Αχλάδα Φλώρινας: Ένα χωριό στο έλεος του ομίλου Μυτιληναίου...

Η Αχλάδα της Φλώρινας, ένα άλλοτε καταπράσινο χωριό, καταδικάστηκε από το κράτος να γίνει λιγνιτωρυχείο και οι κάτοικοι, όμηροί του. Το ορυχείο αδειοδοτήθηκε για λόγους «δημοσίου συμφέροντος» με σκοπό να τροφοδοτεί έναν σταθμό παραγωγής ηλεκτρισμού (ΑΗΣ Μελίτη), ο οποίος το 2025 έκλεισε λόγω απολιγνιτοποίησης. Αλλά το χωριό δεν γλίτωσε, καθώς ο λιγνίτης εξάγεται πλέον στη Βόρεια Μακεδονία. Πίσω απ’ αυτόν τον σχεδιασμό βρίσκεται η ουρά του ομίλου Metlen (Μυτιληναίου), που έχει αναλάβει κυριαρχικό ρόλο στο ορυχείο. Απαντώντας σε ερωτήσεις του Reporters United, ο όμιλος επιχείρησε να απεκδυθεί αυτόν τον ρόλο, αλλά περιέπεσε σε καίριες αντιφάσεις. Μία ανάσα από τα σύνορα με τη Βόρεια Μακεδονία, η ακριτική Αχλάδα της Φλώρινας διεκδικεί παγκόσμια πρωτοτυπία: Δεν πρόκειται απλώς για ένα χωριό δίπλα σε ένα ορυχείο, αλλά για ένα χωριό μέσα σε ένα ορυχείο. Ο βαρύς ουρανός του Νοεμβρίου κρεμόταν πάνω απ’ τα κεφάλια μας, έτοιμος να ξεσπάσει ανά πάσα στιγμή σε λυγμούς, καθώς διασχίζαμε την Εγνατία μέσα από πυκνή ομίχλη. Παρακάμπτοντας στ’ αριστερά μας τη Φλώρινα, κατευθυνθήκαμε προς την Αχλάδα.
Στη διασταύρωση, λίγο πριν φτάσουμε, είχαμε ραντεβού με τον κ. Πέτρο Μπασδάρη, τοπικό σύμβουλο Αχλάδας. Μας περίμενε με το αυτοκίνητο να μας οδηγήσει.
Ένας περαστικός που θέλει να επισκεφθεί την Αχλάδα θα δυσκολευτεί υπέρμετρα. Θα ακολουθήσει δρόμους με πλημμελή σήμανση που συχνά καταλήγουν να χάσκουν κομμένοι μπροστά σε τρύπες του λιγνιτωρυχείου. Τρύπες ανοιχτές, μαύρες και ιλιγγιώδεις, που περικυκλώνουν τον τόπο και απειλούν να τον καταπιούν. «Όποιον δρόμο και να πάρεις από το χωριό, σε πάει σε αδιέξοδο. Δυτικά πας σε γκρεμό, βόρεια πας σε γκρεμό», λέει ο κάτοικος κ. Σάκης Μάινος.
Η ζοφερή πραγματικότητα του τοπίου της Αχλάδας δεν γίνεται αντιληπτή αν δεν πατήσει κανείς το πόδι του εκεί. Το άλλοτε καταπράσινο χωριό που ανέπνεε ομορφιά ανάμεσα σε δάση, τρεχούμενα νερά και εύφορες καλλιεργήσιμες εκτάσεις εδώ και δεκαετίες αναπνέει λιγνίτη και σκόνη. Κι ακούει μόνο τους σπαστήρες να δουλεύουν μέρα νύχτα, τα φορτηγά να μεταφέρουν ασταμάτητα κάρβουνο, αφού στη γειτονική πλαγιά του όρους Βόρας τα πουλιά δεν κελαηδούν πια, παρότι η περιοχή είναι ενταγμένη στο δίκτυο Natura και χαρακτηρισμένη ως Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά (ΣΠΠ).
«Ήμασταν ένας παράδεισος το χωριό», λέει ο κ. Τάσος Μπάλιος, ενώ βόσκει τα πρόβατά του. Είναι συνταξιούχος εργάτης ορυχείων. «Υπήρχε το ποτάμι εδώ γεμάτο με δέντρα και γεμάτο ζωή. Από πουλιά θέλεις, απ’ ό,τι θέλεις. Και τώρα τα καταστρέψαμε όλα». «Δεξιά κι αριστερά από το ποτάμι μπορούσες να καλλιεργήσεις τα πάντα», συμπληρώνει ο Αχλαδιώτης κ. Σάκης Μάινος. Μάλιστα, το κράτος είχε επενδύσει σε αυτή τη γη υψηλής παραγωγικότητας, με υπόγεια ποτιστικά δίκτυα του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων. «Τώρα αυτά εξαφανίστηκαν, έχουν μείνει οι τρύπες και τα μπάζα». Ακόμα κι η κοίτη του Γεροπόταμου έχει μετατοπιστεί για τις ανάγκες της εξόρυξης.
Τα εξαντλημένα ορυχεία χάσκουν ολόγυρά τους, η εξόρυξη πλέον γλείφει τα σπίτια τους, ενώ ταυτόχρονα στερούνται το δικαίωμά τους σε μετεγκατάσταση.
Οι κάτοικοι δεν τρέφουν ψευδαισθήσεις: το χωριό τους είναι ένα λιγνιτωρυχείο. Αυτό που κυρίως δεν αντέχουν είναι που νιώθουν αόρατοι για το ελληνικό κράτος και για μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές εταιρείες: Από το 2023, κυριαρχικό ρόλο στις αποφάσεις της εταιρείας Λιγνιτωρυχεία Αχλάδας ΑΕ (στην οποία το ελληνικό Δημόσιο έχει μισθώσει τα ορυχεία) παίζει ο όμιλος Metlen (πρώην όμιλος Μυτιληναίου).

Διαβάστε περισσότερα στο reportersunited.gr