Σε πρόσφατη δημοσίευσή του το Εργαστήριο Πυρηνικής Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου αναφέρει ότι ανίχνευσε στην ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης ραδιενεργό 137Cs (καίσιο). Το 137Cs είχε να φανεί στην ατμόσφαιρα από την εποχή του Τσέρνομπιλ, με εξαίρεση την περίοδο του ατυχήματος της Φουκουσίμα όταν έφτασε και στη χώρα μας, σε αμελητέες ευτυχώς ποσότητες λόγω της πολύ μεγάλης απόστασης από την Ιαπωνία. Υπενθυμίζεται ότι το 137Cs που διέρρευσε την περίοδο του Τσερνομπίλ (1986) βρίσκεται ακόμη στο έδαφος και στα οικοσυστήματα όλης της Ευρώπης. Στη χώρα μας η μεγαλύτερη εναπόθεση 137Cs καταγράφτηκε στη Μακεδονία και Θεσσαλία. [Ο Ν. Κοζάνης με βάση έρευνα του 1987 (Μ. Αντωνόπουλος κ.α, ΑΠΘ) είχε καταταχτεί στην 1η θέση με μέση τιμή 52 kBq/m2 και ο Ν. Ημαθίας στη 2η με 45 kBq/m2].
Η ραδιενεργός δόση που προκαλεί σήμερα το ραδιoκαίσιο του εδάφους είναι αμελητέα, όμως η επανεμφάνισή του στην ατμόσφαιρα προκαλεί ανησυχίες και ερωτηματικά.
Το Εργαστήριο Πυρηνικής Φυσικής του ΑΠΘ, αξιολογώντας τις περσινές μετρήσεις του διαπίστωσε ότι το 137Cs εμφανίστηκε μόνο τη χειμερινή περίοδο και συνοδεύτηκε από αντίστοιχη αύξηση 13-25% των μικροσωματιδίων (PM10 & PM2.5). Το γεγονός αποδίδεται ευθέως στην καύση προϊόντων βιομάζας και ειδικά ξύλων από τα δάση της κεντρικής Μακεδονίας, τα οποία είχαν «αποθηκεύσει» ραδιοκαίσιο στον κορμό των δέντρων τους την περίοδο του Τσέρνομπιλ. Το συμπέρασμα του ΑΠΘ ενισχύεται και από το ότι οι τιμές 137Cs στην ατμόσφαιρα εμφανίζονται αυξημένες τα Σαββατοκύριακα, οπότε οι κάτοικοι χρησιμοποιούν τη θέρμανση περισσότερες ώρες.
Η ραδιομόλυνση από την καιόμενη βιομάζα γενικά δεν είναι επικίνδυνη για την ανθρώπινη υγεία όταν περιορίζεται στην εξωτερική ακτινοβόληση (δόση αμελητέα), αλλά μπορεί να γίνει επικίνδυνη μέσω του εισπνεόμενου καπνού και των αεροζόλ (εσωτερική ακτινοβόληση).
Οι ερευνητές τέλος έκαναν προκαταρκτικές μετρήσεις σε καυσόξυλα προερχόμενα από Ημαθία, Χαλκιδική, Βουλγαρία, Ρουμανία και Σερβία και σύγκριναν τις συγκεντρώσεις τους σε 137Cs.v
Το ραδιοκαίσιο λοιπόν επανεμφανίστηκε στην ατμόσφαιρα μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης λόγω της μερικής αλλαγής της καύσιμης ύλης (από πετρέλαιο σε βιομάζα). Πιθανόν «η αιθαλομίχλη με ολίγον .. Τσέρνομπιλ» να μην αφορά μόνο τη Θεσσαλονίκη αλλά κι άλλες περιοχές της χώρας, στις οποίες όμως η έλλειψη μετρήσεων δεν επιτρέπει την κατηγορηματική και ασφαλή διάγνωση. Και η Δυτική Μακεδονία, όπου η χρήση καυσοξύλων έχει αυξηθεί κατακόρυφα, ανήκει σε αυτή την κατηγορία, ειδικά οι περιοχές με διαπιστωμένη αιθαλομίχλη και μεγάλη πυκνότητα πληθυσμού. (Εξαιρούνται η Κοζάνη – Πτολεμαίδα που έχουν τηλεθέρμανση)
Προφανώς υπάρχει ένα ανοιχτό ζήτημα με την έλλειψη μετρήσεων 137Cs στην ατμόσφαιρα όλης της χώρας (πλην Θεσσαλονίκης), αλλά το κύριο είναι τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν (αλλαγές στα συστήματα θέρμανσης των κτιρίων, εξοικονόμηση ενέργειας κλπ).
Ξαναλέμε τη γνωστή δέσμη των προτάσεων μας, μήπως και συγκινηθεί κανένας :
-Μετρήσεις των μικροσωματιδίων PM2.5 κι όχι μόνο των PM10. Στη Δυτ. Μακεδονία τα PM2.5 μετρά το ΤΕΙ και το ΚΕΠΕ (όχι η ΔΕΗ). Επίσης το ΤΕΙ μετρά και τα «αόρατα» PM1).
-Αυστηρές προδιαγραφές για καύσιμα/καυστήρες βιομάζας, δρακόντειες ποινές για παράνομη υλοτομία.
-Πιστή εφαρμογή και τήρηση έκτακτων μέτρων σε επεισόδια ατμοσφαιρικής ρύπανσης. (Βέβαια τα αναποτελεσματικά μέτρα της κυβέρνησης «περί ελέγχου των τζακιών και επιβολής προστίμων» το μόνο που κάνουν είναι να την εκθέτουν και να θυμίζουν την αναξιοπιστία της και την έλλειψη βούλησης, όπως π.χ. στο μέτρο της απαγόρευσης του καπνίσματος).
-Κίνητρα για μετατροπή των συμβατικών τζακιών σε ενεργειακά (70% μεγαλύτερη απόδοση).
-Κίνητρα αντικατάστασης κλιματιστικών με σύγχρονα [COP>5]
-Αποτελεσματική ενίσχυση των οικιακών συστημάτων ΑΠΕ που δίνουν απάντηση και στο πρόβλημα της θέρμανσης των κτιρίων (π.χ τα φωτοβολταϊκά στις στέγες εξασφαλίζουν δωρεάν «πράσινο» ρεύμα για θέρμανση).
-Μαζικό πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων με ευρωπαϊκούς πόρους, ΕΣΠΑ κλπ. Πρόσθετη ενίσχυση των ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών. Το επίδομα θέρμανσης δεν είναι λύση και επιτείνει την εξάρτηση από το πετρέλαιο. Οι δικαιούχοι θα μπορούσαν να διαλέγουν – ως εναλλακτική λύση – ένα πολλαπλάσιο «ΕΠΙΔΟΜΑ ΜΟΝΩΣΗΣ». -Η μόνωση συμφέρει περισσότερο στη τσέπη μας, κάνει απόσβεση σε μια πενταετία, αναθερμαίνει τον παγωμένο οικοδομικό κλάδο και αποτελεί καλύτερη δημοσιονομικά λύση για το κράτος.
Η ενεργειακή εξοικονόμηση μπορεί να βοηθήσει γενικότερα στην επανεκκίνηση της οικονομίας (εγχώρια κατασκευή εξοπλισμού ΑΠΕ, βιομηχανία κουφωμάτων και μονώσεων, ενεργειακή ανεξαρτησία, θέσεις εργασίας, προστασία περιβάλλοντος και υγείας).
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΟΖΑΝΗΣ
30-1-2014
Πηγή: S. Stoulos, A. Ioannidou, E. Vagena, P. Koseoglou, M. Manolopoulou, Post-Chernobyl 137Cs in the atmosphere of Thessaloniki: a consequence of the financial crisis in Greece, Journal of Environmental Radioactivity 128 (2014) 68-74. http://www.uh.edu/ethicsinscience/Media/Post-Chernobyl.pdf
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Τσερνόμπιλ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Τσερνόμπιλ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Πέμπτη 30 Ιανουαρίου 2014
Αιθαλομίχλη με ολίγον Τσέρνομπιλ...
Πέμπτη 26 Απριλίου 2012
Η τραγωδία του Τσέρνομπιλ...
Το χρονικό της τραγωδίας
Το ρολόι δείχνει 01:26 ώρα Μόσχας, ξημερώματα του Σαββάτου 26 Απριλίου 1986. Εκείνη την ώρα στο εργοστάσιο βρίσκονταν περίπου 200 εργαζόμενοι των οποίων οι ενασχολήσεις σχετίζονταν με την ομαλή λειτουργία των πυρηνικών αντιδραστήρων 1, 2 και 3, καθώς και με το πρόγραμμα ελέγχου που λάμβανε χώρα στον αντιδραστήρα 4 όπου και σημειώθηκε η έκρηξη. Σε απόσταση ενός χιλιομέτρου υπήρχαν άλλοι εργάτες οι οποίοι δούλευαν σε νυχτερινή βάρδια για την κατασκευή των αντιδραστήρων 5 και 6 που επρόκειτο να λειτουργήσουν το Φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς. Στο κτίριο του αντιδραστήρα Νο4 σημειώθηκαν δύο εκρήξεις, το αποτέλεσμα των οποίων ήταν η διάνοιξη μιας τρύπας στην οροφή του κτιρίου και η εκτόξευση γραφίτη, σκυροδέματος και συντριμμιών. Ως αποτέλεσμα αυτών, ο πυρήνας του αντιδραστήρα βρέθηκε σε επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον. Ένας υπάλληλος του εργοστασίου που βρισκόταν ακριβώς πάνω από τον αντιδραστήρα της στιγμή της έκρηξης σκοτώθηκε ακαριαία και το πτώμα του δεν ήταν δυνατό να ανασυρθεί και ένας δεύτερος υπάλληλος τραυματίστηκε από συντρίμμια που έπεσαν πάνω του και εμφάνισε σοβαρά εγκαύματα. Απεγκλωβίστηκε άμεσα αλλά υπέκυψε λίγες ώρες αργότερα.
Τα αίτια του ατυχήματος
Μια σειρά γεγονότων η οποία περιλάμβανε μεταξύ άλλων μη προβλεπόμενους χειρισμούς και λάθη προκάλεσαν το τραγικό ατύχημα του Τσέρνομπιλ. Συγκεκριμένα, τα αίτια του θλιβερού γεγονότος σύμφωνα με την επανεκτίμηση του ατυχήματος από τη Διεθνή Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας που έγινε το 1992 είναι τα εξής: Κάποια βλάβη στην αντλία ή κράτηση της αντλίας που πραγματοποιούσε την κυκλοφορία του ψυκτικού μέσου. Στο εργοστάσιο του Τσερνόμπιλ το ψυκτικό μέσον ήταν ζέον ύδωρ. Ενδεχόμενη διαταραχή λειτουργίας της αντλίας ψύξης ή κένωσή της από ψυκτικό. Τα δύο παραπάνω, σε συνδυασμό με τον πολύ μεγάλο και θετικό συντελεστή κενού που χαρακτηρίζει τον αντιδραστήρα RBMK-1000, είναι δυνατόν να οδήγησαν σε απότομη αύξηση της επίδρασης του συντελεστή κενού.
Λανθασμένη διαχείριση της κρίσης
Σοβαρότατα λάθη εκτίμησης της πραγματικής κατάστασης σημειώθηκαν από το προσωπικό του εργοστασίου τα οποία οδήγησαν στην κλιμάκωση της καταστροφής Πιο αναλυτικά, τα επίπεδα ραδιενέργειας στις πλέον μολυσμένες περιοχές του εργοστασίου έχει υπολογιστεί ότι έφτασαν τα 5,6 Ρέντγκεν ανά δευτερόλεπτο (Ρ/δ), τα οποία ισοδυναμούν με 20.000 Ρέντγκεν ανά ώρα (Ρ/ω). Καθώς η θανάσιμη δόση είναι 500 Ρέντγκεν σε 5 ώρες, μη προστατευμένοι εργαζόμενοι έλαβαν μοιραίες δόσεις μέσα σε λίγα μόλις λεπτά. Ο επικεφαλής του προσωπικού του αντιδραστήρα, Αλεξάντερ Ακίμοβ, εξαιτίας των λανθασμένων μετρήσεων, υπέθεσε ότι ο αντιδραστήρας ήταν ανέπαφος. Τα κομμάτια γραφίτη και πυρηνικής καύσιμης ύλης γύρω από το κτίριο αγνοήθηκαν και οι μετρήσεις ενός νέου δοσίμετρου το οποίο έφτασε στις 4:30πμ απορρίφθηκαν με το σκεπτικό ότι και αυτό ήταν ελαττωματικό. Ο Ακίμοβ έμεινε με τους άντρες του στο κτίριο του αντιδραστήρα μέχρι το πρωί, προσπαθώντας να αντλήσει νερό στον αντιδραστήρα. Κανείς τους δεν φορούσε προστατευτικές στολές και οι περισσότεροι, ανάμεσά τους και ο Ακίμοβ, πέθαναν από έκθεση σε ακτινοβολία μέσα σε τρεις εβδομάδες.
Εκκένωση του Πριπυάτ
Με επικεφαλής τον Βαλέρι Λεγκασόβ, η κυβερνητική επιτροπή που ερευνούσε το ατύχημα, έφτασε στο Τσέρνομπιλ το απόγευμα της 26ης Απριλίου. Μέχρι τότε δύο άνθρωποι είχαν χάσει τη ζωή τους και 52 βρίσκονταν στο νοσοκομείο. Τη νύχτα από 26 προς 27 Απριλίου, περισσότερες από 24 ώρες μετά την έκρηξη, η επιτροπή, αντιμέτωπη με πλήθος αποδείξεων για ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας και αριθμό περιπτώσεων έκθεσης σε ακτινοβολία, αναγκάστηκε να παραδεχτεί την καταστροφή του αντιδραστήρα και να δώσει την εντολή για εκκένωση της κοντινής πόλης του Πριπυάτ. Ανυπολόγιστες επιπτώσεις Τοπικές επιπτώσεις Σημαντικές επιπτώσεις στην τότε Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ουκρανίας και στην ευρύτερη περιοχή της ΕΣΣΔ είχε το πυρηνικό ατύχημα στο Τσέρνομπιλ. Συγκεκριμένα, Σοβιετικοί και άλλοι επιστήμονες κατέγραφαν τα δεδομένα για τη μόλυνση του αέρα, των καλλιεργήσιμων εκτάσεων, των προϊόντων της καλλιέργειας, των τροφίμων και των κατοικημένων περιοχών της ΣΣΔΟ, της Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Λευκορωσίας (ΣΣΔΛ) και της Ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας. Ο συστηματικός έλεγχος για τη μόλυνση από ραδιενέργεια συνεχίστηκε και μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και συνεχίζεται και σήμερα. Τα αποτελέσματα συγκεντρώνει και δημοσιοποιεί μεταξύ άλλων και η Διεθνής Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας, ανά πέντε ή δέκα έτη. Η χλωρίδα και η πανίδα στην περιοχή επηρεάστηκαν σημαντικά μετά το ατύχημα. Πευκοδάση στην περιοχή καταστράφηκαν από τη ραδιενέργεια, ενώ υπήρξαν αναφορές και για μεταλλάξεις σε ζώα, με μόνη επιστημονική καταγραφή τον μερικό αλμπινισμό στα χελιδόνια. Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν αναφορές ότι η άγρια ζωή στην περιοχή γνωρίζει ιδιαίτερη ανάπτυξη λόγω της έλλειψης του ανθρώπινου παράγοντα. Εντούτοις επιστημονικές έρευνες αντικρούουν αυτές τις αναφορές, ισχυριζόμενες ότι τα επίπεδα ραδιενέργειας έχουν σημαντική επίπτωση σε άγρια ζώα και φυτά. Η περιοχή είναι επίσης γεμάτη με νεκροταφεία οχημάτων γεμάτα από μολυσμένα στρατιωτικά οχήματα και ελικόπτερα. Δεκάδες ποταμόπλοια και φορτηγίδες σκουριάζουν σε εγκαταλελειμμένα λιμάνια.
Επιπτώσεις στην υπόλοιπη Ευρώπη
Το ατύχημα στο Τσέρνομπιλ είχε επιπτώσεις στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, με τη δυτική, ανατολική και βόρεια Ευρώπη να δέχεται το μεγαλύτερο ποσοστό ραδιενεργών ισοτόπων. Πρώην Γιουγκοσλαβία, Φινλανδία, Σουηδία, Γερμανία, Βουλγαρία, Νορβηγία, Ρουμανία, Αυστρία και Πολωνία δέχθηκαν η κάθε μια περισσότερα από ένα πεταμπεκερέλ (1015 Bq) καισίου 137. Ακόμα και σήμερα υπάρχουν περιορισμοί στη διακίνηση τροφίμων σε χώρες της Ευρώπης:ΣτοΗνωμένο Βασίλειο υπάρχουν περιορισμοί σε 374 φάρμες με 200.000 πρόβατα. Σε Σουηδία και Νορβηγία υπάρχουν περιορισμοί για ζώα που βρίσκονται σε ελεύθερο περιβάλλον (ανάμεσά τους και οι τάρανδοι). Στη Γερμανία αλλά και σε άλλες βορειοευρωπαϊκές χώρες ανιχνεύονται υψηλά ποσοστά καισίου 137 σε άγρια ζώα, όπως αγριόχοιρους (μέσα επίπεδα 6.800 Bq/kg, δέκα φορές υψηλότερα από το όριο ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα 600 Bq/kg). Το ραδιενεργό ιώδιο προκαλεί αύξηση των περιπτώσεων καρκίνου του θυρεοειδούς και σύμφωνα με εκτιμήσεις, παρουσιάστηκε αύξηση αυτής της μορφής καρκίνου σε Ηνωμένο Βασίλειο και Τσεχία, χρειάζονται όμως περισσότερες έρευνες για να υπάρξει συνολική εικόνα για την Ευρώπη. Κάποιες άλλες μελέτες αναφέρουν επίσης αύξηση της παιδικής λευχαιμίας σε Δυτική Γερμανία, Ελλάδα και Λευκορωσία.
Επιπτώσεις στην Ελλάδα
Δυστυχώς, μέρος του ραδιενεργού νέφους από το Τσέρνομπιλ έφτασε και στη χώρα μας μετά από μερικές μέρες. Συγκεκριμένα σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων προκλήθηκε πανικός στον ελληνικό πληθυσμό,με τον κρατικό μηχανισμό να κάνει συστάσεις για αποφυγή του φρέσκου γάλακτος και το καλό πλύσιμο φρούτων και λαχανικών από τις 5 Μαΐου και μετά. Το ραδιενεργό νέφος επηρέασε κυρίως την Βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλία, όπου χρόνια αργότερα ανιχνεύονταν ποσά ραδιενέργειας υψηλότερα του κανονικού. Μετρήσεις που έγιναν το 1996 έδειξαν εκπομπές καισίου στα 65 κιλομπεκερέλ ανά τετραγωνικό μέτρο με το όριο επικινδυνότητας να βρίσκεται στα 5 κιλομπεκερέλ. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία δεν παρατηρήθηκε αύξηση στη συχνότητα της λευχαιμίας, εκτός από τη σπάνια βρεφική λευχαιμία, αλλά ούτε και στον καρκίνο του θυρεοειδούς. Επιπλέον, υπολογίζεται από έρευνα της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας ότι έγιναν περίπου 2.500 τεχνητές εκτρώσεις το 1986 από γονείς οι οποίοι φοβήθηκαν τις πιθανές επιπτώσεις της ραδιενέργειας στο έμβρυο. Επίσης ιατρικοί κύκλοι αποδίδουν 1500 περιπτώσεις καρκίνου (τη δεκαετία 1986-1996) που δεν δικαιολογούνταν από το ιστορικό του ασθενούς, σε πιθανές επιπτώσεις του Τσέρνομπιλ.
Το Τσέρνομπιλ σήμερα
Η Ουκρανία, τον Σεπτέμβριο του 2007, ενέκρινε την κατασκευή ενός ατσάλινου κελύφους πάνω από τον αντιδραστήρα, σε αντικατάσταση της υπάρχουσας σαρκοφάγου, η οποία κινδυνεύει από κατάρρευση. Το κέλυφος το οποίο θα κατασκευαστεί από τον όμιλο γαλλικών εταιρειών Novarka, θα κοστίσει 432 εκ. ευρώ με το κόστος να καλύπτεται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης και διεθνείς χορηγούς. Η τοξωτή κατασκευή θα έχει πλάτος 257 μέτρων, ύψος 105 μέτρων και μήκος 150 μέτρων και θα χρειαστούν 58 μήνες για την ολοκλήρωσή της. Η νέα σαρκοφάγος θα κατασκευαστεί σε σχετική απόσταση από τον αντιδραστήρα και μόλις ολοκληρωθεί θα μετακινηθεί πάνω σε ράγες προς την τελική της θέση, πάνω από την προϋπάρχουσα σαρκοφάγο. Μετά το πέρας της κατασκευής θα ξεκινήσει η αποδόμηση του πυρήνα 4.
Πηγή: newsbomb.gr
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
.gif)
