
Ο Στεφάν Νιστόρ είναι και αυτός πρώην ανθρακωρύχος. Ήρθε από την Μολδαβία νέος εδώ. Πίστευε ότι η κοιλάδα είναι ένα είδος Ελντοράντο, όπου θα πραγματοποιούσε τα όνειρά του. Η ελπίδα του όμως διαλύθηκε από την σκληρή πραγματικότητα. Όπως και πολλοί άλλοι έχασε τη δουλειά στο ορυχείο. Δεν το έβαλε κάτω. Μπήκε σε πρόγραμμα κατάρτισης. Σήμερα κατασκευάζει ηλεκτρικές μονάδες σε ένα χώρο εργασίας που έχει ως στόχο να οδηγήσει την Ρουμανία στο μέλλον της ηλεκτροκίνησης και της βιωσιμότητας: «__Είμαι εξειδικευμένος τεχνικός. Ξέρω να επιδιορθώνω, να φροντίζω και να χρησιμοποιώ όλα τα είδη μηχανών. Θέλω να επισημάνω ότι η τεχνογνωσία που απέκτησα στο ανθρακωρυχείο με βοήθησε πολύ με την δουλειά που κάνω τώρα εδώ. Στο ορυχείο ήμουν συγκολλητής. Ξέρω να χειρίζομαι ιμάντες μεταφοράς. Αυτή την εξαιρετική εμπειρία μπορώ να την χρησιμοποιήσω εδώ. Απλά πρέπει να είσαι εφευρετικός».
Το πιο σπουδαίο πράγμα στην κοιλάδα είναι η εξειδίκευση και οι τεχνικές γνώσεις που έχουν όλοι όσοι εργάζονταν στα ορυχεία. Αυτή η τεχνογνωσία θα βοηθήσει τους ανθρώπους να φτιάξουν ένα νέο, βιώσιμο μέλλον. Το Πανεπιστήμιο του Πετροσάνι θα παίζει καθοριστικό ρόλο: παλιότερα ήταν η σχολή κατάρτισης όλων των ανθρακωρύχων. Τώρα προσφέρει εξειδίκευση σε πολλούς τεχνικούς τομείς. Ο Σορίν Μιχάι Ράντου είναι ο εκτελεστικός διευθυντής του πανεπιστημίου: «Βλέπω την κοιλάδα Ζίου ως τη μελλοντική Silicon Valley της Ρουμανίας. Έχει μέλλον όμως και ως ενεργειακός κόμβος, γιατί έχει τη δυναμική, την τεχνογνωσία και το εξειδικευμένο εργατικό προσωπικό. Μπορούμε να εκπαιδεύσουμε κορυφαίους ειδικούς στο πανεπιστήμιό μας. Το μέλλον της κοιλάδας μας μπορεί να είναι ένας συνδυασμός τουριστικής ανάπτυξης, εταιριών υψηλής τεχνολογίας αλλά και χρήσης κάποιων παλιών συμβατικών τεχνολογιών».
Για να διασωθεί η πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής χρειάζεται συστράτευση όλων των δυνάμεων. Μαζί με άλλους ανθρακωρύχους, ντόπιους καλλιτέχνες και αρχιτέκτονες, ο Κετελίν Σενούζα έφτιαξε μια ένωση που ονομάζεται Planeta Petrila. Στο Μουσείο Μνήμης μας δείχνει το προστατευτικό κράνος που φορούσε παλιά. Χρειάστηκε να εργαστεί τρία χρόνια εθελοντικά για να στήσει τις πρώτες αίθουσες αυτού του άτυπου μουσείου εξορύξεων άνθρακα.
Με τα χέρια του, ξανακτίζει ένα παλιό ορυχείο. Αυτά είναι τα πρώτα βήματα ενός φιλόδοξου πρότζεκτ που θέλει να έχει διεθνή αναγνώριση. Στόχος να ελκύσει χιλιάδες τουρίστες από όλο τον κόσμο σ’ αυτό το μέρος. Ο Σενούζα μας δείχνει το βίντεο που έβγαλε την τελευταία μέρα πριν κλείσει το ορυχείο της Πετρίλα. Οι στοές έκλεισαν για πάντα το 2015.
Μια δυναμική ομάδα αρχιτεκτόνων που έχουν την έδρα τους στο Βουκουρέστι, την Τιμισοάρα και το Παρίσι στηρίζει το Planeta Petrila. Είχαν πληροφόρηση ότι σκόπευαν να γκρεμίσουν όλα τα κτίρια του παλιού ορυχείου και αντέδρασαν. Κατάφεραν να σώσουν κάποια και κινητοποίησαν τον κόσμο για να μεταμορφώσουν το χώρο σε κάτι εντελώς διαφορετικό. Η Ίλινκα Πάουν Κονσταντινέσκου είναι αρχιτέκτονας: «Όταν κάναμε την πρώτη μας συνάντηση με τους πολίτες της Πετρίλα, κάποιοι είχαν την ιδέα να κτίσουμε πισίνες σε εκείνο το μέρος, γιατί αυτοί οι κώνοι εδώ χρησιμοποιούνταν ως δεξαμενές νερού, για το πλύσιμο του άνθρακα. Θα έχουμε λοιπόν χώρους χαλάρωσης στην κορυφή του κτιρίου με εξαιρετική θέα στην Πετρίλα και σε όλη την περιοχή των εξορύξεων. Μετά θα μπορούσε να γίνει μια έκθεση σε έναν άλλο μεγάλο κώνο, που ήταν μια ιδέα που προήλθε από έναν ντόπιο καλλιτέχνη, τον Ίον Μπάρμπου, που πρότεινε να γίνει αυτή η κυκλική ράμπα, που θα βοηθήσει όποιον θέλει να εξερευνήσει αυτήν την ξεχωριστή τοποθεσία. Το γεγονός ότι αυτό το συγκρότημα συνδέεται με τον σιδηροδρομικό σταθμό, με το Πετροσάνι, είναι μια καλή αφετηρία για να μπορέσει να έλθει κόσμος εδώ και να απολαύσει αυτή τη νέα εμπειρία».
Αυτό όμως το μελλοντικό όραμα για την περιοχή απειλείται. Μερικά από τα κτίρια των ορυχείων τέθηκαν σε καθεστώς προστασίας. Υπάρχει διαμάχη αν πρέπει ο χώρος να γίνει πόλος έλξης για τους τουρίστες. Τα προηγούμενα δύο χρόνια, πάνω από 10.000 επισκέπτες ήρθαν εδώ. Ο Σενούζα έκανε ξενάγηση σε γονείς, παιδιά και τουρίστες, μοιράστηκε μαζί τους πληροφορίες, γνώσεις και αναμνήσεις. Τώρα το μέλλον αυτού του τόπου εναπόκειται στις τοπικές αρχές και την πολιτεία: «Σε 10 χρόνια, αυτό πρέπει να είναι μουσείο, ένας χώρος βιομηχανικής κληρονομιάς. Η ανακαίνιση αυτών των κτιρίων θα φέρει δουλειές στην κοιλάδα Ζίου, στους κατοίκους της Πετρίλα. Το όνειρό μου είναι σε 10 χρόνια, να έχει γίνει ένα τουριστικό μέρος με θέατρα, τέχνες και κινηματογράφους. Υπάρχει μεγάλη τουριστική δυναμική. Το τέλος των εξορύξεων άνθρακα δεν πρέπει να σημάνει το τέλος της κοιλάδας Ζίου».
Όλοι οι ανθρακωρύχοι με τους οποίους μιλήσαμε συμφωνούν: το χαοτικό κλείσιμο των ορυχείων τη δεκαετία του ΄90 δεν πρέπει να επαναληφθεί. Καινοτόμες start-up, τουριστικά πρότζεκτ και πράσινες επενδύσεις μπορούν να βοηθήσουν την κοιλάδα Ζίου να έχει βιώσιμο μέλλον, μέσα από τα ερείπια που άφησε πίσω του το παρελθόν που βασίστηκε στην εξόρυξη άνθρακα.
Πηγή: https://gr.euronews.com
Παρασκευή 22 Οκτωβρίου 2021
Γερμανία: Αυξάνονται οι διαδηλώσεις και οι δράσεις κατά της εξόρυξης λιγνίτη...
Παράνομοι αποκλεισμοί εκσκαφέων, διαδηλώσεις κάθε εβδομάδα κατά της καύσης λιγνίτη και εκατοντάδες ακτιβιστές να φτιάχνουν καταυλισμούς διαμαρτυρίας και δενδρόσπιτα. Η σύγκρουση στην Γερμανία για το πότε θα καταργηθεί η χρήση άνθρακα γίνεται ολοένα και πιο σφοδρή. Ο ανταποκριτής του Euronews, Χανς φον ντερ Μπρελί πήγε επί τόπου για να δει τι συμβαίνει σε ένα από τα μεγαλύτερα επιφανειακά ορυχεία λιγνίτη του κόσμου, το Γκαρτζβάιλερ ΙΙ:
«Είμαι εδώ, την αυγή, εντυπωσιασμένος από την ομορφιά του βιομηχανικού τοπίου, που απλώνεται μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι. Είναι ένα αφηρημένο μοτίβο γης και στρωμάτων λιγνίτη, που αναδεικνύονται από το πρώτο πρωινό φως. Πρόκειται όμως για μια καταστροφική ομορφιά: Αν εξορύξουν και κάψουν τους εκατοντάδες εκατομμύρια τόνους λιγνίτη που υπάρχουν εδώ, τότε η Γερμανία δεν θα πετύχει τους κλιματικούς της στόχους. Η χώρα ξύπνησε τα τελευταία χρόνια και αντιλήφθηκε ότι η κλιματική καταστροφή βρίσκεται πολύ κοντά και είναι αληθινή: οι καύσωνες εναλλάσσονται με τρομακτικές βροχοπτώσεις, καταπίνοντας χωριά και ανθρώπινες ζωές.
Δεν είναι σύμπτωση που είμαι εδώ σήμερα. Είχα μια πληροφορία εκ των έσω από μια από τις πηγές μου στο γερμανικό κίνημα για την κλιματική προστασία, ότι σχεδιάζεται κάτι μεγάλο. Δεν μου έδωσαν λεπτομέρειες. Απλά την ημέρα και την τοποθεσία. Το σασπένς ήταν μεγάλο.
Ήταν ο τέλειος συγχρονισμός: στο Βερολίνο, τα πολιτικά κόμματα είναι σε συνομιλίες για σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού. Η ανησυχία για το κλίμα και τον άνθρακα είναι ανάμεσα στα κορυφαία θέματα που θα συζητηθούν από τα ενδιαφερόμενα μέρη. Και όλα αυτά λίγες μέρες πριν ξεκινήσει η COP26, η παγκόσμια διάσκεψη για το κλίμα στην Γλασκόβη.
Ξαφνικά ο ήχος της σειρήνας ενός περιπολικού διαλύει την ηρεμία. Λίγα λεπτά αργότερα, ένα ελικόπτερο κάνει την εμφάνισή του πάνω από το ορυχείο. Δέχομαι ένα σύντομο μήνυμα στην κρυπτογραφημένη εφαρμογή Telegram: ένας εκσκαφέας και δύο γερανοί έχουν καταληφθεί από ακτιβιστές.
Μια εντελώς άγνωστη μέχρι σήμερα ομάδα, η “Αντεπίθεση για μια Καλή Ζωή» μπήκε κρυφά στο ορυχείο, κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι 21 ακτιβιστές χωρίστηκαν σε ομάδες και έφτασαν στο κέντρο του ορυχείου. Ακινητοποίησαν τα τρία τεράστια μηχανήματα. Μερικοί αλυσοδέθηκαν στην κορυφή των εκσκαφέων.
Έξω από το ορυχείο, συναντώ την Λάρα και την Σάρα, στον καταυλισμό διαμαρτυρίας που βρίσκεται στο χωριό Λίτζερατ. Είναι ένα από τα έξι χωριά που απειλούνται με εξαφάνιση, λόγω του ορυχείου. Μετά από συνεννόηση, συμφωνούν να με φέρουν σε επαφή με έναν απόρρητο τηλεφωνικό αριθμό μιας από τις ακτιβίστριες που είναι δεμένη στον εκσκαφέα: «Τα αισθήματά μας είναι ανάμικτα. Δεν είναι εύκολο να μπαίνεις σε ένα ορυχείο και να αποκλείεις τον εκσκαφέα. Κάνουμε αυτή τη δράση για να πιέσουμε για κατάργηση της χρήσης του άνθρακα, το συντομότερο δυνατόν. Δεν αποδεχόμαστε την ημερομηνία που έχει τεθεί, το 2038, διότι θα χαθούν περισσότερα χωριά, όπως το Λίτζερατ».
Κατά τη διάρκεια της εργασίας μου ως ρεπόρτερ του Euronews, επισκέφτηκα αρκετά ορυχεία στην Ευρώπη. Θυμάμαι πολύ καλά όλες τις συζητήσεις που είχα με ανθρακωρύχους, αφεντικά, υπουργούς της κυβέρνησης στην ανατολική και κεντρική Ευρώπη. Και θυμάμαι ένα από τα βασικά τους επιχειρήματα: Γιατί να καταργήσουμε νωρίτερα τον άνθρακα, στην Πολωνία, την Ρουμανία, και αλλού, αφού ακόμη και η πλούσια Γερμανία δεν μπορεί να απεξαρτηθεί από τον άνθρακα πριν το 2038;
Ο αργός ρυθμός απεξάρτησης της Γερμανίας έχει επιβραδύνει και την ευρωπαϊκή ενεργειακή μετάβαση. Αλλά αναμένονται αλλαγές: Οι Σοσιαλδημοκράτες, οι Φιλελεύθεροι και οι Πράσινοι συζήτησαν μια προκαταρκτική διερευνητική γνωμοδότηση για τη μελλοντική κυβερνητική τους συμφωνία, αναφέροντας για πρώτη φορά το 2030 ως ημερομηνία κατάργησης του άνθρακα.
_Γεννά αυτό ελπίδα για το κλίμα, για τα χωριά που είναι έτοιμα να εξαφανιστούν από το χάρτη επειδή βρίσκονται πάνω σε κοιτάσματα λιγνίτη; Θα επιβιώσουν το Λίτζερατ, το Κέγιενμπεργκ, το Κούκουμ»;
Πηγή: https://gr.euronews.com/
Πέμπτη 21 Οκτωβρίου 2021
«Γνωμοδότηση για έγκριση ή μη της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΑΕΠΟ) του έργου με θέμα «Φωτοβολταϊκός Σταθμός Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, ισχύος 550 MW στη θέση “Ορυχείο Πτολεμαΐδας» των Δήμων Εορδαίας και Κοζάνης, της ΠΕ Κοζάνης, στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας» με φορέα του έργου την ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ Α.Ε....
«Γνωμοδότηση για έγκριση ή μη της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΑΕΠΟ) του έργου με θέμα «Φωτοβολταϊκό... by Σύλλογος Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής Δημητρίου Υψηλάντη on Scribd
Διαβάστε περισσότερα...Δευτέρα 18 Οκτωβρίου 2021
Κοινοποίηση της με αριθμό 1/2021 απόφασης της Β΄ Επιτροπής Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών, σχετικά με την μετεγκατάσταση της Ποντοκώμης...
Η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης σας γνωστοποιεί αντίγραφο της με αριθμό 1/2021 Απόφασης της Β΄ Επιτροπής Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών, σχετική με την μετεγκατάσταση του οικισμού Ποντοκώμης, σύμφωνα με το άρθρο 13 του Ν.4273/2014.
Κατά της ως άνω απόφασης της Επιτροπής μπορεί να ασκηθεί ένσταση ενώπιον του Συντονιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση στους ενδιαφερομένους.
Κοινοποίηση της με αριθμό 1/2021 απόφασης της Β΄ Επιτροπής Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών, σχετικά με τη... by Σύλλογος Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής Δημητρίου Υψηλάντη on Scribd
Διαβάστε περισσότερα...Τρίτη 12 Οκτωβρίου 2021
Διαβούλευση επί του σχεδίου νόμου: «Δίκαιη Αναπτυξιακή μετάβαση και ρύθμιση ειδικότερων ζητημάτων απολιγνιτοποίησης»...
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει διατάξεις, οι οποίες σχετίζονται με την υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (Σ.Δ.Α.Μ.) των περιοχών μετάβασης, όπως αυτές καθορίζονται στα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης, που συνοδεύουν το Πρόγραμμα ΕΣΠΑ ΔΑΜ 2021-2027 προς μια κλιματικά ουδέτερη και κυκλική οικονομία και με την αντιμετώπιση των σοβαρών οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων, που η μετάβαση αυτή επιφέρει κυρίως στις περιοχές εξόρυξης λιγνίτη και στα νησιά, τα οποία καλύπτουν τις ενεργειακές τους ανάγκες κυρίως από αυτόνομους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής.
Τα Μέρη Α΄ και Β΄ του σχεδίου νόμου περιλαμβάνουν διατάξεις, που προτείνονται ως απολύτως αναγκαίες για την ανασυγκρότηση των οικονομιών των περιοχών μετάβασης, μέσα από την αύξηση των επενδύσεων σε διάφορους τομείς. Μεταξύ των αναγκαίων προϋποθέσεων για την επίτευξη του κύριου αυτού στόχου, είναι η αποτελεσματικότητα του συστήματος διακυβέρνησης του οποίου η άμεση συγκρότηση και λειτουργία κρίνονται αναγκαίες, ώστε να επιτευχθούν έγκαιρα και αποτελεσματικά οι χρονικοί και ποιοτικοί στόχοι, που έχουν τεθεί στο πλαίσιο του εθνικού σχεδιασμού για τη δίκαιη αναπτυξιακή μετάβαση. Η μορφή αυτού του συστήματος πρέπει να είναι συνεκτική και ενιαία ,ώστε οι επιμέρους ενέργειες, που θα δρομολογεί να είναι συστηματικές, αποτελεσματικές και ολοκληρωμένες με στόχο την βέλτιστη και έγκαιρη αξιοποίηση των διαθέσιμων προς το σκοπό αυτό πόρων της Ε.Ε. και, ταυτόχρονα, τη διασφάλιση της αξιοπιστίας των προσπαθειών της χώρας να οργανώσει σωστά τη δίκαιη αναπτυξιακή μετάβαση και να προσελκύσει το επενδυτικό ενδιαφέρον.
Στα Μέρη Γ’, Δ’ και Ε’ του σχεδίου νόμου εισάγονται ρυθμίσεις και τροποποιήσεις, που αφορούν σε κρίσιμες παραμέτρους, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τον προγραμματισμό και τις διαδικασίες υλοποίησης των προβλεπόμενων, από το εθνικό σχέδιο, έργων και δραστηριοτήτων στις περιοχές μετάβασης. Ειδικότερα, προτείνονται ρυθμίσεις για τον προσδιορισμό των κρίσιμων παραμέτρων του προγραμματισμού, που συνδέονται με την υλοποίηση των προβλέψεων του εθνικού σχεδιασμού για τις περιοχές μετάβασης, όπως η διευκόλυνση της αδειοδότησης έργων ΑΠΕ & ΣΗΘΥΑ εντός των Πυρήνων των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης (Ζ.ΑΠ.), ο προσδιορισμός ζωνών για την αναπροσαρμογή των δραστηριοτήτων και των κατηγοριών κάλυψης εδάφους εντός των Πυρήνων Ζ.ΑΠ., η θέσπιση ειδικών ρυθμίσεων που αφορούν στη λειτουργία της μεταλλευτικής δραστηριότητας και στην πολεοδομική νομοθεσία, η διαδικασία απόσχισης των Κλάδων Μεταλιγνιτικής Αξιοποίησης Πυρήνων ΖΑ.Π της Δ.Ε.Η. Α.Ε. και η ρύθμιση της κυριότητας των εδαφών που έχουν απαλλοτριωθεί με δαπάνες της ΔΕΗ ΑΕ.
Το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων καλεί όλους τους εμπλεκόμενους θεσμικούς φορείς, ιδιωτικού, δημοσίου κι ευρύτερου δημοσίου τομέα, το αντικείμενο δραστηριότητας και ο σκοπός των οποίων σχετίζεται με τη δίκαιη αναπτυξιακή μετάβαση καθώς, επίσης, και τους πολίτες να συμμετάσχουν στη δημόσια αυτή διαβούλευση, διατυπώνοντας τις απόψεις και τις παρατηρήσεις τους επί των προτεινόμενων ρυθμίσεων κι αναμένει τις σχετικές εισηγήσεις.
Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί στις 19/10/2021 και ώρα 08.00 π.μ..
Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων για τη συμμετοχή σας στη διαδικασία.
Με εκτίμηση,
Νίκος Παπαθανάσης
Αναπληρωτής Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων
Για να δείτε την διαβούλευση πατήστε εδώ
Πατήστε εδώ για να δείτε το σχέδιο νόμου
Πατήστε εδώ για να δείτε την ανάλυση Συνεπειών Ρύθμσης Διαβάστε περισσότερα...
Δευτέρα 11 Οκτωβρίου 2021
Ακρινή Κοζάνης: Κτηνοτρόφοι χωρίς εκτάσεις – Χωριό περικυκλωμένο από φωτοβολταϊκά...
Σε δηλώσεις του, ο κ. Πουτακίδης υπογραμμίζει ότι «η υποχρέωση από την Πολιτεία και την ΔΕΗ να προχωρήσουν στην μετεγκατάσταση του οικισμού της Ακρινής και η αναφορά σε εναλλακτικό σχέδιο για την ανάπτυξη του χωριού, αποτελούν κενό γράμμα, αφού το μόνο που προβλέπεται είναι η τοποθέτηση φωτοβολταϊκών».
Ο Πρόεδρος του Συλλόγου Περιβάλλοντος Ακρινής ζητά να ενημερωθεί για το πού και με ποιον τρόπο θα έχουν πρόσβαση για τις επαγγελματικές τους δραστηριότητες οι κτηνοτρόφοι του χωριού, ενώ καλεί όλους τους βουλευτές καθώς και τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, να στηρίξουν τον δίκαιο, όπως τον χαρακτηρίζει, αγώνα των κατοίκων.
Πηγή: ΕΡΤ ΚΟΖΑΝΗΣ-ΣΥΝΤΑΞΗ: Αντώνης Μαυρίδης Διαβάστε περισσότερα...
Σάββατο 25 Σεπτεμβρίου 2021
Πέμπτη 23 Σεπτεμβρίου 2021
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ορίζει αυστηρότερα κριτήρια για την ποιότητα του αέρα...
Είναι η πρώτη φορά που ο ΠΟΥ επικαιροποιεί τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές του για την ποιότητα του αέρα από το 2005.
'Εκτοτε, νέα δεδομένα έδειξαν "σε ποιο σημείο η ατμοσφαιρική ρύπανση πλήττει όλα τα μέρη του σώματος -- του εγκεφάλου στο βρέφος που είναι σε πλήρη ανάπτυξη μέσα στην κοιλιά της μητέρας του, και σε συγκεντρώσεις ακόμη χαμηλότερες από αυτές που παρατηρήθηκαν προηγούμενα", δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, σε συνέντευξη Τύπου.
"Δεν υπάρχει τίποτα πιο ουσιώδες στη ζωή από τον αέρα. Και εντούτοις, εξαιτίας της ατμοσφαιρικής μόλυνσης, το απλό γεγονός της αναπνοής προκαλεί 7 εκατομμύρια θανάτους ετησίως", που οφείλονται κυρίως σε μη μεταδοτικές ασθένειες, πρόσθεσε.
Για τον λόγο αυτό, ο ΠΟΥ μείωσε σχεδόν όλα τα όρια αναφοράς του -- νομικά μη υποχρεωτικά -- που αφορούν κυρίως τους λεγόμενους κλασικούς ρύπους: τα αιωρούμενα σωματίδια, το όζον, το διοξείδιο του αζώτου, το διοξείδιο του θείου και το μονοξείδιο του άνθρακα.
Μια από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές απειλές
"Η ρύπανση του αέρα είναι απειλή για την υγεία σε όλες τις χώρες, ωστόσο πλήττει κυρίως τους πληθυσμούς χωρών χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος", υπογράμμισε ο Δρ Τέντρος, καθώς οι φτωχές χώρες είναι αντιμέτωπες με αυξανόμενα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, η οποία εντείνεται από μια αστικοποίηση μεγάλης κλίμακας και μια οικονομική ανάπτυξη που βασίζεται κυρίως στη χρήση ορυκτών καυσίμων.
Για τον Δρα Χανς Χένρι Κλούγκε, περιφερειακό διευθυντή του ΠΟΥ για την Ευρώπη, "ο καθαρός αέρας θα πρέπει να είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και απαραίτητη προϋπόθεση για την υγεία και την παραγωγικότητα των κοινωνιών".
Με την κλιματική αλλαγή, η ρύπανση του αέρα είναι, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, μια από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές απειλές για την υγεία.
Μερικές εβδομάδες πριν από τη σημαντική διάσκεψη για το κλίμα του ΟΗΕ, την COP26, στη Γλασκόβη, η διευθύντρια του τμήματος Περιβάλλοντος, Κλιματικής αλλαγής και Υγείας του ΠΟΥ υπογράμμισε τη σχέση μεταξύ της καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής και της ρύπανσης του αέρα.
"Ο ΠΟΥ ετοιμάζει μια πολύ μεγάλη αναφορά που θα παρουσιάσει στην COP26 υπογραμμίζοντας τη σημασία περαιτέρω δράσης ώστε να μετριαστούν τα αίτια της κλιματικής αλλαγής καθώς αυτό θα έχει τεράστιες συνέπειες στην υγεία μειώνοντας τα επίπεδα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης", δήλωσε στους δημοσιογράφους.
Στο παιδί, η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να εμποδίσει την ανάπτυξη των πνευμόνων, να προκαλέσει αναπνευστικές λοιμώξεις και να επιδεινώσει το άσθμα. Στον ενήλικα, η ισχαιμική καρδιοπάθεια και τα εγκεφαλικά επεισόδια είναι οι πιο συνήθεις αιτίες πρόωρων θανάτων που αποδίδονται στη ρύπανση του εξωτερικού αέρα.
90% του παγκόσμιου πληθυσμού
Νέα δεδομένα, αναφέρει ο ΠΟΥ, δείχνουν ότι η ρύπανση του εξωτερικού αέρα μπορεί επίσης να προκαλέσει διαβήτη και νευροεκφυλιστικές ασθένειες.
Όσον αφορά το ποσοστό νοσηρότητας, η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί συνεπώς να συγκριθεί, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, με άλλους παράγοντες σημαντικών κινδύνων για την υγεία, όπως η κακή διατροφή και το κάπνισμα.
Παρά ταύτα, το 2019 περισσότερο από το 90% του παγκόσμιου πληθυσμού ζούσε σε περιοχές όπου οι συγκεντρώσεις ξεπερνούσαν τις κατώτατες τιμές αναφοράς που είχε ορίσει ο ΠΟΥ το 2005 όσον αφορά την παρατεταμένη έκθεση στα λεπτά σωματίδια PM2,5 (με διάμετρο μικρότερη των 2,5 μικρομέτρων). Ο ΠΟΥ μείωσε επίσης στο μισό την κατώτατη τιμή αναφοράς τους.
Το 2019, στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ασίας και στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου οι ετήσιες συγκεντρώσεις των λεπτών σωματιδίων PM2,5 που σταθμίζονταν ανάλογα με τον αριθμό των κατοίκων ήταν οι πιο υψηλές.
Αυτά τα σωματίδια μπορούν να εισχωρούν βαθιά μέσα στους πνεύμονες (όπως και τα PM10) αλλά και στην κυκλοφορία του αίματος. Τα λεπτά σωματίδια προέρχονται κυρίως από την καύση καυσίμου σε διάφορους τομείς, κυρίως στις μεταφορές, την ενέργεια, τη βιομηχανία και τη γεωργία.
Πηγές: ΑΜΠΕ, AFP, Reuters Διαβάστε περισσότερα...
Τρίτη 7 Σεπτεμβρίου 2021
Δευτέρα 6 Σεπτεμβρίου 2021
Έντονη κινητικότητα για υπογειοποίηση των γραμμών Υπερυψηλής Τάσης στη νέα θέση της Ποντοκώμης...
Στην υπόψη συνάντηση συμμετείχαν ο Δήμαρχος Κοζάνης κ. Λάζαρος Μαλούτας, ο Πρόεδρος της ΡΑΕ κ. Αθανάσιος Δαγούμας, ο Β’ Αντιπρόεδρος κ. Δημήτριος Φούρλαρης και το στέλεχος κ. Λοΐζος.
Προηγήθηκαν, συζήτηση του θέματος με τον Πρόεδρο της ΔΕΗ κ. Γιώργο Στάσση, σύσκεψη στον ΑΔΜΗΕ, διατύπωση αιτήματος για χρηματοδότηση του έργου της μετατόπισης των γραμμών από τη ΔΕΗ, αρνητική απάντηση από τη ΔΕΗ και αίτημα του Δήμου Κοζάνης προς τη ΡΑΕ για έγκριση χαρακτηρισμού του έργου ως «έργο ενίσχυσης του συστήματος» και επομένως ως έργο που θα πρέπει να χρηματοδοτήσει και να υλοποιήσει ο ΑΔΜΗΕ με «διάχυση του κόστους στο σύνολο των καταναλωτών της χώρας».
Τέθηκε επιτακτικά το θέμα και κυρίως η ανάγκη ταχείας διεκπεραίωσης των διαδικασιών χρηματοδότησης καθόσον, κατά μήκος της γραμμής Υπερυψηλής Τάσης, κληρώθηκαν 170 περίπου οικόπεδα οι ιδιοκτήτες των οποίων αδυνατούν να εκδώσουν τις αναγκαίες άδειες δόμησης και να κατασκευάσουν τις κατοικίες τους.
Ο Πρόεδρος της ΡΑΕ κ. Αθανάσιος Δαγούμας δεσμεύτηκε για τις άμεσες ενέργειές του κατανοώντας πλήρως την ανάγκη υλοποίησης προηγούμενων δεσμεύσεων και τον επείγοντα χαρακτήρα υπό το πρίσμα των όσων τέθηκαν από τον Βουλευτή και το Δήμαρχο. Στόχος είναι να βρεθεί λύση στο θέμα της χρηματοδότησης του έργου της υπογειοποίησης και να προχωρήσει το συντομότερο η υλοποίηση του έργου από τον ΑΔΜΗΕ.
Γιώργος Αμανατίδης
Βουλευτής Ν. Κοζάνης – ΝΔ
Διαβάστε περισσότερα...
Πέμπτη 2 Σεπτεμβρίου 2021
O μολυσμένος αέρας μπορεί να κόψει έξι χρόνια από τη ζωή μας...
Σύμφωνα με ερευνητές, η καύση άνθρακα θεωρείται η κύρια αιτία του φαινομένου, που πλήττει σοβαρότερα την μεγαλύτερη δημοκρατία στον κόσμο. Στην Ινδία, οι άνθρωποι πεθαίνουν κατά μέσο όρο έξι χρόνια νωρίτερα.
«Η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι η μεγαλύτερη εξωτερική απειλή για την ανθρώπινη υγεία στον πλανήτη και αυτό δεν αναγνωρίζεται ευρέως ή δεν αναγνωρίζεται με τη δύναμη και το σθένος που θα περίμενε κανείς», δήλωσε ο καθηγητής Μάικλ Γκρίνστοουν από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο.
Ο Γκρίνστοουν και οι συνεργάτες του ανέπτυξαν τον δείκτη ποιότητας ζωής του αέρα (AQLI), που μετατρέπει τον αντίκτυπο που έχουν τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο προσδόκιμο ζωής. Τα αποτελέσματά τους έδειξαν ότι η Ινδία έχει πληγεί περισσότερο. Ο μέσος πολίτης του κόσμου χάνει 2,2 χρόνια από τη ζωή του.
Την ίδια ώρα, η Κίνα έχει μειώσει την ατμοσφαιρική ρύπανση τα τελευταία επτά χρόνια, αλλά ο μολυσμένος αέρας εξακολουθεί να κόβει 2,6 χρόνια από το ζωή των πολιτών της.
Με βάση τα πορίσματα της έρευνας, ο μέσος πολίτης του κόσμου χάνει 2,2 χρόνια από τη ζωή του με τα σημερινά επίπεδα ρύπανσης.
«Αν δεν αλλάξει κάτι δραστικά, αυτό μεταφράζεται συνολικά σε 17 δισεκατομμύρια χαμένα χρόνια ζωής», επισημαίνει ο Γκρινστόουν.
Πηγή: protothema.gr Διαβάστε περισσότερα...

















