Οι θετικές σκέψεις κάνουν καλό στην καρδιά σας...

Αν ανήκετε στην κατηγορία των ανθρώπων που πάντοτε βλέπουν το ποτήρι της ζωής μισογεμάτο, πιθανότατα έχετε μια πιο υγιή καρδιά, σύμφωνα με μία νέα μελέτη. Παρακολουθώντας επί 6 χρόνια την πορεία της υγείας σχεδόν 8.000 εθελοντών, οι ερευνητές διαπίστωσαν πως όσο πιο αισιόδοξοι ήταν, τόσο λιγότερα καρδιολογικά προβλήματα αντιμετώπιζαν. Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ δεν ξέρουν που ακριβώς οφείλεται η συσχέτιση και πόσο μάλλον που είναι ανεξάρτητη από παράγοντες όπως το σωματικό βάρος και η αρτηριακή πίεση. Λένε όμως πως κάτι τόσο απλό όσο το να νιώθει κανείς ικανοποιημένος για ό,τι έχει στη ζωή του και γεμάτος ελπίδα πως θα έρθουν ακόμα καλύτερες μέρες, μπορεί να ασκήσει ευεργετικές επιδράσεις στην καρδιά. Οι εθελοντές που συμμετείχαν στη μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στην «Ευρωπαϊκή Επιθεώρηση Καρδιάς» (EHJ), απάντησαν σε ερωτήματα που αφορούσαν επτά παραμέτρους της ζωής: τις διαπροσωπικές σχέσεις και την αγάπη, τα χόμπι, τις συνθήκες διαβίωσης, την εργασία, την οικογένεια, την ερωτική ζωή και τον εαυτό τους. Οι ερευνητές ανέλυσαν επίσης το ιατρικό ιστορικό και γενικότερα την υγεία τους, σε διάστημα μιας εξαετίας. Όσοι γενικά δήλωσαν πολύ ικανοποιημένοι από τη ζωή τους είχαν κατά 13% λιγότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν καρδιολογικά προβλήματα, με την ικανοποίηση από τον εαυτό τους, την εργασία, την οικογένεια και την σεξουαλική ζωή να παρέχουν το μεγαλύτερο όφελος. Προγενέστερες μελέτες έχουν συσχετίσει την απαισιοδοξία με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού. Επιμέλεια: Μαργαρίτα Μπρίγκου

Διαβάστε περισσότερα...

Θετική Σκέψη: Ο νέος δεσμοφύλακας του ανθρώπου...

Ο Πάολο Κοέλιο στο πολυδιαβασμένο βιβλίο του «Ο Αλχημιστής» αναφέρει πως αν θέλεις κάτι πολύ, το σύμπαν θα «συνωμοτήσει» για να σε βοηθήσει να το πετύχεις. Το βιβλίο «The Secret» - καθώς και η ομώνυμη ταινία - παρουσιάζουν την άποψη πως η επιθυμία πραγματοποιείται «μαγικά» και βιώνουμε ό,τι σκεφτόμαστε - θετικό ή αρνητικό. Αυτά είναι τα γνωστότερα παραδείγματα από ένα νέο meme που φαίνεται να εγκαθιδρύεται τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο στα κέντρα νόησης των ανθρώπινων όντων. «Ενδεδυμένο» με αισιοδοξία και υποσχόμενο ό,τι ονειρεύεται το κάθε ανθρώπινο πλάσμα, ήταν φυσικό να αποκτήσει χιλιάδες - ή και εκατομμύρια - ξενιστές σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Είναι, όμως, χρήσιμο τελικά; Μήπως δεν πρόκειται για κάτι που αλλάζει τη ζωή μας προς το καλύτερο, αλλά αντιθέτως τη χειροτερεύει; Η θετική σκέψη δεν είναι κάτι κακό, φυσικά, αλλά το ίδιο μπορούμε να πούμε και για την αρνητική. Τι σημαίνει ακριβώς «θετική» ή «αρνητική» σκέψη; Το να σκέφτομαι, για παράδειγμα, ότι θα βρω θέση για να σταθμεύσω το όχημά μου χαρακτηρίζεται ως «θετική σκέψη», ενώ το αντίθετο ως «αρνητική». Οι θιασώτες αυτού του δόγματος ισχυρίζονται πως αυτός που θα σκεφτεί «θετικά» θα βρει θέση στάθμευσης, ενώ εκείνος που θα σκεφτεί «αρνητικά» όχι. Μ' αυτό τον τρόπο εξηγούν διάφορα δεινά που συμβαίνουν σε ορισμένους ανθρώπους, καθώς επίσης και πολλά ευχάριστα που συμβαίνουν σε άλλους. Θεωρούν πως ο ίδιος ο άνθρωπος προκαλεί τις καταστάσεις που βιώνει, ανάλογα με τον τρόπο που σκέφτεται. Φυσικά, η άποψη αυτή δε διαφέρει πολύ απ' τις παλιές δεισιδαιμονίες, παρά μόνο ως προς την «εμφάνισή» της. Στη θέση του Θεού ή της Μοίρας που αποφασίζει, τώρα τοποθετείται το ίδιο το άτομο και η σκέψη του. Η νεώτερη «προσθήκη» στην παλιά ιδέα είναι η θεώρηση πως ο άνθρωπος έχει πλήρη ευθύνη και δυνατότητα χειρισμού.

Κατ' αρχήν, γιατί σκέφτεται ο κάθε άνθρωπος σε κάθε συγκεκριμένη κατάσταση μ' ένα συγκεκριμένο τρόπο; Μήπως αυτό δεν αποτελεί απόρροια της «επιθυμίας» του, αλλά συμπέρασμα παρατήρησης και συνδυαστικής σκέψης; Δηλαδή, όσον αφορά το προηγούμενο παράδειγμα, είναι παράλογο να σκεφτεί κάποιος πως αν πάει στο κέντρο μιας μεγάλης πόλης ή σ' έναν πολυσύχναστο εμπορικό δρόμο σε ώρα αιχμής δε θα βρει να σταθμεύσει; Βεβαίως, γιατί αυτό που τον εμποδίζει είναι η ίδια η σκέψη του - μας λένε οι «θετικοσκεπτικοί». Και - φυσικά - ευθύνεται ο ίδιος για το τρακάρισμα που θα του συμβεί, παρά το γεγονός πως ο άλλος εμπλεκόμενος οδηγός παραβίασε το stop. Αν σκεφτόταν θετικά, ο άλλος δε θα ήταν πιωμένος και θα είχε σταματήσει να ελέγξει τον δρόμο... Φυσικά, αυτή τη λογική μπορείτε να την προχωρήσετε και να συμπεριλάβετε τους μετανάστες που αντιμετωπίζονται ρατσιστικά, τα παιδιά που δεν έχουν γονείς, στέγη και τροφή, το ενεργειακό πρόβλημα, την τρύπα του όζοντος, τη διεθνή οικονομική κρίση, τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τις σφαγές των Ινδιάνων απ' τους Ισπανούς κονκισταδόρες, το Κυπριακό ζήτημα και άλλα πολλά. Όλα αυτά συνέβησαν και συμβαίνουν, μόνο και μόνο επειδή οι άνθρωποι δεν έχουν μάθει να σκέφτονται «θετικά»! Όπως αντιλαμβάνεστε, εκτός του παραλόγου που αναδεικνύεται σε ό,τι αφορά την εξήγηση ή την προσπάθεια πρόβλεψης ορισμένων γεγονότων, όλη αυτή η «σχολή σκέψης» αυξάνει επιπλέον τα ενοχικά σύνδρομα του ατόμου, εφόσον το αντιμετωπίζει ως υπαίτιο για οτιδήποτε του συμβαίνει. Σ' αυτό το σημείο θα πρέπει να επισημάνω ότι δεν απορρίπτω την αισιόδοξη οπτική, το αντίθετο μάλιστα. Αλλά είναι διαφορετικό να αντιμετωπίζεις τη ζωή και τον κόσμο με αισιοδοξία και άλλο πράγμα να νομίζεις ότι αν σκεφτείς κάτι θα συμβεί από μόνο του ή να θεωρείς πως αν κάτι δε γίνεται όπως θα ήθελες ευθύνεται η «αρνητική» λειτουργία του εγκεφάλου σου. Το «δόγμα» της θετικής σκέψης μπορεί να φαίνεται χρήσιμο σε ανασφαλείς και φοβικούς, όπως χρήσιμος φαίνεται κι ο Αλλάχ για κάποιους άλλους. Εξαρτάται τι απαιτήσεις έχεις απ' τον εαυτό σου, τι στόχους έχεις θέσει και πόση διάθεση να τους επιτύχεις. Ο κόσμος είναι αρκετά πολύπλοκος, πολυδιάστατος και πολυεπίπεδος. Ο άνθρωπος δε βρίσκεται μόνος, αλλά αλληλεπιδρά συνεχώς με άλλους ανθρώπους, δέχεται ερεθίσματα απ' το περιβάλλον, ανταποκρίνεται σε καταστάσεις, κάνει επιλογές. Όλος αυτός ο χαοτικός συνδυασμός δημιουργεί την πραγματικότητα που αντιλαμβάνεται. Είναι συμμέτοχος σ' αυτή και όχι ο μοναδικός δημιουργός. Γι' αυτό και δεν έχει τον απόλυτο έλεγχο - συχνά, δεν έχει καν την υποψία ελέγχου. Και γι' αυτό βρίσκεται σ' ένα διαρκή «πόλεμο», έναν ατέρμονο αγώνα προσπάθειας επίτευξης των στόχων του. Το Σύμπαν δείχνει ότι όχι μόνο δε βοηθά, αλλά αντιθέτως προβάλλει συνεχώς εμπόδια. Κι αυτό συμβαίνει γιατί σε όλα τα «αδρανειακά» συστήματα - όπως η οποιαδήποτε παγιωμένη κατάσταση - λειτουργούν «δυνάμεις ισορροπίας», οι οποίες τείνουν να διατηρήσουν το εκάστοτε status quo. Μόνο κάποιος με ισχυρή Θέληση μπορεί να «ανατρέψει» αυτή την ισορροπία και να την «μετακινήσει» σ' ένα νέο «σημείο» - ώστε να δημιουργηθεί μια νέα «κατάσταση ισορροπίας» με τις νέες, δικές της «δυνάμεις αδρανείας». Κάπως έτσι δημιουργείται η Ιστορία του Κόσμου και εξελίσσεται η Προσωπική Διαδρομή του κάθε ανθρώπου. Απ' τον ατέρμονο αυτό «πόλεμο» των συντηρητικών, των παγιωμένων με τα νεωτεριστικά, τα ρηξικέλευθα. Η σκέψη από μόνη της - θετική ή αρνητική - δεν προκαλεί τίποτε πέρα από άλλες σκέψεις και συνειρμούς ή διανοητικό προβληματισμό. Αυτό που δημιουργεί την πραγματικότητα είναι η πράξη. Όποιος θέλει ν' αλλάξει κάτι δεν αρκεί να σκέφτεται, πρέπει να πράττει. Τη στιγμή που οι ανθρώπινες CPU κάνουν upgrade απ' τη θετική σκέψη στη θετική πράξη θα μπορούμε να βρεθούμε πιο κοντά σ' έναν περισσότερο δίκαιο και ελεύθερο κόσμο. Μέχρι τότε, βέβαια, δε χάνουμε τίποτα να σκεφτόμαστε θετικά. Μπορεί και να μας κάτσει...

Πηγή: http://www.outer.gr - Στάθης Θηβαίος

Διαβάστε περισσότερα...

Ας φυτέψουμε κάτι θετικό...

Σύμφωνα με ψυχολογική μελέτη του 1996 (Automaticity of Social Behavior: Direct Effects of Trait Construct and Stereotype Activation on Action, New York University), τα υποσυνείδητα ψυχολογικά ερεθίσματα που ο εγκέφαλος δέχεται κάθε στιγμή είναι ικανά να επηρεάσουν την ανθρώπινη συμπεριφορά, χωρίς η επιρροή να γίνεται αντιληπτή από τον παραλήπτη των ερεθισμάτων. Σε ένα από τα πειράματα που έγιναν για τους σκοπούς της συγκεκριμένης μελέτης, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες και κλήθηκαν να δημιουργήσουν προτάσεις από συγκεκριμένες ανακατεμένες λέξεις. Η θεματολογία για τη μία ομάδα αφορούσε εμμέσως την τρίτη ηλικία – μεταξύ άλλων υπήρχαν οι λέξεις ηλικιωμένος, ρυτίδα, γκρίζος, μόνος, συντηρητικός, κλπ., ενώ για τη δεύτερη χρησιμοποιήθηκαν ουδέτερες λέξεις. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: ενώ αμέσως μετά τη συμπλήρωση της έρευνας οι συμμετέχοντες και των δύο ομάδων δήλωσαν πως δεν ένιωσαν οποιαδήποτε ψυχολογική επιρροή, εν τούτοις οι συμμετέχοντες της πρώτης ομάδας περπατούσαν μετά το πείραμα πιο αργά από εκείνους της δεύτερης. Η υποσυνείδητη επίδραση παρήλθε ασφαλώς μετά από κάποιο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, είναι εύλογο να διερωτηθεί κανείς αν ο ανθρώπινος νους θα επέβαλλε αργό περπάτημα σε εκείνον που θα έλυνε καθημερινά τέτοια κρυπτόλεξα. Σε μια Ελλάδα όπου τα ερεθίσματα που δεχόμαστε καθημερινά περιλαμβάνουν σχεδόν ανεξαιρέτως τις λέξεις αυτοκτονία, κατάθλιψη, χρεωκοπία και φόβος, πώς μπορεί το μυαλό να μείνει καθαρό και πόσο βαθιά επιδρούν τα “κρυπτόλεξα” αυτά στον Έλληνα; Θα σκεφτεί κανείς πως κάνω ανόμοιες συγκρίσεις: η τρίτη ηλικία δεν αφορούσε όσους συμμετείχαν στο πείραμα, ενώ η οικονομική κρίση είναι κομμάτι των δικών μας ζωών. Εξηγούμαι λοιπόν: δεν πιστεύω σε θαυματουργά φάρμακα – ειδικά αν είναι νοερά. Πιστεύω ωστόσο πως η κρίση δεν είναι ταυτόσημη της κατάθλιψης, ούτε η ανεργία της αυτοκτονίας. Η ανησυχία μας δεν πρέπει να γίνεται απόγνωση, όσο κι αν βαλλόμαστε από παντού από μηνύματα που αφαιμάσσουν την αισιοδοξία μας. Προτείνω λοιπόν την εφαρμογή αντίστροφης ψυχολογίας: ας δώσουμε κρυπτόλεξα με λέξεις όπως “σβελτάδα” και “νιάτα” στους γέρους μας· ας βάλουμε κι εμείς στα δικά μας κρυπτόλεξα λίγη αισιοδοξία ποτισμένη με “ελπίδα” και “φως”. Κόντρα στη δεδομένη κατήφεια, αρκεί ένα χαμόγελο και μια καλή κουβέντα για να ανατραπεί - έστω για λίγο, έστω σαν παραίσθηση – η γκρίζα μας διάθεση. Αν η οικονομική κρίση είναι υπερβολικά μεγάλη για να την παλέψει κανείς μονάχος, ας παλέψουμε τουλάχιστον τους δαίμονές της που μας λεηλατούν το μυαλό: να φυτέψουμε στο λόγο μας ξανά τη θετικότητα, ώσπου να μη μείνει μυαλό αμπόλιαστο.

Πηγή: http://www.protagon.gr - Χριστίνα Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα...

Θετική σκέψη ναι – Υπνωση όχι, μεσιέ Σοσέ...

«Σκεφτείτε θετικά! Είναι μεταδοτικό!» λέει με ένα πρόσφατο βιβλιαράκι ένας επικοινωνιακός σύμβουλος του Σαρκοζί, απαντώντας στο διάσημο «Αγανακτήστε» που κυκλοφόρησε πριν από έναν χρόνο και ενεργοποίησε τον «ιό» των καταλήψεων των πλατειών στον ευρωπαϊκό Νότο. Προφανώς, αυτή η αγωνία για το ποια «ασθένεια» –του ύπνου ή του ξύπνιου– θα μολύνει περισσότερους δεν αφορά μόνο τη γαλλική κοινωνία. Εξαπλώνεται σαν επιδημία στον πλανήτη. Και, φυσικά, δεν περιορίζεται στο πλαίσιο της ακαδημαϊκής συζήτησης. Γίνεται δράση – και αντίδραση. Οπότε εσύ διαλέγεις: αν θα κατέβεις στους δρόμους και τις πλατείες της χώρας σου ή αν θα πας μια βόλτα στην εξοχή...
Eχουμε θολώσει, όπως λέει μια φίλη μου, και αυτή η θολούρα κυριεύει το μυαλό των περισσότερων που ζουν σήμερα στη χώρα. Κοινή είναι η ανασφάλεια, η αγωνία για το μέλλον, αλλά και τα ερωτήματα: Θα πτωχεύσουμε; Τι σημαίνει αυτό; Τι μας έφερε ώς εδώ; Η παγκόσμια κρίση του καπιταλιστικού συστήματος; Το εγχώριο πελατειακό σύστημα και οι εγγενείς αδυναμίες του νεοελληνικού κράτους; Οι λαμογιές των επιτήδειων; Η διαφθορά; Η σήψη; Η κακογουστιά; Τα ΜΜΕ που παραπλανούν; Η έλλειψη παιδείας που κάνει το κοινό καλό να υποβαθμίζεται σε εμπορικό trend και τα κοινά αγαθά να αποτιμώνται σε χρήμα; Εμείς οι ίδιοι, που είδαμε την ελευθερία μας ως πιστωτική κάρτα;
Κάποιοι φοβούνται πως έχουμε ήδη αργήσει πολύ, αλλά το θετικό είναι που έστω και τώρα τέτοια ερωτήματα ταράζουν τη μακαριότητα των πολλών, φορτίζοντας το (γεμάτο στερεότυπα) συλλογικό μας υποσυνείδητο. Ακόμα και η «αγανάκτηση» έφτασε στα μέρη μας από την Ισπανία και τους εκεί indignados αφού χρειάστηκε ένα πανό που –όπως ειπώθηκε– υψώθηκε σ’ έναν αγώνα μπάσκετ, για να κεντρίσει το περιθρύλητο «εθνικό μας φιλότιμο». Αλλά, μέρες που ζούμε, και για να μην οδηγηθούμε στη συλλογική κατάθλιψη, ας μένουμε στα θετικά αφού δούμε και προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τη συνολική εικόνα. Ισως να μας φαίνεται αστεία η μονίμως χαμογελαστή έκφραση ενός βουδιστή μοναχού η Ανατολή, άλλωστε, μας έμαθαν πως είναι πολύ μακριά από μας που «ανήκομεν εις την Δύσιν». Η καθαρή σκέψη, όμως, απαιτεί απεγκλωβισμό από κάθε είδους δόγματα.
«Δεν έχουμε ανάγκη την αγανάκτηση, αλλά τη δράση» διαβάζω σ' ένα βιβλιαράκι που κυκλοφόρησε πρόσφατα στη Γαλλία. Σωστά, μπορεί εύκολα να πει κανείς. Πόσες αναγνώσεις, όμως, χωρά αυτή η φράση σ' έναν κόσμο, όπως ο δυτικός, που έχει μάθει να λειτουργεί με τη δυϊστική αντίληψη του καλού και του κακού, της αισιοδοξίας και της απαισιοδοξίας χωρίς ίσως να συνειδητοποιεί πως αυτά τα δίπολα είναι αδιαχώριστα; Ισως, όμως, να βρισκόμαστε στην αρχή αυτής της κατανόησης της ενότητας, του αδιαχώριστου του ανθρώπου και της φύσης. Εστω και αν η περίφημη «θετική σκέψη» μας αγγίζει, συνήθως, ως «new age» μόδα.
«Positivez! C'est contagieux», σε ελεύθερη μετάφραση «Ενεργοποιηθείτε θετικά, θετικοποιηθείτε, είναι μεταδοτικό», είναι το μότο που επιλέγει για να διαφημίσει το «Μανιφέστο για την αισιοδοξία» («Manifeste pour l'optimisme») ο συγγραφέας του ομώνυμου βιβλίου, Τιερί Σοσέ (Thierry Saussez, γενν. 1949). Αφορμή πήρε από ένα άλλο βιβλιαράκι 32 σελίδων που στους έξι μήνες της κυκλοφορίας του έχει πουλήσει πάνω από 1.500.000 αντίτυπα και έχει δώσει μορφή σ' ένα κύμα που εξαπλώθηκε στις ευρωπαϊκές πλατείες. Οι «αγανακτισμένοι» χρωστούν το όνομά τους στο «Indignez - vous!» (Αγανακτήστε) του 93χρονου πολιτογραφημένου γάλλου αντιστασιακού και παλιού διπλωμάτη Στεφάν Εσέλ. «Μας καλεί», γράφει για τον Εσέλ στο δικό του πόνημα-απάντηση ο Τιερί Σοσέ, «να αγανακτήσουμε για τα πάντα: τον βασιλιά-χρήμα, τις ανισότητες, τη δικτατορία των οικονομικών αγορών, την παγκοσμιοποίηση, τους πλούσιους... Αλλά η αγανάκτηση είναι χωρίς λύσεις και χωρίς ελπίδα. Δεν καταφέρνει παρά να συντηρήσει αυτήν τη γαλλική κακοδαιμονία, τη μεγαλοποίηση των κινδύνων και των πόνων, την καταφυγή στη θυματοποίηση και την αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων. Δεν είναι αγανάκτηση αυτό που η Γαλλία έχει ανάγκη αλλά δράση, κινητοποίηση... Αρκετά με τη δυσπιστία, τη λατρεία της παρακμής! Οχι άλλοι προφήτες της δυστυχίας!» «Σκεφτείτε θετικά», όπως θα έλεγαν και οι εμψυχωτές ψυχολόγοι-ψυχοθεραπευτές, που προσπαθούν να τονώσουν τους ασθενείς τους με καθημερινές θετικές επιβεβαιώσεις. Αλλά σ' έναν κόσμο εξαιρετικά μπερδεμένο, όπως ο σημερινός, αυτή η προτροπή έχει τόσες αναγνώσεις όσες και οι προθέσεις.
Από τη μια, λοιπόν, ο Εσέλ, μέλος του γαλλικού σοσιαλιστικού κόμματος και υποστηρικτής της Μαρτίν Ομπρί για τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2012. Από την άλλη, [...]

ο συγγραφέας του «Μανιφέστου για την αισιοδοξία» Τιερί Σοσέ, σύμβουλος επικοινωνίας του Νικολά Σαρκοζί, διευθυντής (από το 2008 ώς το 2010) της Υπηρεσίας Πληροφοριών της γαλλικής κυβέρνησης και δημιουργός του διαφημιστικού πρακτορείου «Image et Strategie Europe», ως επικεφαλής του οποίου έχει παρουσιάσει μια αξιοζήλευτη καριέρα συμβούλου επικοινωνίας πολιτικών όπως ο Ζακ Σιράκ, ο Αλέν Ζιπέ, ο Εντουάρ Μπαλαντίρ, αλλά και αρχηγών κρατών ή πρωθυπουργών από την Ευρώπη και την Αφρική.
Για τον Σοσέ δεν είναι παρά μια ευκαιρία να υπερασπισθεί (εν όψει, μάλιστα, και της νέας υποψηφιότητας Σαρκοζί στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές της Γαλλίας) την τόσο προσφιλή στους υψηλούς πελάτες του μυθολογία της νεοφιλελεύθερης οικονομίας από τη μια και από την άλλη να αντιπαρατεθεί στους «προφήτες της δυστυχίας»: τον Στεφάν Εσέλ, τον Εντγκάρ Μορέν και τον Αλέν Μπαντιού. Αυτοί οι γκρινιάρηδες (μαρξιστές ή μη) αριστεροί με τις εμμονές τους βλέπουν μόνον έναν κόσμο που οδηγείται σε αλυσιδωτές καταστροφές. Ομως, όταν ο Μορέν μιλά για την Αποκάλυψη, αναφέρεται στην κατάσταση στην οποία έχει οδηγήσει την ανθρωπότητα η κερδοσκοπία του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού. Ο Μορέν προτείνει τη μεταμόρφωση: να σκεφτόμαστε, δηλαδή, το καλό ολόκληρης της ανθρωπότητας σε συνέχεια με το παρελθόν. Να αντλήσουμε, όπως λέει, ιδέες από τις τρεις κληρονομιές του παρελθόντος: από την ελευθεριακή για την αυτονομία του ατόμου, από τη σοσιαλιστική για να βελτιώσουμε την κοινωνία και από την κομμουνιστική για να δημιουργήσουμε την κοινότητα. Να επιστρέψουμε στις πηγές τους για να αναγεννήσουμε τα πάντα. Αυτά, όμως, για τον Σοσέ δεν είναι παρά ξαναζεσταμένο φαγητό. «Η επαναανακάλυψη του τοπικού και η συμμετοχική δημοκρατία ως τρόποι για τη σωτηρία του οικοσυστήματος δεν μας είναι απαραίτητα» υποστηρίζει. «Ποτέ στην ιστορία της η ανθρωπότητα δεν είχε κάνει τόσο σημαντικά βήματα στους τομείς της οικολογίας, της οικονομικής ρύθμισης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
Πράγματι, θα απαντούσε ο Μορέν, αλλά, η ανθρώπινη βαρβαρότητα, πέρα από το παραδοσιακό της πρόσωπο του πολέμου, της σύγκρουσης, της κυριαρχίας, της εκμετάλλευσης, των βασανιστηρίων και της ταπείνωσης, έχει πλέον αποκτήσει και τη σύγχρονη τεχνοοικονομική της εκδοχή που βασίζεται στον υπολογισμό και το ψεύδος. Από τις ανθρώπινες ιδιότητες αναγνωρίζει μόνον εκείνες που μπορούν να καταγραφούν με αριθμούς. Η αγάπη, το μίσος, η χαρά, η θλίψη, το βάθος δηλαδή της ανθρώπινης φύσης, είναι ψιλά γράμματα για τη σύγχρονη τεχνοοικονομική βαρβαρότητα. Αλλά «είναι η οικονομία της αγοράς που κινεί τον κόσμο» λέει ο Σοσέ. «Και η Γαλλία είναι μια πλούσια χώρα, δεν κινδυνεύει να ακολουθήσει τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου που δοκιμάζονται από την κρίση, δεν έχει σχέση με τα "PIGS"». Σε προσωπικό ή επαγγελματικό επίπεδο, οι Γάλλοι είναι αισιόδοξοι, αλλά σε επίπεδο κοινωνίας είναι από τους πιο απαισιόδοξους λαούς στον κόσμο. Γι' αυτό ευθύνονται (ποιοι άλλοι;) οι «προφήτες της δυστυχίας», μη νεοφιλελεύθεροι στοχαστές με τα «πεσιμιστικά» κηρύγματά τους. Οπως ο 74χρονος Αλέν Μπαντιού, ο τελευταίος επιζών φιλόσοφος, που μαζί με τον Λιοτάρ, τον Λακάν, τον Ντελέζ, τον Αλτουσέρ και τον Ντεριντά απετέλεσαν την περίφημη γαλλική σχολή του '60, που μιλά για την επερχόμενη εξέγερση της νεολαίας απέναντι στην παγκοσμιοποιημένη κρίση. «Η νέα γενιά», αντιτείνει ο Σοσέ, «βλέπει την παγκοσμιοποίηση ως ευκαιρία, δεν έχει καμιά νοσταλγία για το παρελθόν και τις ιδεολογίες του, μέσα από την ατομική πραγμάτωση και καθώς όλοι είναι συνδεδεμένοι, κάποια στιγμή θα έρθει η ευημερία και σε συλλογικό επίπεδο, σωματική, ηθική, πνευματική». Τώρα, πώς θα γίνει αυτό, όταν άλλα λένε (και για τη Γαλλία ακόμα) οι δείκτες της οικονομίας, ή πώς μπορούμε να έχουμε ανάπτυξη και ευημερία όταν μειώνονται οι μισθοί και οι άνθρωποι χάνουν τη δουλειά τους, όπως θα αντέτεινε ο Μορέν;
«Πρέπει από το σύνολο των ατομικών μας πεποιθήσεων να δημιουργήσουμε μια συλλογική δύναμη» θα απαντούσε ο Σοσέ. Ή, αλλιώς, «Always look at the bright side of life» (βλέπε πάντα την ευχάριστη πλευρά της ζωής), όπως τραγουδούσε ως κατά λάθος εσταυρωμένος στο «Life of Brian» ο εκ των Μόντι Πάιθονς Γκράχαμ Τσάπμαν. Ακόμα και στα χειρότερα η θετική στάση μπορεί να αποβεί ευεργετική. Ο στόχος αλλάζει ανάλογα με την οπτική γωνία. O Σοσέ, ως καλός διαφημιστής, προετοιμάζει το έδαφος για την προεκλογική εκστρατεία του Σαρκοζί, προσπαθώντας να εμφυσήσει πνεύμα αισιοδοξίας στον γαλλικό λαό, που ακόμα δεν έχει βιώσει την κρίση όπως οι Ελληνες ή οι Πορτογάλοι. Στη Βαστίλλη, λέει ο Σοσέ, δεν συγκεντρώνονται παρά 100-150 άνθρωποι που φαντασιώνονται πως θα γκρεμίσουν το σύστημα. Ως έμπειρος της πολιτικής επικοινωνίας προβάλλει ίσως τη θετική αντιμετώπιση και την αισιοδοξία για να προλάβει τη μεταλαμπάδευση του κύματος αγα- νάκτησης στους Γάλλους εν όψει των προεδρικών εκλογών που πλησιάζουν. Αλλά τόσο ο Εσέλ μέσα από το κείμενό του όσο και οι «αγανακτισμένοι» μέσα από το λόγο που διατυπώνουν στις συνελεύσεις και τις ιστοσελίδες τους αισιόδοξοι δεν δηλώνουν; Ομως η δική τους αισιοδοξία δεν εξαντλείται σε μια βόλτα στη θαλερή γαλλική εξοχή, όπως πρότεινε ο Σοσέ για κείνους ουσιαστική αισιοδοξία μπορεί να γεννά η αυτοοργάνωση, η επανοικειοποίηση του δημόσιου χώρου, ο σεβασμός στη διαφορετική άποψη, ο διάλογος σε αντίθεση με τους μονολόγους των τηλεοπτικών παραθύρων, το όραμα –για άλλους, η ουτοπία– της αποανάπτυξης, το ξαναζωντάνεμα ενός εγκαταλελειμμένου χωριού, η συνειδητότητα του «εμείς» μέσα από την αυτοσυνειδησία... Ο δρόμος για την ελευθερία, τελικά, με τα βήματα, ενδεχομένως, ενός γιόγκι ή ενός ζεν μοναχού.
Ο θυμός, για τον βουδισμό, είναι ενέργεια οι ρίζες του βρίσκονται στην άγνοια, τις λάθος αντιλήψεις, την έλλειψη κατανόησης, εξαφανίζεται όταν γεννιέται μέσα μας μια άλλη ενέργεια, εκείνη της συνειδητότητας. Ο βουδιστής αντιμετωπίζει το θυμό εξασκώντας τη συνειδητότητα της αναπνοής και το συνειδητό περπάτημα, ώστε να γεννήσει μέσα του την κατανόηση και τελικά την ενέργεια της συμπαντικής συνειδητότητας. Και η θετική σκέψη είναι ένα από τα πιο σημαντικά βήματα σ’ αυτόν το δρόμο. Προϋποθέτει ευγνωμοσύνη, αναγνώριση του εαυτού, σαφείς στόχους, οργάνωση, σκληρή δουλειά, επιμονή και πίστη. Positive vibrations, που θα τραγουδούσε και ο Μπομπ Μάρλεϊ...
«Δεν είμαστε απλώς οι "αγανακτισμένοι" που παρουσιάζουν τα ΜΜΕ» διαβάζω σε ανακοίνωση της λαϊκής συνέλευσης της πλατείας Συντάγματος. «Είμαστε ενεργοί πολίτες, αποφασισμένοι να αγωνιστούμε με κάθε τρόπο που θα αποφασίζουμε όλοι μαζί μέσα από τις λαϊκές μας συνελεύσεις μέχρι να φύγουν όλοι όσοι μας έφεραν εδώ, κυβέρνηση, τρόικα, μνημόνια και μεσοπρόθεσμα, τράπεζες και οι εντεταλμένοι τους, κ.λπ., μέχρι να πάρουμε πίσω τις ζωές μας και να εγκαταστήσουμε πραγματική δημοκρατία με σχέσεις ισότητας, δικαιοσύνης και αξιοπρέπειας». Να ένα... σεμινάριο θετικής σκέψης και δράσης, όχι όπως την εννοεί ο κ. Σοσέ και το πολιτικό σύστημα που εκπροσωπεί, αλλά όπως τη νοηματοδοτούν χιλιάδες άνθρωποι που πέταξαν από πάνω τους το πέπλο της εθνικής κατάθλιψης. Ανθρωποι που πριν δεν είχαν αυτήν την ευκαιρία συναντήθηκαν, γνωρίστηκαν, έσπασαν τον πάγο μιλώντας μπροστά σε κοινό, μοιράστηκαν εμπειρίες, βρήκαν αυτά που τους ενώνουν, ανέλαβαν να καθαρίσουν την πλατεία τους οι ίδιοι χωρίς να περιμένουν το συνεργείο του δήμου, ψηλαφώντας, ενδεχομένως, μια συλλογική πραγματικότητα που δεν θα βασίζεται στην ιδιοκτησία, στον εγωισμό και την απληστία...
Χρειάζεται, προφανώς, δρόμος ώστε να γίνουν ορατές οι αλλαγές σε μια διαδικασία μεταμόρφωσης. Η Ελλάδα δεν είναι Ελβετία, χώρα με αμεσοδημοκρατικού τύπου παράδοση 200 χρόνων, ούτε έχουμε την κουλτούρα που απαιτεί ένα τέτοιο εγχείρημα ώστε να μην οδηγηθεί σε τυραννία. Αλλά μέσα στο μπέρδεμα και τη θολούρα των καιρών, το πρόταγμα της άμεσης δημοκρατίας, που βάζουν σήμερα οι «αγανακτισμένοι», μπορεί και να ιδωθεί ως ευκαιρία. Οπως λένε, όμως, και οι ψυχοθεραπευτές, είναι θέμα επιλογής να βλέπεις το ποτήρι μισογεμάτο αντί για μισοάδειο και οπτικής γωνίας. Ο απαισιόδοξος βλέπει τη δυσκολία σε κάθε ευκαιρία ο αισιόδοξος βλέπει την ευκαιρία σε κάθε δυσκολία. Αρκεί να επιλέγει να φορτίζει θετικά την ύπαρξή του, αντικαθιστώντας τις αρνητικές σκέψεις με θετικές. Η ποιότητα της ζωής μας, εξάλλου, καθορίζεται από την ποιότητα των σκέψεών μας. Αν ακούσεις το κοράκι να κράζει, έλεγε ο Επίκτητος, δεν πρέπει να σε συνεπαίρνει η φαντασία σου και να το θεωρείς κακό σημάδι που σε παρασύρει σε φόβο και αδράνεια, αλλά να λες πως, αν εσύ το θέλεις, όλα αποτελούν καλούς οιωνούς, όλα είναι αίσια. Οι σκέψεις μας, έλεγε, είναι κτήμα μας και οριοθετούν την εσωτερική μας ελευθερία, η διαφύλαξη της οποίας είναι για μας το υπέρτατο αγαθό. Παιδί δούλων, δούλος ο ίδιος και από ένα σημείο και έπειτα απελεύθερος, ο έλληνας στωικός φιλόσοφος δεν θα μπορούσε –ιδιαίτερα στις αρχές του 2ου μ.Χ. αιώνα, χρόνια ακμής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, που ζούσε– παρά να εκτιμά περισσότερο από καθετί την έννοια της ελευθερίας. Αδικο είχε;

του Γιώργου Χριστοδουλόπουλου (gchord@enet.gr) που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ε

Πηγή: http://www.kala-nea.gr

Διαβάστε περισσότερα...